II OSK 1402/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-25
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaMPZPzaświadczeniezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępneNSAWSAroboty budowlane

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie legalizacji zabudowy tarasu, uznając, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym, nawet po wniesieniu skargi kasacyjnej, nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania legalizacyjnego.

Spółka B. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie legalizacji zabudowy tarasu restauracji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając brak podstaw do zawieszenia. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących zawieszenia postępowania, argumentując, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z MPZP stanowi zagadnienie wstępne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że postępowanie kasacyjne od wyroku WSA nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a organ nadzoru budowlanego miał możliwość dalszego procedowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie legalizacji zabudowy tarasu restauracji. Postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z powodu samowolnej zabudowy tarasu. PINB wstrzymał budowę i nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów, w tym zaświadczenia o zgodności z MPZP. Po wielokrotnych przedłużeniach terminu, PINB zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., uznając, że rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. PWINB uchylił to postanowienie, stwierdzając brak podstaw do zawieszenia, gdyż inwestor nie uzyskał wymaganego zaświadczenia, a Prezydent Miasta odmówił jego wydania, co zostało utrzymane w mocy przez SKO i WSA. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. poprzez błędne uznanie braku przesłanek do zawieszenia postępowania. Skarżąca argumentowała, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności z MPZP, nawet na etapie skargi kasacyjnej, stanowi zagadnienie wstępne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że postępowanie kasacyjne od wyroku WSA nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a organ nadzoru budowlanego miał możliwość dalszego procedowania i wydania decyzji. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i nie można jej stosować rozszerzająco. Dodatkowo, NSA zauważył, że wyrokiem z 12 stycznia 2022 r. (II OSK 305/19) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA dotyczącego odmowy wydania zaświadczenia, co ostatecznie przesądziło o braku podstaw do zawieszenia postępowania legalizacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne od wyroku WSA nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i nie można jej stosować rozszerzająco. Zazwyczaj nie można traktować jako zagadnienia wstępnego sytuacji, w której od wyroku sądu pierwszej instancji wniesiono skargę kasacyjną. Organ nadzoru budowlanego miał możliwość dalszego procedowania i wydania decyzji, niezależnie od toczącego się postępowania kasacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

uPb art. 48 § 1-4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczy obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd uznał, że postępowanie kasacyjne nie jest takim zagadnieniem.

Pomocnicze

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji.

Ppsa art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu wykonania kontroli.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie kasacyjne od wyroku WSA nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ nadzoru budowlanego miał możliwość rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, niezależnie od toczącego się postępowania kasacyjnego. Brak uzyskania zaświadczenia o zgodności z MPZP uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności z MPZP, nawet na etapie skargi kasacyjnej, stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania legalizacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania administracyjnego i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, wobec tego podstawy zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie można stosować rozszerzająco co do zasady, jako zagadnienie wstępne nie może być traktowana sytuacja, w której od wyroku sądu pierwszej instancji wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.) w kontekście postępowań sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych i dotyczących samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie kasacyjne od wyroku WSA nie zostało uznane za zagadnienie wstępne. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy zagadnienie wstępne jest jednoznacznie rozstrzygane przez inny organ lub sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu w prawie budowlanym – próby legalizacji samowoli budowlanej i związanych z tym procedur. Wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zawieszenia postępowania.

Czy skarga kasacyjna wstrzyma legalizację samowoli budowlanej? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1402/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Paweł Miładowski
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 294/19 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2019-12-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 48 ust. 1-4 uPb
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Dnia 25 kwietnia 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 294/19 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 13 marca 2019 r., nr WOP.7722.194.2018.TA w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 grudnia 2019 r., II SA/Gd 294/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gdańsku oddalił skargę B. Sp. z o.o. z/s w G. (Spółka) na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (PWINB) z 13 marca 2019 r., nr WOP.7722.194.2018.TA, w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku (PINB) przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy tarasu - wykonania tzw. tarasoli wraz ze szklanymi ścianami na tarasie restauracji Spółki, usytuowanego od strony ul. [...] na działce nr [...] obrębu [...] w G. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ I instancji zastosował w sprawie tryb art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018, poz. 1202, uPb). PINB postanowieniem z 7 września 2017 r. w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 uPb:
1. wstrzymał E. P. prowadzącej działalność jako B. Sp. z o.o. z/s w G. (Spółka) budowę przeszklonej i zadaszonej tarasoli na tarasie restauracji B. usytuowanego od strony ul. [...] na dz. nr [...] obr. [...] i przylegającego do budynków przy ul. [...] w G.
2. ustalił wymóg wykonania odpowiednich zabezpieczeń przed dostępem osób trzecich: zamykania wejścia na zabudowany taras restauracji,
3. nałożył na w/w. inwestora obowiązek przedłożenia w PINB w terminie do 7 grudnia 2017 r.:
3.1. zaświadczenia Prezydenta Miasta Gdańska o zgodności zabudowy tarasu -tarasoli z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP),
3.2 projektu budowlanego zabudowy tarasu (tarasoli) w 4 egzemplarzach wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi, wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego,
3.3 oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Dalej w wyroku II SA/Gd 294/19 przywołano, że wskutek kolejnych wniosków inwestora termin na wykonanie obowiązków opisanych wyżej był kilkukrotnie przedłużany, ostatecznie do 15 lipca 2018 r. Następnie PINB postanowieniem z 18 października 2018 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257 ze zm., K.p.a.) zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie w sprawie zabudowy tarasu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed WSA w Gdańsku. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że wniesiono skargę do WSA w Gdańsku w sprawie odmowy wydania odpowiednich dokumentów przez organ administracji. Z tej przyczyny zasadne było zawieszenie postępowania w PINB do czasu prawomocnego zakończenia wskazanego postępowania.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że zażalenie na postanowienie organu I instancji pismem wniosła Wspólnota [...] w G., wskazując, że toczące się przed WSA w Gdańsku postępowanie nie obejmuje wstępnego zagadnienia prawnego mającego wpływ na rozpatrzenie przez PINB sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie.
Wyrokując w sprawie II SA/Gd 294/19 kolejno wskazano, że PWINB rozpoznając sprawę stwierdził, że nie zaistniała przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., dlatego też postanowienie organu I instancji należało uchylić. Wskazał organ wojewódzki, że inwestor w przedmiotowej sprawie nie uzyskał zaświadczenia Prezydenta Miasta Gdańska o zgodności przedmiotowej inwestycji z MPZP. Co więcej - Prezydent Miasta Gdańska odmówił wydania takiego zaświadczenia, a postanowienie Prezydenta zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (SKO lub Kolegium), zaś WSA w Gdańsku oddalił skargę strony na w/w. postanowienie SKO. Zdaniem PWINB kwestie podniesione w zażaleniu związane z obowiązkiem złożenia stosownego zaświadczenia i brakiem możliwości zachowania terminu wyznaczonego na jego przedłożenie, winny być rozpatrywane nie tyle w kontekście ww. art. 97 K.p.a. (choć żądanie strony złożone w tym trybie wymagało załatwienia), co możliwości zmiany terminu zakreślonego w postanowieniu organu powiatowego nakładającego obowiązki oraz możliwości przedłożenia dokumentów wymaganych mających znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie organu II instancji, brak jest więc podstaw do uznania, że nie ma obecnie możliwości na kontynuowanie przez PINB przedmiotowego postępowania w trybie art. 48 uPb, a postępowanie to może być dopiero prowadzone po wyjaśnieniu zagadnienia wstępnego w sprawie, co upoważniałoby PINB do zawieszenia postępowania legalizacyjnego. Odnosząc się do argumentu strony dot. braku prawomocnego rozstrzygnięcia, zdaniem PWINB, również samo wniesienie przez pełnomocnika inwestora skargi kasacyjnej od w/w. orzeczenia WSA w Gdańsku nie mogło stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
We wniesionej skardze Spółka zarzuciła PWINB naruszenie:
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że nie istniały przesłanki zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
- art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny, że wniesienie przez pełnomocnika skarżącej skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z 9 października 2018 r., II SA/Gd 457/18, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami MPZP nie zostało zakończone,
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym błędne ustalenie, że taras gastronomiczny restauracji Spółki usytuowany w budynku przy ul. [...], położony jest na działce nr [...], w sytuacji gdy taras znajduje się na działce nr [...],
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym pominięcie, że skarżąca podejmowała liczne próby zawarcia ugody ze Wspólnotą Mieszkaniową, w tym przedłożyła projekt umowy dzierżawy przedmiotowego tarasu,
- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uchylenie prawidłowego postanowienia PINB z 18 października 2018 r.
Skarżąca Spółka domagała się uchylenia skarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów niniejszego postępowania. W ocenie Spółki istniały podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gdańsku skargę oddalił.
W motywach tego wyroku sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu o braku podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego toczącego się przed PINB.
W ocenie tegoż sądu, prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu uznano, że rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z 9 października 2018 r. dotyczącego postanowienia Kolegium w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności samowolnie zrealizowanego tarasu z ustaleniami MPZP nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., od rozstrzygnięcia którego zależy rozpatrzenie, w trybie art. 48 uPb, sprawy w przedmiocie samowoli budowlanej. Sąd wojewódzki zgodził się ze skarżącą, że niewątpliwie dokonywana przez w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocena legalności rozstrzygnięcia co do zgodności odmowy wydania zaświadczenia o zgodności z postanowieniami MPZP ma wpływ na rozpoznanie przedmiotowej sprawy, to jednak jej brak – zdaniem tegoż sądu – nie uniemożliwia załatwienia przez PINB sprawy co do istoty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuca naruszenie:
I. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 151 Ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania, gdyż postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na skutek złożonej skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z 9 października 2018 r., II SA/Gd 457/18, oddalającego skargę na postanowienie SKO w Gdańsku z 29 maja 2018 r., nr SKO Gd/740/18, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z 12 stycznia 2018 r. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności wybudowanego tarasu przylegającego od zachodu (sprostowano: od wschodu] do bloku zabudowy przy ul. [...] w G. z ustaleniami MPZP, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., uzasadniającego zawieszenie postępowania w sprawie zabudowy tarasu - wykonania tarasoli wraz ze szklanymi ścianami na tarasie restauracji Spółki usytuowanego od strony ul. [...] na działce nr [...] obrębu [...] i przylegającego do budynków przy ul. [...] w G.,
b. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1., art. 80 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, nieuwzględnienie zarzutów zawartych w skardze na postanowienie organu, a tym samym zaakceptowanie przez sąd pierwszej instancji wadliwych działań PWINB, w szczególności poprzez:
- pominięcie przez sąd, że organ II instancji przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów uznając, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami MPZP zostało zakończone, w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z 9 października 2018 r., oddalającego skargę na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 48 ust. 1-4 uPb poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że złożenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku II SA/Gd 457/18 nie stanowi kwestii, od której zależy dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego, w sytuacji gdy przepis umożliwia stronie skuteczne zrealizowanie nałożonych na nią obowiązków z uwzględnieniem terminu wystarczająco długiego, a więc takiego terminu, który umożliwia stronie skuteczne zrealizowanie nałożonych na nią obowiązków, zaś organ nadzoru budowlanego w każdym przypadku samowoli budowlanej ma obowiązek rozważyć w pierwszej kolejności, czy jest możliwa legalizacja obiektu.
W oparciu o powyższe zarzuty, strona skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że wbrew ocenie sądu pierwszej instancji, kwestia zgodności tarasu z ustaleniami MPZP w przedmiotowej sprawie stanowi zagadnienie wstępne, jest to bowiem konieczny warunek wydania decyzji dotyczącej legalizacji budowy przez organ administracji. Ustalenie zgodności budowy z MPZP rozstrzygane jest w odrębnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym i wymagało zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. z uwagi na kwestie, których organ I instancji nie mógł rozstrzygnąć samodzielnie.
Zarządzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2023 r. rozpoznawana sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm.). Strony zostały poinformowane o możliwości złożenia pisma procesowego zawierającego argumentację uzupełniającą swego stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
W ocenie Sądu skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
A. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Ten ostatni przepis stanowi o przesłance tzw. obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego − organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skarżąca kasacyjnie tzw. zagadnienia wstępnego dla postępowania prowadzonego przez PINB upatrywała w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym z jej skargi na postanowienie SKO z 29 maja 2018 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności budowy tarasu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ściślej, chodzi o zaskarżenie przez nią wyroku WSA w Gdańsku z 9 października 2018 r., II SA/Gd 457/18, skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trafnie sąd wojewódzki w kwestionowanym obecnie wyroku II SA/Gd 294/19 nie uznał za zagadnienie wstępne dla potrzeb rozstrzygnięcia prowadzonego z urzędu przez PINB postępowania dotyczącego w sprawie zabudowy tarasu - wykonania tarasoli wraz ze szklanymi ścianami na tarasie restauracji B. Sp. z o.o., toczącego się postępowania ze skargi kasacyjnej od wyroku tego sądu z 9 października 2018 r., oddalającego skargę Spółki na ww. postanowienie Kolegium. Sąd podziela stanowisko doktrynalne, wedle którego z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, s. 89). Trafnie przeto PWINB w zaskarżonym do WSA w Gdańsku postanowieniu wywodził, że taka zależność rozstrzygnięcia sprawy ma istnieć w ogóle, nie zaś ograniczać się do pozytywnej lub negatywnej decyzji. Należy również mieć na względzie, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania administracyjnego i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, wobec tego podstawy zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie można stosować rozszerzająco (zob. wyrok NSA z 4 kwietnia 2005 r., II GSK 27/05, LEX nr 180423). W konsekwencji, co do zasady, jako zagadnienie wstępne nie może być traktowana sytuacja, w której od wyroku sądu pierwszej instancji wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji był obowiązany do dalszego procedowania i wydania decyzji stosownie do wymogów materialnoprawnych, wynikających z uPb. Hipotetyczne stwierdzenie przez organ I instancji, że wynik postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (por. wyrok NSA z 11 października 2016 r., II OSK 549/16, LEX nr 2432876). W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego miał możliwość rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, po wydaniu przez SKO w Gdańsku postanowienia z 29 maja 2018 r. Kontrola kasacyjna przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, oddalającego skargę na powyższe postanowienie SKO nie mogła zostać zakwalifikowana jako rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, od którego zależało rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Zasadnie także sąd pierwszej instancji wskazał, że stan sprawy dotyczący legalizacji samowoli jest taki, że skarżąca nie zdołała uzyskać zaświadczenia koniecznego do przeprowadzenia legalizacji samowolnie zrealizowanego tarasu. Kwestie ewentualnej ugody ze Wspólnotą nie mają tu żadnego znaczenia. Jak bowiem trafnie zauważył tenże sąd, nawet gdyby Wspólnota wyraziła zgodę na pozostawienie tego tarasu, a plan miejscowy nie dopuszcza w tym miejscu takiej zabudowy to dalej treść zaświadczenia statuowałaby o braku zgodności budowy z zapisami mpzp. Niezależnie od tych wszystkich uwag, z urzędu trzeba zauważyć, że wyrokiem z 12 stycznia 2022 r., II OSK 305/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku II SA/Gd 457/18. Te okoliczności czynią chybionym zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
B. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 3 § 1 Ppsa w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w aspekcie nieuwzględnienia zarzutów zawartych w skardze na postanowienie organu, a co za tym idzie – zaakceptowania przez sąd pierwszej instancji wadliwych działań PWINB.
C. Nie mógł być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 Ppsa. Naruszenie w/w przepisu ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu – wyrok NSA z 23 listopada 2018 r. I OSK 188/17 (LEX nr 2597973). Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie.
D. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że PWINB nie naruszył art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wojewódzki należycie przeanalizował zebrane w sprawie dowody i słusznie doszedł do wniosku, że organ II instancji nie popełnił błędu przyjmując, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że nie ma obecnie możliwości na kontynuowanie przez PINB przedmiotowego postępowania w trybie art. 48 uPb – a postępowanie to może być dopiero prowadzone po wyjaśnieniu zagadnienia wstępnego w sprawie, co upoważniałoby PINB do zawieszenia swego postępowania. Zarówno organ II instancji, jak i sąd wojewódzki należycie rozważyły zebrane dowody i trafnie uznały na ich podstawie, że nie zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W szczególności zgodzić się należy z sądem pierwszej instancji, że przekonującym argumentem przemawiającym za brakiem spełnienia tejże przesłanki jest to, iż korzystanie przez skarżącą z uprawnienia do poddania wyroku sądu kontroli sądu drugiej instancji nie powoduje powstania zagadnienia wstępnego. Nie ma też racji skarżąca kasacyjnie podnosząc, że organ II instancji przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów uznając, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z ustaleniami MPZP zostało zakończone, albowiem przeczy temu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w którym na s. 5 PWINB wskazał, że "(...) samo wniesienie przez pełnomocnika inwestora skargi kasacyjnej od w/w orzeczenia WSA w Gdańsku nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie – co wskazano powyżej". To potwierdza, że organ wojewódzki miał wiedzę o wniesieniu środka zaskarżenia od wyroku II SA/Gd 457/18.
E. Z powyższych względów sąd pierwszej instancji nie mógł także naruszyć przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1-4 uPb, bowiem w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zawieszenie przedmiotowego postępowania przez PINB, a organy w kwestii wpadkowej stosowały przepisy K.p.a., a nie przepisy uPb.
F. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI