II OSK 1390/06

II OSK 1390/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Ożóg /sprawozdawca/
Małgorzata Stahl
Maria Czapska -Górnikiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 131/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-06-14
II OZ 311/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-06
II OZ 135/06 - Postanowienie NSA z 2006-02-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 66 i art 68
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia NSA Henryk Ożóg ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 131/05 w sprawie ze skargi E. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania remontu budynku oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] W. - po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego w nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. - decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał E. C. wykonanie remontu instalacji elektrycznej i remontu kominów w zakresie wskazanym w opinii kominiarskiej nr [...] z dnia [...] w terminie miesiąca od daty, kiedy decyzja ta stała się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podczas oględzin budynku mieszkalnego w dniu [...] ustalono, iż został on wybudowany w [...] r. W związku ze złym stanem technicznym obiektu, postanowieniem z dnia [...] organ nadzoru nałożył na właścicielkę budynku obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku, uwzględniającej prawidłowość wykonania i funkcjonowania instalacji wentylacyjnej, kominowej i elektrycznej. Postanowienie to zostało zaskarżone przez właścicielkę, a następnie utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].
Właścicielka przedłożyła ekspertyzę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. H. B., ekspertyzę instalacji elektrycznej sporządzoną przez K. K. oraz opinię kominiarską nr [...] mistrza kominiarskiego I.K..
Organ nadzoru budowlanego uznał, iż z ekspertyzy technicznej wynika, iż budynek jest w złym stanie technicznym i winien być poddany remontowi kapitalnemu, lecz nie stwierdzono aby któryś z elementów konstrukcyjnych budynku zagrożony był bezpośrednio zawaleniem. Natomiast z ekspertyzy elektrycznej wynikało, że dalsza eksploatacji instalacji grozi porażeniem prądem elektrycznym i pożarem. W opinii kominiarskiej stwierdzono, że "podłączenia kuchni węglowych są nieszczelne, trzon kominowy w części poddasza i ponad dachem nie nadaje się do użytkowania a korona komina grozi wykruszeniem i zawaleniem". W tej sytuacji organ I instancji postanowił nałożyć obowiązki wskazane w decyzji. Podniósł, że na pozostałe czynności wynikające z ekspertyzy technicznej wymagane byłoby uprzednie uzyskanie przez właścicielkę pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od tej decyzji E. C. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniosła, że remont jest niezbędny, ale w znacznie szerszym zakresie niż to orzekł organ I instancji. Jej zdaniem należałoby wydać decyzję w oparciu o przepis art. 68 Prawa budowlanego i nakazać opróżnienie budynku, co pozwoliłoby na wykonanie wymienionych w decyzji robót budowlanych.
Decyzją z dnia [...]. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu tego odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł merytorycznie nakazując E. C. wykonanie w budynku mieszkalnym przy ul. [...] nr [...] w W. czynności polegających na: wymianie konstrukcji nośnej drewnianej klatki schodowej, wymianie konstrukcji stropu drewnianego na nowy strop ognioodporny, wykonaniu remontu połaci dachowej wraz z przykryciem dachu, wykonaniu remontu instalacji elektrycznej, wykonaniu remontu kominów w zakresie wskazanym w opinii kominiarskiej nr [...]. Do czasu wykonania tych robót zakazał użytkowania budynku.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wojewódzki wskazał, że niewłaściwa jest interpretacja organu I instancji przyjmująca, że decyzją wydaną na podstawie art. 66 Prawa budowlanego możliwe było nakazanie tylko takich robót budowlanych, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Osoba zobowiązana do wykonania robót powinna wypełniając obowiązek przestrzegać przepisów Prawa budowlanego i jeżeli na określone roboty potrzebne jest uzyskanie pozwolenia na budowę - to powinna takie pozwolenie uzyskać.
Wykonanie jedynie tych robót, które nakazał organ powiatowy nie doprowadziłoby budynku do odpowiedniego stanu technicznego i dlatego organ odwoławczy jako zasadne ocenił twierdzenie właścicielki, że remont winien być nakazany w szerszym zakresie.
Mając na uwadze zalecenia zawarte w ekspertyzie technicznej organ odwoławczy uznał, że zachodzi potrzeba zakazania użytkowania budynku do czasu wykonania orzeczonych robót budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 66 Prawa budowlanego w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Zakres obowiązków orzeczonych decyzją wynikał z wniosków zawartych w ekspertyzie technicznej. Organ uznał jednak, że kwestia doprowadzenia bieżącej wody oraz wykonania instalacji kanalizacyjnej nie może być uregulowana w decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, gdyż brak tych instalacji nie powoduje pogorszenia stanu technicznego budynku. Termin sześciomiesięczny na wykonanie orzeczonego obowiązku w ocenie organu jest zasadny ze względu na zakres robót, które należy wykonać.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 lub pkt 7 kpa.
W jej uzasadnieniu podniosła, że organ niewłaściwie zastosował przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zakazując użytkowania budynku w zakresie nie do pogodzenia z pozostawieniem w nim lokatorów, którym właściwy organ powinien zapewnić lokale zamienne.
Zdaniem skarżącej nastąpiło naruszenie art. 68 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji zagrożenia zawalenia się budynku, oraz nie wydanie orzeczenia o wyłączeniu budynku z użytkowania i przesłaniu decyzji właściwemu organowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych, co tym samym stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Wskazała, że w załączonych opiniach oraz protokole oględzin stwierdzono, iż budynek grozi zawaleniem. Wykonanie czynności nakazanych przez organ nadzoru jest niemożliwe wobec pozostawania w budynku lokatorów. Orzeczenie na podstawie art. 66 ust. 2 powołanej ustawy zakazu użytkowania budynku nie daje właścicielowi legitymacji do usunięcia najemców lokali zajmowanych na podstawie przepisów o szczególnym trybie najmu. Organ II instancji nie ustosunkował się do wniosku skarżącej zawartego w odwołaniu dotyczącego zastosowania art. 68 Prawa budowlanego. Wobec przebywania w zagrożonym budynku lokatorów właściwy organ powinien orzec o uprawnieniu do lokalu zastępczego stosownie do art. 68 pkt 2 cytowanej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt VII Sa/Wa 131/05 oddalił skargę na tę decyzję.
W jego uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 66 Prawa budowlanego będący materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym, odpowiadającym jego funkcjom. Rodzaj podejmowanych przez organ nakazów zależny jest od ustalonych potrzeb. W decyzji opartej na tym przepisie zakazać można również użytkowania obiektu lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W ocenie Sądu organ nadzoru budowlanego II instancji zasadnie nałożył na właścicielkę obowiązek wykonania remontu budynku poprzez nakazanie wymiany: konstrukcji nośnej drewnianej klatki schodowej, konstrukcji stropu drewnianego na nowy strop ognioodporny, wykonaniu połaci dachowej wraz z przykryciem dachu, wykonaniu instalacji elektrycznej, wykonaniu kominów. Ten zakres robót wynikał z dostarczonej przez skarżącą ekspertyzy stanu technicznego budynku, która wskazywała nieprawidłowości w konstrukcji stropu oraz połaci dachowej i pokrycia dachu, w konstrukcji drewnianej klatki schodowej. Załączniki dołączone do tej ekspertyzy wskazywały nadto konieczność wykonania remontu instalacji elektrycznej i kominowej. Nakazany zakres remontu doprowadzi budynek do należytego stanu technicznego. Remont ten jest konieczny i jednocześnie wystarczający bowiem w nakazach opartych na tym przepisie istotny jest przede wszystkim stan techniczny umożliwiający prawidłowe wypełnienie funkcji obiektu. Natomiast kwestia dalszych rozwiązań technicznych np. podłączenie bieżącej wody i kanalizacji nie może być przedmiotem rozstrzygania przez organ, gdyż budynek mieszkalny bez tych instalacji może prawidłowo wypełniać funkcję mieszkaniową.
W odniesieniu do żądania skarżącej wydania decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego nakazującej opróżnienie budynku należy zauważyć brak w ekspertyzie jak i w toku dokonanych przez organ I instancji oględzin, stwierdzenia, że któremuś z elementów konstrukcyjnych budynku grozi bezpośrednio zawalenie. Takie ustalenie znalazło się tylko w opinii kominiarskiej gdzie stwierdzono, że korona komina jakkolwiek istotna dla eksploatacji budynku nie stanowi jego elementu konstrukcyjnego.
Podkreślono również, że obowiązkiem właściciela jest należyta dbałość o stan techniczny budynku. Zatem remont wykonany faktycznie, może mieć dużo szerszy zakres niż to wynika z przedmiotowej decyzji. Organ nałożył obowiązki, które nazwać można niezbędnym minimum, ich ewentualna egzekucja będzie miała na celu zapewnienie odpowiedniego stanu budynku.
Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, że dwa lokale w budynku zajmowane są przez lokatorów, których prawo najmu wywodzi się z decyzji administracyjnych wydanych w przeszłości. Gdyby bowiem w budynku tym mieszkał tylko właściciel i jego rodzina, rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego byłoby tożsame, bez względu na faktyczne możliwości opróżnienia przez nich budynku. Nadto art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz. U z 2005 r. nr 31, poz. 26) określa wzajemne prawa i obowiązki właściciela budynku. Te relacje pozostają jednak poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego.
Organ zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 66 Prawa budowlanego bowiem aby wydać nakaz przewidziany w art. 68 tej ustawy, organ musiałby ustalić, że budynek znajduje się w stanie technicznym bezpośrednio grożącym zawaleniem. Przesłanką uzasadniającą zastosowanie tego przepisu nie jest więc tylko zły stan techniczny budynku ani nawet taki stan, który grozi zawaleniem w bliżej nieokreślonym czasie. Przesłankę z tego przepisu wypełnia bezpośrednia groźba zawalenia. Bezpośredniość zdarzenia oznacza, że jedynym skutkiem stanu obiektu poddanego kontroli może być zawalenie się tego budynku. Stąd również działania organu muszą być szybkie i skuteczne, czyli nakazanie opróżnienia budynku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 718/04, LEX nr 169396 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 944/96, LEX nr 43340).
Odmiennie niż w przypadku określonym w art. 66 Prawa budowlanego przedmiotem rozstrzygnięcia organu nie jest troska o należyty stan techniczny budynku, ale przede wszystkim troska o bezpieczeństwo ludzi wywołane istniejącym krytycznym stanem budynku.
Jak się wydaje skarżąca kwestionuje decyzję organu nie dlatego, że określa ona obowiązek wykonania remontu, lecz dlatego, iż nie przewiduje w jaki sposób zapewnić lokale zastępcze lokatorom zamieszkującym w budynku do czasu wykonania remontu, tak z uwagi na zakaz jego użytkowania jak i z uwagi na techniczną potrzebę opróżnienia budynku. Ta kwestia jednak musi być rozwiązana indywidualnie przez właściciela, gdyż organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie miał kompetencji do rozstrzygania w jaki sposób zrealizowany zostanie zakaz użytkowania budynku do czasu jego wyremontowania. Podkreślić też należy, iż jest to skutek braku remontów w tym budynku przez wiele lat.
W świetle powyższego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej ppsa), skargę oddalił.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 600 zł.
Zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) poprzez niezastosowanie art. 68 Prawa budowlanego w sytuacji gdy: a) dostarczona opinia kominiarska stwierdza, że istotna dla eksploatacji część budynku w postaci komina, grozi zawaleniem, co oznacza że spełnione zostały przesłanki do zastosowanie tego przepisu; b) opinia uzupełniająca mgr inż. H. B. stwierdziła istotne naruszenie ciągu komunikacyjnego dla lokali położonych na I piętrze budynku w postaci złego stanu schodów drewnianych, co skutkuje koniecznością opróżnienia lokali na I piętrze i wyłączenie całości lub części budynku grożącego zawaleniem.
Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy, Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie uchylił zaskarżonej decyzji z dnia [...] nr [...] i art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie w całości zaskarżonej decyzji, w stosunku do której istniały podstawy faktyczne i prawne do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego z uwagi na orzeczony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakres remontu budynku, a w szczególności wymianę konstrukcji nośnej klatki schodowej oraz remont kominów, w zakresie wskazanym w opinii kominiarskiej z dnia [...], nr [...].
W jej uzasadnieniu wskazano, że przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy istniały podstawy do uwzględnienia skargi. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została podjęta bez uwzględnienia bardzo istotnych elementów stanu technicznego budynku w postaci konieczności wymiany klatki schodowej oraz naprawy konstrukcji komina. Pomimo istnienia przesłanek do uwzględnienia zmian zaszłych w konstrukcji budynku w dacie orzekania, Sąd I instancji dokonał odmiennej oceny złożonych opinii nie zważając przy tym, że istotna część budynku w postaci komina grozi zawaleniem i kwalifikuje budynek do wyłączenia pobytu w nim ludzi.
Nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, aby przedłożone po wydaniu decyzji [...] opinie nie stwierdzały, że elementom konstrukcyjnym grozi zawalenie. Komin budynku z uwagi na swoje przeznaczenie oraz stałe połączenie z innymi elementami konstrukcji budynku ( np. stropem) musi zostać uznany za element konstrukcji budynku. Interpretacja Sądu I instancji, że korona komina jako istotna część komina nie stanowi elementu konstrukcyjnego, jest pozbawiona podstaw prawnych. Jeżeli zważy się przy tym, że elementy konstrukcji budynku w postaci komina zostały uszkodzone wskutek działania osób użytkujących lokale na I piętrze i instalacje urządzeń na dachu wbrew woli właściciela budynku uszkadzają dach i przez to stwarzają jeszcze większe zagrożenie i naruszenie istotnej części konstrukcji budynku, to zachodzą podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 68 Prawa budowlanego. Zastosowanie tego przepisu sprowadza się do zaistnienia dwóch przesłanek art. 68 cytowanej ustawy tj. konieczności opróżnienia budynku oraz istnienia groźby jego zawalenia. Konieczność wymiany schodów drewnianych prowadzących do lokali na I piętrze, przy określeniu konieczności i zakresu wymiany skutkuje niemożnością korzystania ze znajdujących się tam lokali i wypełnia przesłankę ustawową "opróżnienia budynku". Zawalenie komina jako elementu konstrukcyjnego budynku, przy uwzględnieniu, że groźba zwalenia tego elementu budynku sprowadza groźbę zawalenia uszkodzonego w istotny sposób dachu, wypełnia ustawową przesłankę "groźby zawalenia". Pogląd Sądu I instancji jakoby celem działania skarżącej było kwestionowanie zaskarżonej decyzji nie z powodu konieczności wykonania remontu ale z powodu nieprzewidywania sposobu zapewnienia lokali zastępczych lokatorom zamieszkującym w budynku, jest wysoce krzywdzący dla skarżącej, która wykazała na rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku, że to nie skarżąca uniemożliwia wykonanie remontu, ale sami lokatorzy doprowadzając do dewastacji budynku uniemożliwiają uzyskanie w przewidzianym prawem trybie lokali zastępczych. W załączonych do skargi kasacyjnej odpisach dokumentów skarżąca wykazuje, że lokatorzy zajmują lokale na podstawie przepisów o szczególnym trybie najmu (np. K. B.), a niektórzy z nich (np. A. Z.) świadomie utrudniają rozwiązanie sprawy opróżnienia lokali na czas remontu. W świetle powyższych dowodów nie można uznać, że celem działania skarżącej jest zapewnienie lokali zastępczych.
Wobec niezastosowania art. 68 Prawa budowlanego pomimo spełnienia przesłanek do jego zastosowania, zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej są uzasadnione. Ustawa Prawo budowlane wprowadzając przepis art. 68 miała na względzie szczególne sytuacje, aby w przypadku groźby zawalenia części budynku, orzekać wobec właściwych organów nakazy umożliwiające wykonanie remontu w orzeczonym zakresie.
Przytoczona podstawa kasacyjna w postaci naruszenia przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 ppsa uzasadniona jest tym, że skoro Sąd I instancji nie był związany zarzutami i wnioskami skarżącej, to mógł dojść do odmiennych ustaleń w zakresie oceny okoliczności faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji, a pomimo to tego nie uczynił, dokonując wadliwej i niezgodnej z prawem oceny istotnych okoliczności faktycznych dotyczących zwłaszcza istnienia groźby zawalenia budynku lub istotnej jego części połączonej z innymi elementami konstrukcyjnymi budynku i oddalił skargę. W tym też znaczeniu zaskarżony wyrok w istotny sposób narusza prawo, co powinno skutkować jego uchyleniem.
Pismem z dnia [...] pełnomocnik wniósł o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 28 lutego 2008 r. z uwagi na jego chorobę i pobyt w szpitalu przez okres około 6 tygodni oraz nieobecność do dnia 29 lutego 2008 r. wspólnika w kancelarii , co skutkuje niemożnością ustanowienia substytuta. Do pisma przedłożył zaświadczenie ze szpitala w K. z dnia [...], z którego wynika, iż od tego dnia przebywa w szpitalu, a zaplanowane leczenie będzie trwało około [...] tygodni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nie można uwzględnić wniosku pełnomocnika skarżącej z dnia 25 lutego 2008 r. o kolejne odroczenie terminu rozprawy. Wziąć bowiem należało pod uwagę, iż pełnomocnik E. C., który nie ustanowił substytuta, po raz pierwszy pismem z dnia 23 kwietnia 2007 r. wniósł o niewyznaczanie terminu rozprawy w okresie od 15 czerwca do 31 sierpnia 2007 r. wobec wyjazdu za granicę. Kolejnym pismem z dnia 5 września 2007 r., natomiast, wniósł o zmianę terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 5 października 2007 r. "z uwagi na konieczność uczestnictwa w wyznaczonej wcześniej na dzień 6 października 2007 r. na godzinę 8.30 rozprawie karnej (...) i brak możliwości wyznaczenia substytuta z powodu nieobecności wspólnika w kancelarii do dnia 31 października 2007 r." Pismem z dnia 13 listopada 2007 r. zaś wniósł o odroczenie terminu rozprawy w dniu 14 listopada 2007 r. "z uwagi na nagłą chorobę pełnomocnika skarżącej potwierdzoną załączonym odpisem zaświadczenia lekarza sądowego (...). Z uwagi na nieobecność wspólnika w kancelarii do dnia 20 listopada 2007 r. nie ma możliwości ustanowienia substytuta na rozprawę w tym dniu". Sąd postanowił rozprawę w tym dniu odroczyć, a o kolejnym terminie rozprawy zawiadomić odrębnym pismem. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień 18 stycznia 2008 r., ale w dniu 11 stycznia 2008 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy z uwagi na jego chorobę potwierdzoną załączonym odpisem lekarza sądowego. "Z uwagi na nieobecność wspólnika w kancelarii do dnia 31 stycznia 2008 r. nie ma możliwości ustanowienia substytuta". Sąd więc po raz kolejny odroczył termin rozprawy. W dniu 25 lutego 2008 r. w Naczelnym Sądzie Administracyjnym został złożony następny wniosek o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na 28 lutego 2008 r. z uwagi na chorobę pełnomocnika potwierdzoną załączonym odpisem zaświadczenia o przyjęciu do szpitala. "Z uwagi na nieobecność wspólnika w kancelarii do dnia 29 lutego 2008 r. - nie ma możliwości ustanowienia substytuta na rozprawę w tym dniu (...). Przewidywany okres pobytu w szpitalu - 6 tygodni. Jednocześnie zawiadamia Sąd, ze w dniu [...] października 2007 r. zmarła A. Z., z której wniosku toczyło się postępowanie administracyjne. Zaistniała sytuacja skutkuje wygaśnięciem uprawnień jakichkolwiek osób do przeprowadzenia remontu w zakresie objętym zaskarżonymi decyzjami i dalsze postępowanie okazało się zbędne".
Odnosząc się do tej kwestii należy zwrócić uwagę, że postępowanie, którego dotyczą powyższe wnioski jest postępowaniem kasacyjnym toczącym się ze skargi pełnomocnika E. C. kwestionującej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 131/05. Na to czy zarzuty kasacyjne wysunięte względem tego orzeczenia przez skarżącą są usprawiedliwione, czy też nie, nie ma wpływu to, że A. Z., która nie jest stroną postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w jego toku zmarła. Co się zaś tyczy wniosków pełnomocnika o odroczenie terminu poszczególnych rozpraw należy stwierdzić brak podstawy zwłaszcza w art. 109 p.p.s.a. do kolejnego tego rodzaju orzeczenia. Choroba pełnomocnika - jak wynika z jego wniosków, nie jest zdarzeniem nagłym, trwa od pewnego czasu, pełnomocnik nie prowadzi kancelarii sam, lecz z inną osobą, a to nakazywało podjąć takie organizacyjne przedsięwzięcia przez profesjonalnego pełnomocnika, które pozwoliłyby zakończyć postępowanie sądowe zgodnie z art. 7 p.p.s.a.. i art. 45 Konstytucji RP. Stąd też kolejnemu jego wnioskowi o odroczenie terminu rozprawy należało odmówić.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi należy stwierdzić, iż są one niezasadne.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Nieważność postępowania została określona w art. 183 § 2 p.p.s.a., ale żadna z jej postaci, w tym przepisie wyszczególnionych, tu nie występuje.
Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone w przepisie art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1 tego przepisu) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2 tego przepisu).
W skardze kasacyjnej wniesionej w tej sprawie zarzucono naruszenie przepisów postępowania i naruszenie prawa materialnego. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zarzut naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 i 145 § 1 p.p.s.a. Zarzut ten zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji w zakresie oceny czy mamy do czynienia z bezpośrednią groźbą zawalenia budynku, o której mowa w art. 68 Prawa budowlanego. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 polega na tym, iż Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie uchylił zaskarżonej decyzji. Z kolei zarzut naruszenia art. 145 § 1 ppsa polega na nieuwzględnieniu skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy istniały podstawy prawne do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego z uwagi na wskazany zakres remontu obejmujący wymianę konstrukcji drewnianej klatki schodowej i remont komina.
Zarzut naruszenia tych przepisów nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Natomiast art. 145 § 1 p.p.s.a. jest złożoną jednostką redakcyjną, gdyż składa się z trzech punktów. Mimo, iż w skardze kasacyjnej nie wskazano wyraźnie, który konkretnie punkt tego przepisu został naruszony, to z treści tego zarzutu można wywieść, iż chodzi o naruszenie pkt 1 lit "a". Stosownie zaś do art. 145 § 1 lit "a" p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że budynek mieszkalny jest w złym stanie technicznym, wymagającym remontu, co stanowi przesłankę zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii mistrza kominiarskiego z dnia [...] wynika jednoznacznie, że trzon kominowy w części poddasza i ponad dachem wymaga natychmiastowego remontu, a ponadto że korona komina grozi wykruszeniem i zawaleniem.
Z kolei opinia uzupełniająca rzeczoznawcy budowlanego mgr. inż. H. B. stwierdza, iż budynek mieszkalny wymaga kapitalnego remontu m. in. poprzez wymianę drewnianej klatki schodowej, a jedynie na czas wykonania tych robót lokatorzy powinni zostać umieszczeni w pomieszczeniach zastępczych z uwagi na zagrożenie ich życia i zdrowia w czasie wykonywania remontu.
Powyższe ustalenia stwierdzające, iż budynek jest w złym stanie technicznym stanowiły m. in. podstawę do wydania przez organy budowlane na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie i orzeczenie zakazu użytkowania obiektu budowlanego do czasu usunięcia tych nieprawidłowości.
W tej sytuacji nie zachodziły podstawy do uchylenia przez Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" zaskarżonej decyzji. Tym samym Sąd ten nie naruszył także art. 134 § 1 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 68 Prawa budowlanego
Zgodnie z tym przepisem w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany podjąć określone czynności.
Przesłankę uzasadniającą zastosowanie przepisu art. 68 Prawa budowlanego stanowi bezpośrednia groźba zawalenia całości lub części budynku wyrażająca się w nieuchronności tego zdarzenia.
Z opinii mistrza kominiarskiego z dnia [...] wynika, że stan komina wymaga remontu, a ponadto że jego korona grozi wykruszeniem i zawaleniem. Remont komina ma na celu przywrócenie jego stanu technicznego, ale to nie oznacza, iż jego stan grozi zawaleniem choćby części budynku. Groźba wykruszenia i zawalenia komina, w sytuacji, gdy możliwe jest wykonanie jego remontu - w celu przywrócenia stanu technicznego zgodnego z prawem -nie jest tożsama z bezpośrednią groźbą zawalenia całości lub części budynku.
Zastosowania art. 68 Prawa budowlanego nie uzasadnia również opinia uzupełniająca rzeczoznawcy budowlanego mgr. inż. H. B..
Zgodnie z art. 68 pkt 1ustawy Prawa budowlanego potrzeba opróżnienia budynku bezpośrednio grożącego zawaleniem powinna wynikać z protokołu oględzin. Natomiast z protokołów oględzin obiektu budowlanego z dni [...] i [...] nie wynika, aby budynek znajdował się w stanie technicznym grożącym bezpośrednim zawaleniem. Podobnie z pozostałych dokumentów stwierdzających stan techniczny budynku, sporządzonych przez uprawnione osoby.
Stan budynku wymagający remontu, ale nie grożący bezpośrednio zawaleniem, nie stanowi podstawy do wydania nakazu jego opróżnienia z art. 68 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2000 r. II SA/Lu 1734/1998, LEX nr 202740).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna podlega oddaleniu, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego nie zasługuje zaś na uwzględnienie, gdyż stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a. stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego - od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok Sądu I instancji oddalający skargę. Skarga kasacyjna została jednakże oddalona.