II OSK 1423/11

II OSK 1423/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II SA/Wa 575/11 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2011-03-28
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 176 poz 1190
art. 190 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw -tekst jednolity.
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA z 2012 r. nr 2 poz. 27
Tezy
Termin do wniesienia skargi do Sądu administracyjnego za pośrednictwem organu na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego jest zachowany, jeżeli przed upływem tego terminu, stosownie do przepsiu art. 20t ust. 1 Ordynacji samorządowej, skarga zostanie złożona w urzędzie gminy ( w godzinach urzędowania urzędu gminy).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 575/11 w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
UZASDNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 575/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. S. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Rada Miasta P. uchwałą z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], podjętą na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190) – dalej: "ordynacja samorządowa", stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta P. – J. S. Uchwała ta została doręczona skarżącemu 28 lutego 2011 r. wraz z pouczeniem, że przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia, którą należy złożyć za pośrednictwem organu. Skarżący w dniu 7 marca 2011 r. (data stempla pocztowego) złożył w Urzędzie Pocztowym w P. skargę na powyższą uchwałę. Skarga ta wpłynęła do organu 8 marca 2011 r. (data prezentaty na kopercie), natomiast do Sądu w dniu 14 marca 2011 r.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, stosownie do treści art. 191 ust.1 w związku z art. 205 ust. 1 ordynacji samorządowej, skarga została wniesiona z przekroczeniem siedmiodniowego terminu. Ostatnim dniem terminu do złożenia skargi w Sądzie był dzień 7 marca 2011 r. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że w piśmie przy którym doręczono skarżącemu zaskarżoną uchwałę, organ nieprawidłowo pouczył stronę o trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Poinformowano bowiem o możliwości złożenia skargi za pośrednictwem Rady Miasta P., podczas gdy skargę, zgodnie z art. 205 ust. 1 ordynacji samorządowej, należy złożyć bezpośrednio w sądzie administracyjnym, jednakże na tej podstawie Sąd nie może uznać, że skarga została złożona prawidłowo i w terminie.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł J. S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:
1) art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. – przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi na uchwałę rady Miasta P. z dnia [...] lutego 2011 r.
2) art. 191 ust. 1 w zw. z art. 205 ust. 1 ordynacji samorządowej oraz art. 112 k.p.a. – przez uznanie, iż skarżący dopuścił się naruszenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, określonego w przytoczonych przepisach w sytuacji gdy został on błędnie pouczony pismem z dnia 24 lutego 2011 r., co do sposobu, trybu i terminu wniesienia skargi.
3) art. 65 § 1 i 2 k.p.a. – przez uznanie, iż skarżący nie wniósł skargi w terminie, mimo zastosowania się do pouczenia.
Wskazując na powyższe, wniesiono o:
a) uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2011 r. w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania;
b) ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2011 r. w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi celem nadania biegu skardze;
c) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, bowiem zdaniem skarżącego nie uchybił on terminowi do wniesienia skargi bowiem zastosował się do pouczenia zawartego w piśmie organu z dnia 24 lutego 2011 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jakkolwiek skarżący w skardze kasacyjnej nie kwestionuje stanowiska Sądu pierwszej instancji, co do tego, że skargę na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego, na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatu i sejmików województw (Dz. U. z 2010r., Nr 176, poz. 1190), zwanej dalej Ordynacja samorządowa, wnosi się bezpośrednio do Sądu administracyjnego, to jednak rozpatrzenie zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych wymaga odniesienia się do kwestii, czy skarga, o której mowa w artykule 191 ust. 1 Ordynacji jest wnoszona bezpośrednio do Sądu, czy za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi.
Przepis art. 191 ust. 1 Ordynacji, w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 5 września 2008r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1111), która weszła w życie z dniem 25 października 2008r. i ma zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w czasie której weszła w życie, stanowi, że zainteresowanemu (radnemu) służy skarga od uchwały rady o wygaśnięciu mandatu radnego do Sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały. Przepis ten wprost uregulował sprawę wnoszenia skargi do Sądu administracyjnego przez radnego (poprzednio prawo radnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego było oparte o przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym). Z przepisu tego wynika, że skargę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały, jednakże przepis ten nie reguluje tego czy skargę wnosi się w tym terminie bezpośrednio do Sądu, czy za pośrednictwem organu. Należy mieć przy tym na uwadze, że czym innym jest określenie terminu do wniesienia skargi, a czym innym tryb wnoszenia skargi. Ordynacja samorządowa nie reguluje wszystkich kwestii dotyczących wnoszenia skargi do Sądu administracyjnego, a wobec tego poza szczególnymi uregulowaniami przyjętymi w Ordynacji, mają zastosowanie przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.). Z art. 53 i 54 P.p.s.a. wynika, że niezależnie od terminu do wniesienia skargi, odrębnie uregulowana jest kwestia trybu wnoszenia skargi (art. 54 P.p.s.a.), do którego dostosowane jest postępowanie przed Sądami administracyjnymi. Tryb ten obejmuje wniesienie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi oraz przekazanie skargi Sądowi przez organ wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Ten tryb wnoszenia skargi ma zastosowanie w każdym przypadku, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej (np. art. 13 ustawy z dnia 5 lipca 1990r. Prawo o zgromadzeniach, art. 30 c ust 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Tak więc z przepisu art. 191 ust 1 Ordynacji, który określa tylko termin do wniesienia skargi, nie można wyprowadzać wniosku, iż przepis ten zmienia tryb wnoszenia skargi, określony w art. 54 § 1 P.p.s.a.
Również z przepisu art. 205 Ordynacji nie wynika zmiana trybu wnoszenia skargi, polegająca na tym, że skargę na uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu wnosi się bezpośrednio do Sądu. Przepis ten stanowi wyłącznie o tym, że termin jest zachowany, jeżeli w określonym terminie środek odwoławczy zostanie złożony w Sądzie, organowi wyborczemu lub w urzędzie gminy.
Takie stanowisko co do trybu wnoszenia skargi zostało już przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny co do podobnej regulacji zawartej w art., 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2010r. Nr 176, poz. 1191), w brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 5 września 2008r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 25 października 2008r. i ma zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w czasie której weszła w życie. W postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2011r. (sygn. akt II OSK 648/11) wyjaśniono, że skargę na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu mandatu wójta, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta w zw. z art. 54 § 1 P.p.s.a. wnosi się do Sądu administracyjnego za pośrednictwem organu.
Z tych względów nie jest trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż skarga powinna być wniesiona bezpośrednio do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia skarżącemu uchwały oraz że rada wadliwie pouczyła skarżącego, iż skargę wnosi się za pośrednictwem organu. Wadliwe stanowisko w tym zakresie nie oznacza jednak, że tym samym zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi jest wadliwe. Pomimo błędnego uzasadnienia zaskarżone postanowienie odpowiada prawu a zarzuty przytoczone w podstawach kasacyjnych nie są trafne.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę, że nawet przy przyjęciu trybu wnoszenia skargi wskazanego w pouczeniu, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, to skarga została złożona po terminie. Nie jest bowiem kwestionowane, iż uchwała została doręczona skarżącemu w dniu 28 lutego 2011r., natomiast skarga została złożona w organie w dniu 8 marca 2011r. (w dniu 7 marca 2011r. skarżący nadał skargę w urzędzie pocztowym). Z art. 205 Ordynacji wynika, że termin do wniesienia skargi jest zachowany, jeżeli przed upływem terminu skarga zostanie złożona, co jest równoznaczne z tym, że przed końcem tego terminu skarga powinna być złożona w urzędzie gminy (w godzinach urzędowania urzędu gminy). Jest to przepis szczególny, który wyłącza możliwość zachowania terminu poprzez oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym.
Reasumując - termin do wniesienia skargi do Sądu administracyjnego za pośrednictwem organu na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego jest zachowany, jeżeli przed upływem tego terminu, stosownie do przepisu art. 205 ust. 1 Ordynacji samorządowej, skarga zostanie złożona w urzędzie gminy (w godzinach urzędowania urzędu gminy).
Skoro w tej sprawie termin do wniesienia skargi przez skarżącego upływał z dniem 7 marca 2011r., to złożenie skargi w urzędzie gminy w dniu 8 marca 2011r. oznacza, iż skarga została wniesiona po upływie terminu.
W tym stanie rzeczy nie można podzielić stanowiska skarżącego co do tego, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie są również trafne zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem przepisy te nie mają zastosowania w toku podejmowania uchwały rady o wygaśnięciu mandatu radnego, ani w toku wnoszenia i rozpoznawania skargi na taką uchwałę.
Odrębnym zagadnieniem jest kwestia przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Kwestia ta nie była przedmiotem rozpoznania, gdyż skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a ponadto cały wywód skargi kasacyjnej został oparty na błędnym założeniu, które przyjął sąd pierwszej instancji, iż skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu a wobec tego organ wadliwie pouczył skarżącego.
Z przytoczonych wyżej względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.