II OSK 1383/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. M. na decyzję Ministra Kultury o skreśleniu budynku z rejestru zabytków. Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte prawidłowo, a właścicielka była informowana o wszystkich czynnościach. Decyzja o skreśleniu oparta była na art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który przewiduje skreślenie zabytku, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Przeprowadzona wizja lokalna, dokumentacja fotograficzna i opinia Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków potwierdziły całkowite zniszczenie budynku, utratę jego walorów użytkowych i architektonicznych, co uniemożliwiało rozpoznanie pierwotnego wyglądu. Opinia była zgodna z wcześniejszą ekspertyzą mikologiczno-konserwatorską. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe i ocena materiału dowodowego były prawidłowe, a uzasadnienie wyczerpujące. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię art. 13 ust. 1 ustawy, argumentując, że pozostałości budynku mogłyby stanowić podstawę rekonstrukcji i że organy administracji nie zapewniły należytej ochrony. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 5 ustawy, obowiązek opieki nad zabytkiem spoczywa przede wszystkim na właścicielu, a nie na organach administracji. W związku z tym, zniszczenie zabytku w stopniu powodującym utratę jego wartości uzasadnia skreślenie z rejestru, co zostało prawidłowo zastosowane w tej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek skreślenia zabytku z rejestru z powodu zniszczenia oraz zakresu obowiązków właściciela w zakresie ochrony zabytków.
Dotyczy specyficznej sytuacji znacznego zniszczenia budynku wpisanego do rejestru zabytków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy budynek, który uległ znacznemu zniszczeniu, ale zachował fragmenty ścian szczytowych i wewnętrznych ścian działowych, może być uznany za 'zniszczony w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej' w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budynek, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości zabytkowych, może zostać skreślony z rejestru, nawet jeśli zachowały się jego fragmenty, jeśli te fragmenty nie pozwalają na odtworzenie pierwotnego wyglądu i utracił on swoje walory użytkowe i architektoniczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinie biegłych i dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wykazały całkowite zniszczenie budynku i utratę jego wartości zabytkowych, co uzasadniało skreślenie z rejestru. Podkreślono, że obowiązek opieki nad zabytkiem spoczywa na właścicielu.
Kto ponosi główny ciężar odpowiedzialności za opiekę nad zabytkiem wpisanym do rejestru – właściciel czy organy administracji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Główny ciężar odpowiedzialności za opiekę nad zabytkiem spoczywa na jego właścicielu lub posiadaczu, zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Uzasadnienie
NSA odrzucił argumentację skarżącej, że organy administracji nie wypełniły swoich obowiązków, wskazując, że to właściciel jest przede wszystkim zobowiązany do zapewnienia warunków ochrony zabytku.
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z.i.o.z. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, zostaje skreślony z rejestru.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z.i.o.z. art. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z.i.o.z. art. 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Opieka nad zabytkiem sprawowana przez właściciela lub posiadacza polega m.in. na zapewnieniu warunków naukowego badania, prowadzenia prac konserwatorskich, zabezpieczenia, utrzymania i korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości zabytkowych, co uzasadnia skreślenie z rejestru. • Obowiązek opieki nad zabytkiem spoczywa przede wszystkim na właścicielu.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez WSA. • Pozostałości budynku mogły stanowić podstawę rekonstrukcji do stanu pierwotnego. • Organy administracji publicznej nie wypełniły ustawowych obowiązków w zakresie ochrony zabytku.
Godne uwagi sformułowania
budynek stwarza niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, jest w stanie całkowitego zniszczenia i psuje wizerunek miasta • budynek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej • ze zrujnowanego budynku pozostały niemal wyłącznie fragmenty ścian szczytowych i część wewnętrznych ścian działowych, natomiast ściany boczne, stropy i więźba dachowa uległy zawaleniu • obowiązek opieki nad zabytkiem spoczywa przede wszystkim na jego właścicielu
Skład orzekający
Jan Paweł Tarno
sprawozdawca
Leszek Kamiński
członek
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek skreślenia zabytku z rejestru z powodu zniszczenia oraz zakresu obowiązków właściciela w zakresie ochrony zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji znacznego zniszczenia budynku wpisanego do rejestru zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa narodowego i interpretacji przepisów dotyczących zabytków, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony zabytków, a także dla właścicieli nieruchomości zabytkowych.
“Czy zrujnowany budynek nadal jest zabytkiem? NSA wyjaśnia kryteria skreślenia z rejestru.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.