II OSK 1436/21

II OSK 1436/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Jerzy Stankowski
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1032/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-02-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1032/20 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 18 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 17 lutego 2021 r., II SA/Gl 1032/20, oddalił skargę R. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 18 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) decyzją z dnia 29 stycznia 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: P.b.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał R. W., jako właścicielowi nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr ew. [...]) rozbiórkę części obiektu budowlanego - części ogrodzenia zlokalizowanego na działce budowlanej o numerze [...], stanowiącej pas drogowy drogi publicznej gminnej, który jest częścią ogrodzenia okalającego działkę nr [...] przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że Miejski Zarząd Dróg i Mostów w [...], pełniący funkcję zarządcy nieruchomości - pasa drogowego (działka nr [...]), przesłał informację w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego przez zabudowę ogrodzenia trwałego posesji. Z odpowiedzi Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 1 lutego 2018 r. wynika, że w posiadanych rejestrach brak jest zapisu dotyczącego wydania zgody na budowę ogrodzenia działki jw. Miejski Zarząd Dróg i Mostów w [...] poinformował, że nie widzi możliwości udzielenia zgody na zajęcie przedmiotowego odcinka pasa drogowego w celu legalizacji wykonanego ogrodzenia. Przedmiotowe ogrodzenie powstało po roku 1999. Złożone zgłoszenie dotyczyło zamiaru wykonania ogrodzenia działki o nr ew. [...]. Brak jest natomiast innych zapisów dotyczących pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń dotyczących ogrodzenia dla działki budowlanej nr [...]. Zgodnie z wyjaśnieniami właściciela nieruchomości przedmiotowe ogrodzenie od strony drogi zostało wykonane po roku 1999, jednak właściciel nie pamięta konkretnej daty, kiedy zostało zrealizowane. Przepisy ustawy – Prawo budowlane od roku 1994 do 2015 (nieprzerwanie), wymagały od inwestora robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia działki budowlanej od strony sąsiadującej z miejscem publicznym uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich realizacji do właściwego terenowo organu administracji architektoniczno-budowlanej, czego w danym przypadku inwestor nie dopełnił.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), decyzją z dnia 18 maja 2020 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania R. W., utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Zdaniem organu odwoławczego PINB prawidłowo określił czasookres wykonanych robót budowlanych. ŚWINB wskazał, że z zebranych dowodów wynika, że przedmiotowe roboty wykonano po roku 1999. Zgłoszenie o naruszeniu przepisów P.b., związane z zajęciem części pasa drogowego przez samowolnie zrealizowany obiekt budowlany zostało złożone przez Miejski Zarząd Dróg i Mostów w dniu 19 listopada 2013 r. W okresie od roku 1994 do 2015 r. przepisy P.b. nieprzerwanie wymagały od inwestora robót budowlanych, polegających na budowie ogrodzenia działki budowlanej od strony sąsiadującej z miejscem publicznym, uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich realizacji do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z tym faktem ŚWINB stwierdził, iż zastosowano właściwy tryb postępowania w przedmiotowej sprawie, a dokładne ustalenie daty wykonanej inwestycji nie jest konieczne.
Skargą R. W. zaskarżył powyższą decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem w ocenie Sądu ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zdaniem Sądu niewątpliwie przedmiotowe ogrodzenie narusza wymagania, które są podstawą zastosowania art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.), ze względu na bezprawne zajęcie części pasa drogowego, bez zgody zarządcy drogi. Ustawa ta daje zarządowi oraz zarządcy drogi określone kompetencje odnoszące się do zapewniania prawidłowego funkcjonowania dróg oraz pasów drogowych, zatem nie ma potrzeby, by w tym zakresie konieczne było zwracanie się o stanowisko do właściciela drogi. Miejski Zarząd Dróg i Mostów nie wyraził zgody na legalizację obiektu, zatem nie jest ona możliwa. Pozostaje jedynie nakazanie jego rozbiórki w zakresie sprzecznym z prawem.
W ocenie Sądu organy w wystarczającym stopniu określiły czasookres wykonanych robót budowlanych. Z zebranych dowodów wynika, że przeprowadzono je po roku 1999. Nawet z samej skargi i opisu stanu faktycznego wynika sekwencja wykonywanych czynności oraz prac, polegających na wykupie gruntu w 2001 r. oraz prowadzonej potem inwestycji i przesunięciu ogrodzenia. W skardze przyznaje się dodatkowo, że "W roku 2011 okazało się, że dokonane wcześniej pomiary zawierają w sobie nieścisłości, w rezultacie których postawione przez Skarżącego ogrodzenie znajduje się na pasie drogowym – gruncie nienależącym do Skarżącego." Przy tym, w okresie od roku 1995 do 2015 r. przepisy P.b. nieprzerwanie wymagały od inwestora robót budowlanych, polegających na budowie ogrodzenia działki budowlanej od strony sąsiadującej z miejscem publicznym, dopełnienia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej formalności związanych z zamiarem ich realizacji (według stanu na 2001 r., wynikającego z treści skargi i podanej tam sekwencji zdarzeń było to zgłoszenie – art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. – jednostki redakcyjne zmieniały się jednak w zależności od okresu). Zdaniem Sądu zastosowano zatem właściwy tryb postępowania w przedmiotowej sprawie, a dokładne ustalenie daty wykonanej inwestycji nie jest konieczne. Poczynione ustalenia wystarczą do zastosowania odpowiedniego trybu postępowania.
Sąd uznał, że kwestia funkcjonalności dojazdu do nieruchomości nie ma znaczenia dla sprawy. Jest ona obojętna z punktu widzenia zastosowanego prawidłowo trybu postępowania. Brak zgody Zarządu Dróg wyklucza legalizację ww. obiektu, nawet jeśli inne osoby lub podmioty ogrodzenie w takiej formie akceptują. Ponadto decyzja organu I instancji została sformułowana w sposób, który pozwala na jej wykonanie. Odniesiono się do konkretnych numerów działek, a przebieg ich granic ma charakter obiektywny. Wskazano wyraźnie, która część ogrodzenia ma być rozebrana, tj. część zlokalizowana na działce o numerze [...], stanowiącej pas drogowy drogi publicznej. Fragment podlegający rozbiórce został zatem w wystarczającym stopniu w sentencji rozstrzygnięcia dookreślony. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 § 1 i 3, 49b P.b., ani też innych przepisów, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów zdaniem Sądu skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).
Skargą kasacyjną R. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 81a § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona tą skargą decyzja administracyjna nie uwzględnia w żadnym zakresie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady proporcjonalności, kompletności materiału dowodowego, a także nie rozstrzyga wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie, które wprost przekładając się na istnienie bądź nieistnienie obowiązku strony, na korzyść strony;
2) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oparcia na całości akt sprawy i pominięcie okoliczności wykazywanych przez skarżącego, a to dotyczących nabycia przez skarżącego od Gminy [...] terenu, na który zgodnie z ówczesnymi pomiarami przesunął ogrodzenie domu, uzasadnionego braku świadomości zajęcia tym samym pasa drogowego, a także okoliczności wynikających z opinii biegłego sądowego w zakresie zachowania funkcjonalności pasa drogowego;
3) art. 113 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie sprawy za dostatecznie wyjaśnioną i niedopuszczenie z urzędu dokumentów uzupełniających z urzędu, mogących usunąć powstałe w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie, które wprost przekładając się na istnienie bądź nieistnienie obowiązku strony.
Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Jednak tak rozpoznawany środek odwoławczy w realiach tej sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek oddalenia wniesionej skargi kasacyjnej zauważyć należy, iż wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i słusznie przyjął, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie a zatem prawidłowo zastosował konstrukcję prawną jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. bowiem nie ujawnił innych naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy aby skutecznie uznać potrzebę zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Odmienne stanowisko skarżącego w tym zakresie stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu pierwszej instancji i wyprowadzonymi na ich podstawie wnioskami.
Przede wszystkim nieusprawiedliwiony jest zarzut kasacji naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oparcia się na całości akt sprawy i pominięcia okoliczności wykazanych przez skarżącego a dotyczących nabycia od Gminy [...] terenu, na którym zgodnie z ówczesnymi pomiarami przesunął ogrodzenie domu, uzasadnionego braku świadomości zajęcia tym samym pasa drogowego, a także okoliczności wynikających z opinii biegłego sądowego w zakresie zachowania funkcjonalności pasa drogowego.
Norma powyższa stanowi, iż sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przepis ten nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone z materiału aktowego, lecz nakazuje sądowi pewne konkretne zachowania przy wyrokowaniu (zob. wyrok NSA z 19 marca 2019 r., II OSK 1097/17). Przepis ten określa zatem czas orzekania i podstawy wyrokowania (sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy...) i nakłada na sąd jedynie obowiązek wydania wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu oraz wprowadza zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (przykładowo wyrok NSA z 15 lutego 2019 r., I OSK 386/17). Analiza akt sprawy i wydanego rozstrzygnięcia pozwala z całą stanowczością stwierdzić, że sąd pierwszej instancji tego przepisu nie naruszył, w żadnym z przywołanych powyżej aspektów.
Natomiast z lektury akt wynika, że w listopadzie 2013 r. Miejski Zarząd Dróg i Mostów w [...] zwrócił się o uregulowanie zajęcia działki nr [...] przy ul. [...] będącej własnością Gminy [...] i stanowiącej pas drogowy. Wszczęto postępowanie w dniu 3 lutego 2014 r. Organ ustalił, że przedmiotowe ogrodzenie powstało po 1999 r., co przyznano nawet w skardze do WSA. Również czynności kontrolne z dnia 29 kwietnia 2019 r. z udziałem współwłaścicieli nieruchomości potwierdziły fakt wybudowania przedmiotowego ogrodzenia po 1999 r. Nie jest także sporne, co przyznał Sąd pierwszej instancji, że po wykupie przez skarżącego od Gminy [...] gruntu w 2001 r., oraz prowadzeniu inwestycji i przesunięcie ogrodzenia następnie okazało się, że dokonane wcześniej pomiary nie były prawidłowe a w rezultacie okazało się, iż ogrodzenie działki skarżącego od ulicy [...] znajduje się na pasie drogowym –gruncie nienależącym do skarżącego.
W toku postępowania w sposób bezsporny ustalono, że na terenie działki Gminy [...] nr [...] jednocześnie stanowiącej pas drogowy zlokalizowane jest ogrodzenie skarżącego będącego właścicielem działki nr [...]. Takie ogrodzenie zostało zrealizowane bez wymaganego zgłoszenia. To, że powstało po 1999 r. oznaczało, że takie ogrodzenie wymagało dokonania zgłoszenia (od 1995 do 2015), pierwotnie był to przepis art. 29 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 30 ust.1 pkt 2 P.b a następnie art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. Ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym wymienionym w art. 3 pkt 9 P.b. Zgłoszenie zamiaru wykonania dotyczy zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 (wcześniej art. 30 ust.1 pkt 2) P.b. budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Takie ogrodzenie od strony drogi gminnej zrealizował właśnie skarżący i dokonał tego samowolnie. Pismem z dnia 1 lutego 2018 r. Wydział Architektury Urzędu Miejskiego w [...] udzielił odpowiedzi organowi prowadzącemu sprawę, że nie odnaleziono adnotacji dot. udzielenia zgody na budowę przedmiotowego ogrodzenia. Również Miejski Zarząd Dróg i Mostów w [...] w pismach z 18 czerwca 2018 r. i 10 maja 2019 r. udzielił odpowiedzi, że nie wyraża zgody na legalizację obiektu gdyż zajęta część działki stanowi linie rozgraniczające drogi publicznej gminnej. Nadto zaznaczono, iż przesunięcie nielegalnie ustawionych ogrodzeń przy ul. [...] i [...] w szczególności poprawi bezpieczeństwo ruchu na przedmiotowym odcinku ul. [...], poprawi także wyjazd z posesji [...].
Nie budzi wątpliwości Sądu odwoławczego, iż przedmiotowe ogrodzenie narusza wymagania, które są podstawą zastosowania art. 36 ustawy o drogach publicznych, co przecież trafnie przyznał Sąd pierwszej instancji, ze względu na bezprawne zajęcie części pasa drogowego, bez zgody zarządcy drogi. Ustawa ta daje zarządowi oraz zarządcy drogi określone kompetencje odnoszące się do zapewniania prawidłowego funkcjonowania dróg oraz pasów drogowych. W realiach tej sprawy, Miejski Zarząd Dróg i Mostów nie wyraził zgody na legalizację ogrodzenia, zatem nie jest ona możliwa, stąd zasadnie nakazano jego rozbiórkę wuli oznaczonej części w zakresie sprzecznym z prawem.
W ustalonym a wyżej wykazanym stanie faktycznym sprawy podnoszony w skardze kasacyjnej brak świadomości w naruszeniu prawa w zajęciu części drogi gminnej, nie może wpłynąć na wynik sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, albowiem nie jest to okoliczność pozwalająca na legalizację popełnionej samowoli. Również kwestia zachowania funkcjonalności pasa drogowego wynikająca z opinii biegłego z 4 września 2018 r. nie może w żaden sposób wpłynąć na wynik niniejszego postępowania i prawidłowość zastosowania w nim art. 49b P.b. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji w tym zakresie podniósł, iż kwestia funkcjonalności dojazdu do nieruchomości nie ma znaczenia dla sprawy. Jest ona obojętna z punktu widzenia zastosowanego prawidłowo trybu postępowania. Brak zgody Zarządu Dróg wyklucza legalizację ww. obiektu, nawet jeśli inne osoby lub podmioty ogrodzenie w takiej formie akceptują. Wyrażony wyżej pogląd należy w pełni zaakceptować.
Nie można także podzielić zarzutu skargi kasacyjnej wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80, 80a § 1 k.p.a. wobec nie uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady proporcjonalności, kompletności materiału dowodowego, a także nie rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego. W niniejszej sprawie, wbrew powyższemu stanowisku skarżącego, zgromadzono kompletny materiał dowodowy, pozwalający na prawidłowe zastosowanie nakazu rozbiórki części ogrodzenia umiejscowionego samowolnie w liniach rozgraniczających drogi gminnej a więc na terenie nie należącym do strony, w sytuacji zgłoszonego sprzeciwu przez Miejski Zarząd Dróg i Mostów w [...] co do dalszego jego pozostawania z uwagi na występujące zagrożenie dla ruchu.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż co do zasady, decyzja nie może być dowolna a zatem jej wydanie musi być poprzedzone oceną całokształtu okoliczności, mających w danym przypadku znaczenie i to zarówno przy uwzględnieniu interesu społecznego jak i słusznego interesu strony. Niemniej jednak zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażona w art. 7 k.p.a. nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej- patrz wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002 r. II SA 3126/00. Natomiast odstąpienie od wydania przedmiotowego nakazu rozbiórki naruszałoby nie tylko art. 49b P.b. ale także normę art. 36 ustawy o drogach publicznych. W interesie społecznym leży zwalczenie samowoli budowlanych jak i zapewnienie bezpieczeństwa ruchu na przedmiotowym odcinku drogi przy ul. [...].
W okolicznościach tej sprawy nie można skutecznie mówić o naruszeniu zasady proporcjonalności
Potrzeba wyważenia spornych interesów wymagała również dbałości w wykazaniu zasadności oraz proporcjonalności zastosowanych środków skierowanych na potrzebę usunięcia powstałego naruszenia prawa, co też w niniejszej sprawie uczyniono. Orzeczono bowiem rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części przedmiotowego ogrodzenia wyłącznie w niezbędnym zakresie z terenu własności Gminy [...].
Nie doszło w ocenie NSA także do naruszenia podniesionych w kasacji norm art. 113 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niedopuszczenie z urzędu dokumentów mogących usunąć powstałe w sprawie wątpliwości. Przepis art. 113 p.p.s.a dotyczy zamknięcia rozprawy i stanowi w § 1, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Z kolei norma art. 106 § 3 p.p.s.a. statuuje, iż Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Co do zasady sąd administracyjny w ogóle nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż nie ma uprawnień do ustalania stanu faktycznego sprawy. Jednak na podstawie ww. przepisu przewidującego możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, to ta instytucja ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji- patrz wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2023 r. III FSK 133/23. Przedstawiony zarzut skargi kasacyjnej w powyższym zakresie nie został jednak należycie uzasadniony, albowiem z lektury skargi kasacyjnej (zarzut plus uzasadnienie) nie wynika, które to dowody z przedstawionych dokumentów zostały pominięte przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji gdy główny dowód z opinii biegłego z 4 września 2018 r. został właściwie oceniony. Skarga kasacyjna nie określa jakie to jeszcze inne dowody z dokumentów winny być dopuszczone i ocenione przez Sąd pierwszej instancji, zaś NSA nie może domniemywać zakresu zaskarżenia w tym zakresie.
Jednocześnie zarzut art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym- wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2023 r. III OSK 978/22.
Reasumując, w ocenie Sądu odwoławczego, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie mógł zostać uwzględniony. Dlatego też, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wywiedzioną w tej sprawie skargę kasacyjną jako nieposiadającą usprawiedliwionych podstaw.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.