II OSK 1403/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-19
NSAnieruchomościWysokansa
podział nieruchomościzagospodarowanie przestrzenneprawo administracyjnegranice działekdostęp do drogi publicznejprawo rzeczowenieruchomościprojekt podziału

NSA oddalił skargi kasacyjne dotyczące opinii projektu podziału nieruchomości, uznając, że wstępny projekt musi precyzyjnie oznaczać granice projektowanych działek.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych Miejskiego Zarządu Dróg i Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Kielcach, który uchylił postanowienie o opinii projektu podziału nieruchomości. WSA uznał, że projekt nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie naniesiono czerwonym kolorem wszystkich granic projektowanych działek oraz nie przedstawiono sposobu zapewnienia dostępu do drogi publicznej. NSA, oddalając skargi kasacyjne, potwierdził konieczność precyzyjnego oznaczenia wszystkich granic projektowanych działek w kolorze czerwonym, choć częściowo zgodził się z zarzutami dotyczącymi dostępu do drogi publicznej.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skarg kasacyjnych Miejskiego Zarządu Dróg w K. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który uchylił postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Kielce opiniujące projekt podziału nieruchomości. WSA uznał, że organy naruszyły przepisy k.p.a. oraz rozporządzenia w sprawie podziału nieruchomości, ponieważ wstępny projekt podziału nie spełniał wymogów formalnych: nie naniesiono na nim w kolorze czerwonym wszystkich granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu, a także nie przedstawiono sposobu zapewnienia dostępu projektowanych działek do drogi publicznej. NSA, rozpoznając skargi kasacyjne, analizował przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Sąd podkreślił, że § 3 ust. 2 pkt 4 tego rozporządzenia jednoznacznie nakazuje naniesienie w kolorze czerwonym granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu. NSA uznał, że przez "granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu" należy rozumieć wszystkie granice tych działek, niezależnie od tego, czy powstają w wyniku podziału, czy też są granicami dotychczas istniejącymi. Sąd podzielił pogląd WSA, że brak naniesienia w kolorze czerwonym wszystkich granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu ma istotne znaczenie dla sprawy, utrudniając precyzyjne ustalenie linii rozgraniczających. Jednocześnie NSA zgodził się ze skarżącymi kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał naruszenie przepisu § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej, gdyż z mapy wynikało, że projektowane działki będą miały dostęp do drogi. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, NSA uznał, że odpowiada on prawu i oddalił skargi kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia nakazuje naniesienie w kolorze czerwonym wszystkich granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu, co obejmuje również granice dotychczas istniejące, aby zapewnić precyzyjne ustalenie linii rozgraniczających.

Uzasadnienie

Literalne brzmienie przepisu oraz cel postępowania podziałowego, jakim jest wydzielenie nowych działek, uzasadniają konieczność wyraźnego zaznaczenia wszystkich granic projektowanych działek, co jest niezbędne dla prawidłowego przebiegu postępowania i późniejszego wyznaczenia punktów granicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości § 3 ust. 1 i 2

u.g.n. art. 96 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 94 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 1a pkt 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości § 9

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości § 10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości § 14

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 22 § 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 4 § 2 pkt 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 89

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym art. 3 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym art. 1 § 2 pkt 3 i 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg naniesienia w kolorze czerwonym wszystkich granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu we wstępnym projekcie podziału nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego przeciwko podziałowi nieruchomości, dotyczące usytuowania ulicy w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych i naruszenia prawa własności. Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. (art. 6, 7, 8, 9, 89) przez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy. Zarzut naruszenia § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w zakresie braku propozycji sposobu zapewnienia dostępu do drogi publicznej (uznany za zasadny przez NSA w części uzasadnienia).

Godne uwagi sformułowania

"granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu" "naniesione w kolorze czerwonym" "nie można przyjąć, że w kolorze czerwonym należy nanieść również granice zewnętrzne dzielonej nieruchomości, których granice istniały przed podziałem nieruchomości i nie są przedmiotem tego podziału" "z mapy wstępnego projektu podziału wynika wprost zarówno dostępność projektowanej do wydzielenia działki nr [...] do drogi publicznej, jak i to, że działka nr [...] sama stanie się częścią drogi publicznej."

Skład orzekający

Anna Łuczaj

sprawozdawca

Krystyna Borkowska

przewodniczący

Wiesław Kisiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych wstępnego projektu podziału nieruchomości, w szczególności sposobu oznaczania granic projektowanych działek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów rozporządzenia w sprawie podziału nieruchomości, które mogą ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy szczegółowych wymogów formalnych w procesie podziału nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i geodetów. Wyjaśnia, jak precyzyjne oznaczenia na mapach wpływają na ważność procedury.

Kluczowe jest czerwone oznaczenie: NSA wyjaśnia wymogi formalne przy podziale nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1403/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Ke 135/07 - Wyrok WSA w Kielcach z 2007-05-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 268 poz 2663
par. 3 ust. 1 i 2, par. 9, par. 10, par. 14
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 96 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Miejskiego Zarządu Dróg w K. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 135/07 w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie opinii projektu podziału nieruchomości oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 135/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – po rozpatrzeniu skargi W. S. – uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2007 r. i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie opinii projektu podziału nieruchomości; orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz W. S. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że powyższym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach - po rozpatrzeniu zażalenia W. S. - utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] października 2006 r. pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] oznaczonej numerem działki [...]. Organ odwoławczy wskazał, że Miejski Zarząd Dróg w Kielcach, powołując się na przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wystąpił z wnioskiem o podział działek nr [...],[...],[...]. Do wniosku załączono wstępny projekt podziału m. in. działki nr [...].
Postanowieniem z dnia 19 października 2006 r. Prezydent Miasta Kielce pozytywnie zaopiniował projektu podziału nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] oznaczonej numerem działki [...] uznając, że projekt ten jest zgodny z ustaleniami zawartymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Nr [...] z dnia [...] października 2004 r. znak: [...] dla inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] wraz z budową kanalizacji deszczowej i oświetleniem. Dla terenu objętego wnioskiem o podział nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego też - stosownie do art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - opinia co do proponowanego podziału nieruchomości dotyczy jego zgodności z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej przed dniem złożenia wniosku o podział.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 93 i art. 94 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i stwierdził, że wstępny projekt podziału nieruchomości spełnia wymagania określone przepisami § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Opracowany został na mapie zasadniczej, na której zaznaczono granice nieruchomości podlegającej podziałowi. W wyniku podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha mają zostać wydzielone nowe działki oznaczone numerami: [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, wyznaczone na mapie kolorem czerwonym. Z treści art. 93 ust. 4 i art. 94 ust. 1 ustawy wynika, że opinia ma dotyczyć zgodności proponowanego podziału z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dla objęcia danej nieruchomości postępowaniem podziałowym i sposobu jej podziału znaczenie mają linie rozgraniczające inwestycję, dla której w/w decyzją ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) decyzja taka jest zaliczona, obok decyzji o warunkach zabudowy, do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Celem podziału jest realizacja zamierzenia inwestycyjnego, dla którego ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego, poprzez wydzielenie tej części gruntu, na którym inwestycja będzie realizowana, a więc gruntu pod budowę ulicy [...]. Dlatego też granica projektowanych do wydzielenia działek gruntu na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] powinna być odzwierciedleniem linii rozgraniczających teren inwestycji. Przebieg trasy ulicy [...] określa mapa w odpowiedniej skali z wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stanowiąca załącznik graficzny decyzji o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji - integralną część tej decyzji. Dla potrzeb wyrażenia opinii w trybie art. 93 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami istotne jest jedynie wykazanie przez organ opiniujący, że proponowany podział nieruchomości jest zgodny z decyzją o lokalizacji celu publicznego. Po porównaniu linii rozgraniczających teren inwestycji, to jest pasa gruntu pod budowę ulicy [...], wyznaczonych na załączniku do decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] października 2004 r. z linią podziału działki nr [...] wyznaczoną na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości organ stwierdził, że linie te pokrywają się.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł W. S.. Skarżący wyjaśnił, iż nie wyraża zgody na podział działki nr [...], będącej ogródkiem pod oknem budynku, w którym mieszka wraz z rodziną. Zdaniem skarżącego organy naruszyły przepisy art. 3 pkt 1 oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przewidując usytuowanie ulicy [...] w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych. Postanowienie narusza prawo własności oraz przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 a także art. 89 k.p.a., gdyż organ mógł przeprowadzić rozprawę, aby uzgodnić interesy stron, ustalić przebieg granic. Zaniechanie organu w tym zakresie pozbawiło skarżącego ochrony jego praw. Skarżący zaznaczył, że na budowę tej ulicy odstąpił już 5,75 m, a więc na resztę projektowanej ulicy można zabrać grunt z drugiej strony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż wskazane w jej treści.
Sąd stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy § 3 ust. 2 pkt 4 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663).
Przytaczając treść art. 94 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 1a pkt 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603), zwanej dalej "u.g.n." oraz § 3 ust. 1 i ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Sąd stwierdził, że przedstawiony do zaopiniowania wstępny projekt podziału nieruchomości nie spełnia warunków wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 4 i 6 tegoż rozporządzenia. Na dokumencie tym nie zostały naniesione w kolorze czerwonym wszystkie granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu. Ponadto nie przedstawiono propozycji sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielania działek do drogi publicznej.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy - podobnie jak organ I instancji - przyjął bez zastrzeżeń wstępny projekt podziału i na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.g.n. badając zgodność proponowanego podziału przedmiotowej nieruchomości z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydał zaskarżone postanowienie aprobując naruszenie prawa popełnione przez organ I instancji. Nadto poczynił ustalenia faktyczne, które nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy. Zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego wstępny projekt podziału nieruchomości opracowany został na mapie zasadniczej, na której zaznaczono granice nieruchomości podlegającej podziałowi, zaś w wyniku podziału tej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, mają zostać wydzielone nowe działki oznaczone numerami: [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, wyznaczone na mapie kolorem czerwonym. Tymczasem na dokumencie tym (k. 3 akt administracyjnych) nie zostały naniesione w kolorze czerwonym wszystkie granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu.
Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skarżącego przeciwko podziałowi nieruchomości, bowiem wystąpienie przez uczestnika MZD w Kielcach z wnioskiem o podział nieruchomości jest konsekwencją podjętej uprzednio decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (od której skarżący nie wniósł odwołania) i znajduje uzasadnienie w/w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 oraz art. 89 k.p.a. Jednocześnie Sąd podkreślił, że zaskarżone postanowienie nie stanowi ostatecznego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie podziałowe, które rodziłoby dla strony określone skutki w zakresie podziału nieruchomości - stanowi ono jedynie o zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, której skarżący nie kwestionował.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach oraz Miejski Zarząd Dróg w Kielcach. Wyrok zaskarżono w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zarzuciło:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez błędne przyjęcie, że utrzymana w mocy decyzja organu odwoławczego nie odpowiada wymaganiom art. 7 k.p.a. i art. 11 k.p.a., bowiem poczyniono błędne ustalenia faktyczne, które nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy z uwagi na to, iż na wstępnym projekcie podziału opracowanym na mapie zasadniczej nie zostały naniesione w kolorze czerwonym wszystkie granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu, podczas gdy we wstępnym projekcie podziału w kolorze czerwonym należy oznaczyć jedynie nowe granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., przez stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przez błędną interpretację art. 93 ust. 3, art. 97 ust. 1a pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 3 ust. 2 pkt 4 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) polegającą na mylnym uznaniu, jakoby we wstępnym projekcie podziału wymagane było oznaczenie kolorem czerwonym wszystkich granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu, a więc i granic zewnętrznych dzielonej nieruchomości, których granice istniały przed podziałem nieruchomości.
Miejski Zarząd Dróg w Kielcach zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) polegające na błędnej interpretacji art. 93 ust. 1, 3 i 4, art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 1a pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) w związku z § 3 ust. 2 pkt 4 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), zwanym dalej "rozporządzeniem". Niewłaściwa interpretacja polegała na mylnym uznaniu, jakoby we wstępnym projekcie podziału nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], oznaczonej w obrębie [...] nr działki [...], wymagane było oznaczenie kolorem czerwonym wszystkich granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu, a więc i granic zewnętrznych dzielonej nieruchomości, których granice istniały przed podziałem nieruchomości i nie są przedmiotem tego podziału, jak również na mylnym uznaniu, że przedmiotowy wstępny projekt podziału nie przedstawia propozycji dostępu do drogi publicznej.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.) poprzez błędne pojęcie, że organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. § 3 ust. 2 pkt 4 i 6 rozporządzenia, bez wykazania jednak w jaki sposób mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy podczas, gdy organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe i prawidłowo dokonały oceny zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z wymaganiami określonymi przepisami § 3 ust. 2 rozporządzenia.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach oraz Miejski Zarząd Dróg w Kielcach wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniach skarg kasacyjnych wskazano, iż na mapie zasadniczej wstępnego projektu podziału w kolorze czerwonym zostały naniesione granice podziałowe projektowanych do wydzielenia działek bez oznaczenia w tym kolorze granic nieruchomości sprzed podziału. Nie można przyjąć, że w kolorze czerwonym należy nanieść również granice zewnętrzne dzielonej nieruchomości, a więc granice, które nie są tworzone w wyniku projektowanego podziału, bowiem istniały już przed podziałem. Podniesiono, iż przepis § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że wstępny projekt podziału nieruchomości powinien zawierać w szczególności granice nieruchomości podlegającej podziałowi i nie nakłada obowiązku, aby granice te zostały oznaczone kolorem czerwonym. Z przepisów § 3 ust. 2 pkt 1 oraz § 3 ust. 2 pkt 4 wynika, iż we wstępnym projekcie podziału, w kolorze czerwonym należy oznaczyć – dla rozróżnienia - jedynie nowe granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu tj. granice podziałowe (wewnątrz nieruchomości).
W skargach kasacyjnych powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 3467/95, w którym wyrażono pogląd, iż właściciele nieruchomości przylegających do nieruchomości, w odniesieniu, do której na wniosek jej właściciela wszczęte zostało postępowanie administracyjne o podział, ... nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zatem nie istnieje obowiązek oznaczenia w kolorze czerwonym obok granic podziałowych również granic zewnętrznych dzielonej nieruchomości. Granice prawne, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym nie są oznaczane w kolorze czerwonym, lecz w kolorze czarnym.
Nie zgodzono się z twierdzeniem Sądu, iż wstępny projekt podziału nieruchomości nie czyni zadość wymogom § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia poprzez nieoznaczenie na mapie zasadniczej lub w formie opisowej propozycji sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej. Podniesiono, iż po podziale działka nr [...] zostanie włączona do drogi publicznej, zaś działka nr [...] będzie graniczyć z ulicą Skrajną. W takim przypadku zbędnym jest wskazywanie propozycji dostępu do drogi publicznej skoro z mapy wstępnego projektu podziału oraz załącznika graficznego do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wynika wprost dostępność projektowanych do wydzielenia działek do drogi publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wniesione w niniejszej sprawie skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie, a to z poniższych względów.
Jak stanowi § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) wstępny projekt podziału nieruchomości powinien zawierać w szczególności:
1) granice nieruchomości podlegającej podziałowi;
2) oznaczenie nieruchomości podlegającej podziałowi według danych z katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, a w razie jej braku - według innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości;
3) powierzchnię nieruchomości podlegającej podziałowi;
4) naniesione w kolorze czerwonym granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu;
5) przedstawione w kolorze czerwonym powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu;
6) przedstawioną w formie graficznej w kolorze czerwonym lub w formie opisowej propozycję sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej.
Powyższe rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 100 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Na mocy tej delegacji ustawowej Rada Ministrów została upoważniona do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, z uwzględnieniem sposobu postępowania przy sporządzaniu dokumentów wymaganych w tym postępowaniu oraz rodzaje i treść tych dokumentów.
Przepis § 3 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia jednoznacznie nakazuje, aby wstępny projekt podziału nieruchomości był opracowany na kopii mapy zasadniczej (a w przypadku jej braku - na kopii mapy katastralnej) i posiadał naniesione w kolorze czerwonym: po pierwsze, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu (pkt 4); po drugie, powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu (pkt 5) oraz po trzecie, przedstawioną w formie graficznej w kolorze czerwonym lub w formie opisowej propozycję sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej (pkt 6).
Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia nie posługuje się – jak czynią to strony wnoszące skargi kasacyjne – pojęciem granic wewnętrznych i zewnętrznych nieruchomości podlegającej podziałowi jak też pojęciem granic nowopowstałych oraz granic dotychczas istniejących i nie ulegających zmianie.
Paragraf 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia posługuje się pojęciem "granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu".
A jeśli, w przepisie jest mowa o granicach projektowanych do wydzielenia działek gruntu, to należy przez to rozumieć wszystkie granice działek gruntu projektowanych do wydzielenia, niezależnie od tego, czy granice te powstają w wyniku podziału nieruchomości, czy też są granicami dotychczas istniejącymi i nie ulegającymi zmianie. Takie stanowisko znajduje uzasadnienie nie tylko w literalnym brzmieniu przepisu § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, ale i w brzmieniu § 3 ust. 2 pkt 6 tego rozporządzenia, który wymaga, aby na kopii mapy, obejmującej wstępny projekt podziału nieruchomości, naniesione zostały w kolorze czerwonym powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu.
Konieczność wyraźnego zaznaczenia wszystkich granic i powierzchni działek gruntu projektowanych do wydzielenia uzasadnia dodatkowo treść § 10, a także § 14 oraz § 9 ust. 1 pkt 7, pkt 8 i pkt 9 rozporządzenia. Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia, ustanawiający wymogi dla mapy z projektem podziału nieruchomości, wyraźnie nawiązuje do § 3 ust. 2 przewidującego wymogi dla wstępnego projektu podziału nieruchomości. A mianowicie, według § 9 ust. 1 rozporządzenia mapa z projektem podziału nieruchomości zawiera w szczególności powierzchnię nieruchomości podlegającej podziałowi oraz przedstawione w kolorze czerwonym powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu (pkt 7), przedstawione w kolorze czerwonym granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu (pkt 8), przedstawione w kolorze czerwonym oznaczenia projektowanych do wydzielenia działek gruntu (pkt 9).
Takie jednoznaczne i wyraźne - kolorem czerwonym - zaznaczenie granic i powierzchni projektowanych do wydzielenia działek gruntu (§ 3 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 oraz § 9 ust. 1 pkt 7 i pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości - Dz. U. Nr 268, poz. 2663) jest konieczne z tego względu, iż ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanowi podstawę do wyznaczenia i utrwalenia na gruncie nowych punktów granicznych znakami granicznymi, według zasad określonych w przepisach dotyczących geodezji i kartografii, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości - § 14 pkt 2 rozporządzenia.
Pamiętać przy tym należy, iż mapa z projektem podziału nieruchomości stanowi, stosownie do § 10 rozporządzenia, załącznik do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
A zatem, wyznaczenie i utrwalenie na gruncie nowych punktów granicznych tj. granic działek gruntu wydzielonych w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 93 i nast. u.g.n. następuje na podstawie załącznika do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, którym jest mapa z projektem podziału nieruchomości. W tej sytuacji, aby zapewnić prawidłowy przebieg postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości - w tym uczynić zadość przepisom § 9, § 10 i § 14 - niezbędne jest przestrzeganie określonych wymogów już na etapie sporządzania wstępnego projektu podziału nieruchomości i jego opiniowania (art. 93 ust. 4 u.g.n.).
O tym jak ważne są wszystkie granice działki świadczy też tryb postępowania ustanowiony w § 6 i § 7 rozporządzenia - dotyczący czynności przyjęcia granic nieruchomości podlegającej podziałowi - z zagwarantowanym udziałem m. in. właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością podlegającą podziałowi, a w przypadku braku danych o tych osobach - osób władających tymi nieruchomościami.
Odmiennego od przedstawionego wyżej stanowiska nie może uzasadniać brzmienie § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, który mówi o granicach nieruchomości podlegającej podziałowi, a więc granicach nieruchomości przed planowanym jej podziałem. Nie można bowiem zapominać o istocie postępowania podziałowego. Przewidziane w art. 93 i nast. u.g.n. postępowanie ma na celu wydzielenie nowych działek, a więc z punktu widzenia konsekwencji prawnych - wynikających z planowanego podziału nieruchomości – wszystkie granice działek, które mają powstać w wyniku tego podziału są istotne.
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż brak naniesienia na wstępnym projekcie podziału nieruchomości w kolorze czerwonym granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu ma istotne znaczenie dla sprawy. Nieoznaczenie w kolorze czerwonym wszystkich granic (a także powierzchni) projektowanych do wydzielenia działek utrudnia bowiem precyzyjne ustalenie linii rozgraniczających nieruchomości, tj. działek powstających w wyniku podziału. Oznaczenie kolorem czerwonym tylko niektórych granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu nie czyni zadość wymogom § 3 ust. 2 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia.
A zatem, podzielić należy pogląd Sądu pierwszej instancji, iż brak ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś oznacza, iż Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie przypisać postawionych w skargach kasacyjnych zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, z poniższym zastrzeżeniem.
A mianowicie, nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż organy obu instancji naruszyły § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, gdyż na wstępnym projekcie podziału nieruchomości nie przedstawiono sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej. W tym zakresie rację mają strony wnoszące skargi kasacyjne, że zapewnienie dostępu działek do drogi publicznej tj. do ulicy [...] wynika z istoty planowanego podziału. A mianowicie, po podziale działki nr [...] działka nr [...] zostanie włączona do ulicy [...], zaś działka nr [...] będzie graniczyć z ulicą [...]. W takim przypadku już z mapy wstępnego projektu podziału wynika wprost zarówno dostępność projektowanej do wydzielenia działki nr [...] do drogi publicznej, jak i to, że działka nr [...] sama stanie się częścią drogi publicznej. Z tych przyczyn zasadny jest zarzut, zawarty w skargach kasacyjnych, dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, iż zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a to z przyczyn przedstawionych już powyżej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargi kasacyjne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI