II OSK 1372/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-11-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo wodnestosunki wodnezalewanie piwnicyodpowiedzialność sąsiadaopinie biegłychpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNaczelny Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zalewania piwnicy, uznając, że przyczyna leży w wadach wykonawczych budynku skarżącej, a nie w działaniach sąsiadów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w S. odmawiającą zobowiązania sąsiadów do przywrócenia stosunków wodnych. M. K. twierdziła, że budowa domu przez sąsiadów i podwyższenie ich działki spowodowały zalewanie jej piwnicy. Organy administracji oraz WSA uznały, że przyczyna zalewania leży w wadach wykonawczych budynku skarżącej, co potwierdziła opinia biegłego geotechnika. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przedmiotem sporu było zalewanie piwnicy w budynku mieszkalnym M. K., za które skarżąca obwiniała sąsiadów, twierdząc, że budowa ich domu i podwyższenie terenu działki zakłóciły naturalne stosunki wodne. Organy administracji, opierając się na opinii biegłego geotechnika, ustaliły, że główną przyczyną zalewania piwnicy są wady wykonawcze budynku skarżącej, w tym brak izolacji przeciwwodnej i niewłaściwe odprowadzenie wody z rynien. Biegły stwierdził, że działania sąsiadów nie miały wpływu na sytuację. WSA w Łodzi podzielił te ustalenia, oddalając skargę. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a opinia biegłego była wystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy. NSA zwrócił uwagę, że organy nie mogły badać kwestii związanych z nadzorem budowlanym, a jedynie te dotyczące Prawa wodnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięć sądów i organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli opinia biegłego wykaże, że przyczyna zalewania leży w wadach wykonawczych budynku skarżącej, a nie w działaniach sąsiada.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie opinii biegłego, która jednoznacznie wskazała, że woda zalewająca piwnicę pochodzi z terenu posesji skarżącej i nie ma związku z działaniami sąsiadów. Brak było podstaw do kwestionowania tej opinii bez przedstawienia równorzędnego dowodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Prawo wodne art. 29 § 1

Prawo wodne art. 29 § 3

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia biegłego geotechnika jednoznacznie wskazała, że przyczyną zalewania piwnicy są wady wykonawcze budynku skarżącej, a nie działania sąsiadów. Brak było podstaw do kwestionowania opinii biegłego bez przedstawienia równorzędnego dowodu. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo i wyczerpująco. Badanie kwestii budowlanych wykracza poza kompetencje organu prowadzącego postępowanie w oparciu o Prawo wodne.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji polegający na braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Wniosek o uzupełnienie opinii biegłego z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej odnośnie warunków gruntowo-wodnych na nieruchomościach sąsiednich. Wniosek o zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność wpływu działań sąsiadów (usytuowanie budynku, kanalizacja deszczowa) na stosunki wodne.

Godne uwagi sformułowania

woda zalewająca piwnicę skarżącej to woda gruntowa z terenu jej posesji nie ma związku między zalewaniem piwnicy a użytkowaniem posesji sąsiedniej nie istniała potrzeba przeprowadzenia wskazanego w skardze kasacyjnej dodatkowego dowodu organy orzekające w sprawie mogły podejmować jedynie czynności należące do ich kompetencji z uwagi na przedmiot sprawy

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Małgorzata Dałkowska - Szary

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji w sprawach dotyczących odpowiedzialności za szkody wodne na gruncie, znaczenie opinii biegłych w postępowaniu administracyjnym, zakres kompetencji sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa wodnego w kontekście wad budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki dotyczący problemów z wodą, gdzie kluczowe jest ustalenie przyczyny i dowodów. Pokazuje znaczenie opinii biegłych w postępowaniu.

Kto odpowiada za zalane piwnice? Sąd rozstrzyga spór sąsiedzki o wodę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1372/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński
Małgorzata Dałkowska - Szary /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Łd 1171/10 - Wyrok WSA w Łodzi z 2011-02-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 183, art. 184, art. 209, art. 210, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 7, 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
art. 29
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary /spr./ sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1171/10 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1171/10, oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie odmowy zobowiązania do przywrócenia do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach.
Zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania M. K., organ II instancji uchylił decyzję Burmistrza W. z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz odmówił zobowiązania E. i A. R. do przywrócenia do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach oznaczonych nr ewid. A i B położonych w miejscowości W., gmina W..
Jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., zgodnie z przedstawioną "Opinią geotechniczną dla rozpoznania warunków gruntowo – wodnych w rejonie budynku mieszkalnego M. K. w miejscowości W. wraz z określeniem przyczyn zalewania piwnic wschodnich w tym budynku" orzekł brak zakłóceń stosunków wodnych spowodowanych odpływem wód z działek nr ewid. A i B należących do E. i A. R. ze szkodą dla działki nr C należącej do M. K.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że na działce M. K. znajduje się wybudowany 16 lat temu budynek mieszkalny, dwukondygnacyjny, nieotynkowany, podpiwniczony, oddalony od granicy z nieruchomością sąsiednią, stanowiącą własność E. i A. R. ok. 5,60 m. Teren wokół budynku nie jest utwardzony. Budynek wyposażony jest w rynny i rury spustowe. Na narożnikach od strony północnej woda z rur spustowych odprowadzana jest nieszczelnym połączeniem za pomocą rur drenarskich na teren działki w stronę ulicy. Na pozostałych narożnikach, woda opadowa z dachu odprowadzana jest rurą spustową na teren bezpośrednio przyległy do budynku. Piwnica zagłębiona jest w ziemi na około 70 cm. Ściany piwniczne od wewnątrz są otynkowane. W pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo–wschodniej brak jest posadzek, w podłożu piach, miejscami zawilgocony. Tuż przy ścianie wschodniej jest wykopana dziura w ziemi w kształcie leja, w której zatrzymywana ma być napływająca od ziemi woda, aby nie przedostawała się do innych pomieszczeń w pozostałej, podpiwniczonej części budynku. W pomieszczeniu po przeciwnej stronie znajduje się piec centralnego ogrzewania. W pomieszczeniu obok (od strony północno-wschodniej), gdzie wykonana jest posadzka, nie ma śladów zawilgocenia, chociaż z załączonych przez odwołującą się zdjęć wynika, że i w tym pomieszczeniu jak i w pomieszczeniu obok znajduje się woda. Za budynkiem w kierunku południowo – zachodnim teren działki obniża się i jest pagórkowaty. Tuż przy granicy z nieruchomością sąsiadów, w miejscu gdzie stoi ogrodzenie, wyraźnie widoczne jest wyższe położenie posesji (ok. 20 cm). Według twierdzeń odwołującej się, woda zaczęła napływać do budynku od 2003 r., kiedy to sąsiedzi rozpoczęli budowę domu oraz, że problemy z zalewaniem występują najczęściej w czasie wzmożonych opadów (od listopada do czerwca). Jej zdaniem, sąsiedzi przed rozpoczęciem budowy podwyższyli swoją działkę nawożąc ziemię, (miejscami tam gdzie taras nawet o około 1 m), a w miejscu gdzie wykonano utwardzenie powierzchni nawieziono rozdrobniony asfalt. Ponadto, przed rozpoczęciem budowy rozebrano stary budynek, a materiały z rozbiórki rozplantowano na terenie działki. Budynek sąsiadów jest dwukondygnacyjny ze strychem użytkowym, niepodpiwniczony o wymiarach 10 i 16 m. Budynek usytuowany jest na szczycie działki, a zjazd z działki do drogi posiada naturalny spadek w kierunku ulicy. Teren działki sąsiedniej wyniesiony jest o ok. 50 cm w stosunku do działki odwołującej się. Budynek sąsiedni usytuowany jest w odległości 3,68 m i 3,80 m od granicy z działką odwołującej się.
Następnie organ II instancji wskazał, że z art. 29 ustawy Prawo wodne wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód i zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych powodujących szkodę dla gruntów sąsiednich. Nałożenie sankcji w postaci nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom jest możliwe gdy nastąpiło naruszenie naturalnych stosunków wodnych na gruncie i istnieje związek przyczynowy pomiędzy spowodowaniem zmiany stanu wód przez właściciela, a wystąpieniem szkodliwych skutków dla nieruchomości sąsiednich.
Organ wskazał, iż zdaniem odwołującej się zdarzeniem, które miało skutkować zmianą stanu wód na gruncie była okoliczność wybudowania przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości domu i podwyższenie poziomu działki. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza jednak, zdaniem organu, że działania inwestycyjne na działce sąsiedniej nie wpłynęły na zmianę ukształtowania gruntu powodującą zmianę kierunku odpływu wód opadowych i tym samym zakłócenie stosunków wodnych na działce odwołującej się. Okoliczność tę potwierdza sporządzona w toku postępowania administracyjnego "Opinia geotechniczna dla rozpoznania warunków gruntowo – wodnych w rejonie budynku mieszkalnego M. K. w miejscowości W., wraz z określeniem przyczyn zalewania piwnic wschodnich w tym budynku". Dokument ten został opracowany przez biegłego w zakresie geologii inżynierskiej, hydrogeologii, kartowania geologicznego i mineralogii. W treści tej opinii autor napisał, iż analiza charakterystyki gruntowo–wodnej obu sąsiadujących ze sobą działek wykazała, że ani warunki gruntowo–wodne, ani szeroko rozumiana działalność budowlana E. i A. R. nie mają żadnego związku z zalewaniem piwnicy w południowo–wschodniej części domu odwołującej się. Głównym powodem takiego stanu rzeczy jest fakt, iż pomiędzy budynkami sąsiadów nie występuje przypowierzchniowa warstwa wody gruntowej. Jednakże nawet gdyby warstwa ta istniała to kierunek odpływu z rejonu domu na działce sąsiedniej ominąłby dom odwołującej się od strony południowo–wschodniej. W jeszcze większej odległości od budynku odwołującej się przepłynąłby strumień wody gruntowej z rejonu studzienki drenażowej znajdującej się na posesji sąsiedniej bez względu na to, czy studzienka ta byłaby sprawna. Rzeczoznawca wykazał, iż woda zalewająca piwnicę odwołującej się to woda gruntowa z terenu jej posesji. W związku z powyższym organ odwoławczy przyjął, że nie ma związku między zalewaniem piwnicy, a użytkowaniem posesji sąsiedniej. Organ I instancji słusznie zatem stwierdził brak zakłóceń stosunków wodnych spowodowanych odpływem wód z działek nr A i B.
Odnosząc się do zarzutów odwołania kwestionujących wiarygodność, rzetelność i kompetentność zarówno autora, jak i samej opinii organ odwoławczy uznał je za niezasadne - brak legitymacji służbowej w trakcie dokonywania czynności technicznych, nie może dyskredytować biegłego znanego z imienia i nazwiska, a ponadto legitymującego się dowodem osobistym. Nie można także nazwać "nachodzeniem i szykanowaniem" stawienia się przez rzeczoznawcę na nieruchomości odwołującej się w celu dokonania zleconych mu czynności. Odwołująca się twierdzi również, iż brak wody w studni przeczy występowaniu wód gruntowych i porowych na jej działce. Wskazała również, iż woda na jej posesji od strony wschodniej pojawia się tylko po opadach, co wyklucza, jej zdaniem, fakt istnienia wód podziemnych stale zalegających w ziemi. Dokumentacja fotograficzna załączona do opinii wskazuje jednakże, iż na posesji odwołującej się występują wody gruntowe, których zwierciadło zalega znacznie wyżej, niż poziom wody w zalanej piwnicy.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że przyczyna szkód występujących na działce odwołującej się nie leży w naruszeniu stosunków wodnych spowodowanych działaniem właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Jak stanowi art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zatem w sytuacji, gdy nie stwierdza się tego typu naruszeń, organ winien odmówić zobowiązania do wykonania określonych w cytowanym przepisie obowiązków. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji nie mieści się w dyspozycji art. 29 ust. 3 ustawy, co stanowiło podstawę uchylenia decyzji I instancji i orzeczenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze co do istoty.
Skargą M. K. zaskarżyła powyższą decyzję podnosząc, że budynek stanowiący jej własność został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, a jedyną i wyłączną przyczyną zalewania piwnicy jest okoliczność wybudowania domu przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości i powiązana z tym zmiana stosunków wodnych na gruncie. Przygotowana na zlecenie organu opinia biegłego jest opracowana w sposób stronniczy, nie opiera się na faktach i ma na celu ukrycie przestępstw właścicieli sąsiedniej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że organ II instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Sąd podkreślił, że w stanie faktycznym sprawy, w toku postępowania organ I instancji zlecił przygotowanie biegłemu opinii geotechnicznej dla rozpoznania warunków gruntowo–wodnych w rejonie budynku mieszkalnego skarżącej wraz z określeniem przyczyn zalewania piwnic wschodnich w tym budynku. Opinia została przygotowana przez biegłego z listy wojewody i biegłego sądowego w zakresie m. in. geologii inżynierskiej, jak i hydrogeologii. Z załączonej do akt administracyjnych opinii biegłego wprost wynika, że woda zalewająca piwnicę domu skarżącej to woda gruntowa z terenu jej posesji i nie ma związku między zalewaniem piwnicy domu skarżącej, a jakimkolwiek aspektem użytkowania posesji sąsiedniej. Z opinii wynika też wprost zalecenie ogólne, iż to skarżąca powinna przeprowadzić konkretne, fachowe prace techniczne, które pozwoliłyby odciąć dopływ wody gruntowej do zalewanej piwnicy. Dokument w postaci opinii został opracowany przez biegłego, jest on kompletny, niesprzeczny wewnętrznie i logiczny w swej treści więc, zdaniem Sądu, jego przydatność dla prowadzonego postępowania administracyjnego nie powinna być kontestowana.
Sąd wskazał, że bezspornym jest to, iż w postępowaniu administracyjnym organy mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń, dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Sąd wskazał, że duża część zarzutów skarżącej kwestionuje ustalenia zawarte w opinii biegłego. Przygotowany na zlecenie organu I instancji raport został natomiast opracowany przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami w zakresie geologii i hydrogeologii. Dokument ten zawiera wszystkie niezbędne informacje. Skoro w toku niniejszego postępowania nie została opracowana (w szczególności na zlecenie skarżącej) opinia, która uwzględniając przepisy prawa, odmiennie określałaby zakres negatywnego oddziaływania inwestycji, jak i działania sąsiadów na grunt skarżącej, to za wiążący uznać wypada ten raport, który w toku sprawy administracyjnej został opracowany i stanowił podstawę rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, w toku postępowania administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie doszło również do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W szczególności nie doszło do naruszenia zasady praworządności, pogłębiania zaufania do organów państwa. Organy obu instancji szczegółowo uzasadniły swoje stanowisko opierając się na opracowanej opinii biegłego. Rozpoznając sprawę, po zapoznaniu się z treścią tej opinii, nie kwestionowały jej merytorycznej zawartości. Sąd nie stwierdził także, by strona była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu.
Skargą kasacyjną M. K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) polegające na oddaleniu skargi pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego przez organy obu instancji, skutkującego niewyjaśnieniem istoty sprawy poprzez nieprzeprowadzenie w pełni postępowania dowodowego, a to:
1. w postaci uzupełnienia opinii biegłego z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej na okoliczność ustalenia, czy działania podejmowane przez właścicieli nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącej wpływają na stosunki wodne panujące na nieruchomości skarżącej, poprzez rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych na nieruchomościach sąsiednich nr A i B;
2. w postaci zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy działania podejmowane przez właścicieli nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącej wpływają na stosunki wodne panujące na nieruchomości skarżącej w ten sposób, że usytuowali budynek na wzniesieniu wyniesionym o ok. 0,50 m w stosunku do stanowiącej własność skarżącej działki nr C, przy jednoczesnych tak dużych jego gabarytach i powierzchni dachu (ponad 200 m²), a także na okoliczność prawidłowości wykonania kanalizacji deszczowej,
które to naruszenia przepisów postępowania popełnione przez organy obu instancji winny skutkować uwzględnieniem skargi przez Sąd I instancji.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi w całości oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie najistotniejszą kwestią było zbadanie ewentualnej zmiany stanu wody na gruncie uczestników postępowania, tj. na działkach nr A i B. Organ I instancji zlecił natomiast biegłemu przygotowanie opinii geotechnicznej w zakresie działki skarżącej nr C wraz z określeniem przyczyn zalewania piwnic wschodnich posadowionego na nim budynku. Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, m.in. przeprowadzonych na wcześniejszym etapie oględzin nieruchomości skarżącej oraz uczestników postępowania, a także z załączonych dokumentów wynika, iż na działkach nr A i B został wybudowany w niewielkiej odległości od granicy z działką skarżącej budynek w postaci domu jednorodzinnego o znacznych (w porównaniu z powierzchnią działki) wymiarach tj. 10 m na 16 m oraz o powierzchni dachu ok. 200 m². Ponadto z akt postępowania wynika, iż na działce małż. R. został wykonany utwardzony podjazd, który został dodatkowo wyniesiony w stosunku do działki skarżącej, a ponadto przed wybudowaniem domu na powierzchni działek nr A i B został nawieziony dodatkowy materiał w celu jej podwyższenia. Podkreślić również należy, iż organ I instancji ustalił, że małżonkowie R. mieli także wykonać na swoim gruncie odwodnienie i kanalizację deszczową, która miała zapewnić prawidłowe odprowadzenie wód opadowych z powierzchni dachu, którego spadek jest skierowany w kierunku działki skarżącej. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem skarżącej, organy obu instancji powinny w pierwszej kolejności dokonać rozpoznania stosunków wodnych na działkach nr A i B.
W skardze kasacyjnej podkreślono także, że przy sporządzaniu opinii przez biegłego z zakresu hydrologii tenże zauważył potrzebę zasięgnięcia dodatkowej opinii z zakresu budownictwa. Co więcej, organy obu instancji dysponowały również informacją, że w innym toczącym się pomiędzy stronami postępowaniu, a to przed Sądem Rejonowym w W. (sygn. akt VI W 362/06 i VI W 363/06), został dopuszczony dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa lądowego A. K., z której miało wynikać, że jedną z przyczyn zalewania działki nr C mogła być nieprawidłowo wykonana kanalizacja deszczowa. Ponadto w niniejszej sprawie przed organem I instancji powołany biegły z zakresu melioracji inż. J. K. stwierdził w piśmie z dnia 22 kwietnia 2008 r., że wydanie opinii w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach nr A i B w zakresie odprowadzania wód opadowych wymaga opinii biegłego z dziedziny budownictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania - art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego przez organy obu instancji. Powyższy zarzut skarżąca wiąże z nieprzeprowadzeniem przez organy orzekające w sprawie pełnego postępowania dowodowego, wskazując na wymóg uzyskania opinii biegłego z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej odnośnie warunków gruntowo-wodnych na nieruchomościach sąsiednich należących do E. i A. R. (nr A i B) oraz opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy podejmowane przez nich działania, związane z usytuowaniem ich budynku oraz wykonaniem kanalizacji deszczowej, wpływają na stosunki wodne panujące na nieruchomości skarżącej.
Odniesienie się do przywołanego zarzutu wymaga na wstępie uwagi, że postępowanie toczyło się z wniosku skarżącej, domagającej się przywrócenia stosunków wodnych na jej nieruchomości, czyli o rozstrzygnięcie w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym organy orzekające w sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne i ustaliły stan faktyczny. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy w rozpoznawanej sprawie nie wykazało natomiast, aby działanie właścicieli nieruchomości sąsiednich, tj. działek nr A i B, w szczególności wybudowanie przez nich budynku mieszkalnego i wywyższenie działki, powodowało zalewanie piwnicy w budynku skarżącej. Podkreślenia wymaga, że powyższy wniosek został oparty o sporządzoną na potrzeby przedmiotowego postępowania administracyjnego, opinię biegłego sądowego w zakresie hydrologii. Biegły ten został wyznaczony do wydania opinii geotechnicznej dla rozpoznania warunków gruntowo-wodnych w rejonie budynku mieszkalnego skarżącej oraz do określenia przyczyn zalewania piwnic wschodnich w tym budynku. Ze sporządzonej opinii wynika, na co zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku, że woda zalewająca piwnicę w budynku mieszkalnym skarżącej to woda gruntowa z terenu jej posesji. W opinii tej wyraźnie wskazano, że główną przyczyną zalewania przedmiotowej piwnicy jest niewłaściwe wykonanie przez skarżącą robót fundamentowych - brak izolacji przeciwwodnej. Za przyczynę zalewania uznano również m.in. nieprzedłużenie w gruncie spustu rynny północno-wschodniego naroża budynku skarżącej. Po dokonaniu natomiast analizy ewentualnego wpływu nieruchomości E. i A. R. na zalewanie przedmiotowej piwnicy biegły stwierdził, że ani warunki gruntowo-wodne nieruchomości sąsiedniej, ani szeroko rozumiana działalność budowlana właścicieli tej nieruchomości, nie mają żadnego związku z zalewaniem piwnicy skarżącej.
Niewątpliwie organy orzekające w sprawie, dysponując dokumentem sporządzonym przez osobę posiadającą odpowiednie do tego kompetencje, miały podstawy aby uznać, iż nie ma podstaw do nałożenia na E. i A. R., właścicieli nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości skarżącej, obowiązku, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Organ nie jest wprawdzie związany opinią biegłego i to od jego woli zależy ostateczny kształt decyzji, jednak nie dysponuje on wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Odmowę nałożenia ww. obowiązku uzasadniał natomiast fakt, iż przedmiotowa opinia eksperta nie zawierała jakichkolwiek niejasności czy pomyłek a konkluzja w niej zawarta nie była sprzeczna z jej uzasadnieniem. Skarżąca skutecznie nie zakwestionowała natomiast zawartych w tej opinii ustaleń, co mogła uczynić przedstawiając równorzędny z przedmiotową opinią dowód, co miało istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie istniała potrzeba przeprowadzenia wskazanego w skardze kasacyjnej dodatkowego dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej odnośnie warunków gruntowo-wodnych na nieruchomościach należących do E. i A. R. bowiem dotyczyłaby ona okoliczności dostatecznie już wyjaśnionej - wyznaczony do wykonania w niniejszej sprawie ekspertyzy biegły wykazał w sposób wiarygodny, iż woda zalewająca przedmiotową piwnicę to woda gruntowa z terenu posesji skarżącej oraz że nie ma związku między zalewaniem tej piwnicy a użytkowaniem posesji sąsiedniej. Odnośnie natomiast wskazanego w skardze kasacyjnej wymogu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa podkreślić należy, iż będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne i dotyczyło kwestii zmiany stanu wody na gruncie. Organy orzekające w sprawie mogły podejmować jedynie czynności należące do ich kompetencji z uwagi na przedmiot sprawy. Nie mogły podejmować czynności, w których właściwe są organy nadzoru budowlanego. Należy odróżnić kompetencje organu właściwego w sprawie dotyczącej art. 29 ustawy Prawo wodne od kompetencji organów właściwych w sprawach dotyczących nadzoru budowlanego.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę M. K. uznając, iż organy orzekające w sprawie zebrały materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wyczerpujący oraz dokonały właściwej subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod hipotezę normy zawartej w przepisie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne. Za nieuzasadniony należy uznać tym samym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
W związku z tym, że zarzut naruszenia ww. przepisów postępowania był jedynym podniesionym w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając ten zarzut za nieuzasadniony, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zatem pełnomocnik strony skarżącej ze stosownym oświadczeniem winien wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI