II OSK 14/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnarozbiórkanadzór budowlanyskarga kasacyjnapostępowanie egzekucyjnewymagalność obowiązkunieistnienie obowiązkuprawo budowlane

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki garażu, uznając, że skarżąca nie wykonała go w całości pomimo dokonanych przeróbek.

Skarżąca J. K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, kwestionując postanowienie WINB oddalające jej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki garażu. Zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. i u.p.e.a., twierdząc, że obowiązek został wykonany poprzez budowę nowego obiektu. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że dokonane przeróbki nie stanowiły wykonania nakazu rozbiórki w całości, a decyzja o nakazie pozostaje w obrocie prawnym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję PINB o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki budynku garażowego. Skarżąca podnosiła, że obowiązek rozbiórki został wykonany, a na jego miejscu powstał nowy budynek gospodarczy i wiata. Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że dokonane przez skarżącą przekształcenia i przeróbki nie stanowiły wykonania nakazu rozbiórki w całości. NSA podkreślił, że obowiązek dotyczył całego obiektu, a nie jego części, a skarżąca nie przedstawiła dowodów na całkowite wykonanie nakazu. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów procesowych, uznając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy, a ewentualne uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik postępowania. NSA wskazał, że skarżąca nie wykazała, aby jej zarzuty powinny być kwalifikowane inaczej niż przez organ egzekucyjny, a twierdzenie o wykonaniu obowiązku nie znalazło potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że kontrola legalności dotyczyła postanowienia o oddaleniu zarzutów, a nie samej decyzji o nakazie rozbiórki, która pozostaje w obrocie prawnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dokonane przekształcenia i przeróbki nie stanowią wykonania nakazu rozbiórki w całości, jeśli obowiązek dotyczył całego obiektu.

Uzasadnienie

Organy egzekucyjne i sądy ustaliły, że skarżąca dokonała jedynie przeróbek i przebudowy, a nie całkowitej rozbiórki garażu, co nie skutkuje ustaniem obowiązku prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (39)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1, 5 i 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku (pkt 1), brak wymagalności obowiązku (pkt 6) oraz wygaśnięcie obowiązku (pkt 5).

Dz. U. 2020 poz 1427 art. 33 § par. 2 pkt 1, 5 i 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 34 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zarzutów zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.a. art. 50

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu usunięcia wątpliwości co do treści i podstawy prawnej zarzutów.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu usunięcia wątpliwości co do treści i podstawy prawnej zarzutów.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy.

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA i nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki, które NSA bierze pod rozwagę z urzędu.

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 50

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez wadliwe niezastosowanie przepisów K.p.a. (art. 50, 64 § 2, 7, 77 § 1, 80, 136, 8, 10 § 1, 15) i u.p.e.a. (art. 18) w zakresie oceny zarzutów i postępowania dowodowego. Naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez nieprawidłowe niezastosowanie. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie został wykonany obowiązek nałożony decyzją PINB z 4 sierpnia 2015 r., Nr 159/2015, o nakazie rozbiórki budynku garażowego nie doszło do wstrzymania wykonania egzekwowanej decyzji Obowiązek nakazu rozbiórki był wymagalny nie stanowi to o realizacji w pełni egzekwowanego obowiązku orzeczony i podlegający wykonaniu obowiązek dotyczył całości obiektu, a nie tylko jego części argumentacja skargi wskazująca na "realizację" – w miejscu budynku garażowego – budynku gospodarczego i wiaty [...] nie mogła okazać się skuteczna nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania nie nasuwa organu egzekucyjnemu wątpliwości z ich kwalifikacją prawną skarżąca nie może skutecznie kwestionować tej oceny bez wykazania obowiązek rozbiórki dotyczył całości obiektu, a nie tylko jego części w celu spełnienia wymagań przepisów prawa budowlanego skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie, że wykonała w całości nakaz rozbiórki budynku garażowego skarżąca opiera wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach, że wykonała nakaz rozbiórki

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Mirosław Gdesz

członek

Paweł Miładowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wykonania obowiązku rozbiórki w postępowaniu egzekucyjnym, znaczenie udokumentowania wykonania obowiązku, zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawach egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku całkowitego wykonania nakazu rozbiórki i dokonania jedynie przeróbek obiektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest precyzyjne wykonanie nakazu rozbiórki i jakie mogą być konsekwencje niedostatecznego działania, nawet jeśli obiekt został zmieniony.

Przerobiłeś garaż zamiast go rozebrać? Uważaj, bo to nie koniec egzekucji!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 14/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Mirosław Gdesz
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 830/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-07-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par. 2 pkt 1, 5 i 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 830/22 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 15 lutego 2022 r. nr 279/2022 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 830/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 15 lutego 2022 r., nr 279/2022, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Sochaczewie z dnia 29 grudnia 2021 r., Nr 371/2021, oddające na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", zarzuty zobowiązanej (skarżącej), ponieważ nie ma podstaw do stwierdzenia braku wymagalności egzekwowanego obowiązku i jego nieistnienie, gdyż – jak ustalił organ – nie został wykonany obowiązek nałożony decyzją PINB z 4 sierpnia 2015 r., Nr 159/2015, o nakazie rozbiórki budynku garażowego o wymiarach 7,30 m x 7,60 m ze wspartym na nim zadaszeniem o konstrukcji stalowej o wymiarach 2,70 m x 4,00 m, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości O., gm. N., przy granicy z działką nr [...].
Sąd I instancji, uwzględniając treść art. 33 § 1 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 1 i 6 u.p.e.a. oraz art. 34 u.p.e.a., wskazał, że w kontekście wymagalności obowiązku ważne jest, iż wynika on z ostatecznej i pozostającej w obiegu prawnym decyzji, a więc z orzeczenia niewyeliminowanego dotychczas z obrotu prawnego w żadnym z możliwych trybów, uregulowanych w szczególności w Kodeksie postępowania administracyjnego. W toku uruchomionego tytułem wykonawczym z 5 listopada 2020 r. postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku nałożonego ww. decyzją PINB z 2015 r., nie doszło do wstrzymania wykonania egzekwowanej decyzji (postanowieniem z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 803/16, WSA w Warszawie umorzył postępowanie sądowe ze skargi na decyzję w sprawie nakazu rozbiórki ww. budynku garażowego). Obowiązek nakazu rozbiórki był wymagalny, i taki stan miał też miejsce w dacie wydania kontrolowanych przez Sąd w niniejszej sprawie postanowień w przedmiocie oddalenia zarzutów. Powyższe jest istotne także w kontekście istnienia obowiązku. O niezasadności tego zarzutu świadczy również, wbrew stanowisku skarżącej, brak jego wykonania w całości. Przeprowadzone przez PINB – w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego – kontrole nie potwierdziły wykonania egzekwowanego obowiązku w całości. Z żadnego z protokołu kontroli tego organu nie wynika, aby doszło do rozbiórki budynku garażowego. Ustalono wyłącznie, że doszło do jego przekształceń i przeróbek. Słusznie na tej podstawie przyjęto, że nie stanowi to o realizacji w pełni egzekwowanego obowiązku. Prawidłowo także zaznaczono, że orzeczony i podlegający wykonaniu obowiązek dotyczył całości obiektu, a nie tylko jego części w celu spełnienia wymagań przepisów prawa budowlanego. Dlatego argumentacja skargi wskazująca na "realizację" – w miejscu budynku garażowego – budynku gospodarczego i wiaty, które z uwagi na ich wielkość nie wymagały "nawet" dokonania zgłoszenia, nie mogła okazać się skuteczna. Z tych przyczyn Sąd uznał, że postanowienia wydane w sprawie są prawidłowe. Uwzględniono wszystkie ważne okoliczności, rozważono podniesione przez skarżącą na tym etapie postępowania egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wobec treści skargi, Sąd dodatkowo wyjaśnił, że orzekając w niniejszej sprawie nie mógł dokonać oceny legalności postępowania, w którym została wdana ww. decyzja o nakazie rozbiórki. Wykracza to bowiem poza granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.". Niezależnie od tego Sąd zauważył, że ww. decyzja PINB o nakazie rozbiórki została utrzymana w mocy decyzją WINB z 28 stycznia 2016 r., Nr 145/16, a skarżąca zrezygnowała z postępowania sądowego zmierzającego do kontroli tych rozstrzygnięć (ww. postanowienie o sygn. akt VII SA/Wa 803/16).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i postanowień organów obu instancji; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie pełnej kontroli legalności zaskarżonej do Sądu decyzji organu I i II instancji oraz ograniczenie tej kontroli wyłączenie do polemiki nad zasadnością zarzutu skargi do WSA oraz powielenia stanowiska aprobowanego przez organy w toku postępowania administracyjnego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez wadliwe niezastosowanie tego przepisu, w konsekwencji – nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., na skutek niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez organy administracji następujących przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 50 i art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez ich nieuzasadnione niezastosowanie i przyjęcie przez organ II instancji, iż w toku rozstrzygania sprawy przez organ I instancji, organ ten prawidłowo odczytał treść oraz podstawę prawną wniesionych przez skarżącą zarzutów pomimo sytuacji, w której przy sformułowaniu przez skarżącą wniesionych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej w oparciu o nieobowiązujące już brzmienie art. 33 § 1 u.p.e.a., istniały wątpliwości co do treści zarzutów sformułowanych przez skarżącą oraz ich podstawy prawnej, co tym samym nakładało na organ I instancji obowiązek usunięcia tych wątpliwości w trybie art. 50 K.p.a. i art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. (poprzez wezwanie skarżącej do wyjaśnienia ww. kwestii – czego jednak organ I instancji nie uczynił), nie zaś w drodze dokonywanego samodzielnie przez ten organ założenia (jak wskazane zostało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) co do treści oraz podstawy prawnej zarzutów sformułowanych przez skarżącą przez co wniesione przez skarżącą zarzuty nie zostały zakwalifikowane w sposób prawidłowy, w tym organy obu instancji nie uwzględniły sformułowanego przez skarżącą zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. odnoszącego się do wygaśnięcia obowiązku nałożonego ww. decyzją PINB z 2015 r. z uwagi na wykonanie tej decyzji;
- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez jego nieprawidłowe niezastosowanie i przyjęcie przez organ II instancji, iż w toku rozstrzygania sprawy przez organ I instancji, organ ten prawidłowo odczytał treść oraz podstawę prawną wniesionych przez skarżącą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, przyjmując, iż skarżąca nie wnosi zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. odnoszącego się do wygaśnięcia obowiązku nałożonego ww. decyzją PINB z 2015 r., w sytuacji w której z treści pisma skarżącej z dnia 24 listopada 2021 r. jednoznacznie wynika, iż skarżąca podnosi okoliczności wskazujące na wykonanie rozbiórki ww. budynku garażowego, tj. wskazuje na wykonanie obowiązku określonego w ww. decyzji PINB z 2015 r., co tym samym powinno prowadzić do zakwalifikowania przedmiotowego zarzutu jako podniesionego w ramach art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. lub w przypadku wątpliwości organu w tym zakresie do wezwania skarżącej do wskazania podstawy prawnej dla przyporządkowania przedmiotowego zarzutu;
- art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. i art. 136 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez i nieprzeprowadzenie pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a oparcie się przez organ II instancji w rozstrzygnięciu na stanowisku zaprezentowanym w ramach uzasadnienia organu I instancji i pobieżnie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, jak również poprzez naruszenie zasad uwzględniania przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli, wyczerpującego zebrania rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie poprzez odstąpienie przez organ II instancji od pełnego wyjaśnienia podnoszonego przez skarżącą zarzutu, iż ww. decyzja PINB z 2015 r. została już wykonana i na ww. działce w miejscu rozebranego budynku garażowego stoi obecnie inny budynek, a poprzestanie przez organ II instancji wyłącznie na pobieżnych ustaleniach i wyjaśnieniach (ograniczonych do wizji lokalnej) poczynionych w tym zakresie przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ II instancji wadliwego postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia PINB;
- art. 8 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez wydanie przez organ II instancji zaskarżonego postanowienia w oparciu o przeprowadzone postępowanie, które nie może być uznane za budzące zaufanie jego uczestnika do władzy publicznej oraz za prowadzone w ramach kierowania się przez organ zasadami proporcjonalności, bezstronności równego traktowania uczestników postępowania, co przejawiało się w braku przeprowadzenia przez organ II instancji pełnej analizy stanowiska i argumentów skarżącej podniesionych w ramach pisma z dnia 24 listopada 2021 r. oraz w ramach odwołania od postanowienia wydanego przez organ I Instancji – dotyczących podnoszonych twierdzeń, iż ww. decyzja PINB z 2015 r. została już wykonana i na ww. działce w miejscu rozebranego budynku garażowego stoi obecnie innych budynek, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie po stronie zarówno organu I instancji, jak i organu II instancji istniał obowiązek kompleksowego wyjaśnienia przedmiotowych okoliczności, nie zaś (jak uczyniono) dokonania pobieżnych ustaleń opartych wyłącznie na dowodzie z wizji lokalnej, bez chociażby przesłuchania skarżącej i E. K. w zakresie powyższych okoliczności;
- art. 15 K.p.a. w zw. z art. 12 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nierozpoznanie ponownie, w toku postępowania odwoławczego całej sprawy, w tym uchylenie się przez organ II instancji od oceny prawidłowości prowadzenia postępowania przez organ I instancji oraz wpływu ewentualnych uchybień na treść zaskarżonego postanowienia, lecz oparcie się przez organ II instancji w wydanym postanowieniu na powielonych po organie I instancji argumentach i twierdzeniach w zakresie podniesionych przez skarżącą zarzutów, podczas gdy organ II instancji był obowiązany do pełnego i samodzielnego ponownego przeanalizowania podniesionych przez skarżącą zarzutów oraz wyjaśnienia okoliczności pominiętych przez organ I instancji, w tym przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i wyjaśniającego w zakresie podnoszonych przez skarżącą twierdzeń o wykonaniu obowiązku rozbiórki ww. budynku garażowego, określonego ww. decyzji PINB z 2015 r. oraz argumentów o posadowieniu na tej działce (na miejscu rozebranego budynku garażowego) nowego budynku;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez utrzymanie "zaskarżonej decyzji" organu I instancji w mocy, podczas gdy w postępowaniu przed PINB w zakresie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów w toku egzekucji administracyjnej, nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w zakresie pełnego wyjaśnienia podnoszonej przez skarżącą okoliczności, iż ww. decyzja PINB z 2015 r. została wykonana i na ww. działce w miejscu rozebranego budynku garażowego stoi obecnie innych budynek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego.
Przede wszystkim w sprawie zostało wyjaśnione, że, w związku z wniesieniem przez skarżącą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, zarzuty te odpowiadają nowemu brzmieniu art. 33 § 2 pkt 1 i 6 u.p.e.a., ponieważ skarżąca w swoich zarzutach powołała się na brak wymagalności obowiązku i jego nieistnienie z uwagi na wykonanie ww. decyzji o nakazie rozbiórki. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku; a stosownie do art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku.
W tych warunkach, skoro w sprawie oceniono, że treść sformułowanych przez skarżącą zarzutów nie nasuwa organowi egzekucyjnemu wątpliwości z ich kwalifikacją prawną, to aktualnie skarżąca w skardze kasacyjnej nie może skutecznie kwestionować tej oceny bez wykazania, a więc przedstawienia stosownego wywodu, że zgłoszone przez nią zarzuty powinny podlegać odmiennej kwalifikacji w odniesieniu do treści art. 33 § 2 u.p.e.a. Skarżąca powinna wykazać zatem, że treść zgłoszonych przez nią zarzutów mieści się ewentualnie w innych zarzutach, o jakich mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a. niż przyjął to organ egzekucyjny. Tego zaś w skardze kasacyjnej nie uczyniła, co czyni w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej, jak i jej argumentację pozbawione usprawiedliwionych podstaw, tym bardziej, że z treści zgłoszonych zarzutów wynika, że skarżąca oparła się na nowym brzmieniu art. 33 § 2 u.p.e.a., jedynie omyłkowo wskazując w treści uzasadnienia zarzutów na jednostkę redakcyjną "art. 33 § 1" u.p.e.a., przywołując jednak w całości nowe brzmienie (treść) art. 33 § 2 u.p.e.a. – jak i w podstawie zarzutów wskazując art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zresztą zgłoszone zarzuty opierały się na twierdzeniu, że obowiązek wynikający z decyzji o nakazie rozbiórki został wykonany; jednak organy egzekucyjne ustaliły, że obowiązek ten w całości nie został wykonany, co oznacza, że obowiązek nakazu rozbiórki nadal istnieje, bo decyzja o nakazie rozbiórki także pozostaje w obrocie prawnym, a więc podlega wykonaniu. Stąd podstawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego celem faktycznej realizacji obowiązku wynikającego z nakazu rozbiórki.
Oznacza to, że nawet jeżeli przyjąć, że organ egzekucyjny nie rozpoznał zarzutów w odniesieniu do art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. (dotyczący wygaśnięcia obowiązku), to i tak ewentualne uchybienie w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że w podstawie prawnej zgłoszonych zarzutów skarżąca wskazała na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (o czym wyżej była mowa), a w treści uzasadnienia wskazała na to, że obowiązek nie jest wymagany i nie podlega egzekucji administracyjnej. Skarżąca nie wskazywała zaś na zarzut, o jakim nowa w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Pomimo tego organ egzekucyjny i tak ocenił, że nakaz rozbiórki nie został wykonany, co jednocześnie równoznaczne jest z brakiem podstaw do skutecznego stwierdzenia, że nastąpiło wygaśniecie obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
W omawianym zakresie brak jest podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie doszło do wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 151 p.p.s.a. i zw. z art. 50 i art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w sposób istotny, tj. w stopniu który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym za niezasadny należało ocenić zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 151 p.p.s.a. i zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
Przechodząc do kolejnej grupy zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 151 p.p.s.a. i zw. z: art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. i art. 136 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 8 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 15 K.p.a. w zw. z art. 12 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – wskazujących, że skarżąca wykonała nakaz rozbiórki i, że w miejscu dotychczasowego budynku garażowego znajduje się inny obiekt budowlany – należy stwierdzić, że nie zawierają one usprawiedliwionych podstaw. W tym bowiem zakresie nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, który niewadliwie stwierdził, że wbrew stanowisku skarżącej, nie wykonała nakazu rozbiórki w całości. Ma rację Sąd I instancji, że przeprowadzone przez PINB – w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego – kontrole nie potwierdziły wykonania egzekwowanego obowiązku w całości. Nadto z żadnego z protokołu kontroli tego organu nie wynika, aby doszło do rozbiórki budynku garażowego. Jak wynika z akt sprawy, ustalono wyłącznie, że doszło do jego przekształceń i przeróbek. W tych warunkach ma rację Sąd I instancji, że powyższe nie stanowi o realizacji w pełni egzekwowanego obowiązku. Prawidłowo także zaznaczono, że orzeczony i podlegający wykonaniu obowiązek dotyczył całości obiektu, a nie tylko jego części w celu spełnienia wymagań przepisów prawa budowlanego. Dlatego argumentacja skargi wskazująca na "realizację" – w miejscu budynku garażowego – budynku gospodarczego i wiaty, które z uwagi na ich wielkość nie wymagały "nawet" dokonania zgłoszenia, nie mogła okazać się skuteczna. Organ egzekucyjny podniósł, że skarżąca nie udokumentowała rozbiórki budynku. Stwierdzono bowiem, że zlikwidowano kanał w garażu i obecnie znajduje się w nim wylewka betonowa oraz ściana dzieląca budynek, zlikwidowano okno środkowe (przy ścianie dzielącej budynek). W wykonanej ścianie znajdują się drzwi wejściowe, zdemontowano drzwi garażowe od strony działki sąsiedniej. Dokumentacja fotograficzna wykonana spoza terenu nieruchomości pozwala zaś ocenić, że dokonane przekształcenia i przeróbki obiektu w dalszym ciągu można traktować jedynie jako wykonanie nakazu rozbiórki w niewielkiej części, a właściwie robót polegających na przebudowie obiektu, co nie powoduje ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji rozbiórkowej. Takie zaś ustalenia uprawniały organ egzekucyjny do stwierdzenia, że obowiązek rozbiórki dotyczył całości obiektu, a nie tylko jego części w celu spełnienia wymagań przepisów prawa budowlanego – co też trafnie ocenił Sąd I instancji, akceptując w pełni wypowiedziane w tym zakresie zapatrywanie organu egzekucyjnego. Mamy zatem do czynienia ze szczegółowymi ustaleniami, które przeczą stanowisku skarżącej, że wykonała nakaz rozbiórki w całości. Samo argumentowanie, że w miejscu budynku garażowego aktualnie znajduje się obiekt budowlany o innej funkcji i substancji nie przeczy ocenie, że skarżąca nie wykonała w całości rozbiórki budynku garażowego. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie, że wykonała w całości nakaz rozbiórki budynku garażowego, w sytuacji gdy organ egzekucyjny dokładnie wskazał jakich działań dopuściła się skarżąca, które jednak nie pozwalają na twierdzenie, że wykonała w całości nakaz rozbiórki. Jak wynika z treści skargi kasacyjnej, swoje stanowisko skarżąca opiera wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach, że wykonała nakaz rozbiórki, co w świetle dokonanych w sprawie ustaleń organu egzekucyjnego nie znajduje potwierdzenia. Nawet jeżeli przepisy prawa nie określają stosownych obowiązków co do przedstawienia organowi potwierdzenia nakazu rozbiórki, jednak dla celów procesowych skarżąca nie może skutecznie dowodzić swoich racji bez dowodów, w sytuacji gdy stanowisko organów egzekucyjnych właśnie opiera się na zebranym materiale dowodowym, który nie potwierdza, że skarżąca wykonała nakaz rozbiórki w całości. Nie jest w tym zakresie przekonujące argumentowanie, że organ egzekucyjny oparł się tylko na swoich ustaleniach z kontroli, w sytuacji gdy powinien przesłuchać w charakterze świadków skarżącą i E. K.. W skardze kasacyjnej nie wykazano aby te podmioty dysponowały taką argumentacją, która mogłaby skutecznie prowadzić do podważenia dokonanych w sprawie ustaleń, z których wynika, że skarżąca nie wykonała w całości nakazu rozbiórki. Dlatego ewentualne uchybienia organów egzekucyjnych w ww. zakresie należało uznać za niemające istotnego wpływu na wynik sprawy.
W konsekwencji przedstawionego powyżej wywodu brak jest podstaw do stwierdzenia wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał bowiem kontroli legalności działalności organów egzekucyjnych w granicach niniejszej sprawy, a wyznaczonej zakresem zaskarżonego postanowienia WINB o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, co wymagało rozważenia, czy skarżąca rzeczywiście wykonała w całości nakaz rozbiórki – a w tym zakresie doszło do stosownej oceny, której nie podważono skutecznie w skardze kasacyjnej, o czym wyżej była mowa.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI