II OSK 1384/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-11-17
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyochrona środowiskapark krajobrazowyNatura 2000prawo budowlanerozporządzenie wojewodylex retro non agitNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zakaz nowej zabudowy w pasie 100m od linii brzegowej rzeki, wprowadzony rozporządzeniem wojewody, ma zastosowanie do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Środowiska odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla domu mieszkalnego. Inwestorzy argumentowali, że nowe rozporządzenie wojewody wprowadzające zakaz zabudowy w pasie 100m od rzeki nie powinno mieć zastosowania do ich wniosku złożonego przed jego wejściem w życie, powołując się na zasady równości, ochrony własności i zakazu działania prawa wstecz. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te argumenty za bezzasadne, stwierdzając, że zakaz ma zastosowanie od chwili wejścia w życie, nawet do spraw wszczętych wcześniej, i nie narusza Konstytucji ani zasady lex retro non agit.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. i M. B. na postanowienie Ministra Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy dla budowy domu mieszkalnego. Powodem odmowy było położenie działki w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, Mazurskim Parku Krajobrazowym oraz w strefie bezpośredniej ochrony rzeki Spychowska Struga, w odległości 40-50 m od linii brzegowej. Realizacja inwestycji była sprzeczna z rozporządzeniem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego zakazującym budowy nowych obiektów w pasie 100 m od linii brzegów wód. Inwestorzy podnosili, że rozporządzenie zostało zastosowane do wniosku złożonego przed jego wejściem w życie, naruszając zasadę lex retro non agit, oraz że posiadają inną zabudowaną działkę obok. WSA uznał te argumenty za niezasadne, podkreślając, że rozporządzenie nie zawiera przepisów przejściowych i ma zastosowanie do wszystkich spraw od momentu wejścia w życie, a działka znajduje się na terenie Parku, a nie w otulinie. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów Konstytucji RP (zasada równości, ochrona własności, lex retro non agit), Prawa budowlanego oraz ustawy o administracji rządowej, a także przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wprowadzenie zakazu nowej zabudowy w drodze rozporządzenia wojewody, bez przepisów intertemporalnych, ma zastosowanie od chwili wejścia w życie, nawet do spraw wszczętych wcześniej, i nie narusza wskazanych przepisów Konstytucji ani zasady lex retro non agit. Sąd uznał również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, skoro proponowana lokalizacja pozostaje w obrębie terenu objętego zakazem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zakaz ma zastosowanie od chwili wejścia w życie rozporządzenia, nawet do spraw wszczętych wcześniej, jeśli rozporządzenie nie zawiera przepisów intertemporalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak przepisów przejściowych w rozporządzeniu wojewody oznacza, iż ma ono zastosowanie do wszystkich spraw od momentu jego wejścia w życie. Stosowanie nowego prawa materialnego do stanu faktycznego, który istniał przed jego wejściem w życie, nie narusza zasady lex retro non agit, jeśli prawo to nie zawiera przepisów wyłączających takie zastosowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie Nr 9 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006 r. art. 3 § 1 pkt 7

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.a.r.w. art. 44

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie rozporządzenia wojewody wprowadzającego zakaz zabudowy do wniosku złożonego przed jego wejściem w życie narusza zasadę lex retro non agit. Zastosowanie rozporządzenia narusza zasadę równości wobec prawa i ochronę własności. Niewłaściwe zastosowanie art. 4 Prawa budowlanego. Niewłaściwe zastosowanie art. 44 ustawy o administracji rządowej. Zaniechanie zbadania wszystkich okoliczności sprawy przez WSA. Niezastosowanie art. 135 ppsa w zw. z art. 184 Konstytucji RP i art. 3 § 2 pkt 2 ppsa.

Godne uwagi sformułowania

nie zawiera ono przepisów przejściowych stanowiących, iż do spraw wszczętych nie ma zastosowania nie budzi wątpliwości, że określone unormowanie ma zastosowanie od chwili jego wejścia w życie Takie stosowanie prawa nie może być ocenione jako naruszające wskazane w podstawach skargi kasacyjnej przepisy Konstytucji RP i nie stanowi naruszenia zasady lex retro non agit.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący sprawozdawca

Bożena Walentynowicz

sędzia

Jerzy Siegień

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady lex retro non agit w kontekście przepisów o ochronie środowiska i zagospodarowaniu przestrzennym, zastosowanie rozporządzeń wojewody do spraw wszczętych przed ich wejściem w życie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania zakazów zabudowy w obszarach chronionych i braku przepisów intertemporalnych w rozporządzeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ograniczeń w zabudowie ze względu na ochronę środowiska i interpretacji zasady niedziałania prawa wstecz, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy nowe przepisy chroniące środowisko mogą zablokować Twoją budowę? NSA wyjaśnia zasadę 'lex retro non agit'.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1384/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska -Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Bożena Walentynowicz
Jerzy Siegień
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 97/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-28
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz (spr.) Sędziowie del. WSA Jerzy Siegień NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 97/07 w sprawie ze skargi D. i M. B. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi D. B. i M. B. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 24 października 2006 r. utrzymujące postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] lipca 2006 r. o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego na działce nr ew. [...] położonej w obrębie S., gmina Ś. - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, że organ pierwszej instancji w motywach swego rozstrzygnięcia powołał się na fakt, że "inwestycja" jest położona w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza Piska" oraz na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, w strefie bezpośredniej ochrony rzeki Spychowska Struga, w odległości 40 - 50 m od linii brzegowej. Realizacja inwestycji jest sprzeczna z ( 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Nr 9 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, stosownie do którego w parku obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie inwestorzy podnieśli, że orzekano na podstawie przepisów późniejszych, od złożonego przez nich wniosku wszczynającego sprawę a ponadto obok przedmiotowej działki mają inną działkę zabudowaną nowym budynkiem.
Minister Środowiska postanowieniem z dnia 24 października 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podzielając stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli inwestorzy zarzucając jak w zażaleniu a ponadto podnosząc, że przedmiotowa działka znajduje się w otulinie Parku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd podzielił całkowicie stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję, iż projektowana lokalizacja przedmiotowego obiektu jest sprzeczna z ( 3 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego /Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego Nr 20, poz. 506/ ustalającego zakaz realizacji co do zasady nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Niesporne w sprawie jest, że przedmiotowy obiekt projektuje się w bliższej odległości od linii brzegowej rzeki Spychowska Struga, niż to wynika z powyższego przepisu. Nie mógł być w ocenie Sądu uwzględniony zarzut, że wniosek wszczynający sprawę administracyjną został przez inwestora złożony przed wydaniem rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, bowiem nie zawiera ono przepisów przejściowych stanowiących, iż do spraw wszczętych nie ma zastosowania. Z akt sprawy wynika przy tym, że działka inwestora znajduje się na terenie samego Parku, a nie w jego otulinie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli D. i M. B. reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu - radcę prawnego I. R.-K., zarzucając:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2, 32 i 21 Konstytucji RP wobec niezastosowania zasady równości obywateli wobec prawa oraz ochrony własności i sanowania naruszenia zasady lex retro non agit, a także art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z w003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do stanu faktycznego występującego w sprawie oraz art. 44 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie /Dz. U. Nr 80, poz. 872 ze zm./ poprzez zastosowanie wymienionego rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego jako podstawy rozstrzygnięcia, podczas gdy działanie nowego prawa powinno odnosić się jedynie do norm proceduralnych i kompetencyjnych, a nie do przepisów prawa materialnego,
2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 134 ( 1 w zw. z art. 3 ( 1 pkt 2 ppsa poprzez zaniechanie zbadania wszystkich okoliczności sprawy i nieorzeczenie o istocie sprawy; art. 135 ppsa w zw. z art. 184 Konstytucji RP i art. 3 ( 2 pkt 2 ppsa poprzez niezastosowanie a w konsekwencji sanowanie rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 skargi kasacyjnej; art. 145 ( 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez nie uchylenie zaskarżonego postanowienia obarczonego błędami określonymi w pkt 1 skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że brak równości wobec prawa polega na tym, iż wnioski tych, których sprawy załatwiono bez przewlekłości, zostały uwzględnione, naruszenie zasady określonej w art. 4 Prawa budowlanego wiąże się z nieuwzględnieniem ustawowego prawa do zabudowy własnej niruchomości, wiążącego się z art. 21 Konstytucji RP. Zasadę lex retro non agit naruszył Sąd błędnie przyjmując, że wymienione rozporządzenie Wojewody w zakresie jego stosowania do spraw wcześniej wszczętych obejmuje materialnoprawne podstawy orzekania, a nie tylko zasady procesowe. Przepis art. 44 ustawy o administracji rządowej ma w sprawie zastosowanie, gdyż z jego treści wynika, że kwestionować akt normatywny wydany przez wojewodę może każdy, czyj interes prawny został naruszony tym aktem, a taki stan w sprawie niniejszej występuje w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną. Wydając zaskarżony wyrok wbrew zasadzie wynikającej z art. 134 ( 1 ppsa w zw. z art. 3 ( 1 ppsa Sąd nie wziął pod uwagę wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W skardze kasacyjnej jako jej podstawy wskazuje się naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2, 32 i 21 Konstytucji RP, nie uwzględnienie naruszenia zaskarżoną decyzją zasady lex retro non agit, a także art. 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 44 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie. Tak postawione zarzuty zmierzają do wykazania, że pomimo, iż w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie weszło w życie rozporządzenie wojewody wprowadzające zakaz realizowania nowej zabudowy w określonym obszarze od linii brzegowej rzeki, nie zawierające przepisów intertemporalnych, to zakaz ten nie powinien mieć w odniesieniu do rozpoznania wniosku skarżących zastosowania ze względu na wymogi art. 2, 21 i 32 Konstytucji RP jak też stosowanie zakazu w sprawie wszczętej przed jego wprowadzeniem łamie zasadę lex retro non agit.
Otóż z tak postawionymi zarzutami zgodzić się nie sposób. Niesporny w sprawie fakt, że dany teren częściowo został zabudowany przed wejściem w życie przepisów wprowadzających ograniczenia w zakresie zabudowy ze względów ochrony środowiska, i to nawet przez skarżących, nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Skoro normodawca /w tym wypadku wojewoda/ decyduje się na ustalenie regulacji o charakterze materialnoprawnym /zakaz dokonywania nowej zabudowy/ na wyznaczonym obszarze nie stanowiąc jednocześnie, iż nie dotyczy on spraw wszczętych i nie zakończonych, to nie budzi wątpliwości, że określone unormowanie ma zastosowanie od chwili jego wejścia w życie. Takie stosowanie prawa nie może być ocenione jako naruszające wskazane w podstawach skargi kasacyjnej przepisy Konstytucji RP i nie stanowi naruszenia zasady lex retro non agit.
Nie mogą być także uwzględnione jako zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, to jest: art. 134 ( 1 w zw. z art. 3 ( 1 pkt 2 ppsa, art. 135 ppsa i art. 3 ( 2 pkt 2 ppsa art. 145 ( 1 pkt 1 lit a ppsa w sytuacji, gdy niesporny w sprawie jest fakt, że proponowana lokalizacja nowej zabudowy pozostaje w obrębie terenu, objętego obowiązującym w dacie wydania rozstrzygnięcia administracyjnego unormowaniem określającym zakaz realizacji tej zabudowy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.