II OSK 1388/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki PKL, potwierdzając uchylenie przez WSA postanowienia Ministra Środowiska odmawiającego dopuszczenia Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego do udziału w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskich Kolei Linowych Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra Środowiska odmawiające dopuszczenia Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na rozbudowę kolei linowej na Kasprowy Wierch. NSA uznał, że WSA prawidłowo wskazał na naruszenie przepisów KPA przez organ administracji, w szczególności brak wystarczającego uzasadnienia odmowy dopuszczenia PTT do udziału w postępowaniu, mimo stwierdzenia przesłanek do jego dopuszczenia. Sąd podkreślił, że ocena interesu społecznego wymaga szczegółowego uzasadnienia, a wydanie decyzji kończącej postępowanie przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku PTT nie czyniło go bezprzedmiotowym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Linowych Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra Środowiska odmawiające dopuszczenia Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na odstępstwo od zakazu rozbudowy obiektów budowlanych Kolei Linowej Kuźnice-Kasprowy Wierch. WSA uznał, że Minister Środowiska naruszył przepisy KPA, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3, poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia odmowy dopuszczenia PTT do udziału w postępowaniu, mimo stwierdzenia, że cele statutowe organizacji są zgodne z przedmiotem sprawy i istnieje interes społeczny. Minister argumentował, że interes społeczny został w pełni zabezpieczony przez nałożone na inwestora obowiązki kompensacyjne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził zasadność stanowiska WSA. Sąd podkreślił, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga łącznego spełnienia przesłanki celów statutowych i interesu społecznego, a ocena tej drugiej przesłanki należy do uznania organu administracji, ale musi być szczegółowo uzasadniona. NSA uznał, że Minister nie uzasadnił wystarczająco odmowy, a wydanie decyzji kończącej postępowanie przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku PTT nie czyniło tego wniosku bezprzedmiotowym, zwłaszcza że zarówno decyzja, jak i postanowienie o odmowie dopuszczenia były wadliwe. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo odmówił dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jeśli nie uzasadnił wystarczająco swojej decyzji, zwłaszcza gdy stwierdził istnienie przesłanek do dopuszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji musi szczegółowo uzasadnić odmowę dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, nawet jeśli stwierdzi, że interes społeczny został zabezpieczony przez wydaną decyzję. Brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 77 § 1, 107 § 3) przez organ administracji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony (cele statutowe i interes społeczny).
k.p.a. art. 31 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji odmawia dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jeżeli nie przemawia za tym interes społeczny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie uchylone przez sąd nie podlega wykonaniu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo wskazał na naruszenie przez Ministra Środowiska przepisów KPA (art. 7, 77 § 1, 107 § 3) poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia odmowy dopuszczenia PTT do udziału w postępowaniu. Organ administracji musi szczegółowo uzasadnić odmowę dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, nawet jeśli stwierdzi, że interes społeczny został zabezpieczony przez wydaną decyzję. Wydanie decyzji kończącej postępowanie przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku PTT o dopuszczenie do udziału nie czyni tego wniosku bezprzedmiotowym, zwłaszcza gdy oba rozstrzygnięcia były wadliwe.
Odrzucone argumenty
Minister Środowiska prawidłowo ocenił, że interes społeczny został w pełni zabezpieczony przez decyzję z dnia 24 czerwca 2006 r., co uzasadniało odmowę dopuszczenia PTT do udziału w postępowaniu. Postępowanie administracyjne zostało zakończone ostateczną decyzją, co czyni wniosek PTT o dopuszczenie do udziału w postępowaniu bezprzedmiotowym. WSA naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 kpa, uwzględniając skargę pomimo braku naruszenia przepisów KPA w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania. WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania. WSA naruszył art. 152 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Godne uwagi sformułowania
interes społeczny nie jest ustalony raz na zawsze, lecz jest zmienny w czasie, a nawet w danym czasie jest często rozumiany niejednolicie ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego postępowanie prowadzone przez wojewódzki sąd administracyjny [...] nie przestaje być postępowaniem jedynie kontrolnym, mającym na celu usunięcie naruszeń prawa nie można uznać, że wygasło uprawnienie Towarzystwa z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu, gdyż wniosek został złożony w toku postępowania, wnioskodawca nie miał procesowego wpływu na prawomocne rozstrzygnięcie jego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Maria Czapska - Górnikiewicz
sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 31 KPA), wymogu uzasadnienia decyzji organu oraz kontroli sądowej nad tymi kwestiami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji odmawia dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, a następnie wydaje decyzję kończącą sprawę przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku organizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym administracji publicznej i interpretacji przepisów KPA, co jest istotne dla prawników procesualistów i organizacji pozarządowych.
“Czy organizacja społeczna ma prawo głosu w sprawach środowiskowych? NSA wyjaśnia zasady dopuszczania do postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1388/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak Małgorzata Stahl /przewodniczący/ Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6015 Uzgodnienia Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane VII SA/Wa 2184/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-14 Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 152, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 31 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2184/06 w sprawie ze skargi Polskiego Towarzystwa [...] na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie II OSK 1388 /07 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska z dnia 18 września 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie tegoż organu z dnia 23 czerwca 2006r., którym to postanowieniem odmówiono dopuszczenia Towarzystwa do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia Ministra Środowiska na odstępstwo od zakazu rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych Kolei Linowej Kuźnice-Kasprowy Wierch w Tatrzańskim Paku Narodowym. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Środowiska stwierdził, że jakkolwiek przedmiot sprawy mieści się w celach statutowych Towarzystwa, to jednak interes społeczny wykazany przez wnioskujące Towarzystwo został w pełni zabezpieczony w decyzji Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2006 r. poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia szeregu działań kompensujących utratę wartości przyrodniczych obciążając jej kosztami inwestora oraz zapisem w uzasadnieniu, że "zgoda na zwiększoną przepustowość w okresie zimowym jest uwarunkowana niepogorszeniem stanu środowiska przyrodniczego określonego na podstawie przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej na obszarze ewentualnego wystąpienia negatywnego oddziaływania zwiększonej liczby wwożonych osób". W tej sytuacji, zdaniem Ministra Środowiska, interes społeczny wskazywany przez Towarzystwo został w pełni zabezpieczony, a tym samym żądanie dopuszczenia tego podmiotu do udziału w sprawie zezwolenia na odstępstwo od zakazu rozbudowy jest nieuzasadnione. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyło Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, wnosząc o jego zmianę i dopuszczenie tej organizacji do udziału w sprawie na prawach strony. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skargę należało uwzględnić. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie stanowisko organu administracji zostało oparte na treści art. 31 § 1 i § 2 kpa. Zdaniem Sądu z uwagi na brak definicji "interesu społecznego" przytoczonego jako istotny element rozstrzygnięcia, organ administracji powinien w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w możliwie pełny sposób, określić na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i wykazać, że wnioskujący taki interes społeczny w danej sprawie posiada bądź nie. Zdefiniowanie tego pojęcia przez organ w odniesieniu do konkretnego przypadku i argumentacja odnosząca interes społeczny do ochrony przyrody miała w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie. W ocenie Sądu pierwszej instancji uzasadnienie zaskarżonego postanowienia powyższych elementów nie zawiera, wskazuje tylko na fakt zabezpieczenia interesu społecznego poprzez nałożenie na inwestora obowiązku kompensacji utraconych wartości przyrodniczych. Nie przesądzając kwestii dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym strony skarżącej Sąd stwierdził, że postępowanie mające na celu rozpoznanie wniosku Towarzystwa Tatrzańskiego przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 §3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a co w świetle art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.) stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły Polskie Koleje Linowe Sp. z o.o. w Zakopanem, zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie: - naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 kpa poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia wydanego w pierwszej instancji pomimo braku naruszenia przez Ministra Środowiska ww. przepisów kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż wbrew twierdzeniom Sądu, Minister Środowiska zidentyfikował i uznał występowanie w niniejszej sprawie interesu społecznego powołanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Polskie Towarzystwo Tatrzańskie jakim jest "ochrona przyrody i przestrzeganie prawa z zakresu ochrony środowiska", ale organ wykazał również, iż tak zdefiniowany interes społeczny nie przemawia za dopuszczeniem ww. Towarzystwa do wzięcia udziału w sprawie, gdyż ochrona przyrody i przestrzeganie przepisów prawa zostało w pełni zabezpieczone decyzją z dnia 24.06.2006 r., która została wydana pod warunkiem niepogorszenia w jakikolwiek sposób stanu środowiska naturalnego.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 kpa poprzez uwzględnienie skargi, pomimo braku naruszenia przez Ministra Środowiska ww. przepisów kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, nawet bowiem uznanie, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest zbyt ogólne, to nie było podstaw do jego uchylenia z uwagi na brak wpływu tego uchybienia na wynik postępowania, gdyż postępowanie toczące się przed Ministrem Środowiska w sprawie o wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów obowiązujących w Parku Narodowym zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną, a zatem nie jest możliwe dopuszczenie jakiejkolwiek organizacji do wzięcia w nim udziału i wydanie postanowienia o innej treści, niż zaskarżone; - naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania i brak jakiegokolwiek odniesienia się do stanowiska i argumentacji podniesionej przez PKL Sp. z o.o. w pisemnej odpowiedzi na skargę, bowiem Sąd nie wyjaśnił braku możliwości dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania, które zostało zakończone; - naruszenia art. 152 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, w sytuacji gdy postanowienie to do wykonania się nie kwalifikuje. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżony wyrok oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu kasacji wskazano, iż Minister Środowiska w zaskarżonym postanowieniu uznał występowanie w niniejszej sprawie wskazanego przez Towarzystwo interesu społecznego, ale nie sposób przyjąć, iż organ przekroczył granice uznania administracyjnego oceniając, iż tak zdefiniowany interes społeczny nie przemawia za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu. W ocenie organu powoływany przez Towarzystwo interes społeczny, został w najdalej idący sposób zabezpieczony w wydanej przez organ decyzji, a tym samym pozbawione sensu jest dopuszczanie go do wzięcia udziału w postępowaniu. W szczególności zgoda na zwiększoną przepustowość Kolei Linowej na Kasprowy Wierch uwarunkowana została nie pogorszeniem stanu środowiska. Przewidziano także cały szereg działań kompensujących, które ma wykonać PKL sp. z o.o. Interes ochrony środowiska został więc całkowicie zabezpieczony przez organ specjalizujący się przecież w tym zakresie. W tej sytuacji nie są zasadne zarzuty WSA, iż organ nie zidentyfikował występującego w niniejszej sprawie interesu społecznego i nie podał przyczyn odmowy dopuszczenia Towarzystwa do udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Polskie Towarzystwo Tatrzańskie w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podnosząc, iż skarga kasacyjna PKL dotyczy okoliczności, na obecnym etapie postępowania - prawnie obojętnych. Jest tak dlatego, że istota sprawy sprowadza się wyłącznie do zbadania kwestii interesu prawnego PTT, który jest przesłanką jego uczestnictwa w niniejszym postępowaniu. Interes taki nie został przez Ministra Środowiska w zaskarżonej decyzji zdefiniowany i jak trafnie przyjął WSA w Warszawie, już z tej tylko przyczyny decyzja taka została uchylona, gdyż nie sposób poddać sądowej kontroli braku koniecznych ustaleń, które kontroli takiej powinny podlegać. Zdaniem Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, zwłaszcza ten, iż PTT domagało się dopuszczenia do sprawy na prawach strony w sytuacji, gdy postępowanie już się nie toczyło. Jest to błędna interpretacja wyroku NSA przytoczonego przez skarżącego, gdyż w chwili złożenia, wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie przez PTT sprawa była w toku, a ostateczna decyzja Ministra Środowiska została wydana przed ostatecznym zakończeniem sprawy o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony PTT. To czy ostatecznie PTT zostanie uznane za stronę ma dla niego bardzo istotne znaczenie, gdyż tylko jako strona może wnosić np. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić jednak należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Dokonując oceny zasadności zarzutów kasacji we wskazanych wyżej granicach stwierdzić trzeba, iż nie jest trafny zarzut kasacji dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem zaskarżony wyrok wszystkie elementy wymagane wskazaną wyżej normą zawiera. Nie jest też zasadny zarzut skargi kasacyjnej upatrujący uchybienie zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. W kontekście zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej i sposobu skonstruowania ich uzasadnienia, warto zwrócić uwagę na to, że postępowanie prowadzone przez wojewódzki sąd administracyjny, choć dotyczy wszelkich postępowań i czynności, jakie miały miejsce przy prowadzeniu postępowania administracyjnego (art. 135 p.p.s.a.), jak również nie jest ograniczone zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), to mimo wszystko nie przestaje być postępowaniem jedynie kontrolnym, mającym na celu usunięcie naruszeń prawa (art. 135 w zw. z art. 2 i art. 3 p.p.s.a.). Orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych nie zmierzają do kształtowania materialnoprawnej sytuacji strony, lecz orzekają o zgodności lub sprzeczności z prawem wydanych przez organ administracji publicznej orzeczeń bądź dokonanych czynności. Badanie dokonywane w ramach prowadzonej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli i wydane w jego następstwie orzeczenie ograniczone jest jedynie do kwestii zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia lub czynności organu. Kontrolowane w przedmiotowej sprawie postanowienie dotyczy odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i oparte zostało na art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdzić trzeba, iż uznanie żądania opartego na art. 31 § 1 2 kpa za uzasadnione wymaga łącznego wystąpienia dwóch przesłanek inicjatywy procesowej organizacji społecznej. Są nimi: 1) żądanie jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji; 2) przemawia za tym interes społeczny. Zauważyć przy tym należy, iż cel statutowy organizacji powinien to być, bezpośredni cel działalności danej organizacji (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie..., s. 82). Istotnym jest też przy tym to, że cel statutowy powinien w sposób ścisły łączyć się z przedmiotem postępowania administracyjnego czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego..., s. 258). Z kolei przesłanka druga oparta jest na niedookreślonym pojęciu "interesu społecznego". Interes ten "nie jest ustalony raz na zawsze, lecz jest zmienny w czasie, a nawet w danym czasie jest często rozumiany niejednolicie" (E. Ochendowski, Prawo administracyjne..., s. 6). W rezultacie zatem ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego (por. M. Wyrzykowski, "Interes społeczny"..., s. 342). Tak więc uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione zarówno celami statutowymi, jak i interesem społecznym. Niewątpliwym jest też, że ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod kątem interesu społecznego należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Nawet zatem wtedy, gdy udział organizacji społecznej jest uzasadniony jej celami statutowymi, organ administracji publicznej może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny. W każdej jednak sytuacji, czy to w przypadku pozytywnego, czy też negatywnego rozstrzygnięcia wniosku organizacji koniecznym jest dokonanie przez organ uzasadnienia i to szczegółowego. Odnosząc przytoczone wyżej uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał na brak uzasadnienia stanowiska organu wyczerpującego przytoczone wyżej wskazania. W zaskarżonym postanowieniu Minister Środowiska stwierdził, że przedmiot sprawy mieści się w celach statutowych Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, a wykazany przez Towarzystwo interes społeczny przemawia za jego udziałem w prowadzonym postępowaniu. Mimo stwierdzenia istnienia tych dwu przesłanek organ nie uznał za uzasadnione żądanie dopuszczenia Towarzystwa do udziału w postępowaniu z uwagi na to, iż zdaniem Ministra "interes społeczny wykazany przez Towarzystwo został w pełni zabezpieczony w decyzji Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2006 r." To stanowisko organu nie jest zrozumiałe. Organ wskazując bowiem na zabezpieczenie interesów Towarzystwa poprzez postanowienia zawarte w decyzji z dnia 24 czerwca 2006 r. pominął fakt, że jest to właśnie decyzja wydana w postępowaniu, w którym dopuszczenia do udziału domagało się Towarzystwo. Stwierdzić trzeba, iż organ nie wyjaśnił przyczyn, dla jakich odmówił dopuszczenia Towarzystwa do udziału w postępowaniu mimo stwierdzenia zaistnienia przesłanek wskazanych w przepisach stanowiących podstawę orzekania w sprawie. Z tych też względów należy podzielić wniosek Sądu zawarty w zaskarżonym wyroku, że postępowanie przeprowadzone przez organ zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 §3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a co wyczerpuje dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Trafnie wywiedziono wprawdzie we wniesionej kasacji, powołując się na pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2005 r., OSK 1076/04 (LEX nr 165912), że uprawnienie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w danej sprawie ma miejsce wówczas, jeżeli postępowanie to jest w toku, bowiem instytucja ta nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy. Jednakże ten ogólnie słuszny, co do zasady pogląd musi być konfrontowany z okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. Nie może być, bowiem rozumiany w sposób, który w danej sprawie prowadzić może do zniweczenia celu i funkcji przepisu art. 31 k.p.a. wprowadzającego proceduralną formę kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnej sprawie i działaniem organów administracji w tym postępowaniu, będąc jedną z procesowych gwarancji realizowania w konkretnej sprawie zasady ogólnej postępowania administracyjnego uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony, zawartej w art. 7 k.p.a. oraz do uczynienia przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w danej sprawie przepisem w istocie martwym. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie podziela wniosku, jaki z powyższego poglądu wyprowadził autor wniesionej kasacji. Na konieczność odnoszenia ogólnego i abstrakcyjnie słusznego poglądu prawnego o związku wniosku organizacji społecznej z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu z tym postępowaniem wszczętym z inicjatywy innego podmiotu do okoliczności konkretnej indywidualnej sprawy wskazują, poza powołanym wyrokiem NSA z dnia 3 lutego 2005 r.( OSK 1076/04), także inne przykłady z orzecznictwa NSA, np. wyrok z dnia 23 listopada 1999 r.( II SA/Kr 1191/99 z glosą J. Borkowskiego - OSP 2000 r., nr 7– 8, poz. 112) i z dnia 20 stycznia 2005 r.(OSK 1755/04 , ONSAiWSA 2005 r., nr 6, poz. 111). W rozpoznawanej sprawie wniosek Towarzystwa z dnia 5 czerwca 2006 r. o dopuszczenie jego do udziału w toczącym się postępowaniu został rozpoznany w pierwszej instancji w dniu 23 czerwca 2006 r., a w drugiej instancji w dniu 18 września 2006 r. Skarga Towarzystwa na postanowienie odmawiające dopuszczenia go do udziału w sprawie rozpoznana została zaskarżonym wyrokiem wydanym w dniu 14 maja 2007 r. natomiast decyzja zezwalająca na odstępstwo od zakazu rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych wydana została w dniu 24 czerwca 2006 r. tj. następnego dnia po dniu wydania postanowienia w pierwszej instancji o odmowie dopuszczenia Towarzystwa do udziału w sprawie. Podkreślić przy tym należy, iż decyzja Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2006 r. uchylona została prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r. ( sygn. akt VIISA/Wa1654/06). Doszło, zatem do wydania decyzji kończącej postępowanie w zakresie zezwolenia na odstępstwo od zakazu rozbudowy obiektów budowlanych zanim postanowienie o odmowie dopuszczenia Towarzystwa do udziału w tym postępowaniu stało się ostateczne, przy czym okazało się, że zarówno decyzja wydana w sprawie, jak i postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji były wadliwe. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie przed wyczerpaniem przez Towarzystwo środków zaskarżenia postanowienia o odmowie dopuszczenia go do udziału w postępowaniu w tej sprawie, nastąpiło bez jego przyczynienia się do takiego toku postępowania. W takim stanie rzeczy nie można uznać, że wygasło uprawnienie Towarzystwa z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu, gdyż wniosek został złożony w toku postępowania, wnioskodawca nie miał procesowego wpływu na prawomocne rozstrzygnięcie jego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie i decyzji tej nie mógł zaskarżyć przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku, a uznanie wniosku za bezprzedmiotowy uniemożliwia Towarzystwu z tego tylko powodu skuteczne podejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych zmierzających do zweryfikowania decyzji. Nie można, zatem mówić o niezasadności z powodu bezprzedmiotowości wniosku Towarzystwa złożonego w toku postępowania o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Z przytoczonych wyżej względów za chybiony uznać trzeba zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 kpa, a które to uchybienie autor kasacji upatrywał w tym, że postępowanie toczące się przed Ministrem Środowiska w sprawie o wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów obowiązujących w Parku Narodowym zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 152 p.p.s.a. również należy uznać za pozbawiony uzasadnionych podstaw, bowiem w razie uwzględnienia skargi, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, chodzi o wykonalność rozstrzygnięcia w szerokim znaczeniu, chociażby poprzez umożliwienie wydawania kolejnych rozstrzygnięć w danej sprawie. Stwierdzenie przez Sąd, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, oznacza, że postanowienie to nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający to postanowienie nie jest jeszcze prawomocny (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2004 r. OSK 591/04, opubl. ONSAiWSA 2004/2/32, OSP 2005/4/50). Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając nieważności postępowania, na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI