II OSK 1417/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Sprawa dotyczyła planowanej budowy wolnostojącego budynku jednorodzinnego w drugiej linii zabudowy na działce położonej na terenie historycznego układu urbanistycznego osiedla. Organy ochrony zabytków, w tym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odmówiły uzgodnienia, argumentując, że inwestycja jest niezgodna z historycznym sposobem lokalizacji zabudowy (zabudowa frontowa z zapleczem gospodarczym w głębi parceli) i narusza chronione wartości zabytkowego układu urbanistycznego. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, uznając skargę za niezasadną. Skarżąca kasacyjnie zarzucała m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP (zasada równości, prawo własności) oraz błędną wykładnię przepisów o ochronie zabytków. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił legalność zaskarżonego postanowienia. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy ma charakter uznania administracyjnego, a organy ochrony zabytków mają obowiązek zapobiegania zagrożeniom dla zabytków. NSA uznał, że odmowa uzgodnienia była uzasadniona, ponieważ planowana inwestycja w drugiej linii zabudowy naruszałaby historyczny charakter i kompozycję przestrzenną osiedla, a także że nie można kwestionować legalności wpisu układu urbanistycznego do ewidencji zabytków w ramach tego postępowania. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia Konstytucji, wskazując, że prawo własności może być ograniczane w celu ochrony dóbr publicznych, takich jak zabytki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytkowych układów urbanistycznych w kontekście planowania przestrzennego i wydawania decyzji o warunkach zabudowy, a także zasady prowadzenia postępowań uzgodnieniowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy na terenie zabytkowego osiedla i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie istnieje konflikt między prawem własności a ochroną dziedzictwa kulturowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy budowa budynku mieszkalnego w drugiej linii zabudowy na terenie zabytkowego układu urbanistycznego, narusza przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budowa w drugiej linii zabudowy na terenie zabytkowego układu urbanistycznego osiedla jest niezgodna z historycznym sposobem lokalizacji zabudowy i narusza chronione wartości tego układu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że historyczny układ urbanistyczny osiedla, charakteryzujący się zabudową frontową i zapleczem w głębi parceli, podlega ochronie. Budowa w drugiej linii zabudowy jest ahistoryczna i negatywnie wpływa na kompozycję przestrzenną, co uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez organ konserwatorski, oparta na ochronie zabytków, narusza konstytucyjne prawo własności i zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia prawa własności w celu ochrony zabytków są dopuszczalne, a odmowa uzgodnienia nie narusza zasady równości, nawet jeśli na terenie występują inne zabudowy, jeśli nie podważono legalności wpisu do ewidencji zabytków.
Uzasadnienie
Prawo własności może być ograniczane ustawowo w celu ochrony dóbr publicznych, takich jak zabytki. Postępowanie w sprawie uzgodnienia nie jest miejscem do kwestionowania legalności wpisu do ewidencji zabytków, a zarzuty naruszenia równości nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach sprawy.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z. art. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązek organów konserwatorskich podejmowania działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z. art. 3 § 12
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja historycznego układu urbanistycznego lub ruralistycznego jako przestrzennego założenia miejskiego lub wiejskiego, zawierającego zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.
u.o.z. art. 7
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków lub ujętych w gminnej ewidencji zabytków.
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa w drugiej linii zabudowy narusza historyczny układ urbanistyczny i jego wartości zabytkowe. • Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez organ konserwatorski jest uzasadniona ochroną dziedzictwa kulturowego. • Postępowanie w sprawie uzgodnienia nie jest właściwe do kwestionowania legalności wpisu do ewidencji zabytków.
Odrzucone argumenty
Odmowa uzgodnienia narusza konstytucyjne prawo własności i zasadę równości wobec prawa. • Istniejące zabudowy w drugiej linii świadczą o tym, że inwestycja nie naruszy wartości zabytkowych. • Organ konserwatorski dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego i wydał arbitralną decyzję.
Godne uwagi sformułowania
ochrona zabytków polega m. in. na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. • budowa wolnostojącego budynku mieszkalnego w drugiej linii zabudowy na terenie zabytkowego układu urbanistycznego osiedla [...] jest niezgodna z historycznym sposobem lokalizacji zabudowy mieszkalnej przy ulicy, z zabudową gospodarczą w głębi parceli. • kontynuacja zabudowy mieszkaniowej w drugiej linii zabudowy (w głębi parceli) nie znajduje uzasadnienia w zabytkowej strukturze osiedla i jest sprzeczna z historycznym sposobem zagospodarowania poszczególnych parcel, jak i całego założenia urbanistycznego osiedla [...]. • w postępowaniu w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie legalności samego zarządzenia w sprawie umieszczenia danego obiektu - czy jak w niniejszej sprawie układu urbanistycznego - w ewidencji zabytków.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytkowych układów urbanistycznych w kontekście planowania przestrzennego i wydawania decyzji o warunkach zabudowy, a także zasady prowadzenia postępowań uzgodnieniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy na terenie zabytkowego osiedla i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie istnieje konflikt między prawem własności a ochroną dziedzictwa kulturowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem właściciela do zabudowy swojej nieruchomości a ochroną zabytkowego układu urbanistycznego, co jest częstym problemem w praktyce planowania przestrzennego i ochrony zabytków.
“Czy można budować w drugiej linii zabudowy na zabytkowym osiedlu? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.