II OSK 1423/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-14
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneroboty budowlanenadzór budowlanyodstępstwo od pozwolenia na budowębezpieczeństwo pożaroweoddzielenie przeciwpożarowerozporządzenie o warunkach technicznychpostępowanie legalizacyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia garażu do zgodności z przepisami przeciwpożarowymi, uznając zasadność zastosowania przepisów rozporządzenia z 2002 r.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. i S. J. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił ich skargę na decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w garażu w celu zapewnienia odpowiedniego oddzielenia przeciwpożarowego. Inwestorzy samowolnie odstąpili od warunków pozwolenia na budowę, a organy nadzoru budowlanego nakazały doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, stosując przepisy rozporządzenia z 2002 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w postępowaniu legalizacyjnym zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. i S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała inwestorom wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku garażowego do stanu zgodnego z przepisami, w szczególności w zakresie oddzielenia przeciwpożarowego. Inwestorzy rozpoczęli budowę garażu z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę, a mimo wstrzymania robót, kontynuowali je i zakończyli budowę. Organy nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu wygaśnięcia wcześniejszych decyzji, nałożyły obowiązek wykonania robót budowlanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, stosując przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący zarzucali błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2002 r., argumentując, że ich wniosek o zatwierdzenie projektu rozbudowy został złożony przed wejściem w życie tego rozporządzenia. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając, że w postępowaniu legalizacyjnym zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące, a brak odpowiedniego oddzielenia przeciwpożarowego stanowi zagrożenie dla życia ludzi. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię jest bezpodstawny, ponieważ skarżący kwestionowali ustalenia faktyczne. Sąd podkreślił, że w postępowaniu legalizacyjnym, w przypadku samowolnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę, stosuje się przepisy aktualnie obowiązujące, a nie przepisy obowiązujące w momencie składania wniosków, które nie doprowadziły do ostatecznego rozstrzygnięcia. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

W postępowaniu legalizacyjnym, w przypadku samowolnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i konieczności doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, stosuje się przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że postępowanie legalizacyjne nie jest równoznaczne z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę lub zatwierdzenie projektu budowlanego. W związku z tym, w takim postępowaniu muszą mieć zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia, a nie przepisy obowiązujące w momencie składania wniosków, które nie doprowadziły do ostatecznego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7

Ustawa Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, gdy zostały one wykonane w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę lub zatwierdzonego projektu budowlanego.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Pomocnicze

p.b. art. 138 § § 1 pkt 1 k.p.a.

Ustawa Prawo budowlane

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. ws. warunków technicznych art. 330 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis wyłączający stosowanie rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów.

rozp. ws. warunków technicznych art. 207 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis stosujący przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.

rozp. ws. warunków technicznych art. 232 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa klasę odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego dla budynków, dla których nie stawia się wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej.

rozp. ws. warunków technicznych art. 235 § ust. 1, 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa wymagania dotyczące wznoszenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

Przepis dotyczący stosowania przepisów ustawy zmieniającej do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Konst. art. 190 § ust. 1, 3 i 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Konst. art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

rozp. MGPB z 1994 r. art. 270 § ust. 1 w związku z §12 ust.6 oraz w związku z § 233

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. MAGTiOS z 1980 r.

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

u.p.b. z 1974 r.

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 55 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w postępowaniu legalizacyjnym, nawet jeśli wniosek o zatwierdzenie projektu został złożony wcześniej, jeśli nie doprowadził do ostatecznego rozstrzygnięcia. Brak odpowiedniego oddzielenia przeciwpożarowego stanowi zagrożenie dla życia ludzi, uzasadniające nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych.

Odrzucone argumenty

Stosowanie przepisów rozporządzenia z 2002 r. jest niezasadne, ponieważ wniosek o zatwierdzenie projektu rozbudowy został złożony przed wejściem w życie tego rozporządzenia i powinien być oceniany według norm z 1994 r. Brak przeprowadzenia dowodów potwierdzających zagrożenie życia i zdrowia ludzi w związku z brakiem oddzielenia przeciwpożarowego. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, uznany za niekonstytucyjny, nie mógł stanowić podstawy prawnej. Inwestycja została zakończona w 1998 r., a postępowanie nie trwało w chwili wejścia w życie ustawy zmieniającej Prawo budowlane.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu legalizacyjnym muszą mieć zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia. Fakt, że ściana znajdująca się w granicy działki nie stanowi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, oznacza, iż przedmiotowy obiekt zagraża życiu ludzi.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, stosowanie przepisów technicznych w postępowaniu legalizacyjnym, ocena zagrożenia pożarowego w budynkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnego odstąpienia od pozwolenia na budowę i postępowania legalizacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii praktycznych w budownictwie, takich jak bezpieczeństwo pożarowe i stosowanie przepisów prawa w kontekście samowolnych działań inwestorów. Interpretacja przepisów intertemporalnych jest kluczowa dla wielu postępowań.

Budowa garażu na granicy działki: kiedy przepisy z 2002 roku mogą dotyczyć budowy z 1998 roku?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1423/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Lu 137/07 - Wyrok WSA w Lublinie z 2007-04-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. i S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 137/07 w sprawie ze skargi A. i S. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 137/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. i S. J. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, po rozpoznaniu odwołania A. i S. J. oraz J. i S. H., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...] nakazującą A. i S. J. doprowadzenie budynku garażowego, usytuowanego na działce Nr [...], położonej w P., przy ul. Al. [...], do stanu zgodnego z przepisami, przez wykonanie w terminie do dnia 31 kwietnia 2007 r. określonych robót budowlanych, to jest zrealizowania w ścianach powyższego budynku usytuowanych w granicy działek Nr [...] i [...] oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej R E I 60 poprzez wymurowanie muru pełnego o grubości 25 cm, z cegły pełnej ceramicznej na zaprawie wapienno-cementowej lub z pustaków gazobetonowych na zaprawie wapienno-cementowej oraz wysokości nie mniejszej niż 0,3 m ponad pokrycie dachu tego budynku i wysuniętej poza lico ściany zewnętrznej budynku na co najmniej 0,3 m lub zastosowanie na całej wysokości ściany zewnętrznej pionowego pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60 (wymagania te spełnia mur pełny).
W uzasadnieniu tej decyzji Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wyjaśnił, że A. i S. J. rozpoczęli realizację budynku garażowego na działce Nr ewid. [...], położonej w P., przy ul. Al. [...], w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1997 r., Nr [...], dokonując istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Projekt budowlany zatwierdzony powyższą decyzją, przewidywał wykonanie garażu o wymiarach w rzucie poziomym 3,75 x 10,40 m, dobudowanego do budynku mieszkalnego i usytuowanego w granicy działki sąsiedniej o Nr ewid. [...]. W trakcie oględzin w dniu 26 czerwca 1997 r. stwierdzono wykonanie wykopów i rozpoczęcie realizacji fundamentów usytuowanych w granicy działki Nr [...] oraz w granicy działki Nr 2018, w związku z czym Kierownik Urzędu Rejonowego w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 1997 r., znak: [...], wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych przy budowie garażu, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r., znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał przedstawić w terminie do dnia 30 października 1997 r. projekt budowlany realizowanego budynku garażu, celem doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.
Podczas kolejnych oględzin w dniu 27 sierpnia 1997 r. i w dniu 2 września 1997 r., pomimo nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, stwierdzono ich kontynuowanie, a w dniu 16 maja 2000 r. zakończenie realizacji garażu oraz jego użytkowanie.
Z uwagi na zakończenie budowy obiektu oraz zrealizowanie obiektu niezgodnie z przedłożonym w dniu 19 czerwca 1998 r. projektem budowlanym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...], stwierdził wygaśnięcie wskazanej wyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 1997 r.
Następnie organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 8 września 2006 r. oględziny, z których wynikało, że do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce Nr ewid. [...] położonej w P. przy ul. Al. [...], został dobudowany garaż o wymiarach 3,67 x 13,47 m, posiadający ściany murowane, strop betonowy i dach jednospadowy oraz wiatrołap o wymiarach 3,54 ÷ 3,68 m x 8,40 m, posiadający, oprócz fragmentu obejmującego schody wejściowe do budynku, całkowite podpiwniczenie. Część garażowa i zadaszenie wejścia do budynku były ze sobą połączone funkcjonalnie oraz konstrukcyjnie wspólną ścianą, tworząc jeden obiekt budowlany, który był wznoszony równocześnie, dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego oraz usytuowany w granicy działek sąsiednich o Nr ewid. [...] i [...]. Zrealizowany obiekt posiada jednospadową drewnianą więźbę dachową, przykrytą w części garażowej cementowymi płytami falistymi, a w części nad wiatrołapem płytami falistymi azbestowo-cementowymi i płytami z tworzywa sztucznego.
W tych okolicznościach organ pierwszej instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. ), decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...], nałożył na inwestorów obowiązek wykonania, w terminie do dnia 31 kwietnia 2007 r., robót budowlanych polegających na wykonaniu w ścianach zrealizowanego budynku usytuowanych w granicy działki Nr [...] i [...] oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej R E I 60 poprzez wymurowanie muru pełnego o grubości 25 cm, z cegły pełnej ceramicznej na zaprawie wapienno-cementowej lub z pustaków gazobetonowych na zaprawie wapienno-cementowej oraz wysokości nie mniejszej niż 0,3 m ponad pokrycie dachu zrealizowanego budynku i wysuniętej poza lico ściany zewnętrznej budynku na co najmniej 0,3 m lub zastosowanie na całej wysokości ściany zewnętrznej pionowego pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E l 60 (wymaganie to spełniać będzie mur pełny).
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, że A. i S. J. uzyskali decyzję pozwalającą na kontynuację budowy, skoro postanowieniem z dnia [...] lipca 1998 r. znak: [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewody Bialskopodlaskiego z dnia [...] września 1998 r. znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w P. dopuścił jedynie usytuowanie obiektu w granicy działki Nr [...]. Natomiast postanowienia te nie uprawniały inwestorów do wznowienia robót budowlanych. Również decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] marca 2006 r. znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak: [...] nie zalegalizowała tej budowy.
Organ ten uznał również, iż wbrew twierdzeniu inwestorów, z uwagi na fakt, że roboty budowlane zostały już wykonane, podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), nie zaś, jak twierdzą odwołujący, art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888).
W ocenie organu nietrafny jest również zarzut dotyczący bezpodstawnego zastosowania w sprawie przepisów powołanego rozporządzenia. Stosownie bowiem do treści § 330 ust.1 tego rozporządzenia, przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Zgodnie zaś z § 207 ust. 2, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Organ podkreślił, że obowiązki nałożone na inwestorów mają na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego.
Skargę do sądu administracyjnego złożyli A. i S. J., domagając się uchylenia decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu błędne przyjęcie, że w sprawie niniejszej ma zastosowanie § 207 ust. 2 rozporządzenia, pomimo nieprzeprowadzenia dowodów stwierdzających zaistnienie przesłanek wymienionych w powołanym przepisie.
Zdaniem skarżących w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki, uzasadniające wyjątek od zastosowania przepisu § 330 ust. 1 rozporządzenia, wynikające z przepisu § 207 ust. 2 tego rozporządzenia. W sprawie zatwierdzenia projektu uzupełniającego rozbudowę przedmiotowej inwestycji ponad wcześniej zatwierdzony projekt budowlany, skarżący złożyli organowi pierwszej instancji wniosek w dniu 18 czerwca 1998 r. Do wniosku załączony został projekt uzupełniający, sporządzony przez uprawnioną osobę, w oparciu o ówcześnie obowiązujące normy budowlane, przeciwpożarowe i inne. Został on zatwierdzony, jako zgodny z obowiązującym prawem. Zgodnie zaś z § 330 ust. 1 rozporządzenia, fakt złożenia wniosku wraz z uzupełniającym projektem w sposób jednoznaczny powoduje, że przepisy tegoż rozporządzenia nie mają zastosowania do takiego obiektu budowlanego.
Ponadto w ocenie A. i S. J. zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP, ponieważ podstawą postępowania przed organem pierwszej instancji był przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. (sygn. akt P 27/05, Dz. U. Nr 193, poz. 1430) uznany został za niekonstytucyjny i od chwili publikacji tego orzeczenia, to jest od dnia 25 października 2006 r. przestał funkcjonować w polskim porządku prawnym. Z akt sprawy wynika zaś, że zarówno inwestycja skarżących, jak i postępowanie w sprawie zatwierdzenia planów rozbudowy ponad wcześniej zatwierdzone plany budowy zostały zakończone na długo przed wejściem w życie powołanego przepisu.
W tych okolicznościach zdaniem skarżących organ pierwszej instancji wszczynając przedmiotowe postępowanie z urzędu, nadużył przysługujących mu kompetencji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie uwzględniając wniesionej skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznał , że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zarzuty skargi nie można uznać za zasadne.
Wyjaśniono , że wskazany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stanowi, iż przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (to jest postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych), właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Na podstawie ust. 7 tego artykułu przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
W rozpoznawanej sprawie Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że w trakcie realizacji budynku garażowego, A. i S. J. dokonali istotnego odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w zatwierdzonym projekcie budowlanym, wydłużając garaż do granicy działki o Nr ewid. [...] i powiększając do wymiarów 3,67 x 13,47 m oraz rozbudowując o podpiwniczone zadaszenie wejścia do budynku mieszkalnego (wiatrołap) o wymiarach 3,54 ÷ 3,68 m x 8,40 m. Część garażowa i wiatrołap stanowią jeden obiekt budowlany, który został dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego oraz usytuowany w granicy działek sąsiednich o Nr ewid. [...] i [...]. Bezspornym jest również, iż powołanym wyżej postanowieniem z dnia 27 czerwca 1997 r. organ pierwszej instancji wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych przy budowie garażu, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. ). Zgodnie bowiem z § 330 ust. 1 w/w rozporządzenia, przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Natomiast w myśl § 207 ust. 2, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.
Dlatego też w ocenie Sądu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność, czy postępowanie w sprawie zatwierdzenia zmian w projekcie budowlanym zostało zakończone.
Obiekt zrealizowany przez skarżących znajduje się w granicach działek sąsiednich o Nr ewid. [...] i [...], stosuje się zatem do niego do § 232 ust. 5 rozporządzenia, który stanowi, że klasa odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego, dla budynków, dla których nie stawia się wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej (wskazanych w § 213 rozporządzenia, do których zalicza się przedmiotowy obiekt), powinna być nie mniejsza niż określona w ust. 4 dla budynków o klasie odporności pożarowej "D" i "E". Dla ścian i stropów klasa odporności ogniowej (dla budynków o klasie "D" i "E") winna spełniać wymaganie R E I 60, to jest nośność ogniowa, szczelność ogniowa i izolacyjność ogniowa winna wynosić 60 minut.
W myśl zaś § 235 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, ściana oddzielenia przeciwpożarowego winna być wzniesiona na własnym fundamencie lub na stropie opartym na konstrukcji nośnej o klasie ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany. Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E l 60. W budynku z dachem rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem, które na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia.
Organy obu instancji w oparciu o powyższe przepisy jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji prawidłowo nałożyły na inwestorów obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu nadanie ścianom przedmiotowego obiektu usytuowanym w granicy działek o Nr ewid. [...] i [...] parametrów ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Jak zaznaczono należy mieć na względzie, że skarżący inwestorzy zrealizowali przedmiotowy obiekt budowlany z istotnymi odstępstwami od udzielonego im decyzją z dnia 9 czerwca 1997 r., pozwolenia na budowę. Pomimo wstrzymania robót budowlanych postanowieniem z dnia 27 czerwca 1997 r. skarżący prowadzili te roboty i w zakreślonym decyzją z dnia 25 sierpnia 1997 r. terminie, to jest do dnia 30 października 1997 r. nie przedstawili nowego projektu pozwalającego doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Jakkolwiek projekt zamienny złożyli w czerwcu 1998 r., to i tak zdaniem Sądu w świetle ustaleń organów orzekających zrealizowany obiekt odbiega od treści tego projektu i nadal nie spełnia warunku posiadania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicy działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił , iż wymóg wykonania tego rodzaju ściany oraz dachu budynku usytuowanego w granicy działki z materiałów niepalnych nie został wprowadzony dopiero rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale istniał pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.). Istniał on także uprzednio na gruncie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) będącego aktem wykonawczym do ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Ponadto Sąd uznał , że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, na organach administracji nie spoczywał na podstawie § 207 ust. 2 rozporządzenia obowiązek przeprowadzenia dowodu, co do spowodowania, przez realizację przedmiotowego obiektu budowlanego, zagrożenia zdrowia i życia ludzi. Dla orzeczenia powyższych obowiązków wystarcza bowiem ustalenie, że ściana znajdująca się w granicy działki nie stanowi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, oznacza to bowiem, iż przedmiotowy obiekt zagraża życiu ludzi.
Za nietrafny również uznał Sąd zarzut strony skarżącej, iż przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 93, poz. 888), w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05, od chwili publikacji tego orzeczenia, to jest od dnia 25 października 2006 r. (Dz. U. Nr 193, poz. 1430) przestał funkcjonować w polskim porządku prawnym. Przepis ten stanowi, iż do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, stosuje się przepisy tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku orzekł, iż przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
Z powyższego orzeczenia wynika zatem, a contrario, że powołany przepis w pozostałym zakresie zachował moc obowiązującą i w tej części mógł stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Konkludując wskazano też , że Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie takiego naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i S. J. zaskarżając go w całości .
W oparciu o przepis art.174 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), wyrokowi temu zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię poprzez uznanie Sądu, że w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), kiedy z materiału dowodowego sprawy wynika wprost, że inwestor przed rozpoczęciem rozbudowy uzyskał stosowne pozwolenie, w którym zatwierdzono plan rozbudowy, oraz 18 czerwca 1998 r. złożył do organów nadzoru budowlanego wniosek o zatwierdzenie projektu rozbudowy ponad uprzednio zatwierdzone plany uwzględniający ówcześnie obowiązujące normy i wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U, 1999. Nr 15 poz. 140 ze zm.) w szczególności art. § 270 ust. 1 w związku z §12 ust.6 oraz w związku z § 233 tego rozporządzenia, co skutkuje wyczerpaniem negatywnej przesłanki wyłączającej stosowanie przepisów i norm rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. wyrażonej wprost w § 330 pkt. 1 tego rozporządzenia.
W oparciu o art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r.( Dz. U 2002 Nr 153 poz.1270 ze zm.) wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji go poprzedzających oraz w ramach rozpoznania skargi umorzenie postępowania w sprawie wraz z zasądzeniem na rzecz skarżących kosztów postępowania za obie instancje alternatywnie składając wniosek w oparciu o art. 185 wyżej wskazanej ustawy o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na rzecz skarżących.
W motywach tejże skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę uznał, iż do niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy § 330 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, natomiast w ocenie skarżących analiza gramatyczna treści tego paragrafu oraz dotychczasowa judykatura w żaden sposób nie pozwala podzielić tego poglądu.
Zauważono, że w polskim prawie budowlanym, jak i w innych dziedzinach prawa administracyjnego obowiązuje naczelna zasada nie działania prawa wstecz - art. 2 Konstytucji RP - Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Podstawową zasadą państwa prawnego jest to, iż władze publiczne działać mogą jedynie na podstawie i w ramach prawa. Wśród szczegółowych reguł wyprowadzanych z art. 2 wymienia się m.in. przestrzeganie zasad poprawnego prawotwórstwa, jawność i jasność prawa oraz nie działanie prawa wstecz. Możliwość wstecznego regulowania prawem później uchwalonym, materii praw i obowiązków obywatela, dopuszcza wyżej wymienione rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w wyjątkowych sytuacjach określonych w § 207, lecz z zachowaniem przesłanek wymienionych w tym przepisie.
W ocenie skarżących Sąd w uzasadnieniu wyroku bezkrytycznie podzielając poglądy organów obu instancji, stwierdził, że fakt istnienia zagrożenia życia i zdrowia ludzi nie wymaga żadnego dowodu przeprowadzanego przez ograny administracji. Zdaniem Sądu: fakt, że" ściana znajdująca się w granicy działki nie stanowi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, oznacza (...), iż przedmiotowy obiekt zagraża życiu ludzi". Sąd powyższe twierdzenie wyprowadził stosując domniemanie faktyczne, natomiast z protokołów oględzin, znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wniosek taki nie ma podstaw.
W całym postępowaniu jak wyjaśniono nigdy nie został przeprowadzony jakikolwiek dowód uzasadniający to twierdzenie, a co więcej okoliczność ta nie była w ogóle przedmiotem postępowania organów obu instancji. Zgodnie z normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie - (według których zdaniem skarżących należy oceniać ich inwestycję) w pełni dopuszczalnym jest posadowienie w granicach działek sąsiednich ścian krańcowych budynków o odpowiedniej wytrzymałości przeciwogniowej z nierozprzestrzeniającym ogień zadaszeniem bez konieczności budowania dodatkowych ścian oddzielenia przeciwpożarowego, o ile zostały zachowane minimalne odległości od budynków posadowionych na nieruchomościach sąsiednich - § 270 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 6 i w zw. z § 233. Sam fakt wybudowania ścian w granicy działki przy zachowaniu odległości minimalnych od budynków sąsiednich w myśl rozporządzenia aktualnie obowiązującego także nie stanowi o konieczności budowania dodatkowych ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
W sytuacji niniejszej sprawy jak podniesiono w skardze kasacyjnej organy obu instancji przede wszystkim nie wykazały, że materiał z jakiego zbudowane są ściany dobudowanego garażu i wiatrołapu sam w sobie nie stanowi ochrony przeciwpożarowej zgodnie z obowiązującymi normami a ponadto nie udowodnił przekroczenia minimalnych odległości od budynków posadowionych na sąsiednich działkach. Zdaniem skarżących dopiero udowodnione nie zachowanie tych obu norm upoważnia organ do nałożenia obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bowiem dopiero wówczas może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy w tym względzie milczy, a zatem wniosek a priori Sądu jakoby samo posadowienie ścian dobudowanego obiektu w granicach działek sąsiednich stwarzało zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi jest całkowicie nieuzasadniony. Nie ma zatem w tym przypadku wyjątku od reguły określonej w § 330 powołanego rozporządzenia w związku z § 207 tegoż rozporządzenia.
Wbrew twierdzeniom Sądu zdaniem skarżącego nie może także stanowić legitymacji do prowadzenia niniejszego postępowania przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), który brzmi: " do spraw wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4". Ze stwierdzonych przez organ pierwszej instancji faktów wynika , że inwestycja skarżących została w całości zakończona w 1998 r., chociaż PINB dokonał oględzin w tym przedmiocie dopiero w 2000 r. Różne postępowania w tej sprawie toczyły się aż do początku 2006 r. lecz stwierdzić należy, że nie miały one charakteru postępowania o zatwierdzenie zmian w projekcie budowlanym już uprzednio zatwierdzonym w innym kształcie. Postępowanie niniejsze mogłoby być uzasadnione tylko trwaniem postępowania w wyżej wskazanym przedmiocie, a jak wiadomo z akt sprawy, takie nie toczy się od dawna.
W skardze kasacyjnej przypomniano, iż skarżący w 1998 r. złożyli do zatwierdzenia plan rozbudowy przedmiotowej inwestycji ponad uprzednio zatwierdzony plan, który zastał zaakceptowany i w oparciu, o który dokończyli realizację inwestycji. Dla materialno-prawnych skutków nie może mieć znaczenia dalszy tok postępowania w efekcie, którego uchylone zostały dwie kolejne decyzje, zatwierdzające rozbudowę ponad wcześniej zatwierdzone plany, bowiem inwestycja ta została już dawno zrealizowana. Wbrew twierdzeniom Sądu w aktach sprawy nie ma dowodów wykazujących iż rozbudowa została dokonana sprzecznie z planem złożonym jako projekt uzupełniający 18 czerwca 1998 r. Projekt ten został opracowany zgodnie z już wówczas zrealizowaną inwestycją w kształcie istniejącym. Zgodnie z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakie powinny spełniać budynki i ich usytuowanie, wystarczającą negatywną przesłanką do uznania niestosowania przepisów tego rozporządzenia jest fakt, że przed wejściem w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały oparte na podstawie dotychczasowych przepisów. Jak wynika z akt sprawy przesłankę tą inwestorzy spełnili, składając do zatwierdzenia projekt rozbudowy ponad wcześniej zaakceptowane plany zgodny z ówczesnymi normami w dniu 18 czerwca 1998 r., to jest na cztery lata przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia. Dalsza procedura zatwierdzania tego projektu jest bez znaczenia dla oceny, iż w sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia na które powołują się organy obu instancji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, lecz stwierdzić należy, że w sprawie zatwierdzenia planów rozbudowy ponad wcześniej zatwierdzone plany budowy, postępowanie zakończyło się już dawno i nie prawdą jest, jakoby trwało ono w chwili wejścia w życie powoływanej wyżej ustawy, zmieniającej prawo budowlane, co nakazywałoby stosowanie norm zawartych w wyżej powołanym rozporządzeniu z 2002 r.
Wskazując na powyższe stwierdzono, że wbrew twierdzeniom Sądu i organów Nadzoru Budowlanego, w myśl wyżej powołanego przepisu § 330 pkt. 1, fakt złożenia wniosku wraz z uzupełniającym projektem w sposób jednoznaczny powoduje, że przepisy tegoż rozporządzenia nie mają zastosowania do takiego obiektu budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie ma usprawiedliwionych podstaw , co sprawia , że nie zasługuje na uwzględnienie .
Przede wszystkim w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona w kasacji konstrukcja podstawy kasacyjnej sprawia, iż uznać należy ją za bezskuteczną.
Wyłączny bowiem zarzut skargi kasacyjnej wniesionej w tej sprawie dotyczy naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię , która w ocenie skarżących polega na uznaniu przez Sąd , że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 , poz. 1270 ze zm.), skoro z odmiennie ocenionego materiału dowodowego sprawy zdaniem skarżących wynika , że inwestorzy przed rozpoczęciem budowy uzyskali stosowne pozwolenie , oraz w dniu 18 czerwca 1998 r. złożyli do organów nadzoru budowlanego wniosek o zatwierdzenie projektu rozbudowy ponad uprzednio zatwierdzone plany uwzględniające ówczesne normy i wymogi z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , co skutkuje wyczerpaniem negatywnej przesłanki wyłączającej stosowanie przepisów i norm w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. wyrażonej w § 330 pkt. 1 tego rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszone są natomiast zarzuty bezkrytycznego podzielenia przez Sąd poglądów organów obu instancji w zakresie istniejącego zagrożenia życia i zdrowia wymagających dodatkowego wybudowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego , wobec nie przeprowadzenia dowodu w tym zakresie , jak też nie wykazania , że zrealizowane przez skarżących ściany dobudowanego garażu i wiatrołapu same w sobie nie stanowią ochrony przeciwpożarowej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto skarżący przedstawiają stan faktyczny , który ich zdaniem niewłaściwie został oceniony przez Sąd , gdyż w ich ocenie brak jest podstaw do podejmowania czynności mających na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem , które nałożone zostały na nich zaskarżonymi decyzjami.
Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, iż zarzut błędnej wykładni prawa materialnego może być formułowany wówczas, gdy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy. Niespornym jest , że ocena zasadności takiego zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego , nie zaś na podstawie stanu faktycznego , który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli natomiast skarżący uważa, że ustalenia faktyczne były błędne (a taki pogląd wynika w istocie już z samego zarzutu jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej ) to zarzut naruszenia prawa materialnego jest co najmniej przedwczesny. Co więcej - naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu" ([w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wyd. Praw. LexisNexis, W-wa 2005 r., str. 542-543). Zatem już z tego względu przedstawiony wyżej zarzut naruszenia prawa materialnego uznać należałoby za chybiony.
Niezależnie od powyższego wyjaśnić trzeba, iż wykładnia prawa materialnego polega na "mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej" (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2001 r., sygn. I CKN 102/99, publ. [w:] J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wyd. Praw. LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 246-247) czyli na "nieprawidłowym odczytaniu treści prawa" (por.: wyrok NSA z dnia 31.05.2004 r., sygn. FSK 103/04 [w:] T. Woś, .... op. cit., str. 541). Naruszenie prawa przez błędną wykładnię nie może nastąpić poprzez uznanie , że ustalony stan faktyczny podciągnięty został pod niewłaściwy przepis wskazywany w skardze kasacyjnej (§ 330 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), gdyż w takim przypadku odpowiednim zarzutem byłby zarzut jego niewłaściwego zastosowania , co także w tej sprawie potwierdza uzasadnienie tejże kasacji. Tak więc oceniając w kategoriach abstrakcyjnych, oderwanych od okoliczności sprawy, zarzut błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego uznać trzeba za bezpodstawny.
Przechodząc do drugiej postaci naruszenia prawa materialnego, a do której nawiązywano pośrednio w uzasadnieniu kasacji, polegającej na jego błędnym zastosowaniu to podkreślenia wymaga, iż uchybienie takie polega w istocie rzeczy "na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej" (por.: cyt. wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2001 r., sygn. I CKN 102/99). Podobny pogląd można także odnaleźć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 31.05.2004 r., sygn., FSK 103/04, stwierdził, że "błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. "błąd subsumcji" to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może, zatem być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za wadliwie ustalony (publ. [w:] T. Woś, ... op. cit., str. 541). W kontekście takich poglądów należy zatem wyprowadzić wniosek, iż błędne zastosowanie (bądź nie zastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Stanowisko zbieżne z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zajął już zresztą między innymi w wyroku z dnia 6.04.2005 r., sygn. FSK 692/04 (niepubl.) oraz w wyroku z dnia 13.10.2004 r., sygn. FSK 548/04 (niepubl.), w którym stwierdzono wprost, że "brak skutecznego zarzutu podważającego ocenę legalności w sprawie ustalenia stanu faktycznego wyklucza możliwość oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego".
Skarżący nie przedstawił w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego, kwestionującego odpowiednim zarzutem ustalenia Sądu pierwszej instancji przyjęte za punkt wyjścia do zastosowania wskazanych przepisów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do tej ustawy, to zaś gdyby przyjąć , że zarzut naruszenia prawa materialnego odniesiono do jego niewłaściwego zastosowania to również pozostawałby nieusprawiedliwionym w okolicznościach niniejszej sprawy wobec braku skutecznego podważenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Jednocześnie niezależnie od wyżej wskazanych powodów uznania skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwioną, jedynie informacyjnie podnieść należy , że w ustaleniach faktycznych rozpoznawanej sprawy organy nadzoru budowlanego zasadnie zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Przede wszystkim niespornym jest tak jak trafnie przyjął to Sąd pierwszej instancji, że skarżący dokonali istotnego odstępstwa od warunków udzielonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r. pozwolenia na budowę budynku garażowego, wydłużając garaż do granicy działki Nr 2018 i powiększając go do wymiarów 3.67 x 13, 47 m oraz rozbudowując o podpiwniczone zadaszenie wejścia do budynku mieszkalnego ( wiatrołap). Część garażowa i wiatrołap stanowią jeden obiekt. Bezspornym jest również, iż postanowieniem z dnia 27 czerwca 1997 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy spornym garażu a następnie decyzją z dnia 25 sierpnia 1997 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane nakazano inwestorom przedstawić projekt budowlany budynku garażu w terminie do dnia 30 października 1997r. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedstawili żądanego projektu. Jednakże wówczas Kierownik Urzędu Rejonowego nie wydał decyzji w trybie art. 51 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego nakazującej zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu . Nie wydano też po przedstawieniu przez skarżących z opóźnieniem w dniu 18 czerwca 1998 r. żądanego projektu budowlanego budynku garażu , decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych , natomiast po zakończeniu robót budowlanych nie podjęto decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego garażu - czego wymagał wówczas obowiązujący przepis art. 55 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane ( tj. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126), a to dopiero zakończyłoby postępowanie legalizacyjne. Okoliczności te dowodzą tego, że sprawa w opisanym zakresie nie była ostatecznie rozstrzygnięta, pozostając zatem w toku . Poglądu powyższego nie zmienia to , że po przedstawieniu przez skarżących w dniu 18 czerwca 1998 r. (o czym mowa w kasacji) żądanych dokumentów Kierownik Urzędu Rejonowego w Parczewie wydał postanowienie z dnia 10 lipca 1998 r. utrzymane następnie w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z 4 września 1998 r. - w trybie § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – zezwalające na usytuowanie spornego obiektu garażu przy granicy z działką Nr 2018 , albowiem rozstrzygniecie to nie stanowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, czy też ostatecznego rozstrzygnięcia o pozwoleniu na użytkowanie wobec samowolnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę. Jednocześnie skarżący całkowicie pomijają okoliczność , iż wskazywane wyżej postanowienia z dnia 10 lipca 1998 r. oraz z dnia 4 września 1998 r. zostały wyeliminowane z obrotu prawnego bowiem wyrokiem z dnia 13 grudnia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 1436/98 stwierdził ich nieważność.
Wyeliminowanie natomiast z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 1997 r. zobowiązującej do przedstawienia projektu budowlanego budynku garażu poprzez orzeczenie jej wygaśnięcia (uczyniono to decyzją z dnia 15 maja 2006 r.), w konsekwencji spowodowało, potrzebę doprowadzenia zakończonej budowy do stanu zgodnego z prawem. W szczególności przepis art. 51 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji w doprowadzenia wykonanych już w całości robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 51 ust. 1 pkt. 2 pozwala bowiem nałożyć na inwestora obowiązek wykonania czynności faktycznych w sposób pozwalający na użytkowanie obiektu naprawiających ewentualne odstępstwa od przepisów technicznych w sposób pozwalający na użytkowanie obiektu już wykończonego . W tej sprawie na tej właśnie podstawie nakazano skarżącym wykonanie obowiązków nałożonych zaskarżonymi decyzjami tj. wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w spornym obiekcie. Zasadnie uczyniono to w oparciu o przepisy wykonawcze rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , bowiem w opisanej sytuacji nie można było stosować przepisów poprzednio obowiązujących w tym zakresie gdyż nie pozwalał na to właśnie przepis intertemporalny § 330 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie . Stanowi on, że przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się z wyjątkiem § 2 ust.1 i § 207 ust.2 , jeżeli przed wejściem w życie rozporządzenia ( tj. od dnia 16 grudnia 2002 r. – przypomnienie Sądu) złożony został wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Generalnie więc przepis ten dotyczył sytuacji przejściowej, kiedy inwestor przed 16 grudnia 2002 r. złożył wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, który opracowany został na podstawie dotychczasowych przepisów wykonawczych rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 , poz. 140 ze zm.), wówczas z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust.2 miały zastosowanie przepisy dotychczasowego rozporządzenia. Taka sytuacji w odniesieniu do skarżących nie ma zastosowania albowiem skarżący samowolnie odstąpili od warunków udzielonego wcześniej pozwolenia na budowę i wdrożono postępowanie legalizacyjne , które nie jest przecież równoznaczne z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę lub zatwierdzenie projektu budowlanego. Stąd też, co nie budzi jakiejkolwiek wątpliwości, że w postępowaniu legalizacyjnym muszą mieć zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Zważywszy zatem , że skarga nie ma uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI