II OSK 1415/20

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-13
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanewarunki technicznepozwolenie na budowęprojekt zamiennyroboty budowlaneodległość od granicyochrona przeciwpożarowanasłonecznienieNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uznając, że odstępstwo od przepisów technicznych było zasadne.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję WINB w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, w szczególności dotyczących odległości budynków od granicy działki i od innych budynków, a także kwestii ochrony przeciwpożarowej i nasłonecznienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy, a kluczowe odstępstwo od przepisów technicznych zostało skutecznie uzyskane przez inwestora.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez R.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił jego skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, kwestionując m.in. zastosowanie przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki (§ 12 ust. 1 pkt 2), odległości od budynków mieszkalnych (§ 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2) oraz wymogów ochrony przeciwpożarowej (§ 271 ust. 1-12) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych. Zarzucał również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 Ppsa, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niespełniającego wymogów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa jest nieuzasadniony, gdyż uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi formalne. Odnosząc się do zarzutów prawa materialnego, NSA stwierdził, że: 1) Odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zostało skutecznie uzyskane przez inwestora postanowieniem Starosty K. z 2013 r., które było wiążące również w postępowaniu naprawczym. 2) Przepisy § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia, dotyczące odległości stanowisk postojowych, nie miały zastosowania, gdyż inwestycja dotyczyła rozbudowy budynków gospodarczych, a nie budowy garażu w rozumieniu tych przepisów. 3) Zarzut naruszenia § 271 rozporządzenia był ogólny i nieprecyzyjny, a sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że przepisy te dotyczą odległości między budynkami na działkach sąsiednich, a nie na tej samej działce, przy czym kwestie ścian przeciwpożarowych reguluje § 235, który nie był przedmiotem zarzutu. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie opierało się na granicach skargi kasacyjnej i braku okoliczności skutkujących nieważnością postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, udzielone na podstawie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, jest wiążące również w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 Prawa budowlanego), jeśli pozwala na osiągnięcie celu tego postępowania, czyli doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że postanowienie o odstępstwie od przepisów technicznych, uzyskane przez inwestora, kształtuje indywidualną normę techniczno-budowlaną, która jest wiążąca w późniejszych postępowaniach, w tym naprawczych. Takie odstępstwo chroni interes inwestora i pozwala na realizację prawa do zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.b. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dopuszcza możliwość uzyskania odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych, które są wiążące także w postępowaniu naprawczym.

rozp. war. techn. art. 12 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Reguluje odległości budynków od granicy działki. Sąd uznał, że odstępstwo od tego przepisu było zasadne.

rozp. war. techn. art. 19 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy odległości miejsc postojowych od okien budynków. Sąd uznał, że przepis nie miał zastosowania w tej sprawie.

rozp. war. techn. art. 19 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy odległości miejsc postojowych od granicy działki. Sąd uznał, że przepis nie miał zastosowania w tej sprawie.

rozp. war. techn. art. 271 § ust. 1-12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy odległości między budynkami. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do budynków na tej samej działce.

rozp. war. techn. art. 60 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy warunku nasłonecznienia pokoi mieszkalnych. Sąd odniósł się do tej kwestii, uznając, że nie stanowi to wady uzasadnienia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania).

P.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Określa zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

rozp. war. techn. art. 273

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Reguluje odległości między budynkami na tej samej działce, co do zasady ich nie ustala.

rozp. war. techn. art. 235

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy wymagań dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

rozp. war. techn. art. 3 § pkt 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej.

rozp. war. techn. art. 18 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Nakazuje urządzenie stanowisk postojowych przy zagospodarowaniu działki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odstępstwo od przepisów technicznych uzyskane przez inwestora jest wiążące w postępowaniu naprawczym. Przepisy dotyczące odległości stanowisk postojowych nie mają zastosowania do rozbudowy budynków gospodarczych. Przepisy § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie dotyczą odległości między budynkami na tej samej działce.

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (odległość od granicy). Naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (odległość od budynków mieszkalnych). Naruszenie § 271 ust. 1-12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (ochrona przeciwpożarowa). Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa (wady uzasadnienia wyroku WSA).

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych [...] w konkretnym stanie faktycznym chroni interes inwestora, który nie mógłby zrealizować przysługującego mu prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej. Tak długo jak to postanowienie będzie znajdowało się w obrocie prawnym, tak długo będzie determinowało możliwość zagospodarowania działki inwestorów odmiennie niż wskazano w § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

sędzia

Mirosław Gdesz

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących odstępstw od przepisów, odległości budynków, a także stosowania art. 141 § 4 Ppsa w kontekście uzasadnień wyroków NSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy budynków gospodarczych i uzyskanego odstępstwa. Interpretacja art. 141 § 4 Ppsa jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego konfliktu sąsiedzkiego związanego z budową i interpretacją przepisów technicznych. Pokazuje, jak ważne jest uzyskanie odstępstw i jak są one traktowane w postępowaniu naprawczym.

Budowa blisko granicy: czy odstępstwo od przepisów technicznych jest wieczne?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1415/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz
Tomasz Bąkowski
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bk 862/19 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2020-02-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 12 ust. 1 pkt 2, par. 19 ust. 1 i 2, par. 271 ust. 1-12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 862/19 w sprawie ze skargi R.T. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. II SA/Bk 862/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę R.T. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej WINB) z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł R.T. , reprezentowany przez adwokata, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
- § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm. – dalej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) nie ma zastosowania w przypadku wstrzymania postanowieniem robót budowlanych i nałożeniem obowiązku uzyskania projektu zamiennego w sytuacji dysponowania przez inwestorów postanowieniem Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] zezwalającym na wzniesienie budynku w odległości nie mniejszej niż 1 metr od granicy działki, co skutkowało zezwoleniem na zbudowanie budynku garażowo-magazynowego w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki sąsiedniej należącej do odwołującego się,
- § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie ma zastosowania w sytuacji zezwolenia na budowania budynku garażowo-magazynowego w odległości mniejszej niż 10 metrów od domu mieszkalnego,
- § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zezwala na budowanie budynków garażowo-składowych z miejscami postojowymi w odległości mniejszej niż 6 metrów od granicy działki sąsiedniej,
- § 271 ust.1-12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza w odniesieniu do budynków położonych na działce inwestora rezygnację z przegród ogniotrwałych (ogniomurów) oddzielających wznoszony budynek od wszelkich innych budynków znajdujących się nadziałce inwestora.
Zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niespełniającego wymogów określonych w art. 141 § 4 Ppsa poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wyroku w zakresie analizy spełniania przez zamienny projekt budowlany warunków technicznych określonych:
- w § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, warunku nasłonecznienia pokoi mieszkalnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- § 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zarówno wyrok jak i decyzja WINB nie uwzględniają szeregu wymogów prawa materialnego, jakie powinny być spełnione w odniesieniu do stanu faktycznego zaistniałego w miejscu budowy. Aktualnie złożony przez inwestorów projekt zamienny na skutek błędnej wykładni wskazanych powyżej przepisów rozporządzenia nie spełnia warunków m.in. ochrony przeciwpożarowej.
Zdaniem skarżącego projekt zamienny zawiera również inne poważne wady konstrukcyjne. Ogniomurem jest cała ściana zewnętrzna, a jest ona gliniano-kamienna. Dodatkowo pokrycie dachowe wykonane zostanie z płyt zawierających piankę poliuretanową, które są materiałem palnym. Stwarza to zagrożenie dla budynków sąsiednich w razie pożaru, gdyż płonący dach, w tym pokrycie stworzy dodatkowe zagrożenie. Faktem jest, że połączono kwestionowany w decyzji budynek garażowo - magazynowego w jedną całość z pozostałymi budynkami gospodarskimi znajdującymi się na działce nr [...] należącej do inwestorów. Taka koncepcja architektoniczna wymaga według § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, oddzielenia poszczególnych budynków ścianami przeciwpożarowymi. Wznoszony budynek będzie stał 1 metr od granicy działki. Dodatkowo pokrycie dachowe wykonane zostanie z płyt, które są materiałem palnym. Stwarza to zagrożenie dla budynków płonący dach, w tym zagrożenie.
Wskazał, że w świetle § 271 ust. 1 -12 ww. rozporządzenia budynek stoi zbyt blisko granicy działki i innych budynków. Połączenie kwestionowanego w decyzji budynku garażowo - magazynowego w jedną całość wymaga według § 271 rozporządzenia oddzielenia poszczególnych budynków ścianami przeciwpożarowymi. Projekt zamienny nie przewiduje takich elementów konstrukcyjnych, co jest zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, brakiem wymagającym uzupełnienia.
Skarżący kasacyjnie podniósł, że według § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, budynek gospodarczy nie może stać w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki ścianą zewnętrzną bez otworów. Również ta odległość została naruszona, tym bardziej, że parę metrów obok na działce skarżącego bezspornie stoi budynek mieszkalny. Starosta K. na powyższe odstępstwo wobec budowy zupełnie nowego budynku nie wyraził zgody, co wynika z treści kwestionowanego poprzednio wydanego postanowienia. Prace budowlane na działce inwestorów nie są ani rozbudową, jak też nie zamykają się w pojęciu przebudowy. Niniejsze postępowanie jest jednak zupełnie odrębnym od poprzedniego postępowaniem administracyjnym. Wszelkie dokumenty sporządzone na użytek poprzedniego postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę nie mają skutku prawnego w obecnie prowadzonym postępowaniu. Aktualnie prowadzone postępowanie o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jest zupełnie odrębnym postępowaniem administracyjnym. Poprzednio całość wydanych aktów administracyjnych miała skutek tylko w poprzednio prowadzonym postępowaniu o pozwolenie budowlane.
Obecnie odstępstwo od norm technicznych zawartych w § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wymaga ponownego wydania kolejnego postanowienia przez Starostę K. Wskazany wymóg odległości odpowiednio 3 metra budynku gospodarczego od granicy działki zatem nadal obowiązuje. Oznacza to, że kwestionowana decyzja jest z tym wymogiem w sprzeczności.
Kolejnym argumentem za uwzględnieniem skargi kasacyjnej, zdaniem jej wnoszącego, jest zarzut oparty na błędnej wykładni § 19 ust. 1 pkt 2 oraz § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez przyjęcie, że dopuszczalne jest zezwolenie na zbudowanie budynku garażowo-magazynowego w odległości mniejszej niż 10 metrów od domu mieszkalnego skarżącego oraz mniejszej niż 6 metrów od granicy działek. Budynek pełni funkcję garażu z miejscami postojowymi, przez co również wskazane w zarzutach niniejszej skargi regulacje prawne mają znaczenie w przedmiotowej sprawie. W budynku tym, skoro jest on garażem, będą miejsca postojowe na pojazdy mechaniczne. Zaskarżony wyrok oraz decyzja zostały wydane na skutek przyjęcia, że w/w regulacje prawne nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przy tym stanowisko powyższe zostało przyjęte bez należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku narusza wymogi określone w art. 141 Ppsa. Według skarżącego wykładnia przepisu dokonana przez WSA w Białymstoku jest niewłaściwa. Skutkiem tego budynek planowany przez inwestorów jest zbyt blisko granicy obu działek.
Odnośnie wad uzasadnienia wyroku podniesiono, że uzasadnienie nie zawiera zrozumiałej analizy prawnej warunku tzw. minimalnego czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych. Kwestie dotyczące nasłonecznienia budynku mieszkalnego skarżącego, czyli tzw. linijki światła zostały w projekcie zamiennym bardzo pobieżnie przedstawione. Wywody nie zostały oparte na zrozumiałych dla wnoszącego skargę wyliczeniach, przez to są nieprzekonujące i niezrozumiałe. Poważną wadą projektu zamiennego jest brak rzetelnej analizy obszaru oddziaływania obiektu, w tym przeanalizowania problemu nasłonecznienia domu mieszkalnego stojącego na działce wnoszącego niniejszą skargę kasacyjną. Oznacza to, że uzasadnienie wyroku pominęło ten problem, wskutek czego utrzymano w obrocie prawnym wadliwą decyzję oraz projekt zamienny obarczony wadami. Również w uzasadnieniu wyroku WSA nie podał bliższych argumentów w tym zakresie. W tej sytuacji sporządzone uzasadnienie wyroku narusza wymogi zawarte w art. 141 § 4 Ppsa.
W piśmie procesowym z dnia uczestnik postępowania J.T. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów. Podniosła, że postępowanie nie dotyczyły budowy nowego budynku a nadbudowy już istniejącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329 ze zm. – dalej P.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i sąd I instancji.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej jednak sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania. Ubocznie jedynie należy wskazać, że skarżący kasacyjnie posługuje się skrótem "Pppsa" nie rozwijając go jednak. NSA nie miał jednak wątpliwości, że chodzi o ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego też to uchybienie redakcyjne nie miało wpływu na zakres kontroli instancyjnej dokonanej przez Sąd II instancji.
W tej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy.
Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za pomocą tego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia.
W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom stawianym powyższym przepisem. Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 P.p.s.a.) i wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest jasne, zrozumiałe i nawiązuje w dostateczny sposób do podstawy materialnoprawnej decyzji. Sąd pierwszej instancji przedstawił w uzasadnieniu wyroku przepisy regulujące rozpatrywany stan faktyczny i wyjaśnił, jakie miały zastosowanie.
Chybiony jest zarzut naruszenie "§ 60.1" rozporządzenia o warunkach technicznych, w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. Ten przepis rozporządzenia dotyczy czasu nasłonecznienia m.in. pokoi mieszkalnych. Sąd I instancji odnosząc się do tej kwestii wskazał, że w projekcie obliczono, że budynek mieszkalny na działce skarżącego nie będzie zacieniony w dniach równonocy przez 7 godzin (od 10:00 do 17:00), a z projektu zamiennego wynika, że sąsiedni budynek mieszkalny skarżącego będzie należycie nasłoneczniony. Analiza przesłaniania i zacieniania stanowią załącznik nr 2 i 3 projektu budowlanego rozbudowy i nadbudowy z dnia [...] sierpnia 2019 r. Natomiast brak szczegółowego odniesienia się Sądu I instancji do tej kwestii nie stanowi o wadliwości uzasadnienia wyroku. Na marginesie jedynie należy wskazać, że kwestia prawidłowości wyznaczenia zacieniania nie mogła zostać przez NSA poddana kontroli, ze względu na brak w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Nietrafne są także zarzuty dotyczące zaniechania przez Sąd I instancji wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej w zakresie analizy spełnienia przez zamienny projekt budowlany warunków technicznych określonych w § 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z uwagi na to, że naruszenie tych przepisów skarżący kasacyjnej powołał także jako zarzuty naruszenia prawa materialnego, NSA odniesie się do nich łącznie.
Powołany przepis § 19 dotyczy generalnie odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej. Planowana inwestycja dotyczy rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków gospodarczych ze zmianą sposobu użytkowania na budynek garażowo-składowy. Z opisu technicznego do projektu zagospodarowania terenu wynika, że w zachodniej części działki, w miejsce budynków gospodarczych zaprojektowano rozbudowę i nadbudowę i przebudowę budynków, w wyniku czego powstanie zmiana sposobu użytkowania budynków na funkcję garażowo składową. W budynku garażowany będzie sprzęt rolniczy oraz składowane będą płody rolne. Na marginesie jedynie zauważyć należy, że stosownie do § 3 pkt 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, budynek gospodarczy definiowany jest - w zabudowie zagrodowej - jako budynek przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Tak więc właściwie przeznaczenie rozbudowanego budynku nie zmieni się. Natomiast § 18 ust.1 ww. rozporządzenia nakazuje przy zagospodarowaniu działki budowlanej, urządzenie, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowisk postojowych dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Przepis § 19 ust.1 i 2 wskazuje odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od okien, placów zabaw itp. Porównanie przepisów rozdziału 3 "parkingi i garaże dla samochodów" rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jasno wskazuje, że chodzi tutaj o sytuacje gdy w związku z zagospodarowaniem działki istnieje konieczność urządzenia stanowisk postojowych. W sprawie objętej skargą kasacyjną takiego obowiązku nie było, ponieważ sprawa nie dotyczyła budowy budynku mieszkalnego, ale rozbudowy istniejących budynków gospodarczych, w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego. Zatem, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji, rozbudowany budynek nie będzie pełnił funkcji garażowej, o jakiej mowa w powołanym przepisie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zatem wskazane przepisy rozporządzenia nie miały zastosowania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zauważyć należy, że przepis ten reguluje odległości, w jakich należy sytuować budynki od granicy działki. Jednakże odległości zawarte w tym przepisie nie mają charakteru bezwzględnego, ponieważ istnieje możliwość uzyskania od nich odstępstw.
Z akt sprawy wynik, że decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Starosta K. wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. W ocenie skarżącego kasacyjnie takie odstępstwo nie obowiązywało w postępowaniu naprawczym, prowadzonym w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych. Organ nadzoru budowlanego uwzględnia uzyskane przez inwestora odstępstwo w toku tzw. postępowania naprawczego (art. 50 – 51 Prawa budowlanego), jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu tego postępowania. Podstawowym celem postępowania opartego o art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, czyli takiego, który nie będzie pozostawał w sprzeczności z przepisami regulującymi proces budowlany i warunki techniczne budynków, czyli przepisami uregulowanymi przez wszystkim w Prawie budowlanym i wydanym na jego podstawie rozporządzeniach.
Skoro ustawodawca dopuścił odstępstwo od niektórych przepisów techniczno-budowlanych i upoważnił organ administracji architektoniczno-budowlanej do orzekania w tym zakresie, po uzyskaniu upoważnienia właściwego ministra, to postanowienie w zakresie odstępstw wyłącza normę ogólną zawartą w ww. rozporządzeniu i kształtuje ją w sposób indywidualny. Przy ocenie wykonanych robót budowlanych będzie zatem badane, czy są one zgodne z tak ukształtowaną indywidualnie normą techniczno-budowlaną. Jak wskazuje się w literaturze i orzecznictwie, odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, dopuszczalne w myśl regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w konkretnym stanie faktycznym chroni interes inwestora, który nie mógłby zrealizować przysługującego mu prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej (por. wyrok NSA z 23 lutego 2007 r. sygn. II OSK 381/06, ONSAiWSA 2007, nr 6, poz. 134 oraz W. Piątek. Prawo budowlane. Komentarz. A. Gliniecki (red. nauk). Wyd. 2. Warszawa 2014)
Przyjmuje się także, że wykładnia funkcjonalna art. 9 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane przemawia za możliwością stosowania wynikającej z tego przepisu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w tzw. postępowaniu naprawczym (art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane) i postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu budowlanego bądź jego części (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1230/19, z 13 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2864/15). Pogląd ten również podziela Sąd orzekający w niniejszym składzie. Wobec tego nie został naruszony § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, ponieważ inwestorzy dysponują postanowieniem Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyrażającym zgodę na odstępstwo od tych przepisów i usytuowanie inwestycji w odległości 1,0 m od granicy z działką skarżącego. Tak długo jak to postanowienie będzie znajdowało się w obrocie prawnym, tak długo będzie determinowało możliwość zagospodarowania działki inwestorów odmiennie niż wskazano w § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie podejmował czynności mające na celu wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym tego postanowienia z obrotu prawnego, jednak nie okazały się one skuteczne (postanowienie Wojewody P. z [...] października 2019 r.).
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia § 271 ust.1-12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wskazać należy, że zarzut ten jest ogólny i nieprecyzyjny. Część tego przepisu zawiera normy, które nie mogą odnosić się wprost do przedmiotowej inwestycji np. dotyczący sytuowania pomieszczeń zagrożonych wybuchem, od ścian zewnętrznych (ust. 3), odległości od konturów lasu (ust. 8), odległości od ścian budynków w których stosowane stałe urządzenia gaśnicze wodne (ust. 6,7). Skarżący kasacyjnie nie wskazał jasno, które konkretnie przepisy § 271 cyt. rozporządzenia zostały naruszone, skoro bezsprzecznie część z nich, nawet bez wchodzenia w szczegóły projektu budowalnego, nie miała w sprawie zastosowania. Podnosi jedynie, że cała ściana zewnętrzna jest gliniano kamienna, dodatkowe pokrycie dachowe zostało wykonane z materiałów palnych, a skoro z koncepcji architektonicznej wynika połączenie wszystkich pomieszczeń gospodarczych w jedną całość, to powinny one zostać ścianami przeciwpożarowymi. Skarżący kasacyjnie nie uzasadnił zaś należycie swoich zarzutów w kontekście stanowiska Sądu I instancji, że przepisy § 271 ww. rozporządzenia dotyczą odległościach między zewnętrznymi ścianami budynków projektowanych na działkach sąsiednich, a nie położonych na tej samej działce. Skarżący kasacyjnie nie zakwestionował stanowiska Sądu I instancji, że o odległościach między zewnętrznymi ścianami budynków położonych na jednej działce budowlanej stanowi przepis § 273 warunków technicznych i zgodnie z jego treścią odległości tych co do zasady nie ustala się. Kwestie odnoszące się do wznoszenia ścian oddzielenia przeciwpożarowego oraz ich wymagań zostały określone w § 235 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zarzut dotyczący naruszenia tego przepisu nie został w skardze kasacyjnej podniesiony. Dlatego też kwestia ta pozostawała poza kontrolą instancyjną NSA.
Mając pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
NSA nie orzekł, na wniosek uczestników postępowania, o zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego, ze względu na brak podstawy prawnej (por. art. 204 P.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI