II OSK 1381/22

II OSK 1381/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak
Tomasz Bąkowski /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1184/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-01-11
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. G.i A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1184/21 w sprawie ze skargi D. G. i A. C. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2020 r., nr 1048/2020, znak WOB.7722.172.2020.JKUT w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania wyciągu narciarskiego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dalej "WSA w Krakowie" wyrokiem z 11 stycznia 2022 r., II SA/Kr 1184/21 oddalił skargę D. G. i A. C. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, dalej "Małopolski WINB" z 11 grudnia 2020 r., nr 1048/2020 w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania wyciągu narciarskiego.
Powyższym postanowieniem Małopolski WINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], dalej "PINB w [...]" z 19 sierpnia 2020 r., nr 80/2020, którym na podstawie art 57 ust. 7 i art. 59f w zw. z art. 80 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej "pr. bud." wymierzono D.G. i A.C. karę w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania wyciągu narciarskiego orczykowego obsługującego stację narciarską [...] o długości 134,63 m zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] położonych w [...], realizowanego na podstawie udzielonego decyzją Starosty [...] z 18 października 2018 r., nr [...] pozwolenia na budowę - przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie.
D. G. i A. C., dalej "skarżące kasacyjnie" wniosły skargę kasacyjną, w której zaskarżył powyższy wyrok, zarzucając Sądowi I instancji:
I. rażące naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, względnie niewłaściwe zastosowanie:
1. art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 i art. 54 pr. bud. poprzez niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co przejawiło się w wywiedzeniu błędnych poglądów, iż w przedmiotowej sprawie skarżące przystąpiły do użytkowania wyciągu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a w konsekwencji, iż zasadnym było nałożenie na skarżące kary finansowej za nielegalne użytkowanie ww. wyciągu;
2. art. 59f ust. 1 w związku z art. 57 ust. 7 pr. bud. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące wyliczeniem kary finansowej, którą obciążone zostały skarżące;
II. rażące naruszenia prawa procesowego, mającego wpływ na treść orzeczenia, a to:
1. art. 106 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.), które to uchybienie miało wpływ na treść wydanego wyroku wobec braku uzupełniającego przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżące dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn i urządzeń o specjalności w zakresie urządzeń transportu linowego na okoliczność zasadności wykonywania przez skarżące testu przedmiotowego wyciągu z obciążeniem, istniejących w tym zakresie norm technicznych, oceny dokumentacji techniczno-ruchowej urządzenia oraz możliwości przeprowadzenia skutecznych badań testowych bez obciążenia;
2. art. 113 p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku wobec uznania sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia oraz zamknięcia rozprawy pomimo niecałościowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zwłaszcza braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn i urządzeń o specjalności w zakresie urządzeń transportu linowego na okoliczność zasadności wykonywania przez skarżące testu przedmiotowego wyciągu z obciążeniem, istniejących w tym zakresie norm technicznych, oceny dokumentacji techniczno-ruchowej urządzenia oraz możliwości przeprowadzenia skutecznych badań testowych bez obciążenia;
3. art. 133 i art. 134 p.p.s.a., które to uchybienie miało wpływ na treść wydanego wyroku wobec pominięcia części materiału dowodowego sprawy, niezbadania wszystkich okoliczności stanu faktycznego oraz nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn i urządzeń o specjalności w zakresie urządzeń transportu linowego, co miało bezpośredni wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a., które to uchybienie miało wpływ na treść wydanego wyroku wobec wadliwego uzasadnienia orzeczenia, a zwłaszcza braku prawidłowego uzasadnienia jego podstawy faktycznej i prawnej, ograniczające się jedynie do lakonicznego i niecałościowego przytoczenia przepisów prawa i wybranych okoliczności faktycznych sprawy;
5. art. 124 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż organ administracji prawidłowo uzasadnił zaskarżone postanowienie pod względem prawnym i faktycznym, a występujące uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy, podczas gdy w rzeczywistości błąd w ustaleniach faktycznych oraz pominięcie szeregu istotnych okoliczności, a zwłaszcza nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu z opinii biegłego miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, a organ administracyjny w żaden sposób nie uzasadnił podstawy prawnej swojego postanowienia, ograniczając się do lakonicznego, wybiórczego i niecałościowego przytoczenia przepisów prawa;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a., które to uchybienie miało wpływ na treść wydanego postanowienia wobec oddalenia skargi z powodu jej niezasadności w sytuacji, w której skarżące w sposób szczegółowy przedstawiły rzeczywisty stan faktyczny, co nie zostało w należyty sposób zweryfikowane przez organ prowadzący postępowanie, zwłaszcza nie został przeprowadzony ww. wskazany dowód z opinii biegłego, co w realiach niniejszej sprawy było konieczne z uwagi na wymagane wiadomości specjalne;
7. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy postanowienie Małopolskiego WINB z 11 grudnia 2020 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia PINB w [...] z 19 sierpnia 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej na skarżące zapadło z naruszeniem przepisów art. 7, 77 oraz 80 k.p.a., tj. w wyniku niedokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkowało pominięciem okoliczności, że skarżące przeprowadzały testy sprawności wyciągu narciarskiego z obciążeniem, a nie dopuściły go do użytkowania, co błędnie przyjął organ administracji, a co doprowadziło do nieuzasadnionego nałożenia na skarżące kary pieniężnej w wysokości [...] zł;
8. art. 141 § 4 w zw. z art. 165 p.p.s.a., które to uchybienie miało wpływ na treść wydanego postanowienia wobec wadliwego uzasadnienia orzeczenia, a zwłaszcza braku prawidłowego wskazania jego podstawy faktycznej i prawnej, które ograniczało się jedynie do lakonicznego i niecałościowego przytoczenia przepisów prawa;
9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 59a w zw. z art. 55 pr. bud. polegające na braku wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy, w tym, w szczególności podnoszonych przez skarżące okoliczności, iż wyciąg narciarski w momencie przeprowadzania kontroli nie był eksploatowany, a przeprowadzane były testy sprawności przedmiotowego wyciągu z obciążeniem;
10. art. 133 § 1 w zw. z art. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu oraz braku odniesienia w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze w zakresie, w jakim dotyczyły one błędnego przyjęcia, iż doszło do użytkowania wyciągu narciarskiego oraz zasadności nałożonej na skarżące kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania;
11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sprzeczność istotnych ustaleń organu pierwszej instancji z istniejącymi dowodami, błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, które to naruszenia skutkowały bezpodstawnym przyjęciem, iż w przedmiotowej sprawie doszło do nielegalnego użytkowania wyciągu, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia, iż wyciąg był użytkowany niezgodnie z prawem;
12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 7, 8, 9, 10, 11,12,14,15, 28 ust. 2, 35, 36, 75 § 1, 77 § 1, 80, 84 § 1,107 § 3, 238 k.p.a., wobec:
- braku usankcjonowania faktu naruszenia prawa skarżącego, jako strony postępowania, do wypowiedzenia się na temat zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań, czego skutkiem był brak możliwości rozpoznania przez organ administracji wszystkich ujawnionych okoliczności sprawy oraz przyjęcie, jako faktu użytkowania przedmiotowego wyciągu w sytuacji gdy kontrola organu I instancji miała miejsce w trakcie testów obciążeniowych urządzenia, które były zalecane przez jego producenta;
- zaniechania nadania jakiegokolwiek znaczenia prawnego faktowi braku przeprowadzenia całościowego postępowania dowodowego, pozwalającego na zbadanie wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn i urządzeń o specjalności w zakresie urządzeń transportu linowego;
- pominięcia kwestii braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zasadności wykonywania przez skarżących testu przedmiotowego wyciągu z obciążeniem, istniejących w tym zakresie norm technicznych, oceny dokumentacji techniczno-ruchowej urządzenia oraz możliwości przeprowadzenia skutecznych badań testowych bez obciążenia;
- wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji polegające na braku wystarczającego uzasadnienia podstawy faktycznej, tj. wobec nie podania przesłanek przyjęcia, iż niedopuszczalnym było przeprowadzania testów przedmiotowego wyciągu z obciążeniem, oceny podstaw dopuszczenia przedmiotowego urządzenia do eksploatacji, oceny sprawności instalacji, jej zgodności z przepisami oraz prawidłowości wykonania, a ponadto wobec braku prawidłowego przytoczenia i uzasadnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, poza ogólnym i nie całościowym przytoczeniem przepisów prawa w zakresie budowy i eksploatacji urządzeń transportu linowego.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.
W piśmie z 13 kwietnia 2022 r. skarżące kasacyjnie wniosły o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi jednak żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W analizowanej sprawie skarżące kasacyjnie podniosły zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Mimo obszerności skargi kasacyjnej jest ona bardzo ogólna, stanowi w gruncie rzeczy przywołanie stanowiska doktryny i orzecznictwa odnośnie tego co jest powinnością organu i sądu przy procedowaniu sprawy. Zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego koncentrują się głównie na bezpodstawnym przyjęciu, że do doszło do nielegalnego użytkowania wyciągu (tj. zarzuty w pkt I ppkt 1 oraz II ppkt 7, 9, 10, 11) oraz fakcie nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego (tj. zarzuty w pkt II ppkt 1, 2, 3, 5, 6, 12).
Odnosząc się do pierwszej grupy zarzutów wskazać trzeba, że bezspornym w sprawie było to, że skarżące nie legitymowały się decyzją o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego wyciągu, zaś dla wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie wystarczającym było ustalenie przez organ faktu przystąpienia do użytkowania wyciągu orczykowego lub jego części.
Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 57 ust. 7 i art. 59f w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 pr. bud. Zgodnie z art. 57 ust. 7 pr. bud. w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, jedyną przesłanką nałożenia sankcji przewidzianej w art. 57 ust. 7 pr. bud. jest zatem przystąpienie do użytkowania obiektu z naruszeniem warunków określonych w art. 54 albo 55 tej ustawy. Jest to odrębny delikt administracyjny, nie związany z innymi uchybieniami, jakich dopuścił się inwestor w procesie budowlanym. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1471/20, LEX nr 3122448; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2945/20, LEX nr 3161212). Co także istotne przepisy Prawa budowlanego nie zawierają ustawowej definicji terminu "przystąpienie do użytkowania" tym samym to, czy w danym przypadku nastąpiło przystąpienie do użytkowania, zależy od ustaleń dokonanych w konkretnej sprawie. Co do zasady, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego należy rozumieć jako rozpoczęcie korzystania, używania przynajmniej części obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w pozwoleniu na budowę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 490/18, LEX nr 3010546). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Inwestor mimo iż był zobowiązany do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zgodnie z art. 55 ust. 1 pr. bud., to pomimo jej braku udostępnił obiekt do korzystania osobom trzecim. Niewątpliwie doszło zatem do nielegalnego użytkowania obiektu, o czym świadczy przede wszystkim fakt korzystania z obiektu przez narciarzy, w tym osoby małoletnie. Wskazuje na to materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, tj. dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu kontroli z 21 i 24 lutego 2020 r., na której widać osoby korzystające z wyciągu narciarskiego oraz zamieszczona przy wyciągu orczykowym informacja dotycząca korzystania z ww. obiektu budowlanego (m.in. cennik, informacja o obowiązku noszenia kasku czy informacja o dostępności karnetów).
Co prawda skarżące wyjaśniały, że wyciąg orczykowy został uruchomiony wyłącznie w celu wykonania prób z obciążeniem i nie było to związane z przystąpieniem do jego użytkowania. Jednak wyjaśnienia te słusznie uznano za niewiarygodne. Niemożliwym byłoby z pewnością przeprowadzanie takich prób z udziałem małych dzieci, które jak bezsprzecznie wynika z dokumentacji fotograficznej korzystały z wyciągu narciarskiego. Zasadnie organ odwołuje się także do przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń transportu linowego wskazując, że przed przekazaniem wyciągu narciarskiego do eksploatacji przeprowadzane są badania techniczne i ruchowe na nieobciążonym urządzeniu. Transportowy Dozór Techniczny nie wymaga przeprowadzania ww. prób na urządzeniach obciążonych. Do tych okoliczności skarżące kasacyjne jednakże w żaden sposób się nie odnoszą, wskazując jedynie na niewłaściwą wykładnię art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 i 55 pr. bud. Trudno wobec tego uznać taki zarzut skargi kasacyjnej za zasadny.
Także zarzut naruszenia art. 59f w zw. z art. 57 ust. 7 pr. bud. jest chybiony. Skarżące kasacyjne nie wskazały bowiem na czym naruszenie to miałoby polegać. Zarzuty dotyczące wyliczenia kary nie zostały uzasadnione.
Odnosząc się do drugiej grupy zarzutów wskazać trzeba, że z akt sprawy wynika, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani przed Sądem I instancji skarżące nie składały wniosku o powołanie biegłego. W skardze, jak i w piśmie uzupełniającym stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę skarżące czynią jedynie zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, jednak nie jest to wniosek w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Wyjaśnić trzeba, że celem postępowania, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwy w sprawie organ administracji publicznej ustalił ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Przepis ten nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi nie zgadza się strona (zob. wyrok NSA z 28 stycznia 2025 r., II OSK 1174/22, LEX nr 3859069). Z kolei podnoszony przez skarżące zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. może być przedmiotem zarzutu kasacyjnego tylko wtedy, gdy Sąd I instancji dopuści dowód uzupełniający w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 7 maja 2024 r., I OSK 638/21, LEX nr 3724798), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Podobnie podniesiony przez skarżące kasacyjnie zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (zob. wyrok NSA z 22 października 2024 r., sygn. akt III FSK 1439/22, LEX nr 3815669). Naruszenie tej normy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (zob. wyrok NSA z 15 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 491/20). Także o naruszeniu normy zawartej w art. 134 p.p.s.a. można byłoby mówić tylko wtedy, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, a także wtedy gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. wyroki NSA: z 6 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1044/21; z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6481/21; z 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 109/22). Sąd pierwszej instancji rozpoznając przedmiotową skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy. W ramach tego zarzutu nie można także kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 450/15, LEX nr 1783381), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., sygn. akt I GSK 264/09, LEX nr 744745).
Skarżące podnosiły także zarzut naruszenia art. 113 p.p.s.a. wobec uznania sprawy za wystarczająco wyjaśnioną, pomimo niecałościowego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Nie wskazano jednak jednostki redakcyjnej tego przepisu, która zdaniem skarżących została naruszona. Przepis ten liczy bowiem dwa paragrafy. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że art. 113 § 1 p.p.s.a. ma charakter porządkowy, bowiem określa jedynie moment zakończenia fazy rozpoznawczej postępowania przed sądem administracyjnym. Postępowanie to nie wiąże się z czynieniem ustaleń faktycznych, w związku z tym sprawę można uznać za dostatecznie wyjaśnioną, jeżeli strony wyczerpały możliwość korzystania z przysługujących im uprawnień procesowych, a sąd nie znalazł podstaw do działania z urzędu. Ocena, czy sprawa została dostatecznie wyjaśniona, należy do sądu (zob. wyrok NSA z 23 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2981/17, LEX nr 2761937). Jednocześnie wskazać trzeba, że zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej, albowiem do skutecznego oparcia zarzutu na naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) konieczne jest ustalenie, że to naruszenie dotyczyło istotnych przepisów postępowania, gdyż tylko naruszenie takich przepisów może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2788/20, LEX nr 3629747). Nie mają także racji skarżące wskazując, że organ nie uzasadnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, ograniczając się do wybiórczego przytoczenia przepisów prawa. Za chybione uznać zatem trzeba zarzuty naruszenia art. 106 § 3 i 5 oraz powiązanych z nim zarzutów naruszenia art. 113, 133, 134 p.p.s.a. oraz 124 k.p.a.
Przechodząc do kolejnego zarzutu, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że naruszenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt I OSK 196/21). Jednocześnie wskazać należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku, stanowi odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku wymaganej kontroli instancyjnej. Niezasadnie zarzucono zatem, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia, określonych tym przepisem wymogów.
Niezrozumiałym jest natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 165 p.p.s.a., a to z tego względu, iż art. 165 p.p.s.a. brzmi: "Postanowienie niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, choćby były zaskarżone, a nawet prawomocnie.". Wobec braku sensownego uzasadnienia tego zarzutu należy uznać go za nie mający podstaw w sprawie.
Wreszcie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i w zw. z art. 7, 8, 9, 10, 11,12,14,15, 28 ust. 2, 35, 36, 75 § 1, 77 § 1, 80, 84 § 1,107 § 3, 238 k.p.a. Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć zatem miejsce w sytuacji, gdy sądowa kontrola wykaże naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Z kolei z przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, co w niniejszej sprawie zostało uczynione. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy. Całkowicie bezpodstawne są zatem zarzuty naruszenia m.in. art. 238 k.p.a. (dotyczącego zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi), czy art. 35, 36 k.p.a. (dotyczące terminów załatwiania spraw).
Niezasadnie podniesiony został także zarzut naruszenia prawa do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżące były informowane w trybie art. 10 k.p.a. o prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także możliwości składania pisemnych i ustnych wyjaśnień dotyczących rozpatrywanej sprawy (zawiadomienie z 9 lipca 2020 r.), a nadto, że skorzystały one z tego prawa przeglądając akta sprawy, na co wskazuje znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa z 20 lipca 2020 r., a następnie złożyły także pismo procesowe z 20 lipca 2020 r.
Skarżące kasacyjnie naruszenia przepisów postępowania upatrują w tym, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, mimo naruszenia w zaskarżonym postanowieniu wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów w zakresie postępowania dowodowego i wymogów postanowienia. Wbrew temu stanowisku, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia i nie stwierdzając uchybień wskazanych w skardze, miał podstawy do zastosowania regulacji zawartej w art. 151 p.p.s.a. Skarżące kasacyjnie nie przedstawiły zaś żadnej argumentacji, ani dowodów pozwalających zakwestionować przyjęte ustalenia.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.