II OSK 1358/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-25
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na użytkowanieprojekt budowlanynadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki placu postojowego, uznając, że nie został on objęty pozwoleniem na użytkowanie z 2003 roku i stanowi samowolę budowlaną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Mazowieckiego WINB nakazującą rozbiórkę placu postojowego. Skarżąca I.S. argumentowała, że plac został wybudowany w latach 2002-2003 w ramach legalnej inwestycji i objęty pozwoleniem na użytkowanie. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że pozwolenie na użytkowanie z 2003 roku dotyczyło jedynie rozbudowy magazynów i placu manewrowego, a nie spornego parkingu na 137 miejsc, który stanowił samowolę budowlaną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę placu postojowego na 137 stanowisk. Skarżąca podnosiła, że plac został wybudowany legalnie w latach 2002-2003 w ramach rozbudowy budynku i objęty decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z 2003 roku, a zatem postępowanie rozbiórkowe jest bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pozwolenie na budowę z 2002 roku dotyczyło rozbudowy magazynów i placu manewrowego, a nie spornego parkingu na 137 miejsc. Sąd podkreślił, że pozwolenie na użytkowanie z 2003 roku nie obejmowało tego parkingu, a jego budowa stanowiła samowolę budowlaną, ponieważ wymagała pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Sąd odrzucił również wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, wskazując na ograniczony zakres postępowania dowodowego w sądzie administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie przesądza o legalności wzniesienia obiektu, jeśli pozwolenie na budowę dotyczyło innego zakresu prac, a wybudowany obiekt (parking na 137 miejsc) znacząco odbiega od zatwierdzonego projektu i wymagał odrębnego pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwolenie na budowę z 2002 roku obejmowało rozbudowę magazynów i plac manewrowy, a nie parking na 137 miejsc. Pozwolenie na użytkowanie z 2003 roku, wydane na podstawie tego pozwolenia na budowę, nie obejmowało spornego parkingu. W związku z tym, budowa parkingu stanowiła samowolę budowlaną, a postępowanie rozbiórkowe było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 10

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 59a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 133 § § 1 zd. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa parkingu na 137 miejsc postojowych wymagała pozwolenia na budowę, a jego brak stanowił samowolę budowlaną. Pozwolenie na użytkowanie z 2003 roku nie obejmowało spornego parkingu, a jedynie rozbudowę magazynów i plac manewrowy. Postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym ma charakter pomocniczy i nie służy samodzielnemu ustalaniu stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Plac postojowy został wybudowany legalnie w latach 2002-2003 w ramach inwestycji objętej pozwoleniem na budowę i użytkowanie. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 2003 roku przesądza o legalności placu i czyni bezprzedmiotowym postępowanie rozbiórkowe. Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 16, 77, 80, 105, 138) i Prawa budowlanego (art. 48 ust. 4, art. 59 ust. 1) przez organ odwoławczy i Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie znajduje przy tym żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym stanowisko skarżącej jakoby decyzja Starosty Mińskiego z 11 marca 2003 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie obejmowała również sporny parking. Słusznie zauważa Sąd I instancji, że o kwalifikacji samowolnie wykonanego obiektu, obok spełniania przesłanek z art. 3 p.b. decyduje bowiem zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie, a także zakresu postępowania dowodowego w sądzie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed zmianami wprowadzonymi od 19 września 2020 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących pozwoleń na budowę i użytkowanie. Pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie zakresu pozwoleń i konsekwencje ich przekroczenia.

Parking na 137 aut – legalny czy samowola budowlana? NSA rozstrzyga spór o pozwolenie na użytkowanie.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1358/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2183/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2183/21 w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr 1072/21 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2183/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr 1072/21 w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skargę kasacyjną złożyła I. S.. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), tj.:
art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów: art. 7, art. 16 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 i art. 138 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów: art. 48 ust. 4 i art. 59 ust. 1 prawa budowlanego, poprzez wydanie, wskutek wadliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki placu postojowego zlokalizowanego na nieruchomości składającej się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości C., gmina D., w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do uznania przedmiotowego placu za zrealizowany niezgodnie z projektem czy przepisami prawa;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 48 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.; zwanej dalej: p.b.) w brzmieniu sprzed dnia 19 września 2020 r., poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie przejawiające się uznaniem, że uzasadnione jest nakazanie rozbiórki placu postojowego zlokalizowanego na nieruchomości składającej się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości C., gmina D., w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do uznania przedmiotowego placu za zrealizowany niezgodnie z projektem czy przepisami prawa budowlanego, a przedmiotowa inwestycja została już uprzednio pozytywnie oceniona przez organy administracji architektoniczno-budowlanej;
b. art. 59 ust. 1 p.b., poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i uznanie, że możliwe jest wydanie decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki placu postojowego zlokalizowanego na nieruchomości składającej się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości C., gmina D. w sytuacji, w której przedmiotowy plac wybudowany został w latach 2002 - 2003, a następnie wydana została obejmująca przedmiotową inwestycje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, tj. decyzja Starosty Mińskiego nr 5/6 z dnia 11 marca 2003 r.;
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi w Warszawie do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Ponadto, na podstawie przepisu art. 106 § 3 k.p.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci wyciągu z projektu budowlanego z marca 2002 roku, decyzji Starosty Mińskiego nr 5/6 z 11 marca 2003 r., nr. AB 7353-6/5/2003, na okoliczności związane z realizacją w latach 2002 - 2003 inwestycji polegającej na rozbudowie budynku posadowionego na nieruchomości składającej się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości C., gmina D., podczas której zrealizowany został plac objęty w niniejszej sprawie nakazem rozbiórki.
Skarżąca kasacyjnie podała, że istota przedmiotowego postępowania skupia się wokół okoliczności związanych z powstaniem placu, określanego w niniejszej sprawie mianem placu postojowego, czy też parkingowego, na 137 pojazdów. W niniejszym postępowaniu spór między stronami odnosi się zatem zasadniczo do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, koncentrując się de facto na okolicznościach dotyczących czasu oraz sposobu realizacji i dopuszczenia do użytkowania tegoż obiektu - w powyższym zakresie strony prezentują odmienne stanowiska, gdyż skarżąca podnosi, że sporny plac wybudowany został w ramach inwestycji polegającej na rozbudowie już istniejących obiektów, a następnie wydana została również co do spornego placu decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, podczas gdy organy administracji (a w ślad za nimi Wojewódzki Sąd Administracyjny) twierdzą, że skarżąca dopuściła się w niniejszej sprawie klasycznie rozumianej samowoli budowlanej, a okoliczności związane z realizacja placu pozostają w zasadzie niewyjaśnione. Argumentacja prezentowana przez organy administracji obydwu instancji (jak również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny) jest zbieżna i co do zasady stanowi powtórzenie tez zawartych w uzasadnieniach rozstrzygnięć zapadłych w instancji niższej. Istota argumentacji zawartej w treści uzasadnienia wyroku z dnia 10 lutego 2022 r. pokrywa się w większej części z argumentacją przedstawioną przez organy administracji w wydanych przez nie decyzjach, wskazując na te same zasadniczo przesłanki. Skoro zatem stanowisko tak organów administracji, jaki i Sądu I instancji jest tożsame, to również argumentacja podnoszona na poparcie niniejszej skargi kasacyjnej musi być zbieżna ze stanowiskiem zajmowanym przez skarżącą na wcześniejszych etapach postępowania, oczywiście z uwzględnieniem specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego. Na nieruchomości składającej się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości C., gmina D., usytuowany jest w chwili obecnej plac, określany przez organy administracji oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny mianem placu postojowego (parkingu). Przedmiotowy obiekt, wybudowany został w latach 2002 - 2003 podczas rozbudowy budynku posadowionego na tej nieruchomości - plac wybudowany został łącznie z dobudową nowego skrzydła do już istniejącego wówczas na nieruchomości budynku. Inwestycja przewidująca rozbudowę obiektu, w tym realizację placu postojowego, objęta była postępowaniem administracyjnym w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę prowadzonego przez Starostę Mińskiego pod nr. AB 7351-6/24/2002. Decyzją nr 24/6 z dnia 17 czerwca 2002 roku Starosta Miński udzielił pozwolenia na budowę w zakresie powyższej inwestycji. Po uzyskaniu decyzji, o której mowa powyżej, przystąpiono do realizacji robót budowlanych. W ich wyniku powstało nowe skrzydło budynku, plac postojowy na 23 pojazdy, oraz plac manewrowy. Sporny plac zrealizowany został wówczas w takim dokładnie kształcie, w jakim pozostaje on w chwili obecnej - jedyna różnicą było, iż wówczas nazywany on był placem manewrowym, a w chwili obecnej określany jest jako plac parkingowy. Skarżąca podkreśla, że w niniejszej sprawie nie zmieniło się jednak ani położenie, ani powierzchnia przedmiotowego placu. Po zakończeniu robót budowlanych, w tym również robót przy spornym placu, Starosta Miński wydał, w dniu 11 marca 2003 roku, decyzję nr 5/6, w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Przedmiotowa decyzja obejmowała także wykonany sporny plac - jako część zrealizowanej wówczas inwestycji. Powyższe oznacza, że inwestycja w takim kształcie, w jakim została w tamtym czasie zrealizowana, została przez stosowny organ administracji architektoniczno- budowlanej zaakceptowana, oceniona jako zgodna z przepisami prawa budowlanego i dopuszczona do użytkowania. Od tamtej chwili, tj. od roku 2003, sporny plac postojowy nie był rozbudowywany czy nawet modernizowany, a zatem nie były prowadzone przy nim jakiekolwiek roboty budowlane. Nie jest to w żadnym wypadku jakikolwiek nowo zrealizowany obiekt, lecz plac istniejący nieprzerwanie od roku 2003 (czyli od niemal 30 lat).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, że inwestycja zrealizowana w latach 2002-2003 nie obejmowała swym zakresem spornego placu. Innymi słowy, Sąd I instancji zdaje się przyjmować, że w ramach powyższej inwestycji zrealizowane zostały jedynie prace polegające na rozbudowie budynku magazynowego, budowie placu postojowego na 23 pojazdy oraz budowie placu manewrowego, natomiast nie zostały zrealizowane prace polegające na budowie placu postojowego, który aktualnie jest przedmiotem postępowania. Stanowisko Sądu nie jest trafne albowiem inwestycja z lat 2002-2003 realizowana była w oparciu o stosowny projekt budowlany, sporządzony przez uprawniony podmiot. Tenże projekt budowlany zatwierdzony został, decyzją Starosty Mińskiego nr 24/6 z dnia 17 czerwca 2002 roku. Integralną częścią przedmiotowego projektu budowlanego był przy tym projekt zagospodarowania terenu. Sporządzony w niniejszej sprawie projekt budowlany zawierał zatem projekt zagospodarowania działki, obejmujący m.in. sporny plac, nazwany wówczas w treści projektu placem manewrowym. Tenże plac manewrowy uznawany jest obecnie za plac postojowy, przy czym wyjaśnić należy, iż sporny plac z manewrowego "stał się" postojowym, nie w wyniku jakichkolwiek większym zmian w jego specyfice (położeniu, powierzchni, właściwościach), lecz jedynie w wyniku tego, że ułożona została na jego powierzchni różnokolorowa kostka brukowa w układzie sugerującym możliwość parkowania pojazdów. Przedstawiona powyżej okoliczność pozostaje, w ocenie skarżącej, sednem niniejszej sprawy. Jest to jednocześnie okoliczność przez Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominięta. Sąd I instancji nie wziął bowiem pod uwagę, że plac manewrowy (co do którego nie ma wątpliwości, że dopuszczony został do użytkowania przez Starostę Mińskiego) i sporny plac postojowy, to w rzeczywistości jeden i ten sam obiekt istniejący od 2003 roku.
Dokonując rozważań na temat "res iudicata" skarżąca kasacyjnie zauważyła że w przedmiotowym postępowaniu wystąpiła podwójna tożsamość, tj. tożsamość stanu faktycznego i stosowanej normy. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego pozostaje z całą pewnością plac zlokalizowany na nieruchomości składającej się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości C., gmina D.. Przedmiotowy plac Sąd I instancji uznaje, za zrealizowany niezgodnie z projektem budowlanym czy też przepisami prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny pomija jednak całkowicie fakt, iż sporny obecnie plac to de facto plac manewrowy wskazany w projekcie zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do projektu budowlanego, zatwierdzonego następnie stosowną decyzją organu administracji architektoniczno-budowlanej. W stosunku do inwestycji zrealizowanej przez skarżącą w latach 2002-2003 wydana została przez właściwy organ administracji decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, tj. decyzja Starosty Mińskiego nr 5/6 z dnia 11.03.2003 roku, nr. AB 7353-6/5/2003. Zgodnie z treścią przepisu art. 59 ust. 1 prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed dnia 19 września 2020 roku), organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a (obowiązkowa kontrola budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę). W aktualnym i obowiązującym orzecznictwie wskazuje się, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie poprzedzone jest przeprowadzeniem postępowania administracyjnego, w toku którego organ faktycznie dokonuje sprawdzenia legalności obiektu budowlanego, a więc jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Decyzja taka przesądza zatem o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego. Przedmiotowa decyzja ma ponadto takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona m.in. w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej i zakończonej prawnie inwestycji - tj. użytkować obiekt.
W niniejszej sprawie ,skarżąca dysponuje ostateczną decyzją w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, obejmującą m.in. sporny plac postojowy (uprzednio określany jako plac manewrowy). W tej sytuacji, wobec treści przepisu art. 59 prawa budowlanego, uznać należy, że sprawa budowy spornego placu zakończona została już ostateczną decyzją administracyjną (pozwolenie na użytkowanie), stwierdzającą zgodność tejże inwestycji z przepisami prawa, a zatem objęta jest dobrodziejstwem instytucji res iudicata. Wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, to nie może być już tym samym prowadzone postępowanie na podstawie przepisu art. 48 prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed dnia 19.09.2020 roku).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., oparty na twierdzeniu, że postępowanie administracyjne toczyło się z naruszeniem przepisów: art. 7, art. 16 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 i art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, tj. przepisów: art. 48 ust. 4 i art. 59 ust. 1 prawa budowlanego poprzez oparcie ustaleń faktycznych na niedostatecznych podstawach dowodowych.
Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca nie wskazała jakie jeszcze fakty należy ustalić. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 sierpnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z 13 lipca 2021 r. nakazującą rozbiórkę placu postojowego na 137 stanowisk na działce nr ew. [...] i [...] w C., gm. D..
Podstawę materialnoprawną badanych rozstrzygnięć stanowił art. 48 ust. 4 p.b. - z uwagi na datę wszczęcia postępowania - w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy Prawo budowlane wprowadzoną od 19 września 2020 r. stosownie do art. 25 ustawy nowelizującej z 13 lutego 2020 r. Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie projektu budowlanego lub jego części do stanu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust 2). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust 4).
Postępowanie legalizacyjne podzielone było zatem na kilka etapów. Pierwszy obejmował ustalenie, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, drugi zbadanie, czy nadaje się on do legalizacji - tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym i czyjego stan techniczny nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Pozytywne ustalenia w tym zakresie obligowały organ do wydania postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych i nakładającego obowiązek złożenia wymaganej dokumentacji. Wbrew zarzutom skargi, opisana w art. 48 ust. 4 p.b. sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych przez organ powiatowy postanowieniem z 4 stycznia 2021 r., pomimo informacji, że niewywiązanie się będzie skutkowało nakazem rozbiórki. Nie może być bowiem wątpliwości, że na budowę parkingu na 137 miejsc postojowych wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę skoro art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. (w brzmieniu przed 19 września 2020 r.) zwalniał z tego obowiązku wyłącznie budowę miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie. Nie znajduje przy tym żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym stanowisko skarżącej jakoby decyzja Starosty Mińskiego z 11 marca 2003 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie obejmowała również sporny parking. Należy mieć na uwadze, że została ona wydana w wyniku przeprowadzenia obowiązkowej kontroli zgodności wykonanej inwestycji z decyzją Starosty Mińskiego z 17 czerwca 2002 r., która pozwalała wyłącznie na dobudowę magazynów do istniejącego budynku usługowego usytuowanego na działkach nr [...] i [...] w C..
Analiza akt sprawy potwierdza stanowisko WINB, że w decyzji z 30 czerwca 1998 r. dla pawilonu handlowo - usługowego zaprojektowano 33 miejsca postojowe. Z projektu zatwierdzonego decyzją z 17 czerwca 2002 r. wynika, że dobudowa dotyczyła magazynów, które przewidziano do realizacji wyżej wymienione miejsca postojowe, a także plac manewrowy od strony południowej. Natomiast zrealizowano plac postojowy - parking na 137 miejsc. Według oświadczenia samej skarżącej, miało to miejsce podczas rozbudowy budynku w latach 2002- 2003, a później wytyczono 137 miejsc postojowych kostką o innym kolorze. Również cel, w którym wykonano utwardzenie nie budzi wątpliwości tj. postój samochodów. Słusznie zauważa Sąd I instancji, że o kwalifikacji samowolnie wykonanego obiektu, obok spełniania przesłanek z art. 3 p.b. decyduje bowiem zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu.
Dodatkowo wskazać należy ze nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek przeprowadzenia dowodu na podstawie przepisu "art. 106 § 3 k.p.a". w związku z art. 193 p.p.s.a.,
Zauważyć należy, że błędnie powołano art. 106 k.p.a. albowiem podstawę prawną przeprowadzenia dowodu stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stosownie do art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do zasady na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Zakres postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. W orzecznictwie wskazuje się, że celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To z kolei oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Powyższe oznacza, że postępowanie dowodowe na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie mogło zostać w tej sprawie przeprowadzone
Mając na uwadze powyższe ,skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI