II SA/Gd 839/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, uznając, że deportacja na teren Polski z 1939 r. nie spełnia przesłanek ustawy.
Skarżący E. K. domagał się świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, twierdząc, że został wywieziony na roboty przymusowe. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że deportacja nastąpiła na teren Polski z 1939 r., co nie spełnia definicji represji zawartej w ustawie o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych. WSA w Gdańsku podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła wniosku E. K. o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Skarżący twierdził, że jako dziecko został z rodzicami wywieziony na roboty przymusowe do majątku Orle koło Grudziądza. Zarząd Główny Związku Sybiraków wydał negatywną opinię, argumentując, że praca odbywała się na terenach polskich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że zgodnie z ustawą z dnia 31 maja 1996 r. represją jest deportacja z terytorium państwa polskiego (w granicach sprzed 1 września 1939 r.) na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych. Wywiezienie do Orle koło Grudziądza, które leżało w granicach II RP z 1939 r., nie spełniało tej przesłanki. Skarżący argumentował, że skoro Państwo Polskie nie istniało, a Grudziądz był terenem okupowanym, świadczenie mu się należy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że ustawa wymaga deportacji poza terytorium II RP, a wywiezienie na teren Polski z 1939 r. nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, deportacja do pracy przymusowej na terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. nie jest represją w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa wymaga deportacji z terytorium państwa polskiego na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych. Wywiezienie do miejscowości na terenie Polski z 1939 r. nie spełnia tej przesłanki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
u.ś.p.d. art. 1 § 1
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Świadczenia pieniężne przysługują osobom, które w okresie represji były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
u.ś.p.d. art. 2 § 2 lit. a
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Deportacja do pracy przymusowej na terytorium Polski w granicach z 1939 r. nie spełnia przesłanki deportacji poza terytorium II RP, wymaganej przez ustawę do przyznania świadczenia pieniężnego.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że skoro Państwo Polskie nie istniało, a Grudziądz był terenem okupowanym, należy mu się świadczenie z tytułu pracy przymusowej, mimo że deportacja nastąpiła na teren Polski z 1939 r.
Godne uwagi sformułowania
deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych
Skład orzekający
Krzysztof Retyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji represji (deportacji) w kontekście ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych do pracy przymusowej, zwłaszcza w odniesieniu do miejsca docelowego deportacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji deportacji na teren Polski z 1939 r. i konkretnej ustawy. Może być mniej istotne w sprawach dotyczących deportacji poza granice Polski.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu pracy przymusowej i represji, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historycznym niż dla szerokiej publiczności.
“Czy praca przymusowa na terenie Polski z 1939 roku uprawnia do świadczeń? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 839/04 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Krzysztof Retyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Sygn. powiązane II OZ 605/05 - Postanowienie NSA z 2005-07-08 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Asesor WSA Krzysztof Retyk po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 22 marca 2004 r. E. K. złożył wniosek do Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o świadczenie pieniężne przysługujące z tytułu wykonywania pracy przymusowej. Wniosek swój uzasadnił tym, iż jako dziecko z rodzicami był wywieziony na roboty przymusowe do majątku Orle Powiat Grudziądz. Zarząd Główny Związku Sybiraków wydał opinie negatywną o przyznanie świadczenia pieniężnego albowiem E. K. pracował na terenach polskich. Decyzją z dnia 7 września 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówił przyznania E. K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu wykonywania pracy przymusowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do prac przymusowych. Organ administracji stwierdził, że strona nie spełnia określonego przepisami warunku deportacji do pracy przymusowej poza terytorium II RP określonego w art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. K. wskazał, że deportowano go z gospodarstwa rolnego, które leżało w granicach II RP, do miejscowości leżącej na terenie okupowanym przez III Rzeszę. Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 25 października 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wywiódł, iż zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy, represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. A zatem wywiezienie skarżącego do pracy przymusowej, do miejscowości Orle koło Grudziądza (terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r.) nie wypełnia przesłanki deportacji niezbędnej do przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. wywodzi, że ustawa mówi o deportacji na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych a przecież terytorium II RP było okupowane przez III Rzeszę lub ZSRR. Z uwagi na to, iż Państwo Polskie nie istniało a Grudziądz był terenem okupowanym, a zatem należy mu się świadczenie z tytułu pracy przymusowej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z powołaniem się na faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) świadczenia pieniężne określone w ustawie przysługują osobom, które w okresie podlegania represjom były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Represją w rozumieniu ustawy jest między innymi deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945 (art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy). Świadczenie to przyznawane jest decyzją administracyjną na podstawie wniosku zainteresowanej osoby zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący wraz z rodzicami deportowany został w okresie II wojny światowej z Dzierżążna na teren Orla koło Grudziądza, tj. na teren państwa polskiego w granicach z 1939 r. z terytorium państwa polskiego w granicach z 1939 r. Tym samym nie istnieje podstawa do stwierdzenia, iż nastąpiła deportacja skarżącego w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Ustawa cytowana wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. deportacji do pracy przymusowej oraz faktyczne jej wykonywanie, a zatem skoro skarżący nie został deportowany, to nie przysługuje mu świadczenie pieniężne określone w ustawie. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1853, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI