II OSK 1429/22

II OSK 1429/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Antas
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Kr 806/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-11-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141, 174, 183, 184, 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 6, 7, 29, 121
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 806/21 w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 15 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 806/21, oddalił skargę S. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27 maja 2021 r. nr [...]znak: [...]w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie (PINB) postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 27a § 1, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i 4, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), w punkcie 1 nałożył na S. K. grzywnę w wysokości 10000,00 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) z dnia 18.02.2020 r. nr [...] rozbiórki nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] (działka drogowa nr [...]) oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości [...] — celem przywrócenia skarpy przy drodze powiatowej na wysokości działek nr [...] i [...] do stanu poprzedniego. Zakres robót rozbiórkowych został zaznaczony na 2 załącznikach graficznych do decyzji MWINB. Zobowiązano do prowadzenia prac rozbiórkowych w obrębie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] (działka drogowa nr [...]) pod nadzorem przedstawiciela Zarządu Dróg Powiatu Krakowskiego. W punkcie 2 postanowienia organ wskazał na obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Równocześnie organ wezwał zobowiązanego do 1/ uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą za wydanie niniejszego postanowienia tj. łącznej kwoty 10 068 zł w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia; 2/ wykonania w terminie 30-dniowym obowiązku określonego w odpisie tytułu wykonawczego dostarczonym dnia 17.03.2021 r. Zastrzeżono, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.
W uzasadnieniu organ podniósł, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji MWINB z dnia 18 lutego 2020 r., którą uchylono decyzję PINB nr [...] z dnia 25 lipca 2019 r. i nakazano K. P. i S. K. rozbiórkę nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] (działka drogowa nr [...]) oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości [...] - celem przywrócenia skarpy przy drodze powiatowej na wysokości działek nr [...] i [...] do stanu poprzedniego (zakres robót rozbiórkowych został zaznaczony na 2 załącznikach graficznych do niniejszej decyzji). Na decyzję MWINB z dnia 18 lutego 2020 r. złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 485/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił ww. skargę. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB upomnieniem z dnia 13 stycznia 2021r. wezwał zobowiązanego S. K., do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w terminie zakreślonym w upomnieniu spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Następnie w dniu 24 lutego 2021 r. organ wystawił wobec S. K. tytuł wykonawczy nr [...], stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a dotyczący obowiązku nakazanego w decyzji MWINB z dnia 18 lutego 2020 r. W dniu 24 lutego 2021 r. pracownicy powiatowego inspektoratu przeprowadzili też kontrolę skarpy przy drodze powiatowej nr [...], a w protokole z kontroli zawarto ustalenia. Kolejna kontrola przeprowadzona została w dniu 19 marca 2021 r.
MWINB postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. nr [...] uchylił postanowienie PINB z dnia 16 kwietnia 2021 r. w części dotyczącej wezwania do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, zawartego w sentencji zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 24 lutego 2021 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia; w pozostałym zakresie skarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że obowiązek wynikający z decyzji MWINB z dnia 18 lutego 2020 r. nie został wykonany, na co wskazują ustalenia: protokołu z czynności kontrolnych z dnia 24 lutego 2021 r. i dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna oraz protokołu z czynności kontrolnych z dnia 19 marca 2021 r. i dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna. Uznano zatem, że PINB uprawniony był jako organ egzekucyjny do zastosowania wobec S. K. środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Słusznie też PINB ustalił wysokość grzywny, stosując zasady ogólne wynikające z art. 121 § 2 u.p.e.a., tj. grzywna nakładana na osobę fizyczną nie może przekroczyć 10000 zł, a nakładana na osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej - 50 000 zł. Najwyższą kwotą grzywny, jaka mogła zostać orzeczona w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, jest więc kwota 10 000 zł. Organ stwierdził, że grzywna nałożona na zobowiązanego w skarżonym postanowieniu mieści się w tym ustawowym zakresie, tzn. organ egzekucyjny, określając wysokość grzywny na kwotę 10 000 zł, nie wykroczył poza ustaloną przez ustawodawcę maksymalną wysokość grzywny dla zobowiązanego będącego osobą fizyczną. W ocenie organu grzywna nałożona na S. K. w wysokości 10000 zł jest na tyle wysoka, że zobowiązanemu nie będzie się opłacało ją uiszczać celem przeciągnięcia postępowania egzekucyjnego, ale zmusi go do wykonania obowiązku.
W ocenie organu odwoławczego charakter egzekwowanego obowiązku i zakres koniecznych do wykonania robót przemawiają za tym, aby nałożyć na zobowiązanego grzywnę w maksymalnej wysokości. Przypomniano, że w przedmiotowej sprawie egzekucji podlega obowiązek rozbiórki nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] (działka drogowa nr [...]) oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości [...]. W decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lutego 2020 r., stwierdzone zostało: "(...) względy techniczno-budowlane sprzeciwiają się dalszemu funkcjonowaniu przedmiotowego obiektu budowlanego, który stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi i mienia użytkowników drogi powiatowej nr [...], jak i właścicieli nieruchomości sąsiednich, graniczących z przedmiotowym nasypem ziemnym. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że w sposób wystarczająco drastyczny naruszono zasady współczesnej technologii budowlanej (sposób realizacji inwestycji, wykorzystane materiały budowlane), zatem wykluczona jest możliwość doprowadzenia obiektu do stanu spełniającego niezbędne wymagania. Również zapisy protokołu z kontroli z dnia 24 lutego 2021 r. nie pozostawiają wątpliwości, co do tego, że przedmiotowy nasyp stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi i ich mienia. W protokole tym wskazano: "Wykonany nasyp z płytami betonowymi nie posiada zamontowanej bariery drogowej. W obrębie bramy wyjazdowej do posesji nr 27 widoczne jest przemieszczenie dołem ustawionych płyt betonowych 6 szt. W tym miejscu nasypu na jego wierzchu widoczny jest fragment obsuniętej ziemi około Im i powierzchni około 4 x 2m. Za miejscem obsunięcia się ziemi, dalej wzdłuż DP przebiega droga dojazdowa (w nasypie) do posesji nr [...]. W linii ogrodzenia między nr [...] i nr [...] jest słup Az telefoniczny, który jest przysypany gruntem nasypu ok. 1,5m i odchylony od pionu pod jego naporem. Ze słupa zwisa urwany kabel Tk. W okolicy między miejscem obsunięcia ziemi i przy słupie Tk widoczne są odkryte rury instalacyjne arot i przewody." Powyższe oznacza, że niewykonanie obowiązku nakazanego w decyzji MWINB nr [...]z dnia 18 lutego 2020 r., znak: [...], poważnie wpływa na otoczenie i jest to wpływ niezwykle negatywny. W takiej sytuacji szczególnie ważne jest, aby nakładana na zobowiązanego grzywna w celu przymuszenia była odpowiedniej wysokości, zapewniającej jej skuteczność. Dlatego w ocenie organu znajduje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy maksymalna wysokość grzywny w celu przymuszenia nakładanej na S. K..
Organ stwierdził, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny. Odnośnie natomiast drugiego z wymienionych w art. 122 § 2 u.p.e.a. wezwań PINB wskazał: równocześnie wzywam zobowiązanego do: (...) 2. Wykonania w terminie 30-dniowym obowiązku określonego w odpisie tytułu wykonawczego dostarczonym dnia 17 marca 2021 r." Zdaniem MWINB takie sformułowanie wezwania powoduje, że organ egzekucyjny nie określił precyzyjnie terminu, w jakim obowiązek ma być wykonany. Nie można uznać za wyznaczenie terminu wyrażenia: "w terminie 30-dniowym". Brak wskazania, od jakiej daty termin 30-dniowy ma być liczony, powoduje, że terminu tego w ogóle nie można określić. Wobec powyższego uznać należy, że organ egzekucyjny nie podał zobowiązanemu pełnej informacji odnośnie terminu zastrzeżonego dla wykonania obowiązku. Wyznaczenie terminu wykonania obowiązku to ważny element postanowienia o nałożeniu grzywny. Zobowiązany powinien mieć pełną wiedzę o nakładanej na niego grzywnie, terminie jej uiszczenia, o tytule, z którego wynika obowiązek podlegający wykonaniu, jak również o konsekwencjach jego niewykonania. Brak któregokolwiek z tych elementów postanowienia stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, że może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazanie terminu do wykonania obowiązku rozbiórki ma istotne znaczenie dla podjęcia następnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności zastosowania wykonania zastępczego. A zatem zaskarżone postanowienie, w którym PINB nałożył grzywnę na S. K., nie zawiera prawidłowego wezwania, o jakim mowa w art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd o dopuszczalności konwalidowania przez organ odwoławczy wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia o nałożeniu grzywny w zakresie nieprawidłowego wezwania, o którym mowa w art. 122 § 2 u.p.e.a. Stwierdzone przez organ w zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowości co do wezwania, o którym mowa w art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., przy braku innych uchybień w w/w rozstrzygnięciu, obligują organ odwoławczy do zreformowania zaskarżonego postanowienia w zakresie w/w wezwania, w ramach kompetencji wynikających z art. 138 K.p.a.
Skargą S. K. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: art. 6 ust. 1 u.p.e.a.; art. 121 u.p.e.a.; art. 7, art. 9, art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zdaniem Sądu organy egzekucyjne wykazały, że w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa do nałożenia grzywny na skarżącego, jak i uzasadniły należycie jej wysokość. Bezspornie, w dacie nałożenia grzywny nie został wykonany obowiązek wynikający z decyzji MWINB z dnia 18 lutego 2020 r. nr [...], co znajduje odzwierciedlenie w protokołach kontroli z 24 lutego 2021 r. i 19 marca 2021 r. oraz sporządzonej wówczas dokumentacji zdjęciowej. Zasadnie więc organy przyjęły, że skarżący – jako zobowiązany – uchyla się od wykonania obowiązku wyrażonego w nakazie rozbiórki. Z akt sprawy wynika, że istnieje nasyp ziemny będący przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę.
Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu ze skargi na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia chybiona jest argumentacja podnoszona przez skarżącego, kwestionująca oznaczenia geodezyjne działek wymienionych w decyzji nakazującej rozbiórkę. Argumentacja taka zmierza w istocie do zakwestionowania decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. Zarzuty dotyczące niewyjaśnienia okoliczności sprawy objętej nakazem rozbiórki i błędnego sformułowania tego nakazu mogły być przedmiotem kontroli instancyjnej w postępowaniu administracyjnym, a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd zaznaczył, że wiadomo mu z urzędu, że skarga m.in. S. K. na decyzję Inspektora Wojewódzkiego z 19 lutego 2020 r. nakazującą rozbiórkę została odrzucona przez tut. Sąd postanowieniem z 12 października 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 485/20, a postanowienie to stało się prawomocne. Zgodzić się zatem trzeba z Inspektorem Wojewódzkim, że organy egzekucyjne, działając w oparciu o przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, nie są uprawnione do ponownego rozpatrywania sprawy rozstrzygniętej decyzją, z której wynika egzekwowany obowiązek, a postępowanie egzekucyjne nie może zmierzać do zweryfikowania legalności decyzji nakazowej, która – jako ostateczna i prawomocna – korzysta z domniemania legalności i wiąże organy egzekucyjne.
Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w samym postanowieniu o nałożeniu grzywny, po jego skorygowaniu przez organ drugiej instancji. Zdaniem Sądu organy egzekucyjne wystarczająco uzasadniły wysokość grzywny (10.000 zł). Sąd uznał, że przy uwzględnieniu opisanego przez Wojewódzkiego Inspektora charakteru obowiązku oraz znaczenia wykonania obowiązku dla bezpieczeństwa użytkowników drogi powiatowej, organ miał podstawy do przyjęcia, że grzywna odniesie skutek wtedy, kiedy będzie dostatecznie dolegliwa. Tym samym Sąd nie stwierdził w okolicznościach sprawy naruszenia art. 6 § 1 i art. 121 u.p.e.a., jak też znajdujących na mocy art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie przepisów art. 7, art. 9, art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a.
Skargą kasacyjną S. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
- przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przez przyjęcie według stanu sprawy, że wymierzając grzywnę organ wymierzył ją we właściwej wysokości oraz wystarczająco uzasadnił wysokość nałożonej grzywny;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżanego wyroku, które nie posiada wszystkich nakazanych ustawą elementów, a to: przedstawienia rzeczywistego stanu sprawy w tym ustaleń faktycznych dotyczących tego, czy skarżący uchylał się od wykonania nałożonego na niego obowiązku w rozumieniu art. 6 § 1 u.p.e.a.
- przepisów prawa materialnego, a to:
1. art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że brak jest nieprawidłowości w wydaniu samego postanowienia o nałożeniu grzywny na skarżącego, a zachowanie skarżącego stanowiło uchylanie się od wykonania obowiązku w rozumieniu tego przepisu;
2. art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że organ wymierzając grzywnę nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za prowadzenie sprawy przez radcę prawnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż nie mógł odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku zarzut naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a., w oparciu o który skarżący zmierza w istocie do podważenia stanowiącego podstawę prawną tytułu wykonawczego nr [...], wynikającego z decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2020 r. obowiązku rozbiórki nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] (działka drogowa nr [...]) oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości [...]. W kasacji uzasadniając powyższy zarzut podnosi się, że działka nr [...] nie istnieje i nie istniała w chwili wydania ww. decyzji, a zatem skarżący nie może jej wykonać z powodu niemożności jej realizacji więc nie można zarzucić mu uchylania się od wykonania obowiązku, jak tego wymaga art. 6 § 1 u.p.e.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszone powyżej okoliczności nie miały znaczenia na tym etapie postępowania. Należy się bowiem zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że w postępowaniu w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia chybiona jest argumentacja kwestionująca zasadność nałożonego na zobowiązanego obowiązku, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej – podjętej w ramach innego postępowania. Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. zobowiązuje organ do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, która obejmuje ustalenie czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i czy zostało doręczone upomnienie. W kwestii dopuszczalności egzekucji badaniu podlega dopuszczalność wszczęcia egzekucji (okoliczności, które muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji) oraz dopuszczalność jej prowadzenia (okoliczności, których istnienie jest warunkiem prowadzenia egzekucji lub wystąpienie których uniemożliwia prowadzenie egzekucji). W postępowaniu egzekucyjnym nie dokonuje się natomiast merytorycznej oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, w tym wypadku decyzji o nakazie rozbiórki. W myśl art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, tylko w takim zakresie o jakim wyżej była mowa. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również i Sąd administracyjny w ramach kontroli legalności postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie może dokonywać badania i oceny prawidłowości obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko skarżącemu, który w tytule wykonawczym określony został jako zobowiązany, w oparciu o decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2020 r. nakładającą na niego obowiązek rozbiórki przedmiotowego nasypu. Skarga na powyższą decyzję została natomiast prawomocnie odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 485/20. Zatem zasadnie Sąd pierwszej instancji podkreślił w zaskarżonym wyroku, że argumentacja podnoszona przez skarżącego, kwestionująca oznaczenia geodezyjne działek wymienionych w decyzji nakazującej rozbiórkę jest chybiona.
Podkreślenia przy tym wymaga, że zasadą wynikającą z art. 6 § 1 u.p.e.a. jest zasada obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji). Zgodnie z nią wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, że w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego – co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie – wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2330/21).
Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. okazał się nietrafny.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 121 § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że organ wymierzając skarżącemu grzywnę w wysokości 10 000 zł nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Stosownie do treści ww. przepisu, z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Jeżeli wysokość grzywny w celu przymuszenia nie wynika bezpośrednio z ustawy, to o jej wysokości rozstrzyga w sposób uznaniowy organ egzekucyjny. Organ ten powinien określić jej wysokość, mając na względzie, po pierwsze, górne granice wysokości nakładanych grzywien (należy zwrócić uwagę na to, że granice te są zróżnicowane w stosunku do osób fizycznych i pozostałych podmiotów), po drugie, kierując się potrzebą zapewnienia efektywności prowadzonej egzekucji. Uwzględniając tę drugą okoliczność, organ egzekucyjny powinien w szczególności wziąć pod uwagę zasadę ogólną celowości (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Organ ten nie powinien natomiast kierować się takimi okolicznościami, jak: możliwości finansowe, sytuacja rodzinna czy życiowa zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1148/04; wyrok NSA z 15 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1466/14).
W przedmiotowej sprawie należy podzielić wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko, zgodnie z którym nałożenie na skarżącego grzywny w maksymalnej wysokości, tj. w górnej granicy przewidzianej w art. 121 § 2 u.p.e.a., znajdowało swoje uzasadnienie w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Wymaga przypomnienia, że w przedmiotowej sprawie egzekucji podlega obowiązek rozbiórki nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości [...]. W stanowiącej podstawę prawną tytułu wykonawczego decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2020 r. wskazano, że podlegający rozbiórce obiekt budowlany stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi i mienia użytkowników ww. drogi powiatowej, jak i właścicieli nieruchomości sąsiednich, graniczących z przedmiotowym nasypem ziemnym. Mając powyższe na względzie organ egzekucyjny właściwie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dobrał zarówno środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jak i jego wysokość. Określona przez organ egzekucyjny kwota grzywny jest bowiem adekwatna do celu, któremu ma służyć – jest na tyle dolegliwa, aby zmusić zobowiązanego do wykonania obowiązku zmierzającego do usunięcia opisanego powyżej stanu zagrożenia. Nie bez znaczenia dla takiej oceny ma również fakt, że stosownie do treści art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Sąd I instancji słusznie zatem uznał, że organ administracji nie przekroczył uznania administracyjnego przy ustalaniu wysokości przedmiotowej grzywny.
Odnośnie podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zwrócenia uwagi wymaga, że zarzut naruszenia ww. przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami. Motywy, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zostały zaprezentowane w sposób, który umożliwia poznanie toku rozumowania Sądu, a co za tym idzie poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Wobec powyższego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku.
Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.