II OSK 138/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. P. od wyroku WSA w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego podwyższającą karę pieniężną za wytwarzanie klefedronu (4-CMC) z 30 000 zł do 100 000 zł. Organ I instancji pierwotnie nałożył karę 30 000 zł, umarzając postępowanie w części dotyczącej wprowadzania do obrotu i wytwarzania mefedronu. Organ odwoławczy, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 139 k.p.a., podwyższył karę, uznając pierwotną kwotę za nieadekwatną do skali produkcji (21,9 g gotowego produktu i 13,3 kg półproduktów, co pozwalało na wytworzenie dalszych kilogramów substancji), jej wartości rynkowej (potencjalnie 212 500 zł) oraz wysokiej szkodliwości dla zdrowia i życia ludzkiego (potencjalnie narażenie 250 000 osób). WSA w Krakowie uznał, że organy administracyjne zasadnie nałożyły karę pieniężną, niezależnie od postępowania karnego, a podwyższenie kary przez organ odwoławczy było uzasadnione rażącym naruszeniem interesu społecznego, co stanowi wyjątek od zasady reformationis in peius. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych są bezzasadne. Sąd podkreślił, że przepis art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje odpowiedzialność administracyjną za wytwarzanie środków zastępczych, a pojęcie 'wytwarzanie' obejmuje już samą czynność, nie tylko jej skutek. NSA potwierdził, że zwiększenie kary przez organ odwoławczy było uzasadnione, ponieważ organ I instancji nie uwzględnił w wystarczającym stopniu ilości wytworzonej substancji, jej wartości rynkowej i szkodliwości, co stanowiło rażące naruszenie interesu społecznego. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady reformationis in peius w kontekście rażącego naruszenia interesu społecznego przy wymiarze kary administracyjnej; odpowiedzialność za wytwarzanie środków zastępczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwiększenia kary pieniężnej przez organ odwoławczy w sprawach dotyczących przeciwdziałania narkomanii.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy może podwyższyć karę pieniężną nałożoną przez organ I instancji, mimo zasady reformationis in peius, jeśli decyzja organu I instancji rażąco narusza interes społeczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może podwyższyć karę pieniężną, jeśli decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny, co stanowi wyjątek od zasady reformationis in peius.
Uzasadnienie
Interes społeczny wymaga skutecznego eliminowania działalności polegającej na produkcji środków zastępczych. Kara nałożona przez organ I instancji była nieadekwatna do skali produkcji, wartości rynkowej i szkodliwości substancji, co uzasadniało jej podwyższenie przez organ odwoławczy.
Czy samo rozpoczęcie czynności zmierzających do wytworzenia środka zastępczego, a nie tylko jego ukończenie, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posługuje się czasownikiem w trybie niedokonanym i czasie teraźniejszym ('wytwarza'), co oznacza, że wytwarzanie następuje już z momentem rozpoczęcia tej czynności, a nie tylko z chwilą wytworzenia substancji.
Uzasadnienie
Określenie 'wytwarzanie' charakteryzuje czynność wykonawczą. W sprawie zabezpieczono nie tylko gotowy produkt, ale także znaczną ilość półproduktów, co pozwalało na wyprodukowanie dalszych ilości substancji, uzasadniając przypisanie wytworzenia większej ilości niż ujawnione.
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ma charakter niezależny od odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara pieniężna ma charakter administracyjny i jest niezależna od sankcji karnej.
Uzasadnienie
Przepis art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie stanowi o sankcji administracyjnej, która wywołuje skutki prawne niezależne od ewentualnego wyroku karnego.
Przepisy (31)
Główne
u.o.p.n. art. 52a § ust. 1 i 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.o.p.n. art. 4 § pkt 11a, pkt 27, pkt 34 i 35
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.o.p.n. art. 44b § pkt 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.o.p.n. art. 44c
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.o.p.n. art. 52a § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.p.i.s. art. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.i.s. art. 4 § ust. 1 pkt 9a
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.i.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.i.s. art. 37 § ust. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
k.p.a. art. 10 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 7
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podwyższenie kary pieniężnej przez organ odwoławczy było uzasadnione rażącym naruszeniem interesu społecznego, co stanowi wyjątek od zasady reformationis in peius. • Wytwarzanie środka zastępczego obejmuje już samo rozpoczęcie czynności, a nie tylko ukończenie produkcji. • Kara pieniężna ma charakter administracyjny i jest niezależna od odpowiedzialności karnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 6, 7, 77 § 1, 78 § 1, 80, 138 § 2) i ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (art. 52a ust. 1 i 3 w zw. z art. 4 pkt 35) przez sądy i organy administracji. • Naruszenie zasady reformationis in peius przez organ odwoławczy poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony. • Brak wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, w tym brak ustalenia zamiaru wytworzenia większej ilości klefedronu. • Wydanie rozstrzygnięcia poza granicami kompetencji organu.
Godne uwagi sformułowania
interes społeczny wymaga skutecznego eliminowania działalności polegającej na produkcji środków zastępczych • wytwarzanie następuje nie z chwilą wytworzenia substancji narkotycznej, ale już z momentem rozpoczęcia tej czynności • kara pieniężna w wysokości 30 000 zł nie jest dolegliwa, a zatem nie spełnia funkcji prewencji ogólnej, jak i szczególnej • rażące naruszenie interesu społecznego
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Piotr Broda
sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady reformationis in peius w kontekście rażącego naruszenia interesu społecznego przy wymiarze kary administracyjnej; odpowiedzialność za wytwarzanie środków zastępczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwiększenia kary pieniężnej przez organ odwoławczy w sprawach dotyczących przeciwdziałania narkomanii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy produkcji niebezpiecznych substancji psychoaktywnych i wysokiej kary pieniężnej, a także ważnej zasady procesowej (reformationis in peius) w kontekście ochrony interesu społecznego.
“Produkcja 'dopalaczy' i kara 100 000 zł – sąd wyjaśnia, kiedy można podwyższyć grzywnę mimo zakazu pogarszania sytuacji strony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.