II OSK 1421/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, uznając, że brak wskazania farmy fotowoltaicznej w studium gminy nie wyklucza możliwości ustalenia warunków zabudowy dla takiej inwestycji.
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy 8 MW. Sąd pierwszej instancji (WSA) zgodził się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że brak wskazania lokalizacji takich instalacji (o mocy powyżej 100 kW) w studium gminy uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że art. 10 ust. 2a Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (p.z.p.) nie ogranicza możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy, a jedynie reguluje kwestie planowania miejscowego. NSA podkreślił, że art. 61 ust. 3 p.z.p. wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 p.z.p. do instalacji OZE, a studium nie jest aktem prawa miejscowego wiążącym organ wydający decyzję o warunkach zabudowy.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). SKO odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy 8 MW, argumentując, że inwestycja ta nie jest urządzeniem infrastruktury technicznej i nie została wskazana w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, co było wymagane przez art. 10 ust. 2a Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (p.z.p.) dla instalacji OZE o mocy powyżej 100 kW. WSA w Gdańsku zaaprobował to stanowisko, uznając, że lokalizacja takich inwestycji może nastąpić wyłącznie na obszarach wskazanych w studium. NSA uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że interpretacja WSA i SKO była błędna. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 ust. 3 p.z.p., przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 p.z.p. nie mają zastosowania do instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE). NSA stwierdził, że art. 10 ust. 2a p.z.p. odnosi się do planowania miejscowego (studium i planu miejscowego), a nie do decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 4 i 5 p.z.p., ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, ale samo studium nie jest aktem prawa miejscowego i nie stanowi podstawy normatywnej dla decyzji o warunkach zabudowy. Brak wskazania instalacji OZE w studium nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 10 ust. 2a, art. 9 ust. 4 i 5 oraz art. 59 ust. 1 p.z.p. za usprawiedliwione, uchylając wyrok WSA i decyzję SKO.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania w studium nie wyklucza możliwości ustalenia warunków zabudowy dla instalacji OZE o mocy przekraczającej 100 kW. Przepisy dotyczące studium odnoszą się do planowania miejscowego, a nie do decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 10 ust. 2a p.z.p. dotyczy planów miejscowych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Studium nie jest aktem prawa miejscowego wiążącym organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. Art. 61 ust. 3 p.z.p. wyłącza stosowanie wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 p.z.p. do instalacji OZE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji odnawialnych źródeł energii.
u.o.z.e. art. 2 § pkt 13
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunki zabudowy dla inwestycji innych niż OZE.
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nakazuje uwzględnienie rozmieszczenia urządzeń OZE o mocy powyżej 100 kW w studium, ale nie ogranicza decyzji o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Studium nie jest aktem prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie w planie miejscowym granic terenów pod urządzenia OZE.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 10 ust. 2a p.z.p. przez WSA i SKO, polegająca na uznaniu, że brak wskazania instalacji OZE w studium gminy wyklucza możliwość ustalenia warunków zabudowy. Niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 5 p.z.p. przez WSA i SKO, które uznały studium za akt prawa miejscowego wiążący przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Naruszenie art. 61 ust. 3 p.z.p. przez SKO i WSA, które nie zastosowały wyłączenia stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 p.z.p. do instalacji OZE.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA i SKO dotyczące konieczności wskazania lokalizacji farmy fotowoltaicznej w studium gminy jako warunku wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
"nie ma dostatecznych podstaw, aby przyjmować różną kwalifikację prawną w odniesieniu do projektowanych instalacji odnawialnych źródeł energii z powołaniem na art. 10 ust. 2a u.p.z.p." "regulacja z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie determinuje treści decyzji o warunkach zabudowy" "brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż określona w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy" "ustalenia studium są wiążące dla organów gminy tylko przy sporządzaniu planów miejscowych"
Skład orzekający
Jan Szuma
sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Zofia Flasińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących lokalizacji instalacji OZE (farm fotowoltaicznych) w drodze decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności relacji między studium gminy a decyzją WZ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego na datę wydania decyzji SKO i wyroku WSA. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po późniejszych zmianach przepisów, choć zasada interpretacyjna pozostaje istotna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej i budzącej emocje tematyki farm fotowoltaicznych oraz ich lokalizacji, a także interpretacji przepisów planistycznych, co jest kluczowe dla inwestorów i samorządów.
“Farma fotowoltaiczna bez zgody w studium? NSA wyjaśnia kluczowe zasady lokalizacji OZE.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1421/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz /przewodniczący/ Zofia Flasińska Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Gd 629/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-02-23 III OSK 1421/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-05 III SA/Lu 702/21 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2022-03-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 9 ust. 5 w zw. z art. 59 ust. 1, art. 10 ust. 2a w zw. z art. 9 ust. 4 i 5, art. 15 ust. 3 pkt 3a Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Dz.U. 2021 poz 610 art. 2 pkt 13 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 629/21 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 1707 (jeden tysiąc siedemset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 629/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (zwanego dalej "Kolegium") z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] uchylającą decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2021 r. i odmawiającą ustalenia na rzecz skarżącej warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 8 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na terenie dziatek o nr ewid. [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] . Motywując wydaną decyzję odmowną Kolegium wyjaśniło, że planowana inwestycja nie podpada pod art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (na datę zaskarżonej decyzji Dz. U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm., dalej "u.p.z.p."), a więc nie jest zwolniona z konieczności dochowania dwóch pierwszych warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Przede wszystkim zdaniem organu odwoławczego farma fotowoltaiczna, jako instalacja odnawialnego źródła energii, wyraźnie wyodrębniona w treści samego art. 61 ust. 3 u.p.z.p., nie jest urządzeniem infrastruktury technicznej. Kolegium zaznaczyło dalej, że wobec powyższego należało ocenić, czy jest możliwa kwalifikacja planowanej inwestycji jako instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 610 z późn. zm., dalej "u.o.z.e."). W sferze terminologicznej organ nie miał wątpliwości, że postępowanie dotyczy tego rodzaju instalacji. Kolegium uznało natomiast, że konieczne jest dostrzeżenie innych regulacji u.p.z.p. Wskazało zwłaszcza na art. 10 ust. 2a u.p.z.p., zgodnie z którym jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że "realizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na obszarze gminy, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w studiach". Zdaniem organu art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w obecnym brzmieniu musi mieć wpływ na zasady lokalizowania elektrowni fotowoltaicznych, bowiem w przeciwnym razie pozostałby przepisem "pustym". Dlatego też w ocenie Kolegium, z uwagi na fakt, że inwestycja objęta wnioskiem [...] sp. z o.o. przekracza moc określoną w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. (o 80 razy), a studium uwarunkowań i kierunków gminy i miasta [...] nie przewiduje możliwości lokalizacji urządzeń fotowoltaicznych o mocy przekraczającej 100 kW w okolicy miejscowości [...] – należało wydać decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy, bez konieczności badania, czy w sprawia wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 61 ust 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Oddalając skargę [...] sp. z o.o. zaskarżonym obecnie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaaprobował kierunek rozumowania Kolegium. Zaznaczył, że w kontekście brzmienia art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wywodzi się, iż zabudowa danego terenu urządzeniami wytwarzającymi energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na obszarze gminy realizowana w trybie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się wyłącznie na obszarach wskazanych w studiach. Powyższe oznacza, że oprócz wymogów z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. lokalizacja inwestycji w postaci farmy fotowoltaicznej o mocy powyżej 100 kW może zostać ustalona w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy, o ile w studium obowiązującym na terenie danej gminy zaplanowano umieszczenie tego typu inwestycji na terenie objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Odnosząc się do zarzutów [...] sp. z o.o., że studium nie stanowi podstawy prawnej dla decyzji o warunkach zabudowy Sąd podkreślił, że wprowadzenie art. 10 ust. 2a u.p.z.p. należy odczytywać w ten sposób, iż wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Językowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że gminy mogą władczo wpływać na rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. Wartość 100 kW jest wartością graniczną, poniżej której owa kompetencja gminy zostaje wyłączona. W takiej sytuacji to inwestor "proponuje" miejsce lokalizacji takiej inwestycji, a gmina jest władna do orzekania o ustaleniu warunków zabudowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w przypadku, gdy inwestor planuje lokalizację urządzenia wytwarzającego energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, tereny pod taką inwestycję "wskazuje" gmina w studium, a następnie w planie miejscowym. Sąd pierwszej instancji wywodził, że za przyjęciem takiej wykładni przemawia treść art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., zgodnie z którym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się, w zależności od potrzeb, granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych, związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Analogiczne wnioski można wywieść po zastosowaniu wykładni celowościowej. Celem u.p.z.p. jest zapewnienie ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju (art. 1 ust. 1 ustawy). Ochronę ładu przestrzennego zapewnia albo plan miejscowy (który kompleksowo reguluje przeznaczenia terenów i gabaryty obiektów) albo alternatywnie decyzja o warunkach zabudowy poprzedzona analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyjątki od tej zasady są wyraźnie wskazane w ustawie i związane są np. z celem inwestycji (decyzje o lokalizacji celu publicznego), formą obiektu (obiekty liniowe) lub koncentracją obiektów o funkcji przemysłowej. W rozważanym przypadku wyjątek dotyczy też instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] sp. z o.o. zarzucając naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 10 ust. 2a w zw. z art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dla urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW znajdujących się na obszarze, na którym nie uchwalono planu miejscowego, a więc inwestycji dla których wymagane jest uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, studium ma charakter wiążący. Zdaniem skarżącej ustalenia stadium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, nie stanowią aktów prawa miejscowego i tym samym nie mogą stanowić podstawy normatywnej dla rozstrzygnięcia administracyjnego, jakim jest decyzja o ustaleniu warunków zabudowy; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 5 w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że studium stanowi podstawę prawną do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, podczas gdy studium, stosownie do art. 9 ust. 5 u.p.z.p. nie jest aktem prawa miejscowego i w związku z tym nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy; 3. art. 151 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo iż Kolegium wydało decyzję z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku i zaniechanie wyjaśnienia podstaw odstąpienia od rozważenia kwestii, czy planowana inwestycja musi spełnić wszystkie przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. pomimo postawionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., co świadczy o wybiórczym i niepełnym rozważeniu sprawy; 5. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do zarzutu naruszenia przez Kolegium art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. pomimo, że brak związania Sądu zarzutami skargi nie oznacza możliwości odstąpienia od wszechstronnego rozważenia sprawy, w szczególności gdy naruszenie powyższych przepisów przez organ drugiej instancji zaważyło na negatywnym rozstrzygnięciu sprawy. Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Kolegium. Skarżąca zwróciła się także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 203 pkt 1, art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł uczestnik postępowania D. G. domagając się oddalenia skargi kasacyjnej i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Akcentował on, że projektowana inwestycja z uwagi na swój charakter zmienia przeznaczenie gruntów z upraw rolnych na funkcje przemysłową. Ta okoliczność wyklucza uznanie farmy fotowoltaicznej za urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. D. G. przypomniał też, że w świetle § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zabudowa systemami fotowoltaicznymi (o powierzchni określonej tym przepisem) zaliczana jest do zabudowy przemysłowej, stanowiącej przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Uczestnik postępowania poparł też stanowisko Kolegium i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w kwestii znaczenia art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. W szczególności akcentował, że rozmieszczenie urządzeń infrastruktury energetycznej jest obligatoryjne w studium. To także przemawia za przyjęciem, że tego rodzaju urządzenia mogą być lokalizowane tylko w miejscach wyznaczonych w studium. Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Wiodącymi zarzutami skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. są te wymienione w pierwszych trzech punktach. Zostały one w istocie rzeczy wywiedzione w oparciu o wspólną tezę wyjściową. Skarżąca spółka przedstawia w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. (jej zdaniem Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić skargę) zarzuty naruszenia art. 10 ust. 2a w zw. z art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p., akcentując, że studium ma charakter wiążący tylko dla planów miejscowych, natomiast wskazując na uchybienie przepisom art. 9 ust. 5 w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. uwypukla z kolei, że treść studium nie może determinować decyzji o warunkach zabudowy. Trzeci zarzut, określony jako proceduralny, jest z powyższymi związany, jako, że sprowadza się do wskazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku niezasadnie oddalił skargę nie dostrzegając zgłaszanych w skardze naruszeń po stronie organu (art. 151 P.p.s.a.). Powyższe zarzuty skargi kasacyjnej można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznać łącznie. Pierwszoplanowym zagadnieniem jest bowiem rozstrzygnięcie, czy uzasadnione jest twierdzenie, jakie legło u podstaw decyzji Kolegium i następnie zostało zaaprobowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Sprowadza się ono do uznania, że ze względu na art. 10 ust. 2a (i art. 15 ust. 3 pkt 3a) u.p.z.p. ustalenie warunków zabudowy dla urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW może dotyczyć tylko obszarów, gdzie wyznaczono ich rozmieszczenie w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że będąca przedmiotem lokalizacji elektrownia fotowoltaiczna o łącznej mocy 8 MW wraz z niezbędną infrastrukturą, stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Nieprawidłowe i zbyt daleko idące jest natomiast stanowisko, że ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, wskazanych w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., dotyczyć może tylko obszarów, gdzie wyznaczono ich rozmieszczenie w obowiązującym studium. Analizę powyższej kwestii należy rozpocząć od zaakcentowania podejścia ustawodawcy do zagadnienia lokalizacji instalacji odnawialnego źródła energii w drodze decyzji o warunkach zabudowy (wedle stanu prawnego na datę zaskarżonej decyzji). Stanowi o tym przede wszystkim art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Brzmienie aktualne w dacie rozstrzygania sprawy przez Kolegium przepis ten uzyskał wskutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1524). W przepisie tym dodano zwrot "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii". Treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. – w zakresie w jakim dodano to kolejne odstępstwo od zasady zawartej w ust. 1 art. 61 u.p.z.p. – nie budzi większych semantycznych wątpliwości, ponieważ w przypadku odnawialnych źródeł energii przepis wprost odsyła do definicji ustawowej zawartej w odrębnej ustawie. Skoro zatem ustawodawca nakazał w procesie wydawania decyzji w sprawie warunków zabudowy dotyczącej odnawialnych źródeł energii stosowanie definicji legalnej zawartej w odrębnej ustawie, to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji pozbawiony jest możliwości dokonywania takiej wykładni unormowań, które prowadziłoby do modyfikacji definicji legalnej, która byłaby w istocie jej kwestionowaniem. Z gramatycznego punktu widzenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie budzi wątpliwości. Jego treść jest w pełni klarowna i jednoznacznie przesądza, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się między innymi do instalacji odnawialnych źródeł energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Dodatkowo, art. 61 ust. 3 u.p.z.p., nie różnicujący instalacji odnawialnych źródeł energii z uwagi na ich moc, potwierdza pośrednio, że tego rodzaju inwestycje mogą być lokalizowane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeciwnie do stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, nie ma dostatecznych podstaw, aby przyjmować różną kwalifikację prawną w odniesieniu do projektowanych instalacji odnawialnych źródeł energii z powołaniem na art. 10 ust. 2a u.p.z.p. (względnie też art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.). Z przepisów tych wynika wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 (później 500) kW, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony. Przepisy te odnoszą się jednak do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Okoliczność, że gmina w studium planuje przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1580/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż określona w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Jest to podyktowane tym – co trafnie akcentowano w skardze kasacyjnej [...] sp. z o.o. – że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy tylko przy sporządzaniu planów miejscowych. Jeżeli jednak studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., to jego treści nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2a u.p.z.p. (jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p). nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że powyższe zagadnienie budziło na przestrzeni lat kontrowersje w orzecznictwie i było różnie oceniane także przez ten sąd (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3705/19, orzeczenia.nsa.gov.pl i przywołane tam orzecznictwo). Skład orzekający w niniejszej sprawie, po rozważeniu także argumentów przeciwnych, skłonił się ku stanowisku, takim jak zaprezentowano w poprzednich akapitach niniejszego uzasadnienia i uznał, że regulacja z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie determinuje treści decyzji o warunkach zabudowy, a tym bardziej – jak starał się przekonać Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zaskarżonym wyroku – nie może być postrzegana jako prawne ograniczenie lokalizacji instalacji odnawialnych źródeł energii w nim wymienionych tylko do stref wyznaczonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej obejmujące (powiązane z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz także z wymienionym w skardze kasacyjnej art. 151 P.p.s.a.): art. 10 ust. 2a w zw. z art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p i art. 9 ust. 5 w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nietrafnie zaaprobował wadliwe stanowisko Kolegium wykluczające niejako z góry możliwość ustalenia dla inwestycji [...] sp. z o.o. warunków zabudowy z uwagi na art. 10 ust. 2a u.p.z.p. i brak wyznaczenia instalacji odnawialnych źródeł energii w studium dla obrębu [...] w Gminie [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak wyznaczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy tego rodzaju instalacji nie mógł być przesłanką negatywną ustalenia warunków zabudowy. Odnosząc się do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarzuty te – w płaszczyźnie proceduralnej – nie są usprawiedliwione. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyraził stanowisko niesatysfakcjonujące dla [...] sp. z o.o., a skarżąca kasacyjnie wywiodła przeciwko niemu skuteczne kontrargumenty, to jednak nie musi to jeszcze oznaczać, że zaskarżony wyrok nie był należycie uzasadniony w kontekście wymogów z art. 141 § 4 P.p.s.a., a sprawa nie była w całokształcie rozpoznana stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok, choć wyrażono w nim nietrafny pogląd, był szczegółowo i wnikliwie uzasadniony, a nadto zawierał wyczerpujące odniesienia do zarzutów skargi. Nie budzi on wiec zastrzeżeń z punktu widzenia wymogów procedury – art. 141 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie 203 pkt 1 i art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.), a na zasądzoną na rzecz [...] sp. z o.o. kwotę złożyły się uiszczone wpisy od skargi i skargi kasacyjnej (500 i 250 zł – potwierdzenia na k. 7 i 124 akt sądowych), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę (100 zł – potwierdzenie na k. 87 akt sądowych), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł – potwierdzenie na k. 129 akt sądowych) i wynagrodzenie przysługujące pełnomocnikowi będącemu radcą prawnym (480 + 360 zł). Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI