II OSK 1411/23

II OSK 1411/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Ol 164/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-03-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, Oddziału Terenowego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 164/23 w sprawie ze skargi Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, Oddziału Terenowego w Olsztynie na postanowienie Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2022 r., nr P.7721.135.2022 06MM w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 28 marca 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 164/23, oddalił skargę Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego w Olsztynie na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2022 r., nr P.7721.135.2022 06MM, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ełku z 17 października 2022 r., nr PINB-7143/03/19/2022, nakazującej wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, poprzez wykonanie wskazanych w decyzji czynności oraz zakazującej użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr [...] w miejscowości S., gmina K.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie 25 października 2022 r. Termin do wniesienia odwołania wynosił 14 dni i upłynął 8 listopada 2022 r. Odwołanie nadane zostało zaś, co potwierdza pieczątka na kopercie, 9 listopada 2022 r., tj. jeden dzień po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2351), zwanej dalej k.p.a. Organ odwoławczy mając na uwadze przywołane okoliczności, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wskazał, że stempel pocztowy potwierdza jednoznacznie, że nadanie spornej przesyłki poleconej nastąpiło 9 listopada 2022 r., czyli jeden dzień po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, że 8 listopada 2022 r. przesyłka pozostawała w siedzibie skarżącego. Tego dnia pracownik poczty nie pokwitował odbioru tej przesyłki. Nie doszło zatem do nadania pisma 8 listopada 2022 r. Tym samym, zaskarżone postanowienie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym sprawy.
W skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego w Olsztynie, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., zarzucił naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy skarżący złożył odwołanie w terminie prawem przewidzianym za pośrednictwem operatora pocztowego, a ten, z przyczyn przez siebie zawinionych, wysłał nadaną przesyłkę dzień później. Zarzucono także naruszenie art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a. zastosowanego odpowiednio, który określa doręczanie za pośrednictwem operatora pocztowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano również, że Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, iż organ odwoławczy nie pouczył strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z 26 maja 2023 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Na wstępie należy zauważyć, że art. 134 k.p.a. jest przepisem jasnym i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdanie drugie art. 134 k.p.a. przesądza, że postanowienie w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne.
Jednocześnie należy zauważyć, że omawiany przepis stanowi normę bezwzględnie obowiązującą wyrażającą obowiązek organu odwoławczego wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w razie wystąpienia takiej okoliczności.
Samo uchybienie terminu ma charakter obiektywny, a stwierdzenie wystąpienia tego stanu wymaga ustalenia dwóch okoliczności faktycznych: daty doręczenia decyzji stronie oraz daty wniesienia przez nią odwołania. Prawidłowe ustalenie tych okoliczności wyczerpuje zakres ustaleń faktycznych koniecznych do wydania postanowienia.
W okolicznościach sprawy data doręczenia decyzji stronie nie stanowi przedmiotu sporu. Nastąpiło to w dniu 25 października 2022 r. przesyłką rejestrowaną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Powyższe oznacza, że termin wniesienia odwołania upływał z dniem 8 listopada 2022 r.
Odwołanie wniesione później stanowi odwołanie z wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany m.in., jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Zatem istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy odwołanie, a precyzyjnie przesyłka zawierająca odwołanie, zostało nadane w placówce pocztowej operatora pocztowego przed upływem 8 listopada 2022 r.
Pojęcie "nadania" zostało normatywnie zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 ze zm.), zwanej dalej P.p. który stwierdza, że przez nadanie rozumie się polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia (art. 15 ust. 1 pkt 1 P.p.). Do nadania przesyłki rejestrowanej, którą zostało nadane odwołanie w realiach sprawy, potrzebne jest zatem przyjęcie przesyłki przez operatora pocztowego, co oznacza, że do nadania przesyłki rejestrowanej dochodzi przy udziale operatora pocztowego, który przyjmuje przesyłkę za pokwitowaniem przyjęcia. Co więcej, zgodnie z § 27 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1026), zwanego dalej rozporządzeniem, w przypadku przesyłek rejestrowanych, umowę o świadczenie usług pocztowych uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora wyznaczonego dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej.
Podsumowując datą nadania przesyłki rejestrowanej jest data przyjęcia za pokwitowaniem przesyłki rejestrowanej.
W okolicznościach sprawy przyjęcie przesyłki nastąpiło obiektywnie w dniu 9 listopada 2022 r., co oznacza, że już po upływie terminu kończącego się 8 listopada 2022 r. Datę 9 listopada 2022 r. potwierdza zarówno data ujawniona na kopercie przesyłki rejestrowanej (odcisk datownika z datą), jak i wszystkie dalsze przeprowadzone dowody, w tym pismo P. S.A. z 9 stycznia 2023 r. i z 21 lutego 2023 r.
Bez względu na okoliczności poprzedzające nadanie przesyłki w dniu 9 listopada 2022 r. oraz wpływ strony skarżącej na ich wystąpienie, obiektywnie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania przesądzając o konieczności wydania przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.
Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócili przy tym uwagę, że podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności związane z zasadami współpracy strony z pracownikami operatora pocztowego, w tym wskazywane zaniedbania, które przyczyniły się do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Kwestie te mogłyby mieć znaczenie jedynie przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przy czym, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał obowiązku pouczać strony o prawie do wystąpienia z takim wnioskiem. Przepis art. 134 k.p.a. w zw. z art. 124 k.p.a. nie obliguje organu odwoławczego stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania do zawarcia w postanowieniu pouczenia strony (zwłaszcza działającej przez profesjonalnego pełnomocnika) o konsekwencjach uchybienia terminu do wniesienia odwołania i możliwości złożenia wniosku o jego przywrócenie.
Niezrozumiały jest także sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a. Przywołany przepis odnosi się bowiem do sposobu doręczania pism przez organ administracji publicznej i poza zakresem normowania tego przepisu jest problematyka wnoszenia odwołania przez stronę. Wskazany w podstawie kasacyjnej przepis nie ma w sprawie zastosowania.
W związku z tym Sąd Wojewódzki prawidłowo skontrolował legalność zaskarżonego postanowienia i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w piśmie procesowym z 26 maja 2023 r. zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.