Orzeczenie · 2025-06-25

II OSK 1420/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
zagospodarowanie przestrzenneuchwała krajobrazowatablice reklamowebaneryroboty budowlaneprawo budowlanekara pieniężnaNSApostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. sp. z o.o. w likwidacji od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakładającą karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej (baneru) na rusztowaniu niezgodnie z uchwałą krajobrazową. Spółka twierdziła, że baner był związany z robotami budowlanymi (dociepleniem budynku) i że organy nie zweryfikowały tego faktu. WSA w Krakowie uznał, że roboty budowlane nie były prowadzone zgodnie z Prawem budowlanym, ponieważ organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia tych robót. W związku z tym, uznał, że baner nie mógł być umieszczony na podstawie przepisów uchwały krajobrazowej dotyczących robót budowlanych. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że roboty budowlane muszą być prowadzone legalnie, zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, aby uzasadniały umieszczenie baneru. Oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione, w tym zarzuty dotyczące błędnej wykładni uchwały krajobrazowej i przepisów o planowaniu przestrzennym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umieszczania tablic reklamowych na rusztowaniach budowlanych w kontekście legalności prowadzonych robót budowlanych oraz stosowania uchwał krajobrazowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z uchwałą krajobrazową w Krakowie i przepisami Prawa budowlanego dotyczącymi zgłoszenia robót.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umieszczenie tablicy reklamowej (baneru) na rusztowaniu budowlanym w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi jest dopuszczalne zgodnie z uchwałą krajobrazową, jeśli roboty budowlane nie są prowadzone zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (np. wbrew sprzeciwowi organu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umieszczenie baneru na rusztowaniu budowlanym w związku z robotami budowlanymi jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy roboty te są prowadzone zgodnie z wymogami Prawa budowlanego. Prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, zgłoszenia lub wbrew sprzeciwowi organu stanowi naruszenie przepisów i nie uzasadnia umieszczenia baneru na podstawie uchwały krajobrazowej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zwrot 'roboty budowlane' w uchwale krajobrazowej należy rozumieć zgodnie z definicją Prawa budowlanego. Roboty te podlegają reżimowi Prawa budowlanego, które wymaga odpowiednich pozwoleń lub zgłoszeń. Prowadzenie robót bez tych formalności lub wbrew sprzeciwowi organu jest działalnością nielegalną i nie może stanowić podstawy do umieszczenia baneru reklamowego.

Czy naruszenie przepisów Prawa budowlanego w zakresie prowadzenia robót budowlanych stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z uchwałą krajobrazową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli umieszczenie tablicy reklamowej nastąpiło z naruszeniem przepisów uchwały krajobrazowej, co w tym przypadku wynikało z faktu prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z Prawem budowlanym, realizuje się hipoteza normy z art. 37d ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skoro umieszczenie baneru naruszyło § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej (z powodu braku legalności robót budowlanych), to zrealizowana została podstawa do nałożenia kary pieniężnej przewidziana w art. 37d ust. 1 u.p.z.p.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. sp. z o.o. w likwidacji.

Przepisy (15)

Główne

u.p.z.p. art. 37d § 1, 3 i 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

uchwała krajobrazowa art. § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20

Dopuszczalność sytuowania baneru na rusztowaniu budowlanym w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 7

Prawo budowlane

Definiuje pojęcie 'roboty budowlane'.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 5, 5c

Prawo budowlane

Reguluje procedurę zgłoszenia robót budowlanych i sprzeciwu organu.

k.p.a. art. 6, 7, 8, 10, 11, 77, 80, 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące zasad postępowania administracyjnego, w tym obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wydanie przez WSA orzeczenia sprzecznego z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji organu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zasady ustroju sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przedmiot zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

uchwała krajobrazowa art. § 9 ust. 2

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20

Dopuszczalność podświetlenia tablic reklamowych.

uchwała krajobrazowa art. § 10 ust. 1

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20

Dopuszczalność sytuowania baneru na czas robót budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Robot budowlany musi być prowadzony zgodnie z Prawem budowlanym, aby uzasadniał umieszczenie baneru na rusztowaniu. • Umieszczenie baneru bez legalnie prowadzonych robót budowlanych stanowi naruszenie uchwały krajobrazowej i skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki dotyczące prowadzenia robót budowlanych (faktury, protokoły) były prawnie irrelewantne wobec sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego. • Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. przez organy administracji były nieuzasadnione. • Zarzuty naruszenia przepisów p.p.s.a. przez WSA były nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

za roboty budowlane, które uzasadniały możliwość wywieszenia baneru reklamowego można uznać takie roboty, które są prowadzone zgodnie w wymogami Prawa budowlanego. • nie sposób uznać, że § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej dozwala na sytuowanie baneru w przypadkach, gdy roboty budowlane są prowadzone bez wymaganego pozwolenia bądź bez zgłoszenia lub w przypadku wniesienia przez organ sprzeciwu wobec złożonego zgłoszenia, a więc z naruszeniem ustawowych wymogów.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umieszczania tablic reklamowych na rusztowaniach budowlanych w kontekście legalności prowadzonych robót budowlanych oraz stosowania uchwał krajobrazowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z uchwałą krajobrazową w Krakowie i przepisami Prawa budowlanego dotyczącymi zgłoszenia robót.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam zewnętrznych i ich zgodności z przepisami, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i zarządców nieruchomości. Wyjaśnia kluczową kwestię powiązania legalności robót budowlanych z możliwością umieszczenia baneru.

Czy baner na rusztowaniu to legalna reklama? NSA wyjaśnia, kiedy roboty budowlane usprawiedliwiają reklamę zewnętrzną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1420/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1603/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-02-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 37d ust. 1, 3 i 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1603/23 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 września 2023 r. znak SKO.ZP/415/198/2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1603/23, oddalił skargę E. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 11 września 2023 r., znak SKO.ZP/415/198/2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zawiadomieniem z 22 listopada 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie na rusztowaniu przy budynku tablicy reklamowej stanowiącej baner, niezgodnie z postanowieniami uchwały krajobrazowej. W toku postępowania jako datę usunięcia tablicy reklamowej stanowiącej baner ustalono 20 grudnia 2022 r.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 16 lutego 2023 r., nr 26/6851/2023 wymierzył E. sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 54.810 zł. Organ I instancji uzasadniając stwierdził, że spółka dopuściła się umieszczenia tablicy stanowiącej baner na rusztowaniu przy budynku zlokalizowanym przy ulicy P. [...] w K., niezgodnej z ustaleniami uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20 z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2020 r. poz. 1984; dalej: "uchwała krajobrazowa")
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania E. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą W., uchyliło zaskarżoną decyzją w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 16 lutego 2023 r., nr 26/6851/2023 oraz nałożyło na odwołującą się spółkę karę pieniężną w wysokości 24.570 zł za umieszczenie od 8 grudnia 2022 r. do 20 grudnia 2022 r. tablicy reklamowej stanowiącej baner o powierzchni 177,8 m2 na rusztowaniu przy budynku zlokalizowanym na działce nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] przy ulicy P. [...] w K., niezgodnej z ustaleniami uchwały krajobrazowej, co zostało stwierdzone 11 października 2022 r. podczas wykonywania czynności służbowych przez pracownika Urzędu Miasta Krakowa.
Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że umieszczenie spornego baneru na rusztowaniu nie stanowiło umieszczenia tablicy reklamowej zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały krajobrazowej, gdyż nie miało ono związku z prowadzonymi robotami budowlanymi w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm., dalej: "Prawo budowlane"), których prowadzenia nie wykazano.
Jednocześnie SKO przyznało rację spółce, że sentencja decyzji Prezydenta Miasta Krakowa była błędna, gdyż nie wynika z niej ani za co dokładnie wymierzona została kara pieniężna ani jaki jest przedmiot postępowania, co stanowiło o naruszeniu art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Kolegium konwalidując te błędy orzekło merytorycznie, określając w sentencji decyzji wysokość kary pieniężnej, podmiot zobowiązany do jej zapłaty i przedmiot postępowania, czyli tablicę reklamową niezgodną z uchwałą oraz okres, za jaki kara została wymierzona. Przy czym SKO za dzień wszczęcia postępowania uznało dzień doręczenia odwołującej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tj. 8 grudnia 2022 r., czego konsekwencją była konieczność dokonania przez Kolegium korekty wysokości kary, którą należało naliczyć za 13 dni (od 8 do 20 grudnia 2022 r.).
Od powyższej decyzji SKO skargę wniosła E. sp. z o.o. w likwidacji, w której zarzuciła naruszenie:
a. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wymierzenie kary, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw prawnych i faktycznych;
b. art. 37d ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") i orzeczenie o karze, pieniężnej pomimo braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych;
c. § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 uchwały krajobrazowej i niezasadne przyjęcie, że tablica reklamowa stanowiąca baner zamontowana w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi jest niezgodna z postanowieniami ww. uchwały, tylko dlatego, że brak jest formalnych dokumentów potwierdzających roboty budowlane w związku z którymi rusztowanie wraz z banerem zostały zamontowane, w sytuacji w której roboty budowlane są prowadzone, czego organ nie zweryfikował w toku prowadzenia postepowania dowodowego;
d. art. 105 k.p.a. przez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której inwestycja była zgodna z przepisami prawa, a więc postępowanie jako bezprzedmiotowe powinno być umorzone;
e. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w zakresie wykazania zgodności inwestycji z zapisami uchwały krajobrazowej, niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co nie mogło skutkować należytym uzasadnieniem rozstrzygnięcia i w konsekwencji błędne wydanie decyzji w przedmiocie nałożenie na spółkę kary za umieszczenie reklamy niezgodnej z zapisami uchwały krajobrazowej.
Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, w odpowiedzi na skargę, podtrzymało w całości swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie z 2 lutego 2024 r. skarżąca uzupełniła argumentację skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd ustalił, że poza sporem jest, że baner – zgodnie z twierdzeniami spółki – miał być związany z robotami budowlanymi polegającymi na dociepleniu budynku przy ul. P. [...] w K., zaś do prowadzenia tego rodzaju robót budowlanych jest wymagane zgłoszenie właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu i milcząca akceptacja tego zgłoszenia. Z akt sprawy wynika, że takiego zgłoszenia skarżąca dokonała 3 listopada 2022 r., jednakże wobec braków wniosku, Prezydent Miasta Krakowa – postanowieniem z 21 listopada 2022 r. – wezwał spółkę do jego uzupełnienia, stosownie do treści art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, co doprowadziło do przerywania biegu 21-dniowego terminu do wyrażenia przez organ sprzeciwu. Wprawdzie 17 stycznia 2023 r. uzupełniono wniosek, jednak po analizie organ doszedł do przekonania, że uzupełnienie to nie było kompletne. Stąd też, na podstawie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, Prezydent Miasta Krakowa wniósł 24 stycznia 2023 r. sprzeciw od zgłoszenia spornych robót budowlanych.
W ocenie Sądu w tej sytuacji, nie można przyjąć, że docieplanie budynku przy ulicy P. [...] w K. było prowadzone w rozumieniu ustawy, gdyż zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, do wykonywania robót budowlanych można dopiero przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w terminie otwartym do dokonania tej czynności. Tymczasem Prezydent Miasta Krakowa taki sprzeciw wniósł. W związku z tym, uznanie że baner usytuowany na rusztowaniu budowlanym, przy tym budynku znajdował się tam w związku z prowadzeniem robót budowlanych, byłoby wadliwe. Za roboty budowlane, które uzasadniały możliwość wywieszenia baneru reklamowego można bowiem uznać takie roboty, które są robotami budowlanymi prowadzonymi zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W związku z tym, według Sądu, argumenty i przywołane na okoliczność faktycznie prowadzonych robót budowlanych dowody w postaci faktury i protokołów odbioru montażu i przygotowania elewacji, wobec wyrażonego sprzeciwu organu co do spornych robót budowlanych, są prawnie irrelewantne. W konsekwencji również zarzuty dotyczące rzekomych deficytów postępowania wyjaśniającego – w szczególności nieprzeprowadzenia wizji w terenie – na okoliczność faktycznych robót budowlanych, nie mogły być uznane za skuteczne. Nie zmierzały one bowiem do wykazania faktów w sprawie istotnych.
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzone było prawidłowo, a zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. nie były uzasadnione. Organy również prawidłowo zastosowały do dokonanych ustaleń faktycznych przepisy art. 37d ust. 1, 3 i 5 u.p.z.p., mając na uwadze niezachowanie warunków określonych w § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej, z którego wynika dopuszczalność sytuowania baneru na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym, w związku z prowadzeniem robót budowlanych przy obiekcie budowlanym, zaś Kolegium zasadnie skorygowało okres, za który wymierzono skarżącej karę, mając na uwadze prawidłowo ustaloną datę wszczęcia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
a. art. 37d ust. 1, 3 i 5 u.p.z.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o karze pieniężnej pomimo braku podstaw prawnych i faktycznych,
b. przepisu § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 uchwały krajobrazowej przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że tablica reklamowa stanowiąca baner zamontowana w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi jest niezgodna z postanowieniami uchwały krajobrazowej, wyłącznie z powodu braku formalnych dokumentów potwierdzających roboty budowlane w związku, z którymi rusztowanie wraz z banerem zostały zamontowane, w sytuacji w której roboty budowlane są prowadzone, czego organ nie zweryfikował w toku prowadzonego postępowania dowodowego.
2. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a. przepisu art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z przepisami art. 6 i art. 8 k.p.a. przez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzeczenia sprzecznego z prawem, mimo powinności wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć organów, ten uznał je za prawidłowe, przez co naruszył zasadę praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w ww. przepisach;
b. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na wadliwym przyjęciu, że organy administracji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy biorąc pod uwagę wszystkie podnoszone okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody, odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia w granicach swobodnej oceny dowodów, podczas gdy w rzeczywistości należało uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji w całości, albowiem organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy, polegający na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w sposób wnikliwy i wszechstronny przez pobieżną ocenę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ bez tych ustaleń doszło do wydania decyzji administracyjnej z przekroczeniem granicy uznania administracyjnego i w konsekwencji błędne wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia na spółkę kary za umieszczenie reklamy jako niezgodnej z zapisami uchwały krajobrazowej;
c. przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 4, art. 80 k.p.a. przez zaakceptowanie naruszeń organów w sferze gromadzenia dowodów popełnionych na etapie postępowania administracyjnego i wadliwe przyjęcie, iż materiał dowodowy zebrany przez organy był wystarczający do uznania, że tablica reklamowa stanowiąca baner zamontowana w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi jest niezgodna z postanowieniami uchwały krajobrazowej;
d. przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm., dalej: "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działalności organu I i II instancji, co skutkowało oddaleniem skargi;
e. przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgromadzonego materiału w sprawie, brak ustaleń faktycznych i ich zgodności z prawem;
f. przepisu art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wszechstronnych ustaleń faktycznych sprawy i tym samym faktyczne nierozpoznanie istoty sprawy, co doprowadziło do oddalenia skargi;
g. przepisu art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i oddalenie skargi, w przypadku gdy z przeprowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postępowania wyjaśniającego nie wynika, iż zaskarżony akt nie narusza prawa albo że narusza prawo, jednak nie w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi oraz o zasądzenie od strony na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Z podniesionych zarzutów kasacyjnych oraz z dotychczasowego przebiegu sprawy wynika, że głównym przedmiotem sporu jest § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej, w tym znaczenie wykorzystanego w tym przepisie zwrotu "w związku z prowadzeniem robót budowlanych". Nie powinno budzić wątpliwości, że określenie "roboty budowlane" zostało użyte w znaczeniu nadanym mu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, który stanowi, że oznacza ono budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zatem dopuszczalność sytuowania baneru na zasadach określonych w § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej wiąże się z budową lub prowadzeniem wyżej wymienionych prac. Trzeba przy tym pamiętać, że zdefiniowane w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego roboty budowlane podlegają reżimowi przepisów Prawa budowlanego (i nie tylko). Te zaś w zależności od rodzaju i celu prowadzenia robót budowlanych przewidują w wielu przypadkach konieczność uzyskania pozwolenia bądź zgłoszenia zamiaru podjęcia tychże robót. W takich przypadkach prowadzenie robót budowlanych bez odpowiednio: uzyskania wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia i niewniesienia przez organ sprzeciwu jest działalnością nielegalną określaną mianem samowoli budowlanej.
Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać, że § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej dozwala na sytuowanie baneru w przypadkach, gdy roboty budowlane są prowadzone bez wymaganego pozwolenia bądź bez zgłoszenia lub w przypadku wniesienia przez organ sprzeciwu wobec złożonego zgłoszenia, a więc z naruszeniem ustawowych wymogów. Dlatego też, dokonując w tym zakresie wykładni § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej, należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym za roboty budowlane, które uzasadniały możliwość wywieszenia baneru reklamowego można uznać takie roboty, które są prowadzone zgodnie w wymogami Prawa budowlanego.
Z wyżej wskazanych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej i powiązanych z nim § 9 ust. 2 (zgodnie z którym: "Dopuszcza się podświetlenie tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, o których mowa w ust. 1 przy zastosowaniu światła barwy białej.") oraz § 10 ust. 1 (według którego: "Dopuszcza się sytuowanie tablicy reklamowej stanowiącej baner na czas wykonywania robót budowlanych, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy oraz nie częściej niż co 7 lat.") okazały się nieuzasadnione.
Skoro zaś w świetle tak rozumianego § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej umieszczenie baneru nastąpiło z naruszeniem tego przepisu, to należało przyjąć, że doszło do realizacji hipotezy normy zawartej w art. 37d ust.1 u.p.z.p. ("Podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały..."), której konsekwencją jest sankcja w postaci kary pieniężnej. Oznacza to, że również zarzut niewłaściwego zastosowania art. 37d ust. 1, 3 i 5 u.p.z.p. należało uznać za nieuzasadniony.
Usytuowanie przez skarżącą kasacyjnie tablicy reklamowej stanowiącej baner na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym, w związku z prowadzeniem robót budowlanych przy tym obiekcie, co do których organ administracji architektoniczo-budowlanej zgłosił sprzeciw, a co w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, nie daje również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. oraz przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 4, art. 80 k.p.a. W zaistniałych okolicznościach rację ma bowiem Sąd I instancji przyjmując, że argumenty i dowody świadczące o prowadzeniu robót budowlanych w postaci faktury i protokołów odbioru montażu i przygotowania elewacji, tak samo jak i nieprzeprowadzenie przez organ wizji w terenie, tracą na znaczeniu w związku z wniesionym przez organ sprzeciwem wobec zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia tychże robót.
Nie sposób też uznać trafności zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Przepisy art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. należą do przepisów ustrojowych. Ich naruszenie miałoby miejsce wtedy, gdyby Sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem, względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji bądź zastosował środki nieznane ustawie (por. wyrok NSA z 5.02.2020 r., I OSK 2014/19, LEX nr 2848053). W niniejszej sprawie żadna z takich sytuacji nie zaistniała.
Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. określa przedmiot zaskarżenia, wyznacza zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd może go naruszyć wykraczając poza wyznaczoną nim właściwość rzeczową bądź odmawiając merytorycznego rozpoznania sprawy leżącej w jego właściwości. Nie może zaś uchybić wskazanemu przepisowi dokonując tej kontroli (zob. wyrok NSA z 12.04.2011 r., II OSK 650/10, LEX nr 795207). Poza tym art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., nie mieszczą się w zakresie samodzielnej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Do naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. może dojść w związku z innym przepisem o charakterze procesowym.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., z uwagi na to, że rolą sądu administracyjnego nie jest ustalanie stanu faktycznego, ale ocena, czy organ administracji prawidłowo poczynił ustalenia faktyczne, w oparciu o reguły wskazane przede wszystkim w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji sprostał tym wymaganiom.
Za niezasadny należało też uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." Jak wynika z przytoczonego brzmienia art. 141 § 4 p.p.s.a., zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania. Ponadto naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy konieczne dla oceny legalności kontrolowanej decyzji, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu I instancji co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy sformułowane w stopniu umożliwiającym kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. W tym zaś przypadku kwestią przesądzającą o treści rozstrzygnięcia była ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji w kontekście dopuszczalności usytuowania tablicy reklamowej stanowiącej baner na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym, w związku z prowadzeniem robót budowlanych przy obiekcie budowlanym, co do których organ administracji architektoniczo-budowlanej zgłosił sprzeciw.
Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a.
Według stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a., będących tak zwanymi przepisami wynikowymi jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być uznane za samoistną podstawę skargi kasacyjnej. Zatem nieskuteczność zarzutów naruszenia wcześnie wskazanych przepisów prawa pociąga za sobą nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. (por. m.in.: wyrok NSA z 19.10.2021 r., II GSK 1224/21, LEX nr 3248455 oraz wyrok NSA z 10.02.2022 r., III OSK 5028/21, LEX nr 3315335).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.