II OSK 1357/25

II OSK 1357/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2877/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-02-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant asystent sędziego Barbara Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych T. M. oraz B. J. i Ignacego Justyniarskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2877/24 w sprawie ze skarg P. G., J. A., B. J., I. J. i T. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 września 2024 r. znak: DOR.7110.215.2024.ACK w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2877/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi P. G., J. A., B. J., I. J. i T. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanej dalej "GINB", z dnia 25 września 2024 r., znak: DOR.7110.215.2024.ACK, którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 maja 2024 r., nr 6/BS/2024, wydaną na podstawie art. 15, art. 34, w związku z art. 38 pkt 2zh ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz. U. z 2024 r. poz. 551), zwanej dalej "specustawą gazową", art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682), zwanej dalej "P.b.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a.", zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą inwestorowi – O. S.A. pozwolenia na budowę inwestycji pn. Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700, MOP 8,4 MPa, relacji [...], wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym:
- budową Stacji Regulacyjno-Pomiarowej (SRP) oraz Stacji Pomiarowej EC (SPEC) "[...]" – miasto [...], wraz z drogą dojazdową i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą;
- budową Zespołu Zaporowo-Upustowego (ZZU) DN 700 "[...]" – gmina [...], wraz z drogą dojazdową i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą;
- budową Zespołu Zaporowo-Upustowego (ZZU) DN 700 "[...]" – miasto [...], wraz z drogą dojazdową i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą;
- budową śluzy nadawczo-odbiorczej (SNO) DN 700 "[...]" – gmina [...] i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą;
- budową gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 MOP 8,4 MPa, długość ok. 1 km wraz z niezbędną infrastrukturą (odgałęzienie DN 500);
- budową Zespołu Zaporowo-Upustowego (ZZU) DN 500 "[...]" – miasto [...] (wraz z przebudową układu włączeniowego w istniejący system), wraz z drogą dojazdową i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą;
- budową gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 o długość ok. 0,1 km łączącego projektowaną stację regulacyjno-pomiarową (SRP) [...] z istniejącym gazociągiem DN 500 (gazociąg połączeniowy DN 300);
- budową kablowej linii światłowodowej (wzdłuż gazociągu DN 700) oraz budową elementów ochrony katodowej;
- budową fragmentu linii napowietrzanej elektroenergetycznej nN (po wcześniejszej rozbiórce kolidującego istniejącego odcinka z projektowanym zamierzeniem budowlanym);
- budową fragmentu linii napowietrzanej linii teletechnicznej (po wcześniejszej rozbiórce kolidującego istniejącego odcinka z projektowanym zamierzeniem budowlanym);
- przebudową istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 na długości ok. 0,2 km (przebudowywany gazociąg DN 300)
na wskazanych w tej decyzji nieruchomościach położonych w województwie małopolskim w powiecie krakowskim (w gminach [...] i [...]), powiecie [...] (w gminach [...] i [...]) oraz w Gminie Miejskiej [...] (m.in. na działkach nr [...] i [...] należących do T. M. oraz działce nr [...] należącej do B. J. i aktualnie także do I. J.).
Sąd I instancji, powołując się na treść art. 6, art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 5 specustawy gazowej oraz art. 35 ust. 1 i 4 P.b., stwierdził, że inwestor spełnił wszystkie wymogi stawiane przez specustawę gazową oraz ustawę – Prawo budowlane niezbędne dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, dołączając do swojego wniosku wymagane dokumenty. Sąd podkreślił, że inwestycje realizowane na podstawie specustawy gazowej są przedsięwzięciami istotnymi z punktu widzenia interesu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że inwestor realizujący przedmiotowe przedsięwzięcie działa w interesie publicznym, który ma prymat nad indywidualnym interesem skarżących. Ponadto specustawa gazowa realizuje postulaty konstytucyjne (patrz: art. 21 i art. 64 Konstytucji RP), które wskazują na prawny mechanizm (zasady/reguły) ingerencji władzy publicznej w prawo własności. Odnośnie do przebiegu przedmiotowej inwestycji, Sąd wskazał, że odrębną decyzją ustalono jej lokalizację (decyzja Wojewody Małopolskiego z 4 października 2023 r., znak: WI-IV.747.1.11.2023, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności [uzupełniająco: w części uchylona decyzją Ministra Rozwoju i Technologii z 25 kwietnia 2025 r., znak: DLI-I.7620.47.2023.WA.30, w części kasatoryjno-reformatoryją, a w pozostałej części utrzymująca decyzję organu I instancji w mocy]). Dopóki decyzja lokalizacyjna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, jest wiążąca w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., II OSK 622/21). Oznacza to, że na etapie udzielenia pozwolenia na budowę co do zasady nie wyznacza się trasy przebiegu inwestycji gazowej i nie ocenia się kwestii legalności przebiegu tego rodzaju inwestycji, a tylko ocenia zgodność projektu budowlanego z decyzją lokalizacyjną. Oczywiście przy tego rodzaju inwestycji liniowej nieuniknione jest to, że jej realizacja stwarza określone uciążliwości dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze jej oddziaływania. Jednak skarżący także z perspektywy treści art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., akcentującego uzasadnione interesy osób trzecich, nie wykazali, że decyzja o pozwoleniu na budowę inwestycji w zakresie terminalu narusza konkretną normę budowlaną. Samo zaś powoływanie się na prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości oraz plany inwestycyjne w stosunku do gruntu objętego sporną inwestycją, ma wymiar wyłącznie faktyczny, a nie prawny. Tym samym podnoszone przez nich argumenty nie mogły stanowić przeszkody do wydania decyzji administracyjnej.
Sąd wskazał, że skarżący T. M., podnosząc wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów procesowych, trafnie zarzucił, że GINB nie odniósł się w sposób wyczerpujący do każdego z zarzutów i argumentów zawartych w jego odwołaniu. W ocenie Sądu, aby okoliczność ta uzasadniała stwierdzenie naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., niezbędne byłoby wykazanie, że konkretne zarzuty odwołania mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na granice kognicji organów administracji architektoniczno-budowlanej zagadnienia te musiałyby dotyczyć przede wszystkim kwestii uregulowanych w art. 15 specustawy gazowej oraz art. 35 P.b. Tego jednak skarżący ten, zastępowany przez adwokata, nie wykazał. Zarzuty te dotyczyły przede wszystkim problemu z doręczeniem temu skarżącemu dokumentów w toku postępowania. W związku z tym Sąd wyjaśnił, że art. 8 ust. 1 pkt 2 specustawy gazowej przewiduje, że dla stron takich jak skarżący, zawiadomienia wysyła się na adres określony w katastrze nieruchomości ze skutkiem doręczenia. Dopóki zatem organ korzysta z adresu wynikającego z katastru nieruchomości, nie narusza obowiązującego prawa – nawet jeśli adres podany w ewidencji gruntów jest błędny lub nieaktualny.
Nawet jednak gdyby przyjąć, że organ I instancji korzystał z adresu sprzecznego z danymi wynikającymi z katastru, to nie sposób uznać, aby uchybienie to doprowadziło do realnego naruszenia praw ww. skarżącego. Skarżący bowiem złożył w terminie skuteczne odwołanie do organu wyższego stopnia, które zostało merytorycznie rozpoznane, a również i organ I instancji – jak wskazano w odwołaniu – wyjaśnił skarżącemu przyczyny braku faktycznego doręczenia korespondencji i traktował go w dalszym ciągu jako stronę postępowania. GINB miał zatem podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący, zarzucając organom naruszenie obowiązku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu, nie wykazał ponadto, aby okoliczność tego rodzaju miała istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wskazał bowiem żadnych okoliczności, które mógłby wyjaśnić lub o których mógłby poinformować organy, gdyby brał czynny udział w tym postępowaniu, a które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko w takiej sytuacji postawiony przez niego zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. mógłby odnieść oczekiwany skutek. Podobnie rzecz się ma odnośnie do wskazywanego przez skarżącego naruszenia art. 73 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a.
Odnosząc się do wskazywanego przez B. J. i I. J. naruszenia art. 28 ust. 2 P.b. oraz art. 10 § 1 w związku z art. 140 i art. 109 § 1 w związku z art. 140 K.p.a., jak również art. 10 § 1, art. 64 § 1, art. 109 § 1 i art. 131 K.p.a., związanego ze śmiercią w dniu 30 stycznia 2021 r. A. J. (dotychczasowego współwłaściciela nieruchomości), Sąd wyjaśnił, że z uwagi na treść art. 9 w zw. z art. 15 ust. 4 specustawy gazowej organy nie były zobligowane do zastosowania art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.
Rozstrzygając zarzut braku doręczenia skarżącemu I. J. zawiadomień i innej korespondencji w toku kontrolowanego postępowania, Sąd podzielił wyjaśnienia udzielone w tym zakresie przez GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 11 w zw. z art. 15 ust. 4 specustawy gazowej, nieuregulowany stan prawny nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu lub brak danych w katastrze nieruchomości pozwalających na ustalenie danych osobowych, w szczególności adresu zamieszkania, właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz wydania i doręczenia decyzji. Przy czym w myśl art. 11 ust. 2 ww. ustawy, przez nieuregulowany stan prawny należy rozumieć także sytuację, kiedy dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje, a spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku. Zatem w przypadku śmierci dotychczasowego właściciela nieruchomości, dopóki w katastrze nieruchomości nie zostaną odnotowane dane identyfikacyjne oraz adres nowego właściciela nieruchomości, uznaje się ją za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym. Następnie, zarówno art. 8 ust. 1a, jak i art. 12 ust. 1a specustawy gazowej (stosowane w kontrolowanym postępowaniu na mocy art. 15 ust. 4 specustawy gazowej), w przypadku nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości objętych decyzją lub braku w katastrze nieruchomości danych pozwalających na ustalenie danych osobowych, w szczególności adresu zamieszkania, właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, zawiadomienie właściciela lub użytkownika wieczystego następuje w drodze obwieszczenia, w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na lokalizację inwestycji w zakresie terminalu, w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronach podmiotowych urzędów tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Ten obowiązek został przez organy obu instancji zrealizowany, zatem – wbrew zarzutom skargi – I. J. był zawiadamiany o wszczęciu i prowadzeniu kontrolowanego postępowania oraz o wydaniu decyzji organów obu instancji w trybie obwieszczenia, które – choć przybiera inną formę – to ma ten sam skutek prawny, co zawiadomienie pismem na adres pocztowy. W sprawie nie wystąpiła zatem przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., toteż Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Podsumowując Sąd stwierdził, że zarzuty skarg okazały się niezasadne. Sąd nie stwierdził również, aby zaskarżona decyzja była dotknięta jakimikolwiek innymi wadami, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie. Dlatego też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na zakończenie Sąd wyjaśnił, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących B. i I. J. o zmianę terminu rozprawy, wyznaczonej na 5 lutego 2025 r. Skarżący byli reprezentowani przez pełnomocnika procesowego wykonującego zawód adwokata, który – z uwagi na brak adekwatnego zastrzeżenia w treści nadesłanego pełnomocnictwa – był umocowany do udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Skarżący ci byli zastępowani na rozprawie przez pełnomocnika substytucyjnego.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli: (1) T. M. oraz (2) B. J. i I. J..
T. M. swoją skargę kasacyjną oparł na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 73 i art. 77 K.p.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji skargi skarżącego, kiedy okoliczności niniejszej sprawy bezpośrednio wskazują, że skarżącemu została odebrana możliwość wzięcia aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu poprzez uniemożliwienie mu uzyskania dostępu do akt prowadzonej sprawy, a w konsekwencji uniemożliwienie mu zapoznania się z wszelkimi okolicznościami i przebiegiem prowadzonego postępowania, wskutek czego skarżący nie mógł skutecznie wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie ewentualnych żądań przed wydaniem dotyczącej jego nieruchomości decyzji administracyjnej;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym zwłaszcza do wzięcia pod uwagę tego, że w żadnej mierze nie było zależne od skarżącego to pod jaki adres korespondencyjny organy administracyjne w realiach przedmiotowej sprawy kierowały korespondencję;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skarżącego oraz niewyjaśnienie decyzji Sądu w odniesieniu do każdego z nich w uzasadnieniu wydanego wyroku.
B. J. i I. J. swoją skargę kasacyjna oparli na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 4, art. 8 ust. 1a, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 1 zd. 1 i ust. 1a specustawy gazowej przez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 1a i art. 15 ust. 4 specustawy przez ich niewłaściwe niezastosowanie.
Ponadto zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
W argumentacji skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji błędnie stwierdził, iż działka nr [...] miała nieuregulowany stan prawny, ponieważ w dniu 24 marca 2021 r. został sporządzony akt dziedziczenia i spadek po A. J. nabyli B. J. i I. J.. Ponadto argumentowano, że I. J. nie były doręczane zawiadomienia o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji, co doprowadziło do sytuacji, że osoba pominięta jako strona postępowania administracyjnego nie mogła wypowiedzieć się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ I. J. nie ze swojej winy nie brał udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. J. i I. J. poparł ją T. M..
W piśmie z dnia 29 lipca 2025 r. O. S.A. wskazał, że rozpoczęcie prac budowlanych dla przedmiotowej inwestycji nastąpiło w dniu 5 września 2024 r. Na potwierdzenie tego stanowiska w załączeniu złożono kopię wpisu z dziennika budowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargami kasacyjnymi wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami obu skarg kasacyjnych.
Zgodnie z art. 34 ust. 5 specustawy gazowej w postępowaniu przed organem wyższego stopnia oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji, o których mowa w niniejszej ustawie, w całości ani stwierdzić ich nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca części inwestycji w zakresie terminalu, nieruchomości lub działki. Stosownie zaś do art. 36 ust. 2a tej ustawy w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę inwestycji w zakresie terminalu sąd administracyjny po upływie 60 dni od dnia rozpoczęcia budowy może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty obu skarg kasacyjnych.
W odniesieniu do skargi kasacyjnej B. J. i I. J., po pierwsze, należy wskazać, że treść tej skargi kasacyjnej związana jest wyłącznie z interesem prawnym I. J., ponieważ w całej rozciągłości dotyczy zagadnienia prawnego, czy I. J. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym i czy miało to miejsce nie z winy tego skarżącego. Po drugie, ponieważ tego rodzaju zagadnienie prawne dotyczy tylko indywidualnych praw i obowiązków I. J., druga ze skarżących – B. J. nie może skutecznie w tym zakresie formułować zarzutów skargi kasacyjnej i jej argumentacji, co oznacza, że już chociażby z tego powodu skarga kasacyjna wniesiona przez B. J. podlega oddaleniu.
Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez I. J. należy na wstępie dostrzec, że wszystkie sformułowane w niej zarzuty nie są precyzyjne, ponieważ nie zawierają w istocie wyjaśnienia na czym wskazywane naruszenie przez "niewłaściwe zastosowanie" lub "niewłaściwe niezastosowanie" miałoby polegać. Już chociażby z uwagi na te wady konstrukcyjne zarzutów skargi kasacyjnej – nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Niemniej Naczelny Sąd Administracyjny kierując się zasadą prawną wyrażoną w uchwale tegoż Sądu o sygn. akt I OPS 10/09, która nie zwalnia Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej, a więc i w jej uzasadnieniu argumentacji, także oceniając podniesioną w skardze kasacyjnej argumentację ocenił jako nieskuteczną.
Zasadniczo dla wyniku niniejszej sprawy nie ma znaczenia argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości. W tym bowiem zakresie Sąd I instancji za Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego powołał się na treść art. 11 specustawy gazowej, a w przepisie tym mowa jest nie tylko o nieuregulowanym stanie prawnym, ale także o sytuacji gdy dane zawarte w katastrze nieruchomości nie pozwalają ustalić danych właściciela. Należy bowiem odróżnić nieuregulowany stan prawny (zdefiniowany w art. 113 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami) od "nieaktualnego" stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, jakim np. jest kataster nieruchomości. Z tym drugim mamy do czynienia wtedy, gdy można ustalić, komu przysługują prawa do nieruchomości, a jedynie prawa te nie zostały ujawnione w księdze wieczystej lub nie wynikają ze zbioru dokumentów. W okolicznościach niniejszej sprawy mamy właśnie do czynienia z danymi katastru, z których nie wynikało aby I. J. był właścicielem działki nr [...] (a także aktualnie z treści księgi wieczystej o nr [...] nie wynika aby I. J. był właścicielem ww. działki), pomimo że z przedłożonego organowi odwoławczemu przez B. J. przy odwołaniu aktu poświadczenia dziedziczenia z 24 marca 2021 r. wynika, iż spadek po A. J. nabyli: żona B. J. i wnuczek I. J.. Zgodnie z adnotacją ww. akt dziedziczenia został zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym. Zgodnie z art. 95j ustawy – Prawo o notariacie zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W tych warunkach brak było w niniejszej sprawie podstaw do stwierdzenia, że ww. nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 2 w związku z art. 30 specustawy gazowej i w związku z art. 113 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro w toku postępowania administracyjnego wykazano komu przysługuje prawo do spadku po A. J.. Jednak tego rodzaju okoliczności nie mają wpływu na legalność rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Jeżeli bowiem dane zawarte w katastrze nieruchomości były niewystarczające w zakresie o jakim mowa w art. 11 specustawy gazowej, to w takim przypadku do zawiadomień o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji znajdują odpowiednio zastosowanie art. 8 ust. 1a w związku z art. 8 ust. 1 pkt 3 oraz art. 12 ust. 1a w związku z art. 12 ust. 1 zdanie 1 specustawy gazowej w związku z art. 15 ust. 4 specustawy gazowej. Oznacza to, że w odniesieniu do I. J. prawne skutki dotyczące zawiadomienia o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji należało łączyć z dokonywanymi obwieszczeniami, na co też niewadliwie wskazał Sąd I instancji. Dlatego na tle uregulowań prawnych zawartych w specustawie gazowej brak jest podstaw do twierdzenia, że I. J. nie brał udziału w postępowaniu, jak i co do kwalifikowanej przesłanki – że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tym samym wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie było podstaw do uznania, że zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., czy też, że skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Dodatkowo należy wskazać, że na tle uregulowań prawnych zawartych w tzw. specustawach został wypracowany pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym doręczenie dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zawiadomienia o wydaniu decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości nie wyłącza w stosunku do tych osób skutków zawiadomienia o wydaniu decyzji w drodze publicznego ogłoszenia, o którym mowa w art. 49 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji zawiadomiły strony o wydaniu decyzji (a Wojewoda zawiadomił strony o wszczęciu postępowania) poprzez obwieszczenie, co oznacza, że skarżący miał możliwość dowiedzenia się o prowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji, a taką tezę potwierdza okoliczność, że skarżący skutecznie wniósł skargę do Sądu Administracyjnego na decyzję GINB, co oznacza, że skarżący miał możliwość poddania ocenie legalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Instytucja zawiadomienia o wydaniu decyzji pozostaje zaś komplementarna względem trybu doręczenia właścicielom i użytkownikom wieczystym decyzji w sposób określony w art. 49 K.p.a., uzupełnia tę formę doręczenia, wobec czego nie da się na zasadzie alternatywy przeciwstawić jej oraz wynikających z niej skutków procesowych publicznemu ogłoszeniu o decyzji. Zgodnie z zasadą prawną wyrażoną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OPS 2/16 "Stosownie do art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2031), doręczenie dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na adres wskazany w katastrze nieruchomości nie wyłącza w stosunku do tych osób skutków zawiadomienia o wydaniu decyzji w drodze publicznego ogłoszenia, o którym mowa w art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.)". W tym m.in. zakresie specustawa drogowa stanowiła swoisty wzorzec dla późniejszych innych specustaw, w tym ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.
Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej przez B. J. i I. J., a dotyczące naruszenia art. 11 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 4, art. 8 ust. 1a, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 1 zd. 1 i ust. 1a specustawy gazowej przez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 1a i art. 15 ust. 4 specustawy przez ich niewłaściwe niezastosowanie; a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.– nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z podobnych w istocie merytorycznych względów także zarzuty skargi kasacyjnej T. M. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji niewadliwie stwierdził, że dopóki organ korzysta z adresu wynikającego z katastru nieruchomości, nie narusza obowiązującego prawa – nawet jeśli adres podany w ewidencji gruntów jest błędny lub nieaktualny. W tym zakresie skarżący nie może zasłaniać się niejako istotą (funkcją) katastru nieruchomości, ponieważ pomija, że z art. 22 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż właściciele nieruchomości zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian, co tyczy się wskazania miejsca stałego pobytu właściciela nieruchomości, do którego nie znajduje zastosowanie wyłączenie zawarte w art. 22 ust. 2 zdanie 2. Ponadto, jak wynika z art. 8 ust. 1 pkt 2 specustawy gazowej, Wojewoda zawiadamia o wszczęciu postępowania właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem, przy czym zawiadomienia wysyła się na adres określony w katastrze nieruchomości ze skutkiem doręczenia. Oznacza to, że jeżeli organ wysłał zawiadomienie do skarżącego na adres określony w katastrze nieruchomości, to w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów specustawy gazowej skarżący nie może skutecznie twierdzić, iż błędnie uznano, iż doręczono mu korespondencję organu. Poza tym w świetle treści art. 8 ust. 1a w związku z art. 8 ust. 1 pkt 3 oraz art. 12 ust. 1a w związku z art. 12 ust. 1 zdanie 1 specustawy gazowej w związku z art. 15 ust. 4 specustawy gazowej, brak danych w katastrze nieruchomości pozwalających na ustalenie danych osobowych, w szczególności adresu zamieszkania, właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu oraz wydania i doręczenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu oraz zawiadomienia o jej wydaniu (art. 11 ust. 1 specustawy gazowej). A nadto w takim przypadku stosownie do art. 8 ust. 1a specustawy gazowej do zawiadomienia właściciela lub użytkownika wieczystego o wszczęciu postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, przepis art. 8 ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio, zgodnie z którym Wojewoda zawiadamia o wszczęciu postępowania pozostałe strony, w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na lokalizację inwestycji w zakresie terminalu, w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej urzędu wojewódzkiego, a także w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Ten sam mechanizm dotyczy zawiadomienia o wydaniu decyzji, co wynika z art. 12 ust. 1a w związku z art. 12 ust. 1 zdanie 1 ww. ustawy. Tym samym także w odniesieniu do skarżącego T. M. pozostaje aktualny pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym instytucja zawiadomienia o wydaniu decyzji (lub o wszczęciu postępowania) pozostaje komplementarna względem trybu doręczenia właścicielom i użytkownikom wieczystym zawiadomień w sposób określony w art. 49 K.p.a. – uzupełnia tę formę doręczenia, wobec czego nie da się na zasadzie alternatywy przeciwstawić jej oraz wynikających z niej skutków procesowych publicznemu ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, czy wydaniu decyzji, tym bardziej, że końcowo organ II instancji w swojej decyzji ustosunkował się do pozycji procesowej T. M., a skarżący T. M. wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia organu I instancji, na co niewadliwie wskazał Sąd I instancji; jak i sam skarżący podniósł w skardze kasacyjnej, że w dniu 20 października 2023 r., w więc na kilka miesięcy przed wydaniem przez Wojewodę decyzji, dowiedział się o prowadzonym postępowaniu. Oznacza to, że miał możliwość wzięcia aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu. Natomiast o wadliwości wydania decyzji organu I instancji nie świadczą przywołane w skardze kasacyjnej okoliczności wskazujące na ewentualnie utrudniony dostęp do akt sprawy po wydaniu decyzji przez organ I instancji. O ile w tym zakresie można by ewentualnie mówić o uchybieniach procesowych, jednak w sprawie Sąd I instancji ocenił, że skarżący zarzucając organom naruszenie obowiązku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu nie wykazał ponadto, aby okoliczność tego rodzaju miała istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wskazał bowiem żadnych okoliczności, które mógłby wyjaśnić lub o których mógłby poinformować organy, gdyby brał czynny udział w tym postępowaniu, a które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak dalej argumentował Sąd, tylko w takiej sytuacji postawiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. mógłby odnieść oczekiwany skutek. Podobnie rzecz się ma odnośnie do wskazywanego przez skarżącego naruszenia art. 73 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tej kluczowej oceny Sądu I instancji skarżący nie podważył skutecznie w skardze kasacyjnej, ponieważ w dalszym ciągu nie wykazał aby przywoływane okoliczności dotyczące utrudnionego dostępu do akt sprawy po wydaniu decyzji przez organ I instancji były tego rodzaju, że miały istotny wpływ na wynik sprawy. Należy dostrzec, że co do meritum udzielanego pozwolenia na budowę Sąd I instancji jednocześnie ocenił, że dopełniono wszystkie wymogi stawiane przez specustawę gazową oraz ustawę – Prawo budowlane niezbędne dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, dołączając do swojego wniosku wymagane dokumenty. Skarżący najpóźniej w skardze kasacyjnej nie wykazał zaś aby wskazywany utrudniony dostęp do akt sprawy mógłby prowadzić do odmiennej oceny, co wymagałoby wykazania, że jednak – wbrew ocenie Sądu I instancji – nie zostały spełnione wszystkie prawne wymogi do udzielenia pozwolenia na budowę. A poza tym w aktach sprawy brak jest dowodu, który potwierdzałby aby skarżący, czy jego pełnomocnik oficjalnie podjęli próbę stawienia się w GINB celem zapoznania się z aktami sprawy, w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącego pozyskał informację, że akta sprawy wpłynęły do GINB 10 czerwca 2024 r., a po ponad trzech miesiącach GINB wydał zaskarżoną decyzję. Tym samym podnoszony w skardze kasacyjnej argument, że w postępowaniu administracyjnym Skarżący niejako działał "na ślepo", gdyż wskutek postawy organów nie mógł on uzyskać dostępu do akt i dokładnie określić i wykazać okoliczności, które miałyby wpływ na przeprowadzone postępowanie administracyjne – nie jest przekonujący, a tym samy nie mógł prowadzić do podważenia legalności zaskarżonego wyroku. Także argumentowanie w skardze kasacyjnej na okoliczność toczącego się postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji lokalizacyjnej nie ma znaczenia, ponieważ ocena legalności tego postępowania i pominięcia w nim T. M. jako strony postępowania nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, która dotyczy wyłącznie oceny legalności udzielonego pozwolenia na budowę, a najpóźniej przed NSA skarżący nie wykazał aby wydana przez organ odwoławczy decyzja lokalizacyjna (decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 25 kwietnia 2025 r., znak: DLI-I.7620.47.2023.WA.30), zmieniała przebieg inwestycji w odniesieniu do nieruchomości skarżącego.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej T. M. dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 73 i art. 77 K.p.a.; oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
W konsekwencji przedstawionego powyżej wywodu nie zawiera usprawiedliwionych podstaw także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten dotyczy wymogów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Taki przypadek w sprawie nie zachodzi. Poza tym z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanego, a przez to niejasnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało skonstruowane właśnie w taki sposób, że możliwa była instancyjna kontrola zaskarżonego wyroku, o czym też świadczy taka ocena dokonana przez NSA co do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.