II OSK 143/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-21
NSAochrona środowiskaWysokansa
choroba zawodowaastma oskrzelowamedycyna pracyinspekcja sanitarnaorzeczenie lekarskiepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyprawo pracyubezpieczenia społeczne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, uznając orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi za wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej – astmy oskrzelowej u C. R. Po serii postępowań i sprzecznych orzeczeń, kluczowe okazało się orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, które wykluczyło chorobę zawodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, podkreślając, że organy inspekcji sanitarnej są związane opiniami uprawnionych jednostek medycznych.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej C. R. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Postępowanie administracyjne było długotrwałe i skomplikowane, obejmując szereg decyzji organów pierwszej i drugiej instancji oraz orzeczeń lekarskich. Początkowo Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. rozpoznał u skarżącej chorobę zawodową, jednak późniejsze postępowanie, w tym badanie w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, wykazało brak podstaw do takiego rozpoznania. Kluczowym elementem sprawy stała się ocena wiarygodności i mocy dowodowej orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. NSA uznał, że orzeczenie to, spełniając wymogi opinii biegłego, było wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, a skarżąca nie podważyła go skutecznie w toku postępowania. Sąd podkreślił, że organy te nie mają uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i są związane ustaleniami jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postępowanie było prowadzone zgodnie z prawem, a WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnioną jednostkę (Instytut Medycyny Pracy) jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, które nie mają uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i odmiennego rozpoznania schorzenia.

Uzasadnienie

Organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 1

Definicja choroby zawodowej i warunki jej stwierdzenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 10 § ust. 1

Wykluczenie możliwości stwierdzenia choroby zawodowej w przypadku prawidłowo wydanego orzeczenia lekarskiego wykluczającego zawodowy charakter schorzenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 7 § ust. 1

Wskazanie jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 9 § ust. 1

Uprawnienie pracownika do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy istnieje uzasadnione przekonanie o słuszności lub zasadności twierdzeń stron.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 4

Obowiązek zakładu pracy do przesłania dokumentacji dotyczącej zagrożeń zawodowych i przebiegu pracy pracownika.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 6

Przesyłanie wyników dochodzenia epidemiologicznego do jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 7 § ust. 4

Podstawa wydawania orzeczenia w sprawie choroby zawodowej przez jednostki organizacyjne.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Przepis, na który pierwotnie oparto jedną z decyzji, uznany później za niewłaściwy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Organy inspekcji sanitarnej nie mają uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i odmiennego rozpoznania schorzenia. Wcześniejsze orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. nie mogło być uwzględnione z uwagi na brak prawidłowego dochodzenia epidemiologicznego. Skarżąca została prawidłowo pouczona o możliwości złożenia wniosku o ponowne badanie i nie skorzystała z tego prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania przez WSA. Zarzut, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi zawierało nieprawidłowości i nie odnosiło się do wcześniejszych orzeczeń. Zarzut braku pouczenia o prawie do złożenia wniosku o ponowne badanie. Argument, że opinia biegłej sądowej na potrzeby sądu powszechnego powinna być wiążąca dla organów inspekcji sanitarnej.

Godne uwagi sformułowania

organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim w tym znaczeniu, iż nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia rozpoznawanie chorób zawodowych leży bowiem wyłącznie w gestii upoważnionych jednostek organizacyjnych służby zdrowia, ustalenia te są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej nie można przyjąć, że skarga zawiera usprawiedliwione podstawy

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Eugeniusz Mzyk

przewodniczący

Janina Kosowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady związania organów inspekcji sanitarnej orzeczeniami lekarskimi uprawnionych jednostek w sprawach o choroby zawodowe oraz brak mocy dowodowej opinii biegłych sądowych na potrzeby postępowań administracyjnych w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury ustalania chorób zawodowych i relacji między organami inspekcji sanitarnej a jednostkami medycznymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań w sprawach o choroby zawodowe i podkreśla znaczenie specjalistycznych opinii medycznych dla rozstrzygnięć administracyjnych.

Choroba zawodowa: Kto ma ostatnie słowo – lekarz czy inspektor?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 143/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Eugeniusz Mzyk /przewodniczący/
Janina Kosowska
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Rz 216/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2005-08-30
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Janina Kosowska Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 216/05 w sprawie ze skargi C. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 216/05 oddalił skargę C. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Postępowanie w tej sprawie wszczęto w dniu 7 maja 2002 r. przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w S., który otrzymał orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] kwietnia 2002 r. rozpoznającego u C. R. chorobę zawodową – zawodową astmę oskrzelową .
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. wydaną w oparciu o orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] kwietnia 2002 r., stwierdził u C. R. chorobę zawodową – astmę oskrzelową.
T. Spółka z o.o. w S. – ostatni pracodawca skarżącej, wniosła odwołanie od w/w decyzji, wskazując, iż nie uwzględniono w niej faktu palenia papierosów przez skarżącą oraz nie przeprowadzono prawidłowego wywiadu epidemiologicznego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. rozpoznając to odwołanie potwierdził, iż nie przeprowadzono w/w wywiadu, czym naruszono przepisy dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji, decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał ją do ponownego rozpoznania. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 1 października 2003 r. sygn. akt S.A./Sz 2519/02 oddalił skargę C. R. na w/w decyzję kasacyjną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S.
W trakcie prowadzonego ponownie postępowania przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w S. pełnomocnik T. sp. z o.o. złożył wniosek o przeprowadzenie badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy lub o wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. C. R. została poddana badaniu w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, który orzeczeniem lekarskim Nr [...] uznał brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - astmy oskrzelowej.
Jak wynika z akt sprawy, na skutek zmiany siedziby T. Sp. z. o.o., sprawę przekazano wg właściwości Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w D. Organ ten decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] orzekł o nie stwierdzeniu choroby zawodowej — astmy oskrzelowej u C. R.
Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania C. R., decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w D., wskazując, iż decyzję organu I instancji oparto na niewłaściwych przepisach prawa materialnego, tj. na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz.1115). Zwrócono także uwagę, że odwołująca się nie była poinformowana o możliwości zakwestionowania niekorzystnego dla siebie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, nadto nie poinformowano jej w sposób prawidłowy o dowodach w sprawie.
Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. umożliwił skarżącej zapoznanie się z aktami sprawy. Skarżąca oświadczyła, że "nie wnosi zastrzeżeń". Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] nie stwierdzono u C. R. choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 3 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ przywołał przede wszystkim ustalenia zawarte w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., z którego wynika, że wykonane w Klinice testy skórne z pospolitymi alergenami i alergenami zawodowymi wypadły negatywnie. Organ wskazał ponadto, że rozpoznanie choroby zawodowej jest możliwe tylko, gdy wystąpią wszystkie przesłanki warunkujące uznanie schorzenia za chorobę zawodową, do jednej z nich należy orzeczenie lekarskie z rozpoznaniem i uzasadnieniem w przedmiocie choroby zawodowej, które wydała jednostka służby zdrowia, a dochodzenie epidemiologiczne wykazało związek przyczynowy z wykonywaną pracą. W ocenie organu I instancji nie zaistniały warunki do rozpoznania choroby zawodowej.
C. R. złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, w którym podniosła, że była już badana przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S., który rozpoznał chorobę zawodową w postaci zawodowej astmy oskrzelowej oraz zakwestionowała prawo zakładu pracy do domagania się ponownego przeprowadzenia badania lekarskiego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2004 r., wskazując, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy związany z charakterem pracy zainteresowanej, warunków tej pracy oraz czynników szkodliwych w środowisku pracy. Podkreślił, że orzekający w sprawie inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim w tym znaczeniu, iż nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Odwołując się do treści § 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. w sprawie chorób zawodowych stwierdził, iż wykluczenie w prawidłowo wydanym orzeczeniu lekarskim zawodowego charakteru schorzenia, na które cierpi pracownik wyłącza możliwość stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi C. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżąca podniosła, że za dowód wystąpienia u niej choroby zawodowej należy przyjąć wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 czerwca 2003r. (w załącznikach do skargi brak wspomnianego wyroku). Skarżąca powołuje się na ustalenia biegłej sądowej z dziedziny chorób płuc i gruźlicy, składane na użytek sądu powszechnego, w której to opinii stwierdzono częściową, trwałą niezdolność do pracy, powołując się także na rozpoznanie przez powyższą biegłą sądową choroby zawodowej w postaci zawodowej astmy oskrzelowej. Te okoliczności zdaniem skarżącej winny być wiążące dla orzekających organów inspekcji sanitarnej.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając skargę, stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u C. R. prowadzone było na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz.294). Za chorobę zawodową w świetle cyt. rozporządzenia uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Po zgłoszeniu podejrzenia wystąpienia choroby zawodowej, o czym zawiadamia się zakład pracy jest on zobowiązany do przesłania zakładowi społecznej służby zdrowia, właściwemu do rozpoznania choroby zawodowej dokumentacji dotyczącej: 1) zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy, 2) przebiegu pracy zawodowej pracownika (§ 4 rozporządzenia z 1983r.). Rozporządzenie Rady Ministrów z 1983r. w § 6 stanowi następnie, iż wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy przesyła się do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego do rozpoznania choroby zawodowej. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia ( § 7 ust.1 rozporządzenia RM z 1983r.). W myśl § 7 ust 4 jednostki organizacyjne wymienione w ust. 1-3 wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej.
Sąd I instancji podkreślił, iż orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] kwietnia 2002r. stwierdzające chorobę zawodową u skarżącej nie mogło zostać uwzględnione, albowiem zostało ono wydane zanim przeprowadzono prawidłowe dochodzenie epidemiologiczne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt SA/Sz 2519/02, którym to wyrokiem jest związany sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. Zatem, w ocenie Sądu I instancji, za wątpliwą uznać należy opinię Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., skoro wydano ją zanim przeprowadzono wymagane prawem dochodzenie epidemiologiczne.
W tej sytuacji słusznie, zdaniem Sądu, organy inspekcji sanitarnej skierowały skarżącą na badanie lekarskie przeprowadzone przez upoważniony do tego, w świetle § 7 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r., Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Zarzut, że domagał się tego zakład pracy, a nie miał do tego prawa nie jest trafny. W myśl § 9 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej, a w odniesieniu do chorób zakaźnych i inwazyjnych — również przez akademię medyczną. Wniosek o ponowne badanie składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonywała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Jest to wprawdzie uprawnienie pracownika, ale nie wyklucza ono uprawnień organu, jak i zakładu pracy jako strony postępowania, do przeprowadzenia dowodu w zakresie opinii uprawnionej jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania choroby zawodowej.
Sąd I instancji wskazał również, że skarżąca została powiadomiona o możliwości złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania w decyzji kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2004 r., a zapoznając się z materiałami postępowania i mając możliwość złożenia żądań, takiego wniosku nie składała. Pozostaje zatem w obrocie orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi wykluczające u skarżącej chorobę zawodową. Trafnie więc organy inspekcji sanitarnej wskazują, że nie mają uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Rozpoznawanie chorób zawodowych leży bowiem wyłącznie w gestii upoważnionych jednostek organizacyjnych służby zdrowia, ustalenia te są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.
Za bezzasadny uznał Sąd I instancji zarzut, iż organy inspekcji sanitarnej winny respektować opinię biegłej sądowej wydaną na potrzeby postępowania przed sądem powszechnym, gdyż w świetle § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tylko wyznaczone jednostki były uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych. Takich uprawnień nie ma biegła sądu powszechnego.
C. R. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i nie uchyleniu jej w sytuacji, gdy oczywiste było naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, dokonane zarówno przez ten organ, jak i przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji i przekazanie sprawy Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W motywach skargi kasacyjnej wskazała, że podstawą do stwierdzenia nieistnienia u niej choroby zawodowej - astmy oskrzelowej było orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Orzeczenie takie (i jego korektę) opatrzone numerem [...] i datą [...].12.2003 r., a nie jak błędnie wskazał Sąd I instancji, numerem [...], skarżąca otrzymała w dniu 13 lipca 2004 r. W ocenie skarżącej orzeczenie to ma charakter opinii biegłego i winno spełniać określone wymagania - zawierać, poza wywodem opinii, także uzasadnienie zawartego stanowiska oraz wskazanie dlaczego wcześniejsze, sprzeczne z nim orzeczenia lub opinie nie były prawidłowe. Skarżąca podniosła, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi (nawet po korekcie) zawiera ponadto liczne nieprawidłowości, m. in. w uzasadnieniu braku podstaw stwierdzenia choroby zawodowej wskazano, iż w oparciu o badania w warunkach ambulatoryjnych brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa (poz. 12 wykazu chorób zawodowych). Tymczasem poz. 12 wykazu chorób zawodowych dotyczy przewlekłej choroby narządu ruchu, natomiast nieżyty nosa jako choroby zawodowe określone są w pkt 6 wykazu, zaś astma oskrzelowa w pkt 3 tego wykazu. Ponadto z uzasadnienia orzeczenia wynika, iż przeprowadzono w trakcie badań jedynie testy alergiczne, brak natomiast wzmianki odnośnie badań występowania u skarżącej astmy oskrzelowej. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, orzeczenie to nie może być traktowane jako wiążąca opinia biegłego. W tej sytuacji obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, wynikającym z art. 7 i 80 k.p.a., było skierowanie skarżącej na kolejne badania, które mogłyby w sposób jednoznaczny stwierdzić istnienie bądź nieistnienie u niej choroby zawodowej. Tym bardziej, że skarżąca od początku postępowania wskazywała na istnienie wcześniejszego orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i opinii biegłego złożonej na użytek postępowania przed Sądem Okręgowym w S., z których wynikało, iż skarżąca cierpi na chorobę zawodową - astmę oskrzelową.
Skarżąca podniosła również zarzut, że nie była pouczona o prawie do złożenia wniosku o ponowne badanie, przez co naruszono art. 9 k.p.a.
Spółka z o.o. T. w D. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie .
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez C. R. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej w petitum skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego wskazując przy tym na przepis prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut ten został sprecyzowany, pełnomocnik skarżącej zarzucił bowiem, że Sąd I instancji nieprawidłowo przeprowadził kontrolę postępowania administracyjnego, w toku którego w ocenie strony skarżącej, organy administracji przyjmując za podstawę decyzji orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2003 r., naruszyły przepis art. 7, 9 i 80 kpa.
Powyższy zarzut należy uznać za chybiony.
Orzeczenie lekarskie wydane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych jest niewątpliwie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 kpa. Przepisy postępowania administracyjnego nie ustanawiają żadnych wymagań, co do formy i koniecznych elementów opinii biegłego. Przepis art. 84 § 1 kpa stanowi jedynie, że gdy w sprawie są wymagane wiadomości specjalne organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Podkreślenia wymaga, że w sprawach chorób zawodowych, bez tej opinii, bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Jak przyjęto w judykaturze, dowód z opinii biegłego jest prawidłowo przeprowadzony wówczas, gdy opinia zawiera uzasadnienie ostatecznych wniosków sformułowane w sposób przystępny i zrozumiały (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1999 r., sygn. akt UKN 60/99; publ. OSNP 2000/22/831). Takie wymogi spełnia orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2003 r., w którym wskazano podstawy zajętego w nim stanowiska, tj. wyjaśniono jakie badania zostały przeprowadzone i jakie były ich wyniki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma natomiast znaczenia podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, że orzeczenie to nie zawiera odniesienia do orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] kwietnia 2002 r. stwierdzającego u skarżącej chorobę zawodową. Biorąc bowiem pod uwagę, że zostało ono wydane zanim przeprowadzono prawidłowe dochodzenie epidemiologiczne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w wyroku z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt SA/Sz 2519/02, nie mogło ono być uwzględnione w okolicznościach tej sprawy .
Nie znajduje również potwierdzenia w aktach sprawy zarzut dotyczący licznych nieprawidłowości, jakie rzekomo zawiera w/w orzeczenie. Pełnomocnik skarżącej w szczególności podnosi, że jako rodzaj narażenia zawodowego wskazano nadmierny wysiłek głosowy, a ponadto, że jako ustalenie kliniczne dotyczące choroby, w stosunku do której postępowania jest prowadzone wskazano przewlekły suchy nieżyt błony śluzowej nosa i gardła, a nie astmę oskrzelową. Tymczasem z uzasadnienia tego orzeczenia (k-65 akt administracyjnych) jednoznacznie wynika, iż badania były prowadzone pod kątem rozpoznania u skarżącej zawodowej astmy oskrzelowej. Stwierdzono tam bowiem, że przeprowadzone badania spirometryczne oraz wziewna próba prowokacyjna pigmentów nie dały podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Brak jest natomiast w przedmiotowym orzeczeniu jakiejkolwiek wzmianki, na co powołuje się pełnomocnik skarżącej, na temat przewlekłego nieżytu błony śluzowej.
Z analizy akt administracyjnych wynika , że nieprawidłowości powyższego orzeczenia skarżąca nie podnosiła w toku postępowania, pomimo że w piśmie z dnia 17 sierpnia 2004 r. została poinformowana o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy, zgodnie z § 9 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294)). Fakt, że skarżąca została poinformowana o takiej możliwości potwierdza jej pismo z dnia 24 sierpnia 2004 r., w którym stwierdziła ona, że nie widzi powodu wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy. Tym samym nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 9 kpa polegającego na braku pouczenia skarżącej o uprawnieniu do złożenia w/w wniosku.
W tej sytuacji, skoro, jak wykazano powyżej, orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2003 r. spełniało wymogi opinii biegłego oraz biorąc pod uwagę, że skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała jego treści, stanowiło ono wiążący dla organu administracyjnego dowód, brak było bowiem jakiejkolwiek podstawy, aby orzeczenie to uznać za niewiarygodne. Przypomnieć jedynie należy , iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przyjmowany powszechny pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7 – 9 omawianego rozporządzenia z 1983 r. i o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia
Dodatkowo podkreślić należy , iż jednostki uprawnione do dokonywania badań w zakresie choroby zawodowej wskazane zostały w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych zaś to powoduje , iż gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej , opinia innej jednostki służby zdrowia nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych .Uwagę tę uczyniono albowiem skarżąca powoływała się na opinię biegłej sądowej wydana na użytek postępowania przed sądem powszechnym lecz ta nie mogła stanowić podstawy podważenia opinii uprawnionej jednostki medycyny pracy w zakresie choroby zawodowej .
W świetle tych ustaleń, stwierdzić należy, że organ administracji przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Tym samym, bezpodstawny jest zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji rozpoznając przedmiotową sprawę nie uwzględnił, iż zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów art. 7, 9 i 80 kpa.
Z tych względów, w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można przyjąć, że skarga zawiera usprawiedliwione podstawy, a to pozwalało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI