II OSK 1375/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozbawieniu M. Z. uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane pierwotnie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie służby w WOP. Kierownik Urzędu, po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego, pozbawił M. Z. tych uprawnień, uznając, że uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co stanowiło podstawę do pozbawienia uprawnień zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy o kombatantach. M. Z. kwestionował tę decyzję, argumentując, że nie ma dowodów na jego udział w walkach z podziemiem niepodległościowym i że organ niesłusznie zastosował wskazany przepis. Podkreślał, że decyzja o przyznaniu uprawnień była ostateczna i nie można jej było wzruszyć w trybie stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko Sądu I instancji i organu administracji. Sąd podkreślił zasadę trwałości decyzji ostatecznej i wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i ogranicza się do badania przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., w tym rażącego naruszenia prawa. NSA stwierdził, że w sprawie nie zaszły takie okoliczności, a przepisy art. 21 i 25 ustawy o kombatantach zostały zastosowane prawidłowo, ponieważ skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności na rzecz władzy ludowej, a brak było podstaw do zachowania tych uprawnień. Sąd zaznaczył, że prawidłowość pierwotnej decyzji o pozbawieniu uprawnień była już przedmiotem kontroli sądowej w trybie art. 154 k.p.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zasada trwałości decyzji ostatecznych oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej materii uprawnień kombatanckich i zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy o kombatantach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji ostatecznej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, jeśli skarżący twierdzi, że nie spełniał przesłanek do pozbawienia tych uprawnień, a decyzja została wydana wyłącznie na podstawie działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może stwierdzić nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie polega na ponownym merytorycznym badaniu sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i ogranicza się do badania, czy nie doszło do rażącego naruszenia prawa. W tej sprawie skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności na rzecz władzy ludowej, co stanowiło podstawę do ich pozbawienia zgodnie z ustawą. Brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a pierwotna decyzja o pozbawieniu uprawnień była już przedmiotem kontroli sądowej.
Czy stwierdzenie, że osoba nie brała udziału w żadnych walkach podczas służby wojskowej, może stanowić podstawę do stwierdzenia, że pierwotne przyznanie uprawnień kombatanckich było niesłuszne i uzasadniać ich pozbawienie w trybie nadzwyczajnym?
Odpowiedź sądu
Nie, samo stwierdzenie braku udziału w walkach nie jest wystarczające do wzruszenia ostatecznej decyzji o przyznaniu uprawnień w trybie stwierdzenia nieważności, jeśli pierwotnie uprawnienia zostały przyznane na podstawie konkretnej przesłanki (walka o utrwalenie władzy ludowej), która następnie stała się podstawą do pozbawienia tych uprawnień zgodnie z przepisami ustawy.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej. Ustawa przewiduje pozbawienie uprawnień w takich przypadkach. Nawet jeśli skarżący podnosił, że nie brał udziału w walkach, nie otwierało to drogi do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie było to rażące naruszenie prawa, a pierwotne przyznanie uprawnień opierało się na przesłance, która stała się podstawą do ich odebrania.
Przepisy (8)
Główne
Ustawa o kombatantach art. 21
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Ustawa o kombatantach art. 25 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
PPSA art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 164
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.
k.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy o kombatantach do stanu faktycznego nieobjętego hipotezą tego przepisu. • Naruszenie zasady praworządności i przepisów postępowania administracyjnego. • Brak wykazania w sposób niewątpliwy, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organ administracji. • Rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
zasada trwałości decyzji administracyjnych • stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych przepisami prawa • rażące naruszenie prawa • nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty w postępowaniu o stwierdzeniu nieważności
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący sprawozdawca
Maria Czapska - Górnikiewicz
sędzia
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zasada trwałości decyzji ostatecznych oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii uprawnień kombatanckich i zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy o kombatantach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej dotyczącej trwałości decyzji administracyjnych i ograniczeń w ich wzruszaniu, ale jej specyfika (uprawnienia kombatanckie) może ograniczać zainteresowanie szerszej publiczności.
“Trwałość decyzji administracyjnych: Kiedy można wzruszyć ostateczne rozstrzygnięcie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.