II OSK 14/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że strona skarżąca miała interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie kotłowni, mimo nowelizacji przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie kotłowni. WSA uznał, że skarżąca A.K. miała interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, mimo że nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. ograniczyła krąg stron. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do interesu prawnego skarżącej.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 14/09 dotyczył skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która z kolei uchyliła decyzję Dolnośląskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej. Kluczowym zagadnieniem była kwestia przymiotu strony A. K. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. WSA uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie zastosował przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji z 2003 r., która ograniczyła krąg stron do inwestora. Sąd I instancji podkreślił, że legitymację do wszczęcia postępowania nadzorczego należy wywodzić z przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, a A. K. posiadała interes prawny wynikający z art. 28 k.p.a., zwłaszcza że jej mieszkanie znajdowało się nad kotłownią i było narażone na uciążliwości. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a nowelizacja przepisów nie pozbawiła jej tego prawa ex tunc. Sąd podkreślił, że skutki stwierdzenia nieważności działają wstecz, a kontrola decyzji powinna być oparta na przepisach obowiązujących w dacie jej wydania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, strona taka może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jeśli posiadała interes prawny wynikający z przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, a nowelizacja przepisów nie pozbawia jej tego prawa ex tunc.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kontrola decyzji w postępowaniu nieważnościowym powinna być oparta na przepisach obowiązujących w dacie jej wydania. Skarżąca A.K. miała interes prawny wynikający z art. 28 k.p.a. ze względu na uciążliwość kotłowni dla jej lokalu, co uzasadniało jej legitymację do wszczęcia postępowania nadzorczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 5 § ust. 1 pkt 6 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 59 § ust.7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § par.3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § par.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca A.K. posiadała interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wynikający z przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. nie pozbawiła skarżącej prawa do udziału w postępowaniu nieważnościowym ex tunc. Kontrola decyzji w postępowaniu nieważnościowym powinna być oparta na przepisach obowiązujących w dacie jej wydania.
Odrzucone argumenty
Organ II instancji prawidłowo zastosował art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, ograniczając krąg stron do inwestora. Skarżąca nie miała interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy mimo niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Sąd I instancji naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez pominięcie dowodów uzupełniających. Sąd I instancji naruszył art. 135 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Dolnośląskiego WINB, która została już usunięta z obrotu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Z istoty postępowania nieważnościowego wynika, że w tym postępowaniu poddaje się kontroli - z punktu widzenia przesłanek z art. 156 § 1 kpa - decyzję, która była wydana w przeszłości, w postępowaniu zwykłym. Tym samym należy dokonać tej kontroli w oparciu o przepisy prawa wtedy obowiązujące, gdyż skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji działają ex tunc. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania w zastępstwie organu administracji ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia, którego legalność kontroluje.
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Teresa Kobylecka
sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów prawa materialnego i ich wpływu na postępowania nadzwyczajne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z pozwoleniem na użytkowanie wydanym przed nowelizacją Prawa budowlanego w 2003 r. i interpretacją interesu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - kto może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, co ma znaczenie dla wielu postępowań administracyjnych. Pokazuje, jak zmiany prawa mogą wpływać na prawa stron.
“Czy nowa ustawa pozbawiła Cię prawa do obrony? Sąd wyjaśnia, kiedy interes prawny przetrwa zmiany przepisów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 14/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-11-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-01-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak Małgorzata Stahl /przewodniczący/ Teresa Kobylecka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 793/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-08-28 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 106 par.3 art. 133 par. art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 28, art. 156 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 art. 59 ust.7 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia del. NSA Teresa Kobylecka (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 793/08 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę A. K. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r. i decyzję organu I instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Dolnośląskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej w budynku przy ul. [...] w Jelczu-Laskowicach i umorzył postępowanie organu I instancji. Sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 28 kpa w zw. z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, natomiast decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 156 § 1kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zawarte w uzasadnieniu wyroku główne motywy rozstrzygnięcia Sądu były następujące: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. Starosta Oławski na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) udzielił na wniosek inwestora [...] Polska Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej, tj. wewnętrznej instalacji gazowej i montażu kotła gazowego o mocy 240 kW w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Jelczu-Laskowicach. Inwestor posiadał decyzję Starosty z dnia [...] października 2000r. o pozwoleniu na budowę w/w kotłowni. Pismem z dnia 24 listopada 2003r. A. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r. wskazując, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana pomimo, iż zabraniają tego zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, a samo funkcjonowanie kotłowni jest uciążliwe dla mieszkańców. Decyzją z dnia [...] września 2007r. Dolnośląski Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001r., uznając, że wnioskodawczyni nie ma przymiotu strony. Decyzja ta, na skutek odwołania A. K. została przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylona decyzją z dnia [...] listopada 2007r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że organ winien wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 158 kpa, bądź w razie uznania, że nie było jednak podstaw do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, winien umorzyć postępowanie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2007r., na podstawie art. 157 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej kotłowni gazowej, gdyż nie zawiera ona wady powodującej nieważność w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ wskazał ponadto, że decyzja na użytkowanie została wydana, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała jeszcze decyzja Starosty Oławskiego z dnia 21 października 2000r. o pozwoleniu na budowę. Dopiero ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2005r. o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Decyzja z dnia [...] marca 2006r. zyskała przymiot prawomocności w dniu 8 sierpnia 2006r., wobec oddalenia skargi inwestora przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaś decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana została w dniu [...] kwietnia 2001r. Ponadto inwestor składając wniosek spełnił wymagania określone w art. 57 Prawa budowlanego, co stanowiło dla Starosty podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie. Zatem brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 59 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a w/w okoliczności mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Zdarzenia prawne i faktyczne mające miejsce po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie mogą mieć znaczenia dla oceny, czy decyzja ta jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 kpa. Rozpoznając odwołanie A. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, nie podzielając stanowiska organu I instancji uznał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, w brzmieniu ustalonym nowelizacją Prawa budowlanego, tj. ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie 11 lipca 2003r., a więc po wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej kotłowni, zgodnie z którą stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wobec tego organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, co powoduje konieczność uchylenia decyzji i umorzenia postępowania przed organem I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie A. K. podniosła, że jej mieszkanie usytuowane jest bezpośrednio nad kotłownią, tj. w bezpośrednim zasięgu oddziaływania tej inwestycji, mieszkanie z powodu stałego hałasu nie nadaje się do użytkowania, sprzedaży czy zamiany, a wibracje, drgania i nieustanny hałas spowodowały uszczerbek na zdrowiu, ponadto żyje w ciągłej obawie, że może dojść do wybuchu gazu – blok nie jest przystosowany do pracy urządzeń tego typu. Wskazała także, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni Sąd przyznał jej status strony, co również przemawia za przyznaniem jej przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Rozpoznając skargę A. K. Wojewódzki Sąd Administracji w Warszawie uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym nowelizacją, tj. ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Weszła ona w życie dnia 11 kwietnia 2003r., a więc po wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie kotłowni. Dlatego przepis art. 59 ust. 7 nie może być brany pod uwagę przy ustalaniu kręgu stron w postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym tej decyzji. O interesie prawnym strony w dacie wydania pozwolenia na użytkowanie przed dniem 11 lipca 2003r. decydowały przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji w postępowaniu zwykłym, a zatem o legitymacji do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji decyduje interes prawny wyprowadzony z ówcześnie obowiązujących przepisów. Legitymację do wszczęcia postępowania nadzorczego wobec decyzji wydanej przed dniem 11 lipca 2003r. wywodzić należy z art. 28 kpa. Sąd I instancji podniósł, że wprawdzie sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji jest formalnie sprawą nową, lecz brak jest uzasadnionych powodów, by w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji pozbawić praw strony osobę, która prawa te posiadała w postępowaniu zwyczajnym i jednocześnie nie zmieniły się okoliczności stanu faktycznego na tyle, by stało się to podstawą do utraty przez tę osobę przymiotu strony postępowania. Badaniu w postępowaniu nadzorczym podlega zgodność z przepisami prawa obowiązującego w dacie wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym. Jeżeli zatem z przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynikała legitymacja strony w postępowaniu zwyczajnym, a prawidłowość zastosowania tych właśnie przepisów podlega obecnie ocenie organu nadzoru, to późniejsza zmiana prawa materialnego pozostaje bez wpływu na uprawnienia ówczesnych stron do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd podkreślił także, że wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej w budynku przy ul. [...] w Jelczu-Laskowicach, natomiast złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności tego pozwolenia. Podobna sytuacja istniała w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni, w której Sąd przesądził, że A. K. ma interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem badanie przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie, znajdując oparcie w przepisach prawa materialnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji przesądza o tym, że w odniesieniu do pozwolenia na użytkowanie wydanego przed nowelizacją Prawa budowlanego w 2003r. wykluczone jest badanie interesu prawnego według treści art. 59 ust. 7 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, który przed tą datą jeszcze nie obowiązywał. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Uchylając także decyzję organu I instancji Sąd wskazał, że organ ten nie wykazał w uzasadnieniu, iż postępowanie przeprowadził w stosunku do wszystkich przesłanek, o jakich mowa w art. 156 § 1 kpa, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ nie wyjaśnił zatem, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, co z kolei mało wpływ na to, że nie uzasadnił należycie swojego stanowiska, zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2007r. zostały wydane z postępowaniu nadzorczym, które polega na badaniu decyzji pod kątem ustalenia, czy nie jest ona dotknięta jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie to powinno być przeprowadzone również zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, która mogłaby powodować stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r. o pozwoleniu na użytkowanie, jednak swoje stanowisko oparł jedynie na bardzo obszernie przedstawionym stanie faktycznym sprawy oraz na zbadaniu i wyjaśnieniu sprawy pod względem istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Tak więc winien rozpoznać sprawę także pod względem zaistnienia pozostałych przesłanek, o jakich mowa w art. 156 § 1kpa. W związku z powyższym Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organu I i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. (poprzednio [...] Sp. z o.o., poprzednio pod nazwą [...] Polska Spółka z o.o.) z siedzibą we W., zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i w zw. z art. 28 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi na decyzję, mimo że ewentualne naruszenie przepisów postępowania, jakiego dopuścił się w ocenie Sądu organ II instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, 2. art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie dowodów uzupełniających z dokumentów, przedłożonych przez uczestnika wraz z pismem z dnia 22 lipca 2008r. na okoliczność istnienia po stronie skarżącej wyłącznie interesu faktycznego w sprawie, mimo ich niezbędności do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do rzekomego interesu prawnego skarżącej w postępowaniu nadzwyczajnym, 3. art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zamknięcie przez Sąd rozprawy mimo niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a to kwestii, czy wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001r, będzie miał bezpośredni wpływ na treść i zakres praw lub obowiązków skarżącej, 4. art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r., która w sposób zgodny z prawem została już usunięta z obrotu prawnego. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że nawet przyjęcie, że organ II instancji błędnie zastosował przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, zamiast art. 28 kpa, to i tak pozostawałoby to bez wpływu na wynik sprawy. Skarżąca nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 i nigdy go nie wykazała. Rozstrzygnięcie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej w budynku przy ul. [...] w Jelczu-Laskowicach nie będzie miało żadnego wpływu na sferę praw i obowiązków skarżącej. Ma ona ewentualnie interes faktyczny. Skarżąca nie mieszka bezpośrednio nad kotłownią i nie polega na prawdzie, że kotłownia powoduje hałas przekraczający dopuszczalne normy środowiskowe. Skoro skarżąca nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, to rzekomo błędne zastosowanie przepisu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w płaszczyźnie podstaw skargi kasacyjnej, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach tej skargi, chyba że z urzędu stwierdzi nieważność postępowania sądowego. W sprawie niniejszej nie zachodzi nieważność postępowania. Skargę kasacyjną – jak wynika z treści art. 174 p.p.s.a. – można oprzeć na dwóch podstawach: naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania, o ile uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą wyłącznie naruszenia przepisów postępowania, określonych przez stronę jako przepisy prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i w zw. z art. 28 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi na decyzję, mimo że ewentualne naruszenie przepisów postępowania, jakiego dopuścił się w ocenie Sądu organ II instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie można uznać, jak twierdzi autor skargi kasacyjnej, że wskazane przez Sąd I instancji błędne zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) nie miało wpływu na wynik postępowania. Przepis ten, który wszedł w życie 11 kwietnia 2003r. stanowi, że stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wskazać należy, że z istoty postępowania nieważnościowego wynika, że w tym postępowaniu poddaje się kontroli - z punktu widzenia przesłanek z art. 156 § 1 kpa - decyzję, która była wydana w przeszłości, w postępowaniu zwykłym. Tym samym należy dokonać tej kontroli w oparciu o przepisy prawa wtedy obowiązujące, gdyż skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji działają ex tunc. Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że w sprawie niniejszej należy oceniać istnienie interesu prawnego skarżącej na podstawie art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa ma swoje źródło w przepisach prawa materialnego. W dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdy nie obowiązywał w/w przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego skarżąca miała interes prawny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego, należała do kręgu podmiotów, które w rozumieniu tych przepisów mogą być osobami trzecimi, mającymi uzasadnione interesy, które podlegają ochronie. Jak wynika z akt sprawy, co podniósł Sąd I instancji skarżąca została uznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni, ponieważ realizacja inwestycji narusza jej warunki korzystania z lokalu. Spółdzielcze własnościowe mieszkanie A. K. usytuowane jest nad kotłownią znajdującą się w piwnicy budynku oraz przylega do ściany szczytowej, do której dobudowano komin, jest w bezpośrednim oddziaływaniu emitowanego przez kotłownię hałasu. Stronami postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji są strony postępowania, które uczestniczyły w postępowaniu zwykłym zakończonym weryfikowaną decyzją oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. Dlatego krąg uczestników biorących udział w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze musi pokrywać się z podmiotami biorącymi udział w postępowaniu zwykłym. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji w trybie zwykłym i trybach nadzwyczajnych oraz kontroli sądowej (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracji SN z 15.XII.1984 r., OSNCP 1985, Nr 10, poz. 143). Dlatego z faktu, że A. K. nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. nie można wywodzić, że nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ nadzoru wszczynając postępowanie nadzorcze dysponował materiałem dowodowym wskazującym, że podmiot żądający wszczęcia postępowania – A. K. ma w tym postępowaniu interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Podzielić trzeba pogląd Sądu I instancji, iż stwarza to legitymację do występowania A. K. w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. To wszystko zasadnie dało podstawy Sądowi I instancji do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Nie jest uprawniony także zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie przez Sąd rozprawy mimo niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a to kwestii, czy wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001r, będzie miał bezpośredni wpływ na treść i zakres praw lub obowiązków skarżącej. Sąd I instancji badając legalność decyzji organu odwoławczego, umarzającej postępowanie organu I instancji z powodu uznania braku przymiotu strony po stronie A. K. uznał, że decyzja nie jest zgodna z prawem, gdyż skarżącej przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu, a to oznacza, że ma ona prawo uczestniczyć w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sąd nie miał obowiązku ustalania, czy "wynik" postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001r, będzie miał bezpośredni wpływ na treść i zakres praw lub obowiązków skarżącej. Nie mógł przynieść także oczekiwanego rezultatu zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu z dokumentów, mających wykazać istnienie po stronie skarżącej wyłącznie interesu faktycznego w sprawie. Należy podnieść, że art. 106 § 3 p.p.s.a. winien być postrzegany jako dający podstawę do dokonywania jedynie ustaleń w zakresie zadań sądu administracyjnego, tj. kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie może być natomiast wykorzystywany w celu rozpatrzenia wniosków dowodowych dotyczących dokonania ustaleń faktycznych w sprawie administracyjnej, której rozpoznanie należy do właściwego organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2007r., sygn. akt IGSK 1511/06, niepublikowany). Zatem nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu, jeśli miałoby to służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Do tego zmierzała argumentacja postawionego zarzutu. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania w zastępstwie organu administracji ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia, którego legalność kontroluje. Ponadto możliwość przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nieskorzystanie przez sąd z tego uprawnienia nie może być uznane za naruszenie prawa procesowego na tyle istotne, że wpływające na wynik sprawy. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r., która w sposób zgodny z prawem została już usunięta z obrotu prawnego jest o tyle nieuzasadniony, że w wyniku uchylenia przez Sąd I instancji decyzji organu odwoławczego (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) z dnia [...] kwietnia 2008r. pozostała w obrocie prawnym decyzja organu I instancji (Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) z dnia [...] grudnia 2007r. Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. prawidłowo zastosował wobec tej decyzji środki w celu usunięcia naruszenia prawa, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Trudno czynić Sądowi I instancji zarzut, że uchylił decyzję mieszczącą się w granicach sprawy, jeśli uznał ją za wadliwą. W świetle powyższego z powodu braku usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI