II OSK 137/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-07
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneroboty budowlanezgłoszeniepozwolenie na budowętablica reklamowabudowlainstalacjatrwałe związanie z gruntemNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kwalifikacji prawnej instalacji tablicy reklamowej jako budowli wymagającej pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego o sprzeciwie do zgłoszenia robót budowlanych. Skarżący chcieli zainstalować dużą tablicę reklamową, twierdząc, że jest to instalacja, a nie budowa. Organy administracji i sąd uznały, że ze względu na rozmiar, fundament i sposób posadowienia, tablica stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez P.K. i K.P. prowadzących działalność gospodarczą, którzy zgłosili zamiar wykonania tablicy reklamowej. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie instalację podlegającą zgłoszeniu. Wojewoda Podlaski utrzymał decyzję w mocy, ale zmienił podstawę prawną, wskazując na art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego i uznając inwestycję za budowlę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd I instancji podkreślił, że instalowanie tablic reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego nie obejmuje wykonania nowego obiektu w nowym miejscu, lecz prace związane z już istniejącym obiektem. Duże gabaryty, masa i sposób osadzenia w gruncie wskazują na budowlę. NSA w wyroku z 7 lutego 2023 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że duża tablica reklamowa z fundamentem stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie instalację. Sąd podkreślił, że zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę należy interpretować ściśle, a o trwałości związania z gruntem decydują parametry obiektu, a nie wola stron czy możliwość demontażu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie wolnostojącej tablicy reklamowej o znacznych gabarytach, z fundamentem, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że parametry urządzenia (fundament, wysokość, wymiary planszy) wskazują na budowlę trwale związaną z gruntem, a nie na instalację. Zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę należy interpretować ściśle.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli, w tym wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem.

p.b. art. 29 § ust. 3 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych poza obszarem zabudowanym.

p.b. art. 30 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek organu administracji architektoniczno-budowlanej wniesienia sprzeciwu w przypadku niezastosowania się przez inwestora do wymagań dotyczących pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

k.p.a. art. 107 § par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja tablicy reklamowej jako budowli trwale związanej z gruntem, wymagającej pozwolenia na budowę, ze względu na jej gabaryty, fundament i sposób posadowienia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących, że wykonanie tablicy reklamowej jest jedynie instalacją podlegającą zgłoszeniu, a nie budową. Argumentacja dotycząca możliwości demontażu tablicy i jej tymczasowego charakteru. Argumentacja o braku bezwzględnego zakazu lokalizacji reklam przy drogach międzynarodowych (choć nie była to główna podstawa rozstrzygnięcia).

Godne uwagi sformułowania

instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie obejmuje wykonania nowego obiektu w nowym miejscu, lecz zawiera tylko takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem nie może ulegać wątpliwości, że w wyniku wskazanych w opisie projektowanego obiektu prac budowlanych ma powstać "od podstaw", w określonym miejscu, nowy obiekt o znacznych gabarytach, stanowiący budowlaną i techniczno-użytkową całość o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to, czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, że można go zdemontować. Jest to okoliczność ewentualnie mogąca przesądzać o jego tymczasowości, ale nie o trwałości związania z gruntem. zwolnienia z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, wymienione w art. 29 ust. 1-4 p.b., jako wyjątki od wskazanej zasady, powinny być interpretowane ściśle

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Małgorzata Miron

członek

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między budowlą a instalacją reklamową oraz kryteriów trwałego związania z gruntem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dużej, wolnostojącej tablicy reklamowej z fundamentem. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do mniejszych, prostszych konstrukcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam zewnętrznych i wymagań formalnych związanych z ich budową. Rozróżnienie między instalacją a budowlą jest kluczowe dla wielu inwestorów.

Duża reklama na fundamencie to już nie instalacja, a budowla. Sprawdź, kiedy potrzebujesz pozwolenia na budowę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 137/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Bk 520/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2021-09-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c, art. 30 ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. i K.P. prowadzących działalność gospodarczą [...] s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 520/21 w sprawie ze skargi P.K. i K.P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] s.c. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia z 5 maja 2021 r., nr AB-II.7843.5.2021.AK w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 23 września 2021 r., II SA/Bk 520/21 oddalił skargę P.K. i K.P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] s.c., na decyzję Wojewody Podlaskiego z 5 maja 2021 r., nr AB-II.7843.5.2021.AK w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
P.K. i K.P., prowadzący działalność gospodarczą [...] s.c., wniesionym 5 października 2020 r. pismem zgłosili Staroście [...] zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu tablicy reklamowej na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości P., gmina [...]. Postanowieniem z 26 października 2020 r., zmienionym postanowieniem z 24 listopada 2020 r. w zakresie wyznaczonego terminu, Starosta [...], działając na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) dalej: p.b., nałożył na zgłaszających obowiązek uzupełnienia do 30 grudnia 2020 r. wniesionego zgłoszenia. W piśmie z 30 grudnia 2020 r. zgłaszający wskazali, że uzupełnili przedłożoną dokumentacją towarzyszącą zgłoszeniu zgodnie ze wskazaniami zawartymi w pkt. 1, 2 i 4 postanowienia, odstąpili natomiast od przedstawienia uzgodnienia lokalizacji tablicy reklamowej z zarządcą drogi, ponieważ taki obowiązek, zdaniem zgłaszających, nie posiada podstawy prawnej.
Starosta [...] decyzją z 20 stycznia 2021 r. znak: AR.6743.1.12.55.2020 na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. zgłosił sprzeciw do zamiaru wykonania tablicy reklamowej na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości P., gmina [...]. Wyjaśniając powyższe rozstrzygnięcie, organ wskazał, że 30 grudnia 2020 r. doszło do uzupełnienia zgłoszenia, niemniej nie dotyczyło to obowiązków wskazanych we wszystkich punktach postanowienia. Niewykonanie nałożonego obowiązku uzupełnienia zgłoszenia w terminie spowodowało wniesienie sprzeciwu. Starosta [...] przywołał równocześnie treść art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b., wskazując, że droga krajowa nr 8, przy której planowana jest lokalizacja urządzenia reklamowego, stanowi odcinek drogi międzynarodowej E-67. Zgodnie z załącznikiem nr II pkt VII.4 do umowy europejskiej o głównych drogach ruchu międzynarodowego (AGR), sporządzonej w Genewie dnia 15 listopada 1975 r., ratyfikowanej 14 września 1984 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 10, poz. 35), ze względu na bezpieczeństwo i estetykę ustawianie tablic reklamowych przy drogach międzynarodowych jest zakazane. W sprawie ma zastosowanie powyższy zakaz.
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Podlaski decyzją z 5 maja 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia jest zasadna, jednakże powinna ona opierać się na innej podstawie prawnej, niż wskazał Starosta Białostocki, ponieważ, zdaniem Wojewody [...], w analizowanej sprawy zastosowanie znajduje art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. Organ zauważył, że sporna inwestycja ma konstrukcję przestrzenną reklamy zakotwionej do żelbetowych płyt drogowych spiętych prętami. Konstrukcję zaprojektowano jako stalową, w której główny ustrój nośny stanowią ramy kratowe w rozstawie co 5 m, spięte poziomymi kratownicami i ryglami. Sztywność przestrzenną zapewniono dzięki prętom. Maksymalny wymiar planszy reklamowej, który może zostać zamocowany na konstrukcji stalowej to 8,00 m x 12,50 m, a minimalny 6,00 m x 10,00 m. W celu zakotwienia konstrukcji zaprojektowano fundament, składający się z płyt żelbetowych o wymiarach 280 x 200 x 20 cm. Płyty wyposażono w marki stalowe, w których umieszcza się kotwę stalową z pręta. Kotwa ta pozwala połączyć płyty żelbetowe w jeden element. Z opisu technicznego ww. inwestycji wynika zatem, że prace budowlane podejmowane przez inwestora będą polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu, a nie jego instalowaniu, czy remoncie. W przypadku urządzeń reklamowych dla ustalenia, czy dotyczące ich roboty budowlane mieszczą się w zakresie robót budowlanych określonych w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b., czy też stanowią budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b., polegającą na wykonaniu w określonym miejscu wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, istotne jest ustalenie, czy planowane prace zmierzają do wykonania urządzenia reklamowego będącego budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Zarówno wielkość projektowanego urządzenia reklamowego, jak i jego masa całkowita i sposób osadzenia w gruncie świadczą, zdaniem organu odwoławczego, o tym, że zgłoszona inwestycja jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b., tj. wolnostojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym. Taka kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Organ odwoławczy wskazał równocześnie, że zgadza się ze stanowiskiem odwołujących, iż żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przewiduje bezwzględnego zakazu sytuowania tablic reklamowych przy drogach międzynarodowych, a nałożenie na zgłaszających obowiązku uzgodnienia lokalizacji inwestycji z zarządcą drogi stanowiło naruszenie prawa. Nie zmienia to jednak faktu, że wniesienie sprzeciwu pozostawało w sprawie uzasadnione ze względu na kwalifikację inwestycji.
P.K. i K.P., prowadzący działalność gospodarczą [...] s.c., złożyli skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) dalej: k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie; art. 7a w zw. z art. 9 i art. 11 oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak rzeczywistego odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych; art. 3 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b. poprzez ich błędną wykładnię i nieuwzględnienie przy ich interpretacji dorobku prawa cywilnego; art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. poprzez jego zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd I instancji wyjaśnił, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na zastosowanie w sprawie art. 30 ust. 6 pkt 1 a nie art. 30 ust. 6 pkt pkt 2 p.b., trafnie nie podzielając poglądu Starosty [...] odnośnie do niezgodności lokalizacji urządzenia reklamowego przy drodze międzynarodowej czy też konieczność uzyskania uzgodnienia z zarządcą drogi. Zdaniem Sądu I instancji, kwestię sporną pomiędzy stronami stanowi kwalifikacja zgłaszanych robót budowlanych i w tym zakresie przyznać należy rację organowi, który uznał, że przedmiotem zgłoszenia jest budowa, nie zaś instalacja urządzenia reklamowego. W myśl art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b., wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Sąd uznał za trafne spostrzeżenie organu, że instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b nie obejmuje wykonania nowego obiektu w nowym miejscu, lecz zawiera tylko takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem, i nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. Zdaniem Sądu, nie może ulegać wątpliwości, że w wyniku wskazanych w opisie projektowanego obiektu prac budowlanych ma powstać "od podstaw", w określonym miejscu, nowy obiekt o znacznych gabarytach, stanowiący budowlaną i techniczno-użytkową całość. Jeśli chodzi o instalowanie urządzeń reklamowych, to przypadek taki zachodzi przy urządzeniach wolnostojących niezwiązanych trwale z gruntem, które są stosunkowo lekkie, przenośne i posiadają małe gabaryty. Takiego charakteru nie można przypisać przedłożonemu do akt projektowi konstrukcji. Sąd w tym kontekście zauważył, że charakterystyczne jest to, iż skarżący zdawali sobie sprawę z konieczności zaprojektowania spornego obiektu przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje, gdyż mimo braku prawnego obowiązku dołączenia do zgłoszenia robót budowlanych projektu budowlanego, taki projekt de facto został dołączony. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, Sąd I instancji przypomniał, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to, czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Zdaniem Sądu I instancji, nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem musi oznaczać brak możliwości odłączenia obiektu od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Nadto, trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, że można go zdemontować. Jest to okoliczność ewentualnie mogąca przesądzać o jego tymczasowości, ale nie o trwałości związania z gruntem. Za bezzasadny Sąd uznał argument odwołujący się do zaniechania przez organ wykładni innych aktów prawa niż p.b.
P.K. i K.P., prowadzący działalność gospodarczą [...] s.c., złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że wykonanie przez skarżących tablicy reklamowej objętej zaskarżonymi rozstrzygnięciami nie powstaje w wyniku instalowania, ale w wyniku budowy i w związku z tym nie mieści się w kategorii wyjątków, dla których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę; nieuwzględnieniu przy interpretacji przepisów p.b. dorobku prawa cywilnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. przyjęcie, że projektowana tablica reklamowa objęta zaskarżoną decyzją stanowi wolnostojący, trwale związany z gruntem obiekt budowlany, a w związku z tym konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę; posłużeniu się przez Sąd I instancji w swej argumentacji stricte wykładnią p.b. nie uwzględniającą dorobku prawa cywilnego i orzecznictwa podatkowego, które przez wzgląd na brak kluczowych pojęć w p.b. powinny być wzięte pod uwagę; braku rozważenia woli skarżących w kwestii trwałości związania inwestycji z gruntem i jej tymczasowego charakteru, przejawiającej się w szczególności w opisowej części projektu tablicy reklamowej;
2) art. 3 pkt 3 p.b. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że każde urządzenie reklamowe, którego posadowienie jest "na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję", stanowi budowlę, której wykonanie wymaga pozwolenia na budowę;
3) art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu za prawidłowe utrzymanie przez Wojewodę Podlaskiego sprzeciwu wniesionego przez Starostę [...] i tym samym przyjęcie, że zgłoszenie przez skarżących zamiaru wykonania tablicy reklamowej dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i w związku z tym oddalenie skargi prowadzące do utrzymania w mocy decyzji organu odwoławczego stwierdzającej istnienie ww. obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, mimo że w świetle całokształtu okoliczności nieprawidłowe jest uznanie wykonania tablicy reklamowej objętej skarżonymi rozstrzygnięciami za budowę w sytuacji, gdy stanowi ona instalację;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na tym, że organy nie rozpatrzyły w sposób wszechstronny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie rozważyły całokształtu okoliczności i zaniechały rzetelnej analizy cech inwestycji, przez co ustaliły stan faktyczny w sposób nieprawidłowy, albowiem wbrew materiałom dowodowym znajdującym się w aktach sprawy przyjęły błędną kwalifikację prawną tablicy reklamowej; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu I instancji, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić.
Wobec powyższych zarzutów skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący oświadczyli, że zrzekają się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta na uzasadnionych podstawach.
Ocena prawna Sądu I instancji nie cechuje się wskazywaną przez skarżącego kasacyjnie wadliwością w zakresie przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znaczenia przypisanego art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c w zw. z art. 3 pkt 3 p.b. W myśl art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b., wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Regulacja tej treści kreuje wyjątek względem ogólnej zasady przyjętej w p.b., że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.). Uwzględnienie powyższego nakazuje uznać, że ustalone przez ustawodawcę zwolnienia z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, wymienione w art. 29 ust. 1-4 p.b., jako wyjątki od wskazanej zasady, powinny być interpretowane ściśle, z czym powiązany jest wniosek, że niemożność przypisania określonym robotom budowlanym cech odpowiadających zwolnieniu nie pozwala objąć ich zgłoszeniem, a w razie niezastosowania się przez inwestora do tego wymagania nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek wniesienia sprzeciwu (art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.).
W świetle zarzutów skargi kasacyjnej i argumentacji je wspierających, skarżący przyjmują, że dokonane przez nich zgłoszenie z 5 października 2020 r. powinno być uznane za prawidłowe, a w konsekwencji skuteczne, albowiem roboty budowlane polegające na zamiarze wykonania tablicy reklamowej na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości P. stanowią czynność polegającą na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c p.b. Stanowisko to zakwestionował Wojewoda Podlaski w zaskarżonej decyzji i podzielił taką ocenę Sąd I instancji, stwierdzając, że zgłoszeniem skarżących została faktycznie objęta budowa wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl art. 3 pkt 3 p.b. jest budowlą nie zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Procedura zgłoszeniowa powinna zatem prowadzić do wniesienia przez organ sprzeciwu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko jest w pełni poprawne, znajduje ono bowiem wsparcie w treści art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. i odpowiada wnioskom, jakie należało wyprowadzić z niewadliwie ocenionego przez organ odwoławczy materiału dowodowego.
Ustalenia faktyczne w sprawie nie cechują się wskazanymi w skardze kasacyjnej błędami (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). Zgodnie z załączonym do zgłoszenia projektem konstrukcyjnym z października 2019 r. wykonanym przez projektanta mgr. inż. M. P. roboty budowlane zaplanowane przez skarżących przewidują wykonanie konstrukcji stalowej urządzenia reklamowego. Główny ustrój nośny tego urządzenia mają stanowić ramy kratowe w rozstawie co 5 m, spięte poziomymi kratownicami i ryglami. Konstrukcja stalowa posiadać będzie połączenia śrubowe i spawane. Przyjęte rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe przewidują zamocowanie na konstrukcji stalowej planszy reklamowej o wymiarach 6,00-8,00 m x 10,00-12,50 m. Wysokość nóg podpierających planszę ma mieć 2,00 m. Z projektu równocześnie wynika, że celem zakotwienia konstrukcji zaprojektowany został fundament składający się łącznie z 18 płyt żelbetowych o wymiarach 280 x 200 x 20 cm, układanych po trzy w sześciu grupach, złączonych kotwami pozwalającymi płyty te połączyć w jeden element.
Nie może budzić wątpliwości, że urządzenie reklamowe posiadające fundament (stopy fundamentowe) o powierzchni 33,60 m2 i mające łączną wysokość ok. 10,60 m (licząc od powierzchni gruntu) o wskazanych powyżej wymiarach powierzchni ekspozycyjnej, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Parametry urządzenia wskazują, że zastosowany w nim fundament, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Objęte zgłoszeniem roboty budowlane mają na celu zrealizowanie konstrukcji przestrzennej, stanowiącej budowlaną i techniczno-użytkową całość. Parametry techniczne obiektu i zaprojektowany sposób jego realizacji, wbrew odmiennym twierdzeniom skarżących, nie pozwala na odmienną jego kwalifikację i uznanie, że jego wykonanie sprowadza się do dokonania "instalacji" urządzenia reklamowego. Sąd I instancji trafnie przyjął, że instalowanie sprowadza się do podjęcia innych kategorialnie czynności wykonawczych niż te, które w dołączonym do zgłoszenia projekcie zostały określone jako wymagające wykonania.
Nadawane przez Sąd I instancji znaczenie pojęciom "instalowania" oraz "trwałego związania z gruntem", czego nie dostrzegają skarżący kasacyjnie, znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 9 listopada 2022 r., II OSK 3683/19; wyrok NSA z 3 października 2022 r., II OSK 3034/19; wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r., II OSK 1264/21, wyrok NSA z 21 grudnia 2021 r., II OSK 125/19; wyrok NSA z 9 grudnia 2021 r., II OSK 582/21, wyrok NSA z 24 listopada 2021 r., II OSK 646/21; wyrok NSA z 26 listopada 2020 r., II OSK 1312/18, wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., II OSK 618/20; wyrok NSA z 26 czerwca 2020 r., II OSK 4048/19). Jest ono również aprobowane w piśmiennictwie (por. A. Gliniecki, [w]: Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, komentarz do art. 29, pkt 36-39), aczkolwiek przytoczona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wypowiedź z innego opracowania komentarzowego niewątpliwie nie potwierdza istnienia w piśmiennictwie w omawianym zakresie pełnej zgodności. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje nie tylko metoda i sposób związania go z gruntem, lecz także sama wielkość takiego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego odpowiedniej stabilizacji (por. wyrok NSA z 27 października 2021 r., II OSK 3707/18; wyrok NSA z 27 maja 2021 r., II OSK 2549/18; wyrok NSA z 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1630/18). Błędny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek, że o kwalifikacji nadawanej sposobowi połączenia obiektu z gruntem może decydować "wola stron". W całości podzielić trzeba wniosek Sądu I instancji, że ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez akcentowaną przez skarżących możność odłączenia obiektu od gruntu bez jego uszkodzenia i możliwość jego przeniesienia w inne miejsce bez uszczerbki dla jego właściwości i użyteczności, ale poprzez wcześniej przywołane cechy, co powoduje, że jeżeli przyjęte przy projektowaniu i wykonywaniu obiektu jego techniczne właściwości zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania, to obiekt ten pozostaje obiektem budowlanym charakteryzującym się trwałym związaniem z gruntem. Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie wskazywał, iż zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które pozostają budowlami w świetle art. 3 pkt 3 p.b. (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., II OSK 3794/19; wyrok NSA z 3 października 2022 r., II OSK 3034/19; wyrok NSA z 1 września 2022 r., II OSK 1362/21; wyrok NSA z 9 maja 2022 r., II OSK 1383/19; wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., II OSK 1225/19).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI