II OSK 1367/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Decyzją Ministra umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, ponieważ uznano, że spółka A. sp. z o.o. nie posiadała przymiotu strony. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, wskazując, że spółka nie wykazała swojego interesu prawnego w sposób uzasadniający jej udział w postępowaniu. Spółka wywodziła swój interes prawny z prawa użytkowania wieczystego działek sąsiadujących z planowaną inwestycją kolejową, twierdząc, że decyzja lokalizacyjna uniemożliwi jej przyszłe zagospodarowanie tych nieruchomości zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że spółka posiadała przymiot strony. Sąd wskazał, że samo istnienie konieczności przeprowadzenia analizy wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiadujące świadczy o tym, że właściciele tych nieruchomości mają interes prawny i powinni być dopuszczeni do udziału w postępowaniu. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję Ministra, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich mają przymiot strony w postępowaniach dotyczących lokalizacji inwestycji celu publicznego, nawet jeśli nie wykazali konkretnego zamiaru budowlanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania lokalizacji linii kolejowej, ale zasada dotycząca przymiotu strony ma szersze zastosowanie w postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka posiadająca prawo użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją celu publicznego ma przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji tej inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka posiada przymiot strony, ponieważ decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji może wpłynąć na jej prawo do zagospodarowania nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo istnienie konieczności analizy wpływu planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości świadczy o posiadaniu przez ich właścicieli/użytkowników wieczystych przymiotu strony, gdyż muszą oni mieć możliwość wypowiedzenia się w tej kwestii.
Czy wykazanie konkretnego zamiaru budowlanego jest niezbędne do stwierdzenia posiadania interesu prawnego przez użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiadującej z inwestycją celu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest niezbędne wykazanie konkretnego, zrealizowanego zamiaru budowlanego. Wystarczające jest wykazanie, że decyzja lokalizacyjna może wpłynąć na prawo do zagospodarowania nieruchomości zgodnie z planem miejscowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stanowisko WSA, iż brak wykazania konkretnego zamiaru budowlanego uniemożliwia stwierdzenie interesu prawnego, nie jest trafne. Istotny jest potencjalny wpływ inwestycji na prawo do zagospodarowania nieruchomości.
Czy umowa przedwstępna nabycia nieruchomości stanowi podstawę do wykazania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przedwstępna, jako stwarzająca jedynie ekspektatywę prawa rzeczowego, nie jest źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., który nie może być potencjalny lub hipotetyczny.
Uzasadnienie
Sąd powtórzył stanowisko organów administracji i WSA, że umowa przedwstępna nie daje wystarczających podstaw do uznania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (24)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego, wymagająca posiadania interesu prawnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania odwoławczego.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.
u.t.k. art. 9q § ust. 5
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
Podstawa prawna decyzji Ministra w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
p.b. art. 32 § ust. 4b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Kwestie związane z ustaleniem lokalizacji inwestycji.
k.c. art. 233
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Kwestie związane z użytkowaniem wieczystym.
k.c. art. 239 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Kwestie związane z użytkowaniem wieczystym.
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisy dotyczące planowania przestrzennego.
o.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku WSA z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka A. sp. z o.o. posiada przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji linii kolejowej, ponieważ decyzja lokalizacyjna może wpłynąć na jej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiadujących. • Sąd I instancji błędnie uznał, że brak wykazania konkretnego zamiaru budowlanego uniemożliwia stwierdzenie interesu prawnego. • Norma art. 28 k.p.a. ma analogiczne zastosowanie do postępowań planistycznych opartych na u.t.k. i u.p.z.p.
Odrzucone argumenty
Spółka A. sp. z o.o. nie wykazała swojego interesu prawnego w sposób uzasadniający jej przymiot strony w postępowaniu. • Umowa przedwstępna nabycia nieruchomości nie stanowi podstawy do wykazania interesu prawnego. • Brak wykazania konkretnego zamiaru budowlanego przez spółkę.
Godne uwagi sformułowania
To, że analiza taka musi być przeprowadzona, by wyjaśnić tę kwestię, świadczy o posiadaniu przez tych właścicieli (użytkowników wieczystych) przymiotu strony. • Podmioty te muszą mieć możliwość wypowiedzenia się w kwestii ewentualnego wpływu planowanej (lokalizowanej) inwestycji na ich nieruchomości.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich mają przymiot strony w postępowaniach dotyczących lokalizacji inwestycji celu publicznego, nawet jeśli nie wykazali konkretnego zamiaru budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania lokalizacji linii kolejowej, ale zasada dotycząca przymiotu strony ma szersze zastosowanie w postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak sądy interpretują interes prawny w kontekście inwestycji infrastrukturalnych.
“Czy sąsiad inwestycji kolejowej zawsze ma prawo głosu? NSA wyjaśnia przymiot strony.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.