II OSK 1353/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez E. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra Środowiska stwierdzającą nieważność decyzji z dnia 26 października 2004 r. w sprawie wymierzenia spółce opłaty za szczególne korzystanie z wód w 1999 r. WSA uznał, że decyzja Ministra stwierdzająca nieważność była wadliwa, ponieważ wskazana wada (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie istniała, a zmiana nazwy strony była nieistotną wadą usuwalną. WSA stwierdził również nieważność decyzji Ministra z dnia 23 grudnia 2004 r. jako dotkniętej wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Skarżąca spółka zarzucała WSA przekroczenie granic orzekania, uchylenie decyzji nieobjętej skargą oraz nierozpoznanie zarzutów merytorycznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badać całość postępowania administracyjnego w danej sprawie, eliminując wszelkie akty niezgodne z prawem. NSA uznał, że decyzje Ministra były wydane w granicach tej samej sprawy administracyjnej, a uchylenie wadliwej decyzji stwierdzającej nieważność było obowiązkiem sądu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZakres kontroli sądów administracyjnych, obowiązek badania całokształtu postępowania administracyjnego, zasada niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.) oraz obowiązek eliminowania wszelkich aktów niezgodnych z prawem (art. 135 P.p.s.a.).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uchylaniem decyzji stwierdzających nieważność oraz interpretacji przepisów P.p.s.a. w kontekście kontroli sądowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, uchylając decyzję stwierdzającą nieważność innej decyzji, przekracza granice orzekania, jeśli uchyla decyzję, która nie była przedmiotem skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie przekracza granic orzekania, uchylając decyzję stwierdzającą nieważność, nawet jeśli nie była ona bezpośrednio zaskarżona, ponieważ ma obowiązek badać całość postępowania administracyjnego i eliminować akty niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 i 135 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badać wszystkie akty i czynności organów administracji w ramach danej sprawy administracyjnej, aby zapewnić zgodność z prawem.
Czy wszczęcie postępowania nieważnościowego w stosunku do ostatecznej decyzji administracyjnej pozbawia stronę możliwości zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania nieważnościowego jest jedynie czasową przeszkodą do rozpoznania skargi przez sąd, nie skutkuje odrzuceniem skargi, lecz zawieszeniem postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania nadzwyczajnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 56 P.p.s.a., wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nie powoduje odrzucenia skargi, a jedynie zawieszenie postępowania sądowego.
Czy wskazanie w decyzji administracyjnej nieznacznie odmiennego oznaczenia strony (np. nazwy firmy) stanowi wadę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka wada jest nieistotna, usuwalna (np. poprzez sprostowanie) i nie uzasadnia uruchamiania nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Wada polegająca na nieznacznym błędzie w oznaczeniu strony jest wadą usuwalną i nie należy do katalogu ciężkich wad materialnoprawnych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., które uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji.
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej (w znaczeniu materialnoprawnym).
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd ma obowiązek wyjścia poza granice skargi i zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis określający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
P.p.s.a. art. 56
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący wpływ wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego na postępowanie sądowe.
P.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący orzekania przez sąd pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący orzekania na podstawie akt sprawy.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepis określający zakres kontroli sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję Ministra Środowiska stwierdzającą nieważność poprzedniej decyzji, ponieważ wada wskazana w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie istniała. • Sąd administracyjny ma obowiązek badać całość postępowania administracyjnego i eliminować z obrotu prawnego akty niezgodne z prawem, nawet jeśli nie były bezpośrednio zaskarżone (art. 134 § 1 i 135 P.p.s.a.). • Wszczęcie postępowania nieważnościowego nie pozbawia strony możliwości zaskarżenia decyzji, a jedynie może skutkować zawieszeniem postępowania sądowego (art. 56 P.p.s.a.). • Nieistotna wada w oznaczeniu strony nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA został wydany z naruszeniem przepisów postępowania (art. 134 § 1 i § 2, art. 135 P.p.s.a.). • Sąd przekroczył granice orzekania, objął rozstrzygnięciem decyzję wydaną w innej sprawie administracyjnej. • Sąd uchylił z urzędu decyzję, która nie była zaskarżona do sądu administracyjnego. • Sąd wadliwie zastosował art. 135 P.p.s.a. przez uchylenie nieobjętej skargą decyzji, mimo iż nie było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. • Sąd nie rozpoznał zarzutów merytorycznych opartych na przepisach prawa materialnego. • Uchylenie decyzji odebrało stronie możliwość realizacji uprawnień proceduralnych i potencjalnych korzyści materialnoprawnych.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny dokonuje kontroli wskazanych w ustawie działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. • Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc wyłącznie decyzja administracyjna, stanowiąca przedmiot zaskarżenia, lecz jest nim także zespół działań i czynności podjętych przez organ administracji w sprawie zakończonej tą decyzją. • Tak zakreślone kompetencje sądu administracyjnego nakładają na ten sąd obowiązek dokonania w konkretnej sprawie oceny całego przebiegu postępowania administracyjnego wszystkich aktów i czynności wydanych w tym postępowaniu, włącznie z oceną zaskarżonej decyzji i wydanie rozstrzygnięcia stwarzającego taki stan, aby w obrocie prawnym nie istniał i nie funkcjonował żaden akt ani czynność organu administracji publicznej niezgodne z prawem. • sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • granice zaskarżenia nie pokrywają się z granicami rozpoznania przez Sąd I instancji. • granice rozpoznania przez ten Sąd wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej, przy czym - użyte w przepisie tym pojęcie "sprawa administracyjna" występuje tu w znaczeniu materialnoprawnym, a nie procesowym.
Skład orzekający
Barbara Gorczycka-Muszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Borkowska
członek
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądów administracyjnych, obowiązek badania całokształtu postępowania administracyjnego, zasada niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.) oraz obowiązek eliminowania wszelkich aktów niezgodnych z prawem (art. 135 P.p.s.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uchylaniem decyzji stwierdzających nieważność oraz interpretacji przepisów P.p.s.a. w kontekście kontroli sądowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia fundamentalne zasady postępowania sądowoadministracyjnego dotyczące zakresu kontroli sądowej i obowiązku eliminowania wadliwych decyzji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Sąd bada wszystko: jak NSA pilnuje porządku prawnego poza granicami skargi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.