II SA/Gd 839/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-01-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
praca przymusowadeportacjaświadczenia pieniężnekombatancirepresjeII wojna światowagranice Polskiinterpretacja ustawy

WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, uznając, że deportacja na teren Polski z 1939 r. nie spełnia przesłanek ustawy.

Skarżący E. K. domagał się świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, twierdząc, że został wywieziony na roboty przymusowe. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że deportacja nastąpiła na teren Polski z 1939 r., co nie spełnia definicji represji zawartej w ustawie o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych. WSA w Gdańsku podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła wniosku E. K. o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Skarżący twierdził, że jako dziecko został z rodzicami wywieziony na roboty przymusowe do majątku Orle koło Grudziądza. Zarząd Główny Związku Sybiraków wydał negatywną opinię, argumentując, że praca odbywała się na terenach polskich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że zgodnie z ustawą z dnia 31 maja 1996 r. represją jest deportacja z terytorium państwa polskiego (w granicach sprzed 1 września 1939 r.) na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych. Wywiezienie do Orle koło Grudziądza, które leżało w granicach II RP z 1939 r., nie spełniało tej przesłanki. Skarżący argumentował, że skoro Państwo Polskie nie istniało, a Grudziądz był terenem okupowanym, świadczenie mu się należy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że ustawa wymaga deportacji poza terytorium II RP, a wywiezienie na teren Polski z 1939 r. nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, deportacja do pracy przymusowej na terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. nie jest represją w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Ustawa wymaga deportacji z terytorium państwa polskiego na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych. Wywiezienie do miejscowości na terenie Polski z 1939 r. nie spełnia tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

u.ś.p.d. art. 1 § 1

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Świadczenia pieniężne przysługują osobom, które w okresie represji były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

u.ś.p.d. art. 2 § 2 lit. a

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Deportacja do pracy przymusowej na terytorium Polski w granicach z 1939 r. nie spełnia przesłanki deportacji poza terytorium II RP, wymaganej przez ustawę do przyznania świadczenia pieniężnego.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że skoro Państwo Polskie nie istniało, a Grudziądz był terenem okupowanym, należy mu się świadczenie z tytułu pracy przymusowej, mimo że deportacja nastąpiła na teren Polski z 1939 r.

Godne uwagi sformułowania

deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych

Skład orzekający

Krzysztof Retyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji represji (deportacji) w kontekście ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych do pracy przymusowej, zwłaszcza w odniesieniu do miejsca docelowego deportacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji deportacji na teren Polski z 1939 r. i konkretnej ustawy. Może być mniej istotne w sprawach dotyczących deportacji poza granice Polski.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu pracy przymusowej i represji, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historycznym niż dla szerokiej publiczności.

Czy praca przymusowa na terenie Polski z 1939 roku uprawnia do świadczeń? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 839/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Retyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Sygn. powiązane
II OZ 605/05 - Postanowienie NSA z 2005-07-08
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Asesor WSA Krzysztof Retyk po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 22 marca 2004 r. E. K. złożył wniosek do Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o świadczenie pieniężne przysługujące z tytułu wykonywania pracy przymusowej. Wniosek swój uzasadnił tym, iż jako dziecko z rodzicami był wywieziony na roboty przymusowe do majątku Orle Powiat Grudziądz.
Zarząd Główny Związku Sybiraków wydał opinie negatywną o przyznanie świadczenia pieniężnego albowiem E. K. pracował na terenach polskich.
Decyzją z dnia 7 września 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 oraz art. 2 pkt 2
lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87,
poz. 395 ze zm.) odmówił przyznania E. K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu wykonywania pracy przymusowej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do prac przymusowych. Organ administracji stwierdził, że strona nie spełnia określonego przepisami warunku deportacji do pracy przymusowej poza terytorium II RP określonego w art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. K. wskazał, że deportowano go z gospodarstwa rolnego, które leżało w granicach II RP, do miejscowości leżącej na terenie okupowanym przez III Rzeszę.
Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 25 października 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wywiódł, iż zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy, represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. A zatem wywiezienie skarżącego do pracy przymusowej, do miejscowości Orle koło Grudziądza (terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r.) nie wypełnia przesłanki deportacji niezbędnej do przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. wywodzi, że ustawa mówi o deportacji na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych a przecież terytorium II RP było okupowane przez III Rzeszę lub ZSRR. Z uwagi na to, iż Państwo Polskie nie istniało a Grudziądz był terenem okupowanym, a zatem należy mu się świadczenie z tytułu pracy przymusowej.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z powołaniem się na faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) świadczenia pieniężne określone w ustawie przysługują osobom, które w okresie podlegania represjom były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Represją w rozumieniu ustawy jest między innymi deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945 (art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy).
Świadczenie to przyznawane jest decyzją administracyjną na podstawie wniosku zainteresowanej osoby zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący wraz z rodzicami deportowany został w okresie II wojny światowej z Dzierżążna na teren Orla koło Grudziądza, tj. na teren państwa polskiego w granicach z 1939 r. z terytorium państwa polskiego w granicach z
1939 r. Tym samym nie istnieje podstawa do stwierdzenia, iż nastąpiła deportacja skarżącego w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.).
Ustawa cytowana wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. deportacji do pracy przymusowej oraz faktyczne jej wykonywanie, a zatem skoro skarżący nie został deportowany, to nie przysługuje mu świadczenie pieniężne określone w ustawie.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1853, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI