II OSK 1425/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-11-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
planowanie przestrzennestudium uwarunkowańdroga dojazdowainteres prawnyuchwała rady gminyskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki Z. od uchwały Rady Gminy Siedlce w sprawie studium uwarunkowań, uznając, że studium nie narusza interesu prawnego spółki poprzez brak wskazania drogi dojazdowej.

Spółka Z. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Siedlce w sprawie studium uwarunkowań, argumentując, że brak wskazania drogi dojazdowej w studium ograniczy jej możliwości inwestycyjne. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że studium nie narusza interesu prawnego spółki. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że studium, jako akt ogólny, nie musi zawierać szczegółowych ustaleń dotyczących wszystkich dróg, a jego postanowienia nie uniemożliwiają realizacji drogi w przyszłym planie miejscowym.

Spółka Z. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Siedlce dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, ponieważ uchwała ta nie przewidywała drogi dojazdowej, która była ujęta w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Spółka argumentowała, że brak tej drogi w studium ograniczy jej możliwości inwestycyjne na przyległych terenach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że studium nie narusza interesu prawnego spółki, a jego postanowienia nie uniemożliwiają realizacji drogi w przyszłości. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym obowiązku gminy zaspokajania potrzeb wspólnoty i zasad harmonijnego rozwoju. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że studium jest aktem o charakterze ogólnym i nie musi zawierać szczegółowych ustaleń dotyczących wszystkich dróg. Brak wskazania konkretnej drogi w studium nie oznacza jej likwidacji ani nie narusza interesu prawnego strony, gdyż kwestia ta może zostać uregulowana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak wskazania drogi w studium nie narusza interesu prawnego strony, ponieważ studium jest aktem o charakterze ogólnym i nie musi zawierać szczegółowych ustaleń dotyczących wszystkich dróg. Możliwość realizacji drogi może być ujęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Studium uwarunkowań jest aktem ogólnym, odmiennym od planu miejscowego. Rada Gminy nie jest zobowiązana do oznaczania w studium wszystkich planowanych dróg, a brak takiego oznaczenia nie uniemożliwia ich realizacji w przyszłości w ramach planu miejscowego. Interes prawny strony nie został naruszony, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Sąd uznał, że studium nie naruszyło interesu prawnego skarżącej spółki.

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Sąd uznał, że przepis ten nie nakłada obowiązku oznaczania w studium wszystkich planowanych dróg.

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2 pkt 1, 2 i 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sąd uznał, że przepisy te nie nakładają obowiązku oznaczania w studium lokalizacji wszelkich planowanych dróg.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Studium uwarunkowań jest aktem ogólnym i nie musi zawierać szczegółowych ustaleń dotyczących wszystkich dróg. Brak wskazania drogi w studium nie narusza interesu prawnego strony, gdyż kwestia ta może być uregulowana w planie miejscowym. Postanowienia studium nie uniemożliwiają realizacji drogi w przyszłości.

Odrzucone argumenty

Brak drogi dojazdowej w studium ogranicza możliwości inwestycyjne spółki. Naruszenie obowiązku gminy zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty (budowa dróg). Naruszenie zasad harmonijnego rozwoju gminy. Naruszenie interesu prawnego spółki.

Godne uwagi sformułowania

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest odmiennym aktem od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tworzonym na podstawie innej procedury i o charakterze bardziej ogólnym od planu miejscowego. Brak jest bowiem podstaw prawnych do nakazania Radzie Gminy Siedlce oznaczenia w studium przebiegu drogi, której realizacji domaga się skarżąca spółka. Interes prawny strony nie został naruszony, gdyż wobec braku obowiązku oznaczenia wszystkich dróg w treści studium możliwość likwidacji drogi gminnej umieszczonej w obowiązującym planie miejscowym, narusza jedynie jego interes faktyczny.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

sędzia

Jacek Fronczyk

sędzia del. WSA

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między studium uwarunkowań a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz pojęcie interesu prawnego w kontekście planowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku drogi w studium, przy jednoczesnym jej istnieniu w planie miejscowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – relacji między studium a planem miejscowym oraz definicji interesu prawnego. Jest to istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną.

Czy brak drogi w studium zagospodarowania przestrzennego oznacza jej koniec? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1425/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-08-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska-Filipowicz
Jacek Fronczyk
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 383/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-05-26
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 7 ust. 1 pkt 2, art.101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 10 ust. 2 pkt 1, 2 i 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 383/09 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na uchwałę Rady Gminy Siedlce z dnia 30 października 2008 r. nr XXIV/164/2008 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 383/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedziba w Ż. na uchwałę Rady Gminy Siedlce z dnia 30 października 2008 r. nr XXIV/164/2008 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.
W dniu 30 października 2008 r. Rada Gminy Siedlce podjęła uchwałę nr XXIV/164/2008 w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Siedlce.
W dniu 9 lutego 2009 r., po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, spółka Z. wniosła skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności. W skardze podniesiono, że uchwalone studium wprowadza zmianę do istniejącego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, polegającą na całkowitym usunięciu drogi gminnej, zgodnie z przebiegiem ujętym w aktualnie obowiązującym planie, oznaczonej na mapie symbolem KD. Usunięcie tej drogi, zdaniem skarżącego, spowoduje ograniczenie możliwości inwestowania na terenach oznaczonych w aktualnie obowiązującym planie symbolem PSI i PUR, które to tereny przylegają do przedmiotowej drogi.
Skarżący stwierdził, że tereny przeznaczone pod działalność przemysłową nie będą miały zagwarantowanej stosownej komunikacji, gdyż istniejąca droga nie spełnia stosownych wymagań technicznych, a konieczne jest zapewnienie przejazdu dużych pojazdów (tiry). Pominięcie tej drogi prowadzi do zmian postanowień planu, w którym taką drogę przewidywano. Spółka podniosła również, że zadania w zakresie projektowania i budowy dróg spoczywają na gminie, w związku z czym niezrozumiała jest argumentacja, że spółka może samodzielnie wybudować drogę.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Siedlce wniosła o jej oddalenie. Organ stwierdził, że zaskarżony akt został uchwalony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zawarte w nim ustalenia nie wykluczają możliwości realizacji drogi dojazdowej, jak również nie uchylają postanowień aktualnie obowiązującego planu. Organ stwierdził, że w studium oznaczono jedynie drogi główne i istniejące, nie wskazano natomiast dróg gminnych, dzięki czemu możliwe będzie kształtowanie rozwiązań w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w bardziej elastyczny sposób.
Organ wskazał, że podjęcie działań inwestycyjnych w odniesieniu do planowanej drogi, której realizacji domaga się spółka, jest utrudnione ze względu na zmienne stanowisko właścicieli gruntów co do zgody na wykup gruntów.
Wyrokiem z dnia 26 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji potwierdził, że zaskarżona uchwala nie narusza interesu prawnego skarżącego. Sąd podniósł, że przyjęte rozwiązania nie wykraczają poza zakres władztwa planistycznego gminy. Treść zaskarżonego studium nie uniemożliwia realizacji drogi zgodnie z koncepcją zawartą w aktualnie obowiązującym planie miejscowym. Ponadto studium dopuszcza na przedmiotowym terenie wydzielanie i budowę dróg dojazdowych i wewnętrznych oraz lokalizowanie urządzeń infrastruktury komunikacyjnej.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło naruszenie interesu prawnego skarżącego, gdyż wobec braku obowiązku oznaczenia wszystkich dróg w treści studium możliwość likwidacji drogi gminnej umieszczonej w obowiązującym planie miejscowym, narusza jedynie jego interes faktyczny. Brak jest bowiem przepisów prawa materialnego, które zostałyby naruszone, a samo domniemane zagrożenie w przyszłości brakiem właściwych rozwiązań w zakresie komunikacji terenu nie może stanowić o naruszeniu interesu prawnego spółki. Nieoznaczenie w treści studium planowanych dróg publicznych o kategorii gminnych nie ma wpływu na kwestie obowiązku ich realizacji w przyszłości przez jednostkę samorządu terytorialnego. Stąd bez znaczenia są podnoszone w skardze kwestie oczekiwań gminy, iż droga będzie zrealizowana na koszt spółki. Kwestia ta nie była przesądzona zaskarżoną uchwałą.
Od powyższego wyroku spółka Z. złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędna ich wykładnię, tj.:
art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) polegającą na pominięciu obowiązku zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w szczególności budowę gminnych dróg, oraz organizacji ruchu drogowego;
art. 1, art. 9 i art. 10 pkt 2, pkt 5 , pkt 6, pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie dotyczącym kierunków zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, kierunków rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej czym narusza zasady harmonijnego rozwoju Gminy Siedlce, a tym samym odsuwa możliwość inwestowania na terenach Gminy Siedlce oznaczonych symbolem PSI i PUR przylegających bezpośrednio do zaprojektowanej i oznaczonej symbolem KD drogi dojazdowej w aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Siedlce w miejscowości Ż., a w konsekwencji narusza interes Z. Sp. z o.o. i mieszkańców wspólnoty miejscowości Ż.;
art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez jego błędną wykładnię i uznanie, że studium nie narusza interesu prawnego skarżącej spółki.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że brak przedmiotowej drogi spowoduje ograniczenia w inwestowaniu na terenach przylegających do zaplanowanej w miejscowym planie drogi. Sytuacja ta ogranicza możliwości rozwoju Gminy Siedlce, w szczególności miejscowości Ż., możliwości inwestowania oraz narusza ład przestrzenny określony w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Ż.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, spółka miała możliwości zaskarżenia przedmiotowego studium, legitymacja ta wynika wprost z faktu bycia użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej położonej na obszarze działania Rady Miejskiej w Siedlcach oraz prowadzenia działalności gospodarczej na terenie Gminy Siedlce.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko przesłanki wskazujące na nieważność postępowania sądowego. Ponieważ w niniejszej sprawie określone w art. 183 § 2 cyt. ustawy przesłanki nie zaistniały, należy przejść do oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.
Zarzuty te sprowadzają się do naruszenia przepisów prawa materialnego i zarzutem najdalej idącym jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez jego błędną wykładnię "i uznanie, że studium nie narusza interesu prawnego skarżącej spółki".
Powodem nieuwzględnienia przez Sąd I instancji skargi złożonej przez sp. z o.o. Z. na uchwałę w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania było bowiem stwierdzenie przez Sąd, iż nie został w niniejszej sprawie naruszony interes skarżącej Spółki. U podstaw tego stwierdzenia legło uznanie Sądu, iż z treści art. 10 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie da się wywieźć obowiązku oznaczenia w studium lokalizacji wszelkich planowanych dróg.
Stanowisko to uznać należy za zasadne.
Przedmiotowe studium, aczkolwiek z uwagi na położenie nieruchomości Spółki na terenie objętym studium, dotyczy interesu prawnego skarżącej, to jednak interesu tego nie naruszyło. Brak jest bowiem podstaw prawnych do nakazania Radzie Gminy Siedlce oznaczenia w studium przebiegu drogi, której realizacji domaga się skarżąca spółka. Na terenie, na którym usytuowana jest działka skarżącej spółki oznaczoną symbolem A.G. studium dopuszcza wydzielenie i budowę dróg dojazdowych wewnętrznych i lokalizowanie terenów urządzeń infrastruktury komunikacyjnej, wobec czego nie sposób zarzucić mu naruszenia art. 10 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Oceniając czy interes prawny skarżącej spółki został naruszony należy zauważyć różnicę zachodzącą między studium a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest odmiennym aktem od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tworzonym na podstawie innej procedury i o charakterze bardziej ogólnym od planu miejscowego. Przeznaczenie terenu w studium, które jest aktem wewnętrznie obowiązującym w gminie, będzie oczywiście miało znaczenie przy uchwalaniu planu. Rada Gminy jest bowiem bezwzględnie związana przy jego uchwalaniu ustaleniami studium.
W przedmiotowym studium nie uregulowano przebiegu drogi, której realizacją strona jest zainteresowana. Ta kwestia pozostaje jednak w sferze uznania gminy i nie sposób - wobec braku stosownych przepisów prawa - nakazać gminie aby tego rodzaju ustalenie zawarła w studium.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI