II OSK 1377/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-14
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneogrodzeniepozwolenie na budowęzgłoszenie budowyplan miejscowysamowola budowlananadzór budowlanystan poprzedniuchylenie decyzjiskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że budowa ogrodzenia o wysokości do 2,20 m nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia, a w czasie jej realizacji nie obowiązywał plan miejscowy, co czyniło decyzję o nakazie przywrócenia do stanu poprzedniego niezasadną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA uchylającego decyzję nakazującą przywrócenie ogrodzenia do stanu poprzedniego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ogrodzenie o wysokości do 2,20 m nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a w czasie jego budowy nie obowiązywał plan miejscowy. Sąd uznał, że decyzje organów nadzoru budowlanego były wadliwe, ponieważ opierały się na nieobowiązującym planie miejscowym i koncepcji architektonicznej, a nie na przepisach prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące przywrócenie ogrodzenia do stanu poprzedniego. Sprawa dotyczyła ogrodzenia między działkami nr [...] i [...] przy ul. [...] w K., którego budowę w 2017 r. uznano za niezgodną z przepisami. Organy nadzoru budowlanego nakazały przywrócenie ogrodzenia do stanu poprzedniego, opierając się na nieobowiązującym planie miejscowym z 1993 r. oraz na koncepcji architektonicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając naruszenie art. 6 K.p.a. i art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., ponieważ plan miejscowy nie obowiązywał w czasie budowy, a koncepcja architektoniczna nie stanowiła podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ogrodzenie o wysokości do 2,20 m nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a w czasie jego budowy nie obowiązywał plan miejscowy. Ponadto, stan techniczny ogrodzenia nie zagrażał bezpieczeństwu ani środowisku. Sąd odrzucił zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów P.b., u.p.z.p. oraz K.p.a., uznając, że WSA prawidłowo ocenił legalność decyzji organów nadzoru budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa ogrodzenia o wysokości do 2,20 m nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a brak obowiązującego planu miejscowego w czasie budowy wyklucza możliwość uznania jej za niezgodną z prawem w tym zakresie.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. stanowiły, że pozwolenia na budowę nie wymagała budowa ogrodzeń, a zgłoszenia wymagały jedynie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m. Brak obowiązującego planu miejscowego w czasie budowy uniemożliwiał ocenę zgodności z jego ustaleniami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Pomocnicze

P.b. art. 50 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 50 § 1 pkt 1 i 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § 1 pkt 1, ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 87 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozporządzenie art. 41 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa ogrodzenia o wysokości do 2,20 m nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W czasie budowy ogrodzenia nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Decyzje organów nadzoru budowlanego opierały się na nieobowiązujących przepisach i dokumentach niebędących źródłem prawa. Ogrodzenie nie naruszało przepisów prawa budowlanego ani warunków technicznych. Stan techniczny ogrodzenia nie zagrażał bezpieczeństwu ani środowisku.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów P.b., u.p.z.p., K.p.a. i P.p.s.a. przez WSA. Argumentacja organów nadzoru budowlanego opierająca się na nieobowiązującym planie miejscowym i koncepcji architektonicznej.

Godne uwagi sformułowania

Ogrodzenie o wysokości do 2,20 m nie spełnia definicji ogrodzenia wskazanego w art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji inwestycji, gdyż nie pozostaje ogrodzeniem o wysokości "powyżej 2,20 m", w związku z czym w myśl przepisów prawa budowlanego realizacja przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała dokonywania zgłoszenia. Plan miejscowy, na który powołały się organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, nie obowiązywał zatem w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie przedmiotowego ogrodzenia. Koncepcja architektoniczna nie stanowi przepisu prawa, nie może zatem być podstawą do wydania kontrolowanej decyzji administracyjnej skutkującej nakazem rozbiórki. Decyzje organów obydwu instancji zostały wydane częściowo w oparciu o przepisy planu miejscowego, który nie obowiązywał w czasie realizacji przedmiotowej inwestycji, jak również w momencie wydania decyzji przez organy orzekające w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla ogrodzeń, znaczenie planów miejscowych i ich utrata mocy obowiązującej, a także zasada legalizmu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie budowy ogrodzenia (2017 r.) oraz specyficznych okoliczności braku obowiązującego planu miejscowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy obowiązuje aktualny plan miejscowy lub gdy ogrodzenie przekracza dopuszczalne wysokości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie obowiązujących przepisów prawa i planów miejscowych, a także jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów prawa budowlanego.

Ogrodzenie bez pozwolenia i planu? NSA wyjaśnia, kiedy budowa jest legalna.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1377/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Grzegorz Rząsa
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1366/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-02-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 87 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 41 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4 , art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 151, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1366/22 w sprawie ze skargi K. N. i Ł. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 września 2022 r. nr 386/2022 znak:WOB.7721.364.2022.KJAS/MWIK w przedmiocie nakazu doprowadzenia ogrodzenia do stanu poprzedniego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. H. na rzecz K. N. i Ł. N. solidarnie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1366/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi K. N. i Ł. N. uchylił decyzję nr 386/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 września 2022 r. znak: WOB.7721.364.2022.KJAS/MWIK oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r., znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ w przedmiocie nakazu doprowadzenia ogrodzenia do stanu poprzedniego.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki prowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na terenie nieruchomości położonej na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.
W dniu 21 kwietnia 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę nieruchomości na działce przy ul. [...] w K. w zakresie ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...] (ul. [...]), robót wewnątrz budynku oraz zabudowy altany ogrodowej, bez uprzedniego powiadomienia właścicieli kontrolowanej działki, a co za tym idzie, pod ich nieobecność.
W przedmiocie postępowania dotyczącego ogrodzenia ustalono, iż między ww. działkami wykonano ogrodzenie ,,pełne, drewniane, z deskami zamontowanymi na profilach stalowych o wysokości wyższej od innych ogrodzeń, tj. o wysokości ok. 1,80 m i długości ok. 4,0 m". Z ww. czynności sporządzono protokół, wykonano dokumentację fotograficzną oraz dołączono dokumenty.
W związku z powyższym PINB pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie robót budowlanych wykonywanych na terenie przedmiotowej nieruchomości "realizowanych niezgodnie z przepisami" (nr id. pisma: 11592.31058.45244).
W dniu 13 maja 2022 r. PINB przeprowadził oględziny nieruchomości, w obecności strony postępowania P. H. Następnie w dniu 26 maja 2022 r. organ I instancji ponownie przeprowadził czynności kontrolne ww. działki, tym razem w obecności K. N. współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości. Kolejno w dniu 20 czerwca 2022 r. organ I instancji ponownie przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, tym razem w obecności wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, tj. K. N. i Ł. N., jak również w obecności P. H.
PINB, na podstawie wszystkich wyżej wskazanych czynności, ustalił, że na ww. działce przy ul. [...] w K., obecni współwłaściciele, a zarazem inwestorzy, zdemontowali ogrodzenie od strony pasa drogowego i wybudowali fragment ściany murowanej osłaniającej miejsce na pojemniki na odpady stałe w kształcie litery "L" o długości ok. 2,18 m x 2,0 m i wysokości 1,60 m. Pozostały teren przed wejściem do budynku został utwardzony żwirem kamiennym pod przyszłe ułożenie kostki brukowej. Pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...] od strony ulicy i części ogrodowej zostało zlokalizowane ogrodzenie pełne z desek na konstrukcji stalowej i betonowej podmurówce o wysokości 2,16-2,20 m i długości ok. 6,50 m, a w części ogrodowej o wysokości 2,12m - 2,13 m i długości ok. 10 m. W trakcie oględzin w dniu 20 czerwca 2022 r. K. i Ł. N. oświadczyli, że ogrodzenie pełne pomiędzy działkami sąsiednimi nr [...] i [...] zostało wybudowane w 2017 r. przez poprzedniego właściciela nieruchomości, na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia jego budowy złożonego w Wydziale Architektury i Urbanistyki UMK. Współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości przedłożyli kopię zaświadczenia z dnia 3 października 2017 r., znak: AU-01-4.6743.2.628.2017.ANO, którego treść wskazuje, iż organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie pełnego ogrodzenia z drewnianych desek o wysokości 2,3 m na ww. nieruchomości. Nadto współwłaściciele ww. obiektu budowlanego oświadczyli, iż przedmiotowe ogrodzenie pozostaje bez zmian od czasu zakupu nieruchomości w kwietniu 2021 r.
Nadto PINB ustalił, iż w części ogrodowej wybudowana została pergola ogrodowa o rzucie prostokąta o wymiarach 6,25 m x 2,40 m (pomiar w osiach słupów) wykonana z elementów stalowych z automatyczną żaluzją dachową.
Zgodnie z ustaleniami organu I instancji odprowadzenie wody opadowej z zamkniętego dachu następuje poprzez wewnętrzną rynnę scaloną z górną konstrukcją pergoli na teren własny nieruchomości. Pergola usytuowana jest w odległości ok. 0,2 m od istniejących ogrodzeń z działkami sąsiednimi. Od strony ogrodowej pod pergolą wykonane zostało utwardzenie terenu z płyt gresowych na całej powierzchni pergoli oraz przy budynku (w części ogrodowej) o wymiarach 2,80 m x 9,0 m.
W odpowiedzi na pismo organu I instancji z dnia 19 maja 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, Dyrektor Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa pismem z dnia 20 maja 2022 r. znak: AU-04670.882.2022.JCZ (RPW/9344/2022) przesłał do organu I instancji akta sprawy znak: AU-01-7.6743.1648.2021.ADA dotyczące wykonania robót budowlanych w zakresie remontu pokrycia dachu oraz zadaszeń wykuszy, a także wymiany obróbek blacharskich na budynku mieszkalnym na przedmiotowej nieruchomości. Natomiast w zakresie akt postępowania dotyczących zgłoszenia budowy pełnego ogrodzenia pozostającego przedmiotem niniejszego postępowania organ wskazał, iż w związku z pożarem budynku archiwum UMK "nie ma obiektywnej możliwości stwierdzenia czy akta ww. postępowania uległy zniszczeniu i czy będzie możliwe ich wypożyczenie ".
W dniu 21 czerwca 2022 r. na dziennik podawczy PINB zostało złożone pismo zatytułowane: "Opinia dotycząca możliwości budowy ogrodzenia pełnego w granicy działki [...] [...], K." sporządzona przez dr hab. inż. arch. M. F.
Po dokonaniu ww. czynności kontrolnych oraz dwukrotnych oględzinach, organ I instancji w treści zawiadomienia z dnia 22 czerwca 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ (nr id. dokumentu: 11592.55593.73842), zawiadomił strony postępowania o zawężeniu i sprecyzowaniu przedmiotu postępowania wskazując, iż postępowanie toczy się w sprawie "wybudowania pomiędzy działkami nr [...] i [...] przy ul. [...] w K. ogrodzenia pełnego z drewnianych desek na konstrukcji stalowej na podmurówce betonowej o wysokości od 1,50 m do 2,20 m i łącznej długości 14,40 m (w dwóch odcinkach 6,50 m i 9,90 m), zlokalizowanego na działce nr [...] i [...], zrealizowanego niezgodnie z przepisami". Nadto w treści ww. pisma, na podstawie art. 10 K.p.a., poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na pismo PINB z dnia 6 lipca 2022 r. znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, Kierownik pracowni Wydziału Planowania Przestrzennego UMK za pismem z dnia 7 lipca 2022 r. przedłożył wypisy i wyrysy dla przedmiotowej nieruchomości z: Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr XXXVI/229/88 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 25 kwietnia 1988 r.; Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993 r.; Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr VII/58/94 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 listopada 1994r.
W dniu 8 lipca 2022 r. PINB w Krakowie - Powiat Grodzki wydał skarżoną decyzję, znak: ROIK I.5160.55.2022.SRZ, którą nakazał współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości przywrócić do stanu poprzedniego ogrodzenie zlokalizowane między działkami nr [...] i [...] obr. [...] w K.
Odwołanie od ww. decyzji PINB w ustawowo przewidzianym terminie złożyła K. N.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 21 września 2022 r., nr 386/2022, znak: WOB.7721.346.2022.KJAS/MWIK, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r.
MWINB, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego zważył, że realizując wynikające z obowiązku określonego w art. 81 P.b. zadanie określone w art. 84 ust. 1 pkt 1 P.b. oraz konfrontując wynikający z przedłożonych akt stan faktyczny z przepisami prawa organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy PINB w Krakowie - Powiat Grodzki prowadzonych w postaci akt elektronicznych składających się z 52 załączników.
MWINB wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje weryfikacja zasadności nałożenia przez organ I instancji na K. N. i Ł. N. obowiązku doprowadzenia ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działkami [...] i [...] obr. [...] w Krakowie do stanu poprzedniego. MWINB zaznaczył przy tym, że poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje weryfikacja legalności pozostałych obiektów, na które wskazywał P. H. w piśmie z dnia 9 sierpnia 2022 r.
MWINB dokonał sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Wzmiankowana wyżej nieruchomość położona w Krakowie, składająca się z działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...], która pozostaje zabudowana ogrodzeniem objętym niniejszym postępowaniem - stanowi obecnie współwłasność K. N. i Ł. N. Działka nr [...] obr. [...] sąsiadująca bezpośrednio z terenem inwestycji stanowi natomiast współwłasność I. Z. oraz P. H. Działka drogowa nr [...] obr. [...] stanowi własność Gminy Kraków i pozostaje w zarządzie Zarządu Dróg Miasta Krakowa. W tym stanie rzeczy krąg stron postępowania został ograniczony do wskazanych powyżej osób. Organ odwoławczy uznał, iż krąg stron został w realiach niniejszej sprawy zdefiniowany w sposób prawidłowy i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, sprowadzająca się do konkluzji, że likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej prowadzenia robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działkami [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., winna następować w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. - była w ocenie MWINB prawidłowa.
Postępowanie "naprawcze" w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane wszczyna organ nadzoru budowlanego, jeśli została spełniona przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 P.b.: " W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach".
Organ odwoławczy poddał analizie wskazane powyżej przesłanki. Wskazał, że budowa ogrodzenia na podstawie ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji robót budowlanych, tj. w 2017 r., nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane z 2017 r. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej: P.b. z 2017 r.), który to przepis stanowił, że "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń". Zgodnie z ustaleniami organu I instancji wysokość ogrodzenia pozostającego przedmiotem niniejszego postępowania wynosi od 2,12 m do 2,20 m. Z art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. z 2017 r. wynikało, że "Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m". Zgodnie z wykładnią literalną ww. przepisu, a także po dokonaniu subsumcji stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, MWINB wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie o wysokości maksymalnie 2,20 m nie spełnia definicji ogrodzenia wskazanego w art. 30 ust. 1 pkt 3 P.b. w brzmieniu obowiązującym w czasie realizacji inwestycji, gdyż nie pozostaje ogrodzeniem o wysokości "powyżej 2,20 m", w związku z czym w myśl przepisów prawa budowlanego realizacja przedmiotowego ogrodzenia nie wymagała dokonywania zgłoszenia.
MWINB wskazał, że odnoszenie się do kwestii skuteczności i zakresu zgłoszenia dokonanego przez inwestora pozostaje bezprzedmiotowe, z uwagi na brak takiego wymogu w dniu realizacji inwestycji. Nadto, wracając do analizy przesłanek wskazanych w art. 50 ust. 1 P.b. MWINB wskazał, że brak wymogu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia wyklucza możliwość zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.b. Powyższy wniosek dowodzi nadto, iż pismo złożone przez stronę zatytułowane "Opinia dotycząca możliwości budowy ogrodzenia pełnego w granicy działki [...] [...], K." pozostaje bez wpływu na niniejsze postępowanie.
Powyższe stanowisko MWINB wynika z faktu, że autor ww. "opinii" we wnioskach wskazał: "Wstępna ocena przedstawionych materiałów wskazuje, że w przypadku przedłożenia Urzędowi Architektonicznemu kompletu niezbędnych dokumentów roboty budowlane przy budowie ogrodzenia nie mogłyby zostać przez urząd zaakceptowane". Brak wymogu dokonania zgłoszenia prowadzi do konkluzji, iż przedstawiony powyżej pogląd autora ww. prywatnej opinii pozostaje bezzasadny. W ocenie MWINB brak jest również zrealizowania przesłanki wskazanej w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., mimo wskazania przez P. H. na naruszenie § 41 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowił, że ,,1. Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. 2. Umieszczanie na ogrodzeniach, na wysokości mniejszej niż 1,8 m, ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego, tłuczonego szkła oraz innych podobnych wyrobów i materiałów jest zabronione".
W ocenie MWINB, analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji nie wskazuje na zaistnienie okoliczności powodujących niebezpieczeństwo dla ludzi i zwierząt, jak również zagrożenia dla mienia i środowiska. Wobec powyższego, przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. nie została w niniejszym przypadku spełniona.
W ocenie MWINB, w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. w zakresie niezgodności przedmiotowego ogrodzenia z przepisami. W przedmiotowej sprawie przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego PINB zasadnie poddał analizie zgodność realizacji przedmiotowego ogrodzenia z tymi przepisami. PINB wskazał, iż przedmiotowe ogrodzenie pełne z desek pozostawało sprzeczne z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego Uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993 r., ustalającej zasady zagospodarowania terenów według rodzajów użytkowania, dla obszaru oznaczonego symbolem "M3" w zakresie budowy osiedla mieszkaniowego dawniej "przy ul. [...] w K.".
MWINB wskazał, że w dacie realizacji przedmiotowego ogrodzenia dla działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jednakże nie oznacza to, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszym stanie faktycznym.
W toku uzyskiwania pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami z nim związanymi, zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości, określone zostały warunki jego wykonania, w tym rodzaj ogrodzenia nieruchomości. Ustalono tam, że niedopuszczalne jest ogrodzenie pełne, ze względu na dodatkowe zacienianie działek.
Nadto, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowy obszar znajduje się w strefie przewietrzania, wobec czego możliwe jest sytuowanie zabudowy w kierunku równoległym do osi pasma wentylacyjnego. Zatem ogrodzenie ażurowe spełniało zapisy planu.
Podsumowując, w przedmiotowym przypadku, zdaniem MWINB doszło do ziszczenia się przesłanki wskazanej w art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine P. b., w zw. z czym ustalenia PINB organ odwoławczy uznał za odpowiadające prawu. W tym stanie rzeczy organ l instancji zobowiązany był do nałożenia na właściciela obiektu obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
Zdaniem MWINB, zasadnie PINB uznał, że doprowadzenie ogrodzenia do stanu poprzedniego przywróci zgodność obiektu z przepisami.
Odnosząc się do treści odwołania K. N. MWINB wskazał, że wbrew zarzutom K. N., P. H. nie pozostaje "osobą postronną", natomiast z uwagi na legitymowanie się interesem prawnym w uzyskaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, pozostaje stroną postępowania administracyjnego tak przed organem I instancji, jak i w toku rozpatrywania niniejszego odwołania.
K. N. oraz Ł. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 6 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki, w oparciu ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa uchwalonego uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993 r., nieobowiązującego w czasie wykonania ogrodzenia, jak również w dniu wydania decyzji oraz w oparciu o "pismo zespołu autorskiego "[...]" z dnia 18 maja 1995 r. niestanowiące źródła prawa, co oznacza wydanie decyzji bez podstawy prawnej i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;
2. art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 2351) poprzez ich niezasadne zastosowanie i wydanie nakazu przywrócenia ogrodzenia do stanu poprzedniego w sytuacji, gdy ogrodzenie zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami;
3. art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłowe ustalenie, że ogrodzenie zostało zrealizowane w sposób niezgodny z przepisami, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy w dacie realizacji ogrodzenia dla terenu, na którym zostało ono wykonane nie obowiązywał miejscowy plan;
4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieprawidłowe ustalenie, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane w sposób niezgodny z przepisami, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
5. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji, niespełniające wymagań określonych w ww. przepisie;
6. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy nieprawidłowości, które miały miejsce na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego uzasadniały uchylenie w całości decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1366/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi K. N. i Ł. N. uchylił decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 września 2022 r. w przedmiocie nakazu doprowadzenia ogrodzenia do stanu poprzedniego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji. Jednakże, kontrolując zaskarżone decyzje Sąd stwierdził, że decyzja te, jako naruszające prawo, winny zostać usunięte z obrotu prawnego.
Sąd stwierdził, że decyzje organów obydwu instancji zostały wydane częściowo w oparciu o przepisy planu miejscowego, który nie obowiązywał w czasie realizacji przedmiotowej inwestycji, jak również w momencie wydania decyzji przez organy orzekające w niniejszej sprawie.
Na terenie objętym kwestionowaną inwestycją obowiązywał dawniej plan ogólny Miasta Krakowa, uchwalony w 1993 r. jednakże zgodnie z treścią art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: "Obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r.". Przedmiotowy plan miejscowy utracił zatem moc w 2003 r., a do czasu realizacji kwestionowanej inwestycji (co miało miejsce w 2017 r.) nie uchwalono dla tego obszaru innego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Plan miejscowy, na który powołały się organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, nie obowiązywał zatem w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie przedmiotowego ogrodzenia - jak prawidłowo ustaliły organy obydwu instancji, budowa ta miała miejsce w 2017 r.
Sąd zwrócił uwagę, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał świadomość, że w 2017 r. wskazany powyżej plan miejscowy już nie obowiązywał. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 4) wskazano bowiem: "w dacie realizacji przedmiotowego ogrodzenia dla działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego". Pomimo tego organ odwoławczy, podobnie zresztą jak wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, odwołał się do ustaleń nieobowiązującego planu miejscowego. To właśnie niezgodność ogrodzenia z ustaleniami tego planu (a konkretnie z ustaleniami dotyczącymi ustanowionej strefy przewietrzania) stanowiła, w ocenie organów nadzoru budowlanego, okoliczność wskazującą na konieczność wydania decyzji o przywróceniu ogrodzenia do stanu poprzedniego.
Dodatkowo organy obydwu instancji wydając zaskarżone decyzje odwołały się do niestanowiącego aktu prawa powszechnie obowiązującego pisma zespołu autorskiego "[...]" z dnia 18 maja 1995 r. (str. 2-3 decyzji organu I instancji). To właśnie z treści tego pisma organy nadzoru budowlanego wywodzą rzekomo obowiązujący na terenie objętym przedmiotową inwestycją zakaz realizacji ogrodzeń pełnych.
Koncepcja architektoniczna nie stanowi przepisu prawa, nie może zatem być podstawą do wydania kontrolowanej decyzji administracyjnej skutkującej nakazem rozbiórki.
Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują na naruszenie przez organy obydwu instancji art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymczasem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB zostały wydane w oparciu o nieobowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz o dokument (koncepcję architektoniczną) niestanowiący w ogóle przepisu prawa, a zatem niemogący stanowić podstawy dla wydawania jakichkolwiek wiążących dla obywateli rozstrzygnięć. W efekcie decyzje organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 6 K.p.a., co stanowi podstawę do uchylenia decyzji organów obydwu instancji. Ww. naruszenie miało bowiem istotny wpływ na wynik postępowania, prowadziło bowiem do niezasadnego uznania, że istniejące ogrodzenie jest sprzeczne z przepisami prawa, co skutkowało wydaniem nakazu jego przywrócenia do stanu poprzedniego.
Zdaniem Sądu, niezależnie od powyższego decyzje organów obydwu instancji obarczone są innymi istotnymi uchybieniami.
Konsekwencje uwzględnienia przy wydawaniu decyzji organów obydwu instancji aktów prawnych, które nie obowiązywały w trakcie budowy ogrodzenia (plan miejscowy) oraz aktów niebędących źródłami prawa (koncepcja architektoniczna) doprowadziły organy nadzoru budowlanego do nieprawidłowego stwierdzenia, że – ze względu na sprzeczność z ww. aktami – nie jest możliwa legalizacja ogrodzenia. W konsekwencji wydano nakaz rozbiórki, czym naruszono przepisy art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 oraz art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Sąd uznał, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi sprzeczność inwestycji z przepisami prawa (w szczególności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani w czasie budowy ogrodzenia, ani w czasie wydania decyzji organów obydwu instancji dla terenu, na którym zrealizowano inwestycję, żaden plan miejscowy nie obowiązywał).
Nadto już po wydaniu zaskarżonej decyzji wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", uchwalony uchwałą nr XCIV/2547/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 14 września 2022 r. Zgodnie z ustaleniami tego planu działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym jako MN.5 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a ustalenia planu nie wprowadzają zakazu budowania ogrodzeń pełnych.
W niniejszej sprawie organ I instancji nie zbadał wnikliwie kwestii zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami prawa. Całkowicie niesłusznie ustalił, że jest ona sprzeczna z nieobowiązującym już miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co prowadzi do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Konsekwencją tego naruszenia było nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien dokonać analizy w kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami prawa obowiązującymi w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w tym obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie wydać rozstrzygnięcie. W przypadku braku stwierdzenia niezgodności wykonanego ogrodzenia z prawem organ winien rozważyć umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wniósł P. H. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2352 ze zm., dalej jako: "p.b.") - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz bezpodstawne uznanie, że ogrodzenie na nieruchomości skarżących K. N. i Ł. N. - nie zostało wzniesione w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach, a także nie było podstaw do wydania decyzji o nakazie rozbiórki ogrodzenia;
2. art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 203 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p.") - poprzez błędną wykładnię oraz bezzasadne uznanie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (plan ogólny Miasta Krakowa, zatwierdzony uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993 r.), obowiązujący w okresie uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę dla budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami z nim związanymi, zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości, określającej warunki jego wykonania, w tym w szczególności rodzaj ogrodzenia nieruchomości - nie obowiązywał w żadnym zakresie, istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, a także nie ma znaczenia dla określenia zgodności z prawem ogrodzenia na nieruchomości skarżących;
3. art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art 1 ust 2 pkt 1, pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 5 ust. 1 lit a - lit g, pkt 3, pkt 9 p.b. - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz bezzasadne uznanie, że ogrodzenie na nieruchomości skarżących K. N. i Ł. N. - jest zgodne z ładem przestrzennym, nie narusza chronionego prawem interesu osób trzecich, a także zostało wzniesione w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej;
4. art 7 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie") - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz bezzasadne uznanie, że ogrodzenie na nieruchomości skarżących K. N. i Ł. N. jest zgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
5. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz bezzasadne uznanie, że pod względem materialnoprawnym, decyzje organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem zasady legalizmu;
6. art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 10, § 22 ust. 3 pkt 1 i § 25 ust. 6 uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2020 r., poz. 1984, dalej jako: "uchwała") - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz bezpodstawne uznanie, że ogrodzenie na nieruchomości skarżących K. N. i Ł. N. - nie zostało wzniesione w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach uchwały, mimo że jest to ogrodzenie pełne, które nie powstało legalnie przed wejściem w życie uchwały;
7. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. poprzez bezzasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, mimo że decyzje te (decyzja nr 386/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 września 2022 r. oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie-Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r., są zgodne z prawem;
8. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. - przez bezpodstawne uwzględnienie skargi, w sytuacji gdy istniały podstawy do jej oddalenia oraz utrzymania w obrocie prawnym decyzji (decyzja nr 386/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 września 2022 r., znak: WOB.7721.364.2022.KJAS/MWIK oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie-Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r., znak: ROIK 1.5160.55.2022.SRZ), z powodu wydania przez organy decyzji zgodnej z prawem materialnym (art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 p.b.) oraz przepisami postępowania administracyjnego (art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a.);
9. art. 141 § 4 P.p.s.a - poprzez wadliwe uzasadnienie skarżonego wyroku - pomijające zasadniczą część argumentów zawartych w zaskarżonych decyzjach organu I instancji oraz organu II instancji, a także w odpowiedzi na skargę, zawierające lakoniczne oraz nieuzasadnione ustalenia, co utrudnia ocenę sposoby rozumowania Sądu I instancji oraz kontrolę instancyjną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez P. H. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (zrzut nr 1 skargi kasacyjnej). Okoliczność, że w projekcie budowlanym było przewidziane ogrodzenie ażurowe nie oznacza, że po zrealizowaniu tego rodzaju ogrodzenia po pewnym czasie ogrodzenie to nie mogło zostać zmienione na ogrodzenie pełne. Rozpatrywanie budowy tego ogrodzenia jako odstępstwa od projektu budowlanego nie znajduje tym samym uzasadnionych podstaw.
Nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia, gdyż jak słusznie wskazał Sąd I instancji jego budowa nie naruszała prawa. Jego realizacja nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia jego budowy właściwemu organowi. Ogrodzenie nie naruszało przepisów miejscowego planu, gdyż w czasie jego budowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu przestał obowiązywać. Ogrodzenie nie naruszało też wymogów wynikających z warunków technicznych a jego stan techniczny nie zagrażał bezpieczeństwu osób oraz bezpieczeństwu mienia. Ogrodzenie to nie zagrażało też środowisku.
Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zarzut nr 2 skargi kasacyjnej). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego plan ogólny Miasta Krakowa, uchwalony uchwałą nr LXXXI/523/93 Rady Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 1993 r., w konsekwencji mógł obowiązywać jedynie do 31 grudnia 2003 r. Po tym dniu plan ten przestawał obowiązywać z mocy prawa.
Pogląd prawny wyrażony we wskazanym w skardze kasacyjnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 192/18 dotyczył zupełnie odmiennego stanu faktycznego i prawnego od tego jaki miał miejsce w niniejszej sprawie. W wyroku tym Sąd dokonywał oceny uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu uchwalonego przed dniem 1 stycznia 1995 r. w sytuacji, gdy zmiana ta miała miejsce po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie Sąd I instancji wypowiadał się w kwestii obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego 30 kwietnia 1993 r. nie zaś jego ewentualnej zmiany dokonanej po wejściu w życie ww. ustawy.
Także przytoczony w skardze kasacyjnej pogląd Sądu Najwyższego, że tereny i nieruchomości objęte planami zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc w dniu określonym w art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), nie zmieniały automatycznie z tą datą swego dotychczasowego przeznaczenia (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I CNP 82/08) nie miał zastosowania w sprawie. Przewidziany w poprzednio obowiązującym miejscowym planie nakaz budowy ogrodzeń ażurowych nie wynikał z określonego w tym planie przeznaczenia terenu tylko ze szczególnego przepisu regulującego kwestię budowy ogrodzeń.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art 1 ust 2 pkt 1, pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 5 ust. 1 lit a - lit g, pkt 3, pkt 9 p.b (zarzut nr 3 skargi kasacyjnej). Zarzut ten jest niezasadny z analogicznych przyczyn jak zarzuty nr 1 i 2 skargi kasacyjnej. Ponowne przytaczanie argumentów z tym związanych jest niecelowe.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art 7 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie. Z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje żadnych racjonalnych podstaw do przyjęcia, że ogrodzenie, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego stwarzało tego rodzaju zagrożenia.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz bezzasadne uznanie, że pod względem materialnoprawnym, decyzje organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem zasady legalizmu (zarzut nr 5 skargi kasacyjnej). Wobec tak sformułowanego zarzutu można jedynie stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że decyzje organów administracji wydane zostały z naruszeniem wymogów wskazanych w art. 6 K.p.a.
Niezasadny jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 10, § 22 ust. 3 pkt 1 i § 25 ust. 6 uchwały nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2020 r., poz. 1984) (zarzut nr 6 skargi kasacyjnej). Sąd I instancji jedynie informacyjnie w uzasadnieniu wyroku wskazał, że aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje zakazu budowy pełnych ogrodzeń. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji oceniał zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. poprzez bezzasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, mimo że decyzje te (decyzja nr 386/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 września 2022 r. oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie-Powiat Grodzki z dnia 8 lipca 2022 r., są zgodne z prawem (zarzut nr 7 skargi kasacyjnej). Wobec tak sformułowanego zarzutu można jedynie stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że decyzje organów nadzoru budowlanego naruszały prawo w sposób wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. Wobec tak sformułowanego zarzutu można jedynie stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że istniały podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Za niezasadny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. (zarzut nr 9 skargi kasacyjnej).
Ww. przepis stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z przepisu tego nie wynika obowiązek odniesienia się przez sąd administracyjny do wszystkich argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji oraz odpowiedzi na skargę. Obowiązkiem sądu jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Może to w praktyce oznaczać konieczność odniesienia się do argumentów wskazanych przez organy administracji ale nie oznacza to, że sąd administracyjny musi szczegółowo w uzasadnieniu odnosić się do wszystkich argumentów nawet jeśli są one oczywiście niezasadne lub niezwiązane ze sprawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sporządzając uzasadnienie wyroku nie naruszył wymogów wynikających z art. 141 § 1 P.p.s.a. Sąd ten wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę prawidłowości wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI