II OSK 140/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-20
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkazbiornik na nieczystościdecyzja administracyjnaNSAkontrola sądowazagrożenie środowiska

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe, potwierdzając zasadność zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe. Zbiornik został wybudowany przed 1995 r. bez pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy. Sąd I instancji i NSA uznały, że zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a rozbiórka jest uzasadniona ze względu na zagrożenie dla zdrowia i środowiska oraz brak możliwości legalizacji obiektu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe. Zbiornik, wybudowany w 1982 r. bez pozwolenia na budowę, zlokalizowany był niezgodnie z przepisami dotyczącymi odległości od granicy działki i drogi publicznej. Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., który stanowi, że do obiektów zakończonych przed wejściem w życie nowej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są chybione, a decyzja o rozbiórce, oparta na art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., jest zasadna ze względu na zagrożenie dla ludzi, mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sąd podkreślił, że strona skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych dotyczących samowoli budowlanej i lokalizacji zbiornika. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stosuje się przepisy dotychczasowe, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zakończenie budowy przed 1 stycznia 1995 r. skutkuje stosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do oceny samowoli budowlanej i ewentualnych konsekwencji, w tym nakazu rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Prawo budowlane (1974) art. 37 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Nakaz przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części, wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, gdy organ stwierdzi, że obiekt powoduje bądź spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Pomocnicze

Prawo budowlane (1994) art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1.01.1995 r.), lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do samowoli budowlanej zakończonej przed 1995 r. Lokalizacja zbiornika i brak jego izolacji stanowią zagrożenie dla zdrowia i środowiska. Brak możliwości legalizacji obiektu ze względu na jego usytuowanie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i stosownych badań. Argument o niemożności legalizacji obiektu ze względu na wielkość działki. Argument o długim okresie istnienia zbiornika (od ok. 1972 r.).

Godne uwagi sformułowania

obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy dotychczasowe Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Eugeniusz Mzyk

członek

Alicja Plucińska - Filipowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego (1974 vs 1994) w kontekście samowoli budowlanej oraz stosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w przypadku obiektów zagrażających środowisku i zdrowiu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej zakończonej przed 1995 r. i konkretnego typu obiektu (zbiornik na nieczystości).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i znaczenie przepisów przejściowych w prawie budowlanym. Jest to typowy, ale ważny przykład stosowania prawa.

Samowola budowlana sprzed lat: dlaczego nakaz rozbiórki jest nadal aktualny?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 140/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Eugeniusz Mzyk
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ka 1825/02 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-07-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz ( spr.), Sędziowie NSA Eugeniusz Mzyk, Alicja Plucińska - Filipowicz, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2004r., sygn. akt II SA/Ka 1825/02 w sprawie ze skargi G. i M. H. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wniesioną przez G. H. i M. H. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nakazującą G. i M. H. na mocy art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) likwidację samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na posesji w W. ul. [...] poprzez jego opróżnienie, zasypanie komór materiałem sypkim (np. piaskiem) i rozebranie płyty przykrywającej komory wraz z włazami i odpowietrzeniem.
W uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono, że zbiornik został wybudowany przed 1. 01. 1995 r. bez pozwolenia na budowę, przy czym odległość ściany zbiornika od ogrodzenia od strony drogi publicznej wynosi 0,55 m, a od ogrodzenia z sąsiednią posesją 1,05 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż fakt realizacji przedmiotowego zbiornika przed 1.01.1995 r. skutkuje tym, iż do likwidacji skutków samowoli budowlanej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, bowiem zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane do obiektów, których budowę zakończono przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których, przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne nie stosuje się art. 48, lecz przepisy dotychczasowe.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organu administracji odnośnie przyjętej podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, stwierdzając iż za koniecznością zastosowania art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przemawia lokalizacja zbiornika i jego stan ( brak izolacji), co powoduje zagrożenie dla zdrowia i środowiska. Nadto Sąd stwierdził, iż odnośnie przedmiotowego obiektu nie jest możliwa jego legalizacja, bowiem żadna zmiana czy też przeróbka nie sprawi, że zbiornik ten nie będzie w dalszym ciągu usytuowany ok. 1 m od granicy z sąsiadem czy też 55 cm od drogi publicznej.
W ocenie Sądu I instancji rozstrzygnięcie organu jest zasadne, a to skutkuje oddaleniem wniesionej skargi na mocy art. 151 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Skargę kasacyjną wniosła G. H. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane.
W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej przedstawiono zarzuty kierowane do organu administracji, a dotyczące braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w szczególności stosownych badań, analiz, które pozwoliłyby na stwierdzenie czy zbiornik ma właściwą izolację. Niezależnie od tego, strona skarżąca stwierdziła, że wielkość działki uniemożliwia takie usytuowanie zbiornika, które byłoby zgodne z przepisami prawa budowlanego. Nadto skarżąca stwierdziła, iż zbiornik istnieje już od ok. 1972 r., datę dokładnie trudno jest wskazać.
W konkluzji swych wywodów skarżąca wniosła o odstąpienie od likwidacji zbiornika, gdyż w efekcie liczna rodzina zostanie pozbawiona możliwości korzystania z urządzeń sanitarnych.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy, (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej.
Oceniając w tym aspekcie zarzuty skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że są one chybione.
Zaaprobowana zaskarżonym wyrokiem decyzja administracyjna wydana została w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) stanowiący, że obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Powyższy przepis będący materialnoprawną podstawą zaskarżonego orzeczenia został przyjęty w konsekwencji dokonania ustalenia, że realizacja przedmiotowego obiektu nastąpiła bez pozwolenia na budowę w 1982 r. Tych ustaleń w sposób skuteczny strona skarżąca w postępowaniu przed organem, a następnie Sądem I instancji nie podważyła.
Zważywszy na powyższe Sąd Wojewódzki trafnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), obowiązującej od 1 stycznia 1995 r., organy administracyjne powinny odpowiednio stosować do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy dotychczasowe. Sytuację prawną sprawców tzw. samowoli budowlanej ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium - zakończenie budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r. Jeżeli budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według stosowanych odpowiednio przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.
Nie może być mowy o błędnym zastosowaniu w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z. 1974 r. zważywszy na
lokalizację przedmiotowego zbiornika i brak jego izolacji. Na te wszystkie kwestie zwrócono zresztą uwagę w toku przeprowadzonych z udziałem strony skarżącej oględzin.
Tak więc odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, iż prawidłowo jako podstawę prawną orzeczenia o rozbiórce powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co słusznie też potwierdził Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Z przytoczonych wyżej względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, skargę kasacyjną należało oddalić na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).