II OSK 1389/05

II OSK 1389/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grażyna Pawlos - Janusz /sprawozdawca/
Jacek Chlebny
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Gd 840/03 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-02-23
II OZ 835/05 - Postanowienie NSA z 2005-09-29
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Włodzimierz Ryms Sędziowie Jacek Chlebny Grażyna Pawlos – Janusz (spr.) Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2005 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 840/03 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 1389/05
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. wydanym w sprawie 3 II SA/Gd 840/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] lutego 2003 r., mocą której nie stwierdzono u L. D. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki podniósł, że orzekające w sprawie organy administracyjne obu instancji nie stwierdzając u skarżącego choroby zawodowej narządu głosu nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa.
Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 64, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym dla stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie rozpoznanie choroby określonej w wykazie chorób zawodowych. Za chorobę zawodową uważane są bowiem wyłącznie schorzenia ujęte w przedmiotowym Wykazie. W punkcie 7 Wykazu jako chorobę zawodową ujęto przewlekle choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe).
Zgodnie z § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia jednostkami właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych.
W przedmiotowej sprawie orzeczenia medyczne zostały wydane przez uprawnione placówki medyczne. Zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku, jak również Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, rozpoznając u skarżącego przewlekłe zapalenie (nieżyt) krtani. Nadto Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni dokonał analizy dołączonej przez skarżącego do odwołania dokumentacji lekarskiej, wydając orzeczenie uzupełniające, w którym jednoznacznie stwierdzono, iż zapisy w przedmiotowej dokumentacji nie wskazują, aby skarżący leczył się w związku z chorobą, uznaną jednocześnie za chorobę narządu głosu, związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Zatem po uzyskaniu orzeczenia uzupełniającego organ odwoławczy dysponował materiałem orzeczniczym, uwzględniającym dokumentację lekarską skarżącego, prawidłowo uzasadnionym w sposób zrozumiały dla uczestników postępowania.
Rozpoznane u skarżącego przez uprawnione placówki medyczne schorzenie – przewlekle zapalenie (nieżyt) krtani, nie figuruje w wykazie chorób zawodowych jako przewlekła choroba głosu związana z nadmiernym wysiłkiem głosowym.
Sąd Wojewódzki wyjaśnił nadto, że wbrew zarzutom skargi organy inspekcji sanitarnej nie rozpoznały u skarżącego niedowładu wiązadeł głosowych prawdziwych, a zatem niezasadny jest zarzut naruszenia § 10 cytowanego rozporządzenia przez przyjęcie, że niniejsze schorzenie nie jest ujęte w wykazie chorób zawodowych.
Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie są bowiem uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia.
Sąd oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza foniatry oraz z opinii Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, bowiem stosownie do treści art. 106 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów. Oznacza to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie prowadzi się postępowania wykraczającego poza dowód z dokumentów. Natomiast dokumentacja medyczna złożona przez skarżącego, w tym zaświadczenie lekarskie z dnia 19 lutego 2003 r., stanowiły przedmiot oceny Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni.
W powyższej sytuacji Sąd Wojewódzki oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniósł L. D. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) poprzez przyjęcie, że niedowład wiązadeł głosowych prawdziwych nie jest umieszczony w wykazie chorób zawodowych.
Ponadto skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że:
- nie występuje choroba zawodowa, gdy z zaświadczeń prowadzących lekarzy wynika, że skarżący cierpi na niedowład wiązadeł głosowych,
- dokumentacja lekarska uzupełniająca dostarczona przez skarżącego nie wskazuje, by leczył się w związku z chorobą uznaną za chorobę narządu głosu związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym w sytuacji, gdy z przedstawionego zaświadczenia wynika stwierdzenie u niego przewlekłego suchego i zaciskowego nieżytu gardła i krtani oraz niedowładu wiązadeł głosowych prawdziwych,
- zmiany w krtani u skarżącego są wyrazem fizjologicznego procesu starzenia się głosu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący argumentował istnienie u niego niedowładu wiązadeł głosowych prawdziwych, które to schorzenie figuruje w wykazie chorób zawodowych.
Istnienie tego schorzenia, mającego związek z nadmierną eksploatacją narządu głosu wielokrotnie stwierdzali lekarze laryngolodzy.
Do skargi wniesionej do Sądu Wojewódzkiego skarżący załączył zaświadczenie wystawione przez otolaryngologa z dnia 7 czerwca 2003 r. oraz karty informacyjne z pobytu w uzdrowiskach Szczawno Zdrój i Polańczyk Zdrój, z których wynikało występowanie u skarżącego niedowładu wiązadeł głosowych. Wskazał, że również leczenie sanatoryjne w marcu 2005 r. w uzdrowisku Szczawno-Jedlina prowadzono z rozpoznaniem u skarżącego niedowładu wiązadeł głosowych oraz przewlekłego nieżytu gardła i krtani.
Wykaz chorób zawodowych stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 645, poz. 294 ze zm.) w pkt 7 wymienia chorobę niedowładu strun głosowych, jako chorobę związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym, która jest jednoznaczna z niedowładem wiązadeł głosowych. Z informacji lekarzy specjalistów z zakresu laryngologii wynika, iż terminy powyższe mogą być używane zamiennie.
Skarżący nie może zgodzić się zatem z argumentacją Sądu, że dostarczona dokumentacja lekarska nie wskazuje na to, by skarżący leczył się w związku z chorobą narządu głosu związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Takie stanowisko jest sprzeczne z treścią zaświadczenia lekarskiego z dnia 19 lutego 2003 r.
Stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki, że schorzenia laryngologiczne skarżącego są wyrazem fizjologicznego procesu starzenia się narządu głosu pozostają, zdaniem skarżącego, w sprzeczności z faktem przebycia przez skarżącego kilku operacji oraz poddawaniu go leczeniu sanatoryjnemu.
Według skarżącego stwierdzone u niego zmiany chorobowe narządu głosu spowodowane zostały nadmierną eksploatacją narządu głosu podczas wykonywania przez 12 lat zawodu nauczyciela.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - z późn. zm., powoływane dalej jako : p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.
W niniejszej sprawie jako podstawę skargi kasacyjnej powołano naruszenie przez Sąd Wojewódzki naruszenie przepisów prawa materialnego - § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) poprzez przyjęcie, że niedowład wiązadeł głosowych prawdziwych nie jest umieszczony w wykazie chorób zawodowych. Według wnoszącego skargę kasacyjną Sąd Wojewódzki błędnie uznał, iż skarżący nie zapadł na chorobę zawodową w sytuacji, gdy z uzupełniającej dokumentacji lekarskiej dostarczonej przez skarżącego wynika , iż był on i nadal jest leczony na niedowład wiązadeł prawdziwych oraz przewlekły nieżyt gardła i krtani.
Zarzuty te, stawiane zaskarżonemu wyrokowi należy uznać za nietrafne.
Powołany przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 8 oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia.
Definicja choroby zawodowej, zawarta w § 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., składa się z dwóch elementów tj. stwierdzone schorzenie musi być zamieszczone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia i musi być spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
W sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia u L. D. choroby zawodowej narządu głosu Sąd Wojewódzki podniósł, że stan zdrowia skarżącego oceniany był przez dwie niezależne jednostki służby zdrowia prawnie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych w świetle § 7 powołanego rozporządzenia. Obie te placówki medyczne rozpoznawały u skarżącego przewlekle zapalenie (nieżyt) krtani, a więc schorzenie narządu głosu nie figurujące w wykazie chorób zawodowych. Orzeczenia te, jako wiążące dla organów inspekcji sanitarnej prowadziły do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.
Zauważyć należy, iż aczkolwiek w skardze kasacyjnej skarżący formułuje zarzut błędnego przyjęcia przez Sąd, że schorzenie niedowładu strun głosowych nie jest umieszczone w wykazie chorób zawodowych to w istocie zarzuca on Sądowi pierwszej instancji niedokonanie, poprzez przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, odmiennych od wyniku postępowania administracyjnego, ustaleń co do wystąpienia u skarżącego niedowładu strun głosowych.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął oraz należycie i przekonywująco wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż istotą postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z prawem.
Sąd Administracyjny nie przeprowadza zatem postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje między innymi czy w postępowaniu administracyjnym zostały należycie wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz, czy ocena zebranego materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w obu instancjach nie nosiła cech dowolności.
Podkreślić przy tym należy, że z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7 – 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, jak też o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1520/97 , wyrok z 2 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 225/09, wyrok z 24 marca
2000 r. sygn. akt I SA 2334/99, wyrok z dnia 11 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 746/99, wyrok z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt I SA 1801/00).
W niniejszej sprawie w dwóch orzeczeniach lekarskich, wydanych przez uprawnione jednostki służby zdrowia, rozpoznano u skarżącego przewlekłą chorobę narządu głosu w postaci przewlekłego zapalenia krtani. Orzeczenia te wydane zostały po przeanalizowaniu przedłożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej. Zarówno organy inspekcji sanitarnej, jak i Sąd nie były uprawnione do dokonania odmiennej oceny tej dokumentacji niż dokonana w orzeczeniach uprawnionych jednostek służby zdrowia.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd Wojewódzki nie mógł również oceniać złożonej przez skarżącego nowej dokumentacji lekarskiej pochodzącej z okresu następującego już po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznany u skarżącego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku oraz Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni przewlekły nieżyt krtani jest wprawdzie przewlekły chorobą narządu głosu, ale nie figurującą w wykazie chorób zawodowych.
W świetle uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r., OPS 3/02/ONSA z 2003 r., z. 1, poz. 4) chorobami zawodowymi są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym w postaci guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych, wymienione pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Obowiązujący wykaz chorób zawodowych stanowi zamknięty katalog takich chorób i stwierdzenie wystąpienia choroby wymienionej w wykazie może nastąpić tylko z zachowaniem trybu postępowania przewidzianego w § 7 – 9 powołanego rozporządzenia.
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a w szczególności § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzec o oddaleniu skargi kasacyjnej.