Orzeczenie · 2025-07-03

II OSK 1434/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-03
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanaplan miejscowynieważność planuwzruszalność decyzjisądy administracyjnenadzór budowlany

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu rekreacji indywidualnej. Podstawą uchylenia decyzji przez WSA było stwierdzenie nieważności części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego wydano decyzję, co miało skutki retroaktywne. Organ nadzoru budowlanego w skardze kasacyjnej zarzucił sądowi I instancji błędne zastosowanie i wykładnię przepisów dotyczących wznowienia postępowania, twierdząc, że art. 145a § 1 k.p.a. nie obejmuje wyroków sądów administracyjnych stwierdzających nieważność planu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych wydane na podstawie aktu, którego nieważność stwierdził sąd administracyjny, podlegają wzruszeniu. NSA uznał, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o nakazie rozbiórki, może stanowić podstawę do wzruszenia tej decyzji, a niekoniecznie jej nieważności. W związku z tym, zmienione uwarunkowania prawne mogły pozwolić na legalizację obiektu, co wymagało ponownej oceny przez organy nadzoru budowlanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków stwierdzenia nieważności planu miejscowego dla decyzji administracyjnych, w szczególności nakazu rozbiórki. Granice stosowania art. 145a k.p.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nieważność planu miejscowego została stwierdzona wyrokiem sądu administracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sąd administracyjny może stanowić podstawę do wzruszenia decyzji administracyjnej wydanej na jego podstawie, w szczególności decyzji nakazującej rozbiórkę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności planu miejscowego może stanowić podstawę do wzruszenia decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 147 § 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 147 § 2 p.p.s.a. przewiduje możliwość wzruszenia rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych wydanych na podstawie aktu, którego nieważność stwierdził sąd administracyjny. Nie jest to przyczyna nieważności decyzji, lecz jej wzruszalności.

Czy przepis art. 145a § 1 k.p.a. dopuszcza wznowienie postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia nieważności aktu normatywnego przez sąd administracyjny (a nie tylko Trybunał Konstytucyjny)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 145a § 1 k.p.a. dotyczy wyłącznie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 145a § 1 k.p.a. wprost odnosi się do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i nie obejmuje wyroków sądów administracyjnych stwierdzających nieważność planu miejscowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych wydane na podstawie uchwały lub aktu, którego nieważność stwierdził sąd administracyjny, podlegają wzruszeniu.

p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z prawem.

k.p.a. art. 156

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sąd administracyjny może stanowić podstawę do wzruszenia decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

Odrzucone argumenty

Art. 145a § 1 k.p.a. dopuszcza wznowienie postępowania tylko w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a nie wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego nieważność planu miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 145a § 1 k.p.a. nie może mieć zastosowania w realiach sprawy • ustawodawca nie przewidział w jakimkolwiek trybie nadzwyczajnym (...) działań procesowych organów administracji publicznej ilekroć nastąpi stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego • rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu (...) podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym • stwierdzenie nieważności planu miejscowego (...) nie jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji, lecz jest podstawą do jej wzruszenia • zmienione uwarunkowania prawne mogą powodować, że objęty nakazem rozbiórki, obiekt budowlany mógłby bez przeszkód podlegać legalizacji

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków stwierdzenia nieważności planu miejscowego dla decyzji administracyjnych, w szczególności nakazu rozbiórki. Granice stosowania art. 145a k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nieważność planu miejscowego została stwierdzona wyrokiem sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie sądu dotyczące planu miejscowego może wpłynąć na decyzje administracyjne dotyczące samowoli budowlanej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Nieważność planu miejscowego może uratować samowolę budowlaną przed rozbiórką.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst