II OSK 1371/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki garażu, uznając zarzuty niewykonalności i niedopuszczalności egzekucji za bezzasadne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie WINB w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący kwestionowali możliwość egzekucji obowiązku rozbiórki garażu, podnosząc zarzuty wadliwości decyzji, niewykonalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. NSA uznał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do weryfikacji ostatecznej decyzji, a zarzuty dotyczące niewykonalności muszą mieć charakter obiektywny i trwały, czego w tej sprawie nie stwierdzono.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie obowiązku rozbiórki budynku garażowego, wynikającego z decyzji PINB z 1999 r. Skarżący podnosili zarzuty wadliwości decyzji nakazującej rozbiórkę, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niedopuszczalności egzekucji. Sąd pierwszej instancji uznał, że ewentualna wadliwość decyzji nie może być przedmiotem zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do weryfikowania ostatecznej decyzji. Stwierdzono również, że zarzut niewykonalności obowiązku niepieniężnego nie został uzasadniony, gdyż przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku nie miały charakteru trwałego i niezależnego od zobowiązanego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Podkreślono, że postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego jest postępowaniem incydentalnym, a organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. NSA wyjaśnił, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód nieusuwalnych, a trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności. Wskazano również, że decyzja nakazująca rozbiórkę była przedmiotem kontroli sądowej w przeszłości i nie było wątpliwości co do jej przedmiotu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ prowadzący egzekucję nie jest uprawniony do weryfikowania ostatecznej decyzji, która podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność lub prawidłowość obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wszelkie zarzuty dotyczące wadliwości decyzji powinny być podnoszone w odrębnych postępowaniach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 23 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny i trwały. Trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności obowiązku. W sprawie nie zaszły przesłanki niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Wadliwość decyzji nakazującej rozbiórkę. Niewykonalność obowiązku rozbiórki garażu z uwagi na niejasność przedmiotu rozbiórki. Niewykonalność obowiązku rozbiórki z uwagi na możliwość powstania zagrożenia katastrofą budowlaną po częściowej rozbiórce. Niedopuszczalność egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
organ prowadzący egzekucję nie jest uprawniony do weryfikowania decyzji ostatecznej niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności kwestii niewykonalności i niedopuszczalności egzekucji obowiązków niepieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku rozbiórki, ale zasady dotyczące niewykonalności mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, pokazując, że organ egzekucyjny nie jest sądem weryfikującym merytorycznie decyzję, a zarzuty dotyczące niewykonalności muszą być obiektywne i udowodnione.
“Egzekucja administracyjna: Kiedy można kwestionować obowiązek rozbiórki?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1371/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2020-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-05-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/ Jerzy Stankowski Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 696/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-12-29 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1257 art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2016 poz 599 art. 33 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz.U. 2016 poz 718 art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 696/17 w sprawie ze skargi W. W. i B. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 696/17, oddalił skargę W. W. i B. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższym postanowieniem organ drugiej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 zm.), po rozpatrzeniu zażalenia W. i B. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], nieuwzględniające zarzutów wniesionych przez W. i B. W., dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], mającego na celu wyegzekwowanie obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...], nakazującej rozbiórkę budynku garażowego - pomieszczenia garażowego usytuowanego na działce położonej przy ul. K. [...], gm. P., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że skarżący podnieśli zarzut wadliwości decyzji nakazującej rozbiórkę budynku garażowego, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, wygaśnięcie obowiązku i niedopuszczalności egzekucji. Odnosząc się do powyższego, stwierdził za organem, że ewentualna wadliwość decyzji nakazującej rozbiórkę nie może być przedmiotem zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż organ prowadzący egzekucję nie jest uprawniony do weryfikowania decyzji ostatecznej, która podlega wykonaniu. Dodatkowo zauważył, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999 r., była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 września 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 815/03, oddalił skargę. Wyrok ten dotyczył skargi M. O., którego następcą prawnym jest W. W. Sąd podał, że za bezzasadny uznano także zarzut niewykonalności decyzji o charakterze niepieniężnym, która oznacza, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie. Podniósł, że będący przedmiotem przymusowego wykonania obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, która jest ostateczna i podlega wykonaniu. Jej wzruszenie możliwe jest jedynie w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych. Dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, strona zobowiązana musi dostosować się do nałożonego nakazu. Sąd podkreślił, że przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku powinny istnieć niezależnie od podmiotu zobowiązanego oraz mieć charakter trwały. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Chodzi o sytuację, w której, w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki, nikt nie może wykonać obowiązku. Okoliczności, które podnoszą w toku kontrolowanego postępowania skarżący, w ocenie Sądu, nie sposób uznać za niewykonalność obowiązku. Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., zwana dalej: "u.p.e.a.") - bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ciężar dowodu, iż obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 pkt 5 u.p.e.a. obciążą stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Strona wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej winna wykazać, że taka niewykonalność faktycznie istnieje. Rzeczą organów egzekucyjnych jest ocena, czy okoliczności podnoszone przez stronę powodują obiektywną niewykonalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ocenie Sądu dokonana w tej sprawie ocena organów była prawidłowa, natomiast argumentacja strony skarżącej bezzasadna. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że są one niezasadne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia działanie organów nadzoru budowlanego zmierzające do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku garażowego. Zarzuty skarżących dotyczące braku wystarczającego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego odnoszą się w istocie do tej decyzji. Ponadto, w nawiązaniu do zarzutów skargi, tj. naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., Sąd wskazał, że mylnie stawia tezę strona skarżąca, iż rozbiórce podlega jedynie część budynku (str. 2 i str. 9 skargi), bowiem nie ma tu wątpliwości, iż w decyzji nr [...] z [...] listopada 1999 r. nakazano dokonanie rozbiórki budynku garażu całości. Natomiast organ egzekucyjny na podstawie wglądu do informatycznej bazy ewidencji gruntów ustalił, że powierzchnia zabudowy budynku garażowego na działce [...] wynosi 43 m2. Podsumowując, Sąd uznał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów u.p.e.a., w związku z czym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła W. W. (skarga kasacyjna B. W. została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 4 kwietnia 2018 r.), wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, z uwagi na fakt, iż uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 33 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że okoliczności, na które powołali się skarżący w piśmie z dnia 24 lipca 2016 r. nie stanowią zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; c) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób ogólnikowy i wskazujący na to, że Sąd nie zbadał całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 33 u.p.e.a., poprzez ich wadliwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zarzuty podniesione w piśmie z dnia 24 lipca 2016 r. nie stanowią zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej; W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że okoliczności, które strona podniosła w piśmie z dnia 24 lipca 2016 r. mieszczą się w katalogu zawartym w art. 33 § 1 u.p.e.a., gdyż dotyczą niewykonalności obowiązku i niedopuszczalności egzekucji. Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej, który znajduje się w aktach sprawy, na działce nr [...] znajdują się cztery budynki (dwa mieszkalne i dwa gospodarcze). Jeden z budynków usytuowany jest w granicy z działką ew. nr [...], natomiast drugi w granicy z działką ew. nr [...]. Tymczasem, ani z sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], ani z sentencji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wynika, którego z budynków dotyczą te decyzje, co samo przez się czyni je niewykonalnymi. Dodatkowo skarżąca zauważyła, że w uzasadnieniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...], wskazano, iż budynek, którego decyzja dotyczy znajduje się w granicy z działką ew. nr [...]. Jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że działka ew. nr [...] nigdy nie graniczyła i nie graniczy z działką nr [...]. Należy zatem uznać, że ustalenia organów co do usytuowania przedmiotu rozbiórki są niezrozumiałe i nie jasne, co przekłada się na brak możliwości wykonania przedmiotowej decyzji. W ocenie strony, nawet po przyjęciu, że na podstawie ww. decyzji można ustalić, którego budynku usytuowanego na działce ew. nr [...] dotyczą kwestionowane decyzje, to z decyzji tych nie wynika dokładnie i z całą pewnością, które części tego budynku mają podlegać rozbiórce. Sentencja decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] "Nr [...] z dnia [...] września 2011 r., znak: [...]" jest wewnętrznie sprzeczna, gdyż nakazuje rozbiórkę "budynku garażu-pomieszczenia gospodarczego". Już samo w sobie to stwierdzenie powoduje niewykonalność tej decyzji, ponieważ nie wiadomo, czy organowi chodzi o rozbiórkę jakiegoś bliżej nieokreślonego samodzielnego budynku garażowego, czy też o rozbiórkę części jakiegoś budynku w postaci niewskazanego bliżej pomieszczenia gospodarczego. Podkreślić należy, iż samodzielny budynek w istotny sposób różni się od pomieszczenia, które jest tylko częścią składową budynku i nie może stanowić samodzielnej całości konstrukcyjnej w przeciwieństwie do budynku. Ponadto, budynek objęty decyzją został przebudowany, a więc tak naprawdę organ winien nakazać przywrócenie go do stanu sprzed przebudowy. Sama rozbiórka doprowadzi do sytuacji, w której pozostanie tylko część budynku nie nadająca się do użytku, a jednocześnie mogąca stwarzać zagrożenie katastrofą budowlaną. W związku z możliwością doprowadzenia, w wyniku wykonania obowiązku, do stanu zagrażającego bezpieczeństwu, egzekucja jest niewykonalna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich w sprawach, w których strona wnosząca skargę kasacyjną nie zrzekła się rozprawy lub inna strona zażądała przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli wszystkie strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze skierowania sprawy na posiedzenie niejawne wyrażą na to zgodę. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie wszystkie strony zgodziły się na rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, Sąd rozpoznał sprawę w tym trybie. Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zauważyć należy, że podniesiona przez skarżącą argumentacja dla uzasadnienia sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, podobnie jak zawarta w skardze do Sądu I instancji i wniesionych w piśmie z dnia 24 lipca 2016 r. zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, sprowadza się do dwóch zasadniczych kwestii, które, w jej ocenie, rzutują na niemożność prowadzenia egzekucji administracyjnej. Po pierwsze, że z decyzji objętej tytułem wykonawczym nie wynika, którego budynku ona dotyczy, ewentualnie, które części budynku mają podlegać rozbiórce, po drugie, że rozbiórka doprowadzi do sytuacji, w której pozostanie tylko część budynku nie nadająca się do użytku, a jednocześnie mogąca stwarzać zagrożenie katastrofą budowlaną. W tym też strona upatruje niewykonalności obowiązku i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 5 i 6 u.p.e.a.), aczkolwiek w głównej mierze akcentuje niewykonalność obowiązku. Na wstępie, wypada wyjaśnić, że postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33-35 u.p.e.a., jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego (zob. art. 33 § 1 u.p.e.a.). Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. art. 29 § 1 u.p.e.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy orzekające w przedmiocie zgłoszonych zarzutów poczyniły wszelkie konieczne ustalenia w zakresie istotnym dla stwierdzenia, czy podniesione okoliczności, mogą stanowić podstawę skutecznych zarzutów z art. 33 § 1 pkt 5 i 6 u.p.e.a., które to ustalenia, następnie doprowadziły je do uprawnionej konkluzji, że w stanie faktycznym sprawy, nie może być mowy o niewykonalności obowiązku, czy też niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna ze względów przedmiotowych, w szczególności gdy obowiązek podlega egzekucji sądowej i ze względów podmiotowych, co do zasady wobec osób, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlegają orzecznictwu organów polskich. Niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych będzie miała miejsce także wtedy, gdy dany obowiązek wynika z decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym. Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy więc do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych podmiotowych lub przedmiotowych (zob. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 903/19). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, jak stwierdziły organy egzekucyjne, nie zachodzi żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna, nie podważa tego ustalenia. W dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym decyzja, która nie została wykonana i która podlega egzekucji administracyjnej. Autor skargi kasacyjnej, co wynika z jej uzasadnienia i co zostało wyżej zauważone, w swojej argumentacji odnosi się do niewykonalności obowiązku, wskazując na niejasność przedmiotu rozbiórki oraz trudności w realizacji rozbiórki. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Ponadto, czym innym jest prawna lub faktyczna niewykonalność obowiązku będącego przedmiotem egzekucji administracyjnej, a czym innym możliwość niezgodnego z prawem lub wadliwego technicznie wykonania obowiązku, który sam w sobie jest wykonalny. W razie powstania określonych zagrożeń lub niebezpieczeństw związanych z nieprawidłowym wykonywaniem treści decyzji zobowiązany lub inne zainteresowane podmioty mają możliwość występowania do właściwych organów o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, postępowania egzekucyjnego lub egzekucji administracyjnej (zob. art. 23 § 6 u.p.e.a.) – por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2433/16. Na uwagę zasługuje fakt, że decyzja z dnia [...] listopada 1999 r. (objęta tytułem wykonawczym), została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji z dnia [...] stycznia 2003 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 września 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 815/03, oddalił skargę wniesioną na decyzję organu odwoławczego. Nadto, jak słusznie zauważył organ egzekucyjny pierwszej instancji, w sprawie przedmiotowego budynku wielokrotnie dokonywano czynności kontrolnych w terenie, również z udziałem zobowiązanych. W tej sytuacji strona nie powinna powoływać się na wadliwości tkwiące w decyzji nakazującej rozbiórkę, ani także podnosić, iż nie jest jej znana lokalizacja obiektu objętego nakazem. Odwołać się także można w tym zakresie do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2527/16, którym dokonano kontroli postanowienia w przedmiocie skierowania obowiązku, objętego niniejszym tytułem wykonawczym nr [...], do wykonania zastępczego. W wyroku tym, zawarto stwierdzenie, że "nie ma tu wątpliwości, iż w decyzji nr [...] z [...] listopada 1999 r. nakazano dokonanie rozbiórki budynku garażu w całości (...) powierzchnia zabudowy budynku garażowego na działce 1319 wynosi 43 m2." W przypadku zaś powstania określonych zagrożeń lub niebezpieczeństw związanych z nieprawidłowym wykonywaniem treści decyzji, jak wyżej podkreślono, zobowiązany lub inne zainteresowane podmioty mają możliwość występowania do właściwych organów o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, postępowania egzekucyjnego lub egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, nie sposób jest uznać, że w omawianej sprawie, mamy do czynienia z niewykonalnością obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zarzut egzekucyjny oparty na tej podstawie nie może zmierzać do ponownej merytorycznej weryfikacji decyzji nakazującej rozbiórkę, a tego w gruncie rzeczy oczekuje strona. Tym samym podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 33 u.p.e.a., nie zasługiwały na uwzględnienie. W odniesieniu do ich redakcji, zauważyć należy, że zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego powinien być przez autora skargi kasacyjnej powiązany z naruszeniem art. 18 u.p.e.a., zaś zarzut naruszenia art. 33 u.p.e.a., powinien być wskazany według adekwatnej, najmniejszej jednostki redakcyjnej. Nie doszło również do naruszenia art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a. bowiem wyrok Sądu I instancji został wydany na podstawie akt sprawy, zawiera wszelkie niezbędne elementy, określone przepisem prawa i poddaje się kontroli instancyjnej. Autor zaś skargi kasacyjnej nie wyjaśnił w sposób szczegółowy, w czym upatruje wadliwości uzasadnienia wyroku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI