II OSK 1352/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że ponowne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalne, gdy sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że sprawa o stwierdzenie nieważności została już prawomocnie zakończona. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził to stanowisko, podkreślając zasadę trwałości decyzji administracyjnych i zakaz ne bis in idem. NSA uznał, że ponowne rozpatrywanie tej samej kwestii, nawet z nowymi argumentami, jest niedopuszczalne, jeśli pierwotna decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności jest prawomocna.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H.S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 2012 r. ustalającej warunki zabudowy. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, powołując się na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ sprawa o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji była już prawomocnie zakończona decyzją SKO z 2013 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie tej decyzji został złożony z uchybieniem terminu, a skarga na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA. Skarżący podnosili, że nowy wniosek zawierał nowe argumenty i dowody, co uzasadniałoby ponowne postępowanie. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że zasada trwałości decyzji administracyjnych i zakaz ponownego rozpatrywania tej samej sprawy są nadrzędne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi, iż organ stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Sąd uznał, że tożsamość sprawy weryfikacyjnej o stwierdzenie nieważności została zachowana, niezależnie od treści wniosku i podnoszonych argumentów, ponieważ wszystkie potencjalne wady nieważności zostały już rozważone w poprzednim postępowaniu. Ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie byłoby niedopuszczalne i skutkowałoby naruszeniem zakazu ne bis in idem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne postępowanie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji jest niedopuszczalne, gdy została ona już prawomocnie rozstrzygnięta w trybie stwierdzenia nieważności, ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnych i zakaz ne bis in idem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi, iż organ stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy weryfikacyjnej o stwierdzenie nieważności jest zachowana, nawet jeśli strona podnosi nowe argumenty lub podstawy prawne, o ile wszystkie potencjalne wady nieważności zostały już rozważone w poprzednim postępowaniu. Ponowne rozstrzygnięcie tej samej kwestii skutkowałoby wadą nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych.
k.p.a. art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej została już prawomocnie rozstrzygnięta, co wyklucza ponowne jej rozpatrzenie ze względu na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i trwałości decyzji administracyjnych. Tożsamość sprawy weryfikacyjnej o stwierdzenie nieważności jest zachowana, nawet jeśli strona podnosi nowe argumenty lub podstawy prawne, o ile wszystkie potencjalne wady nieważności zostały rozważone w poprzednim postępowaniu. Wszczęcie nowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tożsamej decyzji, co do której organ orzekł już ostatecznie o odmowie stwierdzenia jej nieważności, jest niedopuszczalne i skutkowałoby naruszeniem zakazu ne bis in idem.
Odrzucone argumenty
Nowy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zawierał nowe argumenty i dowody, co uzasadnia wszczęcie nowego postępowania. Organ nie zbadał należycie rzeczywistego zakresu żądania strony. W poprzednim postępowaniu nie dokonano sprawdzenia sposobu ustalenia parametrów dla nowej zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
powaga rzeczy osądzonej zasada trwałości decyzji administracyjnych nie można rozstrzygać ponownie tej samej sprawy nie można naruszyć zakazu ne bis in idem
Skład orzekający
Roman Hauser
przewodniczący
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Jerzy Siegień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady trwałości decyzji administracyjnych i niedopuszczalności ponownego wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności w sprawach już prawomocnie rozstrzygniętych, nawet przy podnoszeniu nowych argumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych i zasadą powagi rzeczy osądzonej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej w prawie administracyjnym – powagi rzeczy osądzonej i trwałości decyzji. Jest to istotne dla prawników procesualistów, choć może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Czy można raz jeszcze podważyć decyzję, która jest już prawomocna? NSA wyjaśnia granice postępowania o stwierdzenie nieważności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1352/17 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-06-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień Marcin Kamiński /sprawozdawca/ Roman Hauser /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Kr 1484/15 - Wyrok WSA w Krakowie z 2016-04-06 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Dnia 11 kwietnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Marcin Kamiński (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1484/15 w sprawie ze skargi H.S. i T.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1484/15, oddalił skargę H.S. i T.S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (Kolegium) z dnia z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], którą ustalono warunki zabudowy dla zamierzenia pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem i dojazdem na działkach nr [...]". W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że w sprawie toczyło się już postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, zakończone decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...]. Decyzja ta uzyskała walor prawomocności, albowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożono z uchybieniem terminu, zaś skarga na postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r., odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 72/14. Kolegium wyjaśniło, że ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, tożsamą co do podmiotu i przedmiotu, jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. W ocenie Kolegium, obecnie brak jest zatem podstaw prawnych do uwzględniania nowego wniosku o stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, gdyż wydanie kolejnej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowiłoby wadę określoną w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Zgodnie zaś z art. 61a k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Kolegium stwierdziło, że w obecnym postępowaniu taką przeszkodą w uwzględnieniu wniosku stron jest fakt, że w tej sprawie została już wydana decyzja ostateczna i prawomocna na podstawie takiego samego wniosku złożonego przez te same osoby. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lipca 2015 r. oraz jego uzupełnieniu z dnia 14 sierpnia 2015 r. H. i T. S. (skarżący) stwierdzili, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa na podstawie art. 61a k.p.a. jest bezpodstawna. Skarżący podnieśli, że nowy wniosek wraz z uzupełnieniem nie jest tożsamy co do przedmiotu, ponieważ w pierwszym wniosku nie były powoływane te same argumenty, a w obecnym zachodzą nowe okoliczności, ze wskazaniem przepisów prawa, które zostały naruszone. W nowym wniosku powołane zostały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ze wskazaniem naruszeń przepisów, co nie miało miejsca w pierwszym wniosku. W uzupełnieniu obecnego wniosku zostały przedstawione dowody, które nie były podnoszone w poprzednim postępowaniu o stwierdzenie nieważności, tj. że sąsiednie domy są parterowe bez poddasza użytkowego o wysokości 4,5 do 6,5 m, a powierzchnia zabudowy działki nr [...] jest zawyżona, gdyż niesłusznie wzięto sposób wyliczania tej powierzchni, jak dla zabudowy miejskiej. W obliczeniach warunków zabudowy za położone w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego domu na działce nr [...] wskazano budynki nr [...], co nie jest zgodne z prawdą, gdyż są to budynki nr [...]. Przedstawiona analiza urbanistyczno-architektoniczna nie dotyczy obszaru inwestycji, na którym ma powstać dom jednorodzinny na działce nr [...]. Skarżący dodatkowo wskazali, że organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, ponieważ organ w pierwszym rozstrzygnięciu nie dokonał analizy sposobu ustalenia parametrów zabudowy, a jedynie stwierdził, że ustalenie nie nastąpiło w sposób mogący rażąco naruszyć prawo, nie uzasadniając tego stwierdzenia. Ponadto uzupełniając swój nowy wniosek z dnia 5 lipca 2015 r. Skarżący wyjaśnili, że postępowanie, w którym wydano decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2012 r., jest dotknięte wadami z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., a w związku z tym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej podmiotem decyzji ostatecznej, wymaga wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. Skarżący wskazali, że decyzja o warunkach zabudowy została w przedmiotowej sprawie wydana na podstawie fałszywych dowodów (analizy urbanistyczno-architektonicznej z dnia 21 października 2011 r.). Zdaniem skarżących nierozpatrzenie ich wniosku doprowadzi do poważnej szkody materialnej i naruszenia ich interesu jako sąsiadów. W związku z tym, postępowanie powinno zostać wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodów lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, zgodnie z art. 145 § 2 i § 3 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 16, art. 156 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 126 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2015 r. Kolegium wyjaśniło, że stwierdzenie nieważności jest instytucją stosowaną wyjątkowo, gdyż zasadą jest trwałość decyzji administracyjnych. Stwierdzenia nieważności decyzji dokonuje się tylko w sytuacji, gdy zachodzi jedna z przesłanek ściśle wyliczonych w art. 156 §1 k.p.a. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe ponowne badanie ważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...] lipca 2012r, znak: [...], dotyczącej inwestycji pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem i dojazdem na działkach nr [...]. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że decyzja Kolegium z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], odmawiająca stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, stała się ostateczna, albowiem strona składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy uczyniła to z uchybieniem terminu, a skarga na postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r., odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 72/14. Kolegium stwierdziło, że orzekając ponownie w sprawie, w której wydano już decyzję ostateczną, organ naruszyłby res iudicate oraz zasadę trwałości wydanych aktów, wynikającą z art. 16 k.p.a. Decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zdaniem Kolegium zachodzi tożsamość obecnej sprawy ze sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...]. O tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu (rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów) i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. O braku tożsamości nie może świadczyć to, że w pierwszym wniosku o stwierdzenie nieważności nie były powoływane te same argumenty, a we wniosku złożonym w dniu 4 maja 2015 r. wskazane zostały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu, z podaniem sposobu, w jaki to naruszenie przepisów nastąpiło. Zatem orzekając ponownie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], Kolegium dopuściłoby się naruszenia procedury. Co do wniosku zawartego w piśmie uzupełniającym z dnia 5 lipca 2015 r., dotyczącego wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie w sprawie zakończonej decyzją nr [...], Kolegium wyjaśniło, że właściwym w tym przedmiocie będzie Prezydent Miasta Krakowa i dlatego przekazano wniosek według właściwości do rozstrzygnięcia organowi I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], skarżący wnieśli o jego uchylenie. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i w zw. z 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci opinii urbanistyczno-architektonicznej dotyczącej ustalenia parametrów dla nowej zabudowy w sąsiedztwie działki nr [...], wykonanej przez mgr inż. arch. A.R.R. w dniu [...] kwietnia 2015 r., na podstawie której można stwierdzić, że sposób ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] w zakresie linii zabudowy oraz dopuszczalnej wysokości nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenia art. 77 k.p.a. skarżący upatrywali również w tym, że Kolegium wydając decyzję z dnia [...] października 2013 r. nie dokonało sprawdzenia sposobu ustalenia parametrów dla nowej zabudowy, pomimo zgłaszanych w tym kierunku zastrzeżeń. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie dnia 3 marca 2016 r. H.S., działając przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zarzuciła dodatkowo naruszenie: art. 16 w zw. z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że zachodzi tożsamość sprawy zwieńczonej wydaniem zaskarżonego postanowienia ze sprawą zakończoną decyzją Kolegium z dnia [...] października 2013 r.; art. 16 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, w sytuacji gdy skarżący wykazali, że zachodzą takie nadzwyczajne okoliczności; art. 7 k.p.a. przez wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, gdy z treści pism skarżących wynikało, że powołują inną podstawę nieważności, niż ta, która była przedmiotem postępowania administracyjnego w 2013 r.; art. 8 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego zbadania stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz wniosków i twierdzeń przedstawionych przez skarżących, co skutkowało zignorowaniem okoliczności powołania przez nich nowej przesłanki nieważności. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1484/15, Sąd I instancji oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności jest instytucją prawną stwarzającą możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji zapadłych w postępowaniu administracyjnym, dotkniętych jedną z wad wyczerpująco wymienionych w art.156 § 1 k.p.a., przy braku przesłanek negatywnych, o których mowa w § 2 tego artykułu lub przepisach szczególnych. Powyższe następuje w nadzwyczajnym, wewnętrznym postępowaniu administracyjnym, które pomimo istniejących zależności z postępowaniem zwykłym ma charakter odrębny. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji toczy się na ogólnych zasadach przewidzianych w przepisach k.p.a., z uwzględnieniem odrębności wynikających z art. 156-159 k.p.a. Taką odrębność, istotną w stanie faktycznym niniejszej sprawy, stanowi między innymi przedmiot postępowania, którym jest sprawa procesowa. W ramach tej sprawy następuje ustalenie i rozstrzygnięcie o istnieniu co najmniej jednej z wad kwalifikowanych decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiot postępowania o stwierdzenie nieważności obejmuje przy tym całościową ocenę legalności decyzji, pod kątem wszelkich wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie tylko tych, których wystąpienie jest zarzucane przez stronę. Czynności organu w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony albo wszczętym z urzędu są prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Ich rezultat stanowi albo ujawnienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., albo stwierdzenie iż przesłanki te nie występują. Ten ostatni przypadek obejmuje sytuacje, gdy decyzja jest prawidłowa, lub też gdy dotknięta jest innymi wadami, niż wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzje wydawane w postępowaniu nieważnościowym podlegają zaskarżeniu na ogólnych zasadach. Decyzje ostateczne tworzą stan powagi rzeczy osądzonej i podlegają kontroli jedynie na zasadach podanych w art. 16 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że podstawą wydania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia Kolegium z dnia [...]6 czerwca 2015 r., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...], którą ustalono warunki zabudowy dla zamierzenia pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem i dojazdem na działkach nr [...], był pogląd, iż w sprawie tej występuje "powaga rzeczy osądzonej". Kolegium twierdziło bowiem, że okoliczność występowania w obrocie prawnym wcześniejszej decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji, zamyka drogę do prowadzenia kolejnego postępowania w przedmiocie nieważności, mającego za przedmiot tę samą decyzję administracyjną wydaną w postępowaniu zwykłym. Sąd wskazał, iż art. 16 k.p.a. ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i funkcjonują w obrocie prawnym podlegają domniemaniu legalności. Funkcję gwarancyjną względem wskazanej wyżej zasady ogólnej, pełni art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wydanie decyzji w sprawie załatwionej wcześniej już decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji powoduje zatem, iż późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności. Okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości ocenianych spraw. Ocena ta odbywa się pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony lub ich następcy prawni. Tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy, wyznacza tożsamość podstawy prawnej, faktycznej i treści żądania strony. W świetle art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. to nie treść wniosku o wszczęcie postępowania określa tożsamość sprawy, lecz to co było objęte treścią rozstrzygnięcia organu w decyzji administracyjnej. Treścią rozstrzygnięcia decyzji wydanej w poprzednio prowadzonym na wniosek skarżących postępowaniu nieważnościowym była zaś ocena legalności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy pod kątem istnienia wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dla tożsamości spraw jest przy tym obojętne, jakie zarzuty lub wnioski dowodowe były zgłaszane przez skarżących w poprzednim postępowaniu nieważnościowym zakończonym ostateczną decyzją. Przy zachodzącej tożsamości przedmiotowej brak nadto podstaw do uznania, że doszło do istotnej zamiany kręgu stron. Nie uległ też zmianie stan faktyczny i stan prawny sprawy. W świetle powyższych uwag za bezzasadne Sąd I instancji uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i w zw. z 78 § 1 k.p.a. Za bezzasadne w świetle wcześniejszych rozważań Sąd I instancji uznał również zarzuty naruszenia art. 7, 9 i 16 k.p.a., podnoszone dodatkowo przez H.S.. Zdaniem Sądu, prawidłowo także zastosowany został w sprawie art. 61a k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Postępowanie nie może zaś zostać wszczęte w warunkach prowadzących do wystąpienia wady kwalifikowanej wymienionej w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. Strona skarżąca kasacyjnie (H.S.) wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 16 i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nietrafne uznanie, jakoby skarżone akty administracyjne były wydane w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną i przez to oddalenie skargi na wadliwe postanowienie organu administracji; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 zdanie drugie i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie, które wydano bez należytego rozeznania jaki jest rzeczywisty zakres żądania strony. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie przedstawiła argumenty mające stanowić potwierdzenie zasadności jej stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oddalona jako pozbawiona w stopniu oczywistym usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego. W związku z powyższym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej ograniczono do oceny zasadności zarzutów kasacyjnych. Przeprowadzona weryfikacja zarzutów kasacyjnych doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że są one całkowicie bezzasadne. Po pierwsze, nie znajduje żadnego uzasadnienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. "poprzez nietrafne uznanie, jakoby skarżone akty administracyjne były wydane w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną i przez to oddalenie skargi na wadliwe postanowienie organu administracji". Stanowisko wyrażone przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku opiera się na prawidłowym założeniu, że sprawa weryfikacyjna o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...]z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy została ostatecznie zakończona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności. Względem tej ostatniej decyzji nie wyczerpano w terminie środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarga na postanowienie SKO w Krakowie z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 72/14. W związku z powyższym możliwość weryfikacji sądowoadministracyjnej decyzji z dnia [...]października 2013 r. została bezpowrotnie zamknięta. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. – wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie – przedmiotem rozpoznania były wszystkie wady nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. (zob. s. 4-6 uzasadnienia decyzji SKO w Krakowie z dnia [...] października 2013 r.). W konsekwencji należy przyjąć, że niezależnie od zakresu i treści wniosku z dnia 30 maja 2013 r. (uzupełnionego pismem z dnia 28 lipca 2013 r.) sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] została w całości i ostatecznie rozstrzygnięta decyzją SKO w Krakowie nr [...]. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Tożsamość sprawy weryfikacyjnej o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. nie została naruszona przez złożenie przez skarżących ponownego wniosku z dnia 4 maja 2015 r. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji, ze wskazaniem nowych podstaw prawnych, których rażące naruszenie miało wyczerpywać znamiona przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wszystkie wynikające z art. 156 § 1 k.p.a. podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (w tym podstawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) zostały bowiem z urzędu rozważone przez właściwy organ. Warunki trwania stanu tożsamości podmiotowej, przedmiotowej, podstawy prawnej i faktycznej sprawy weryfikacyjnej z art. 156 k.p.a. zostały zatem zachowane. Wszczęcie i prowadzenie nowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tożsamej decyzji, co do której skarżony organ orzekł już ostatecznie o odmowie stwierdzenia jej nieważności, było zatem niedopuszczalne. Kontrolowane organy zasadnie więc wydały postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Ponowne rozstrzygnięcie tożsamej sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej skutkowałoby powstaniem wady nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a kolejna decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji podlegałaby stwierdzeniu nieważności jako naruszająca zakaz ne bis in idem. Po drugie, oczywiście chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 zd. 2 i art. 10 § 1 k.p.a. "poprzez oddalenie skargi na postanowienie, które wydano bez należytego rozeznania jaki jest rzeczywisty zakres żądania strony". Jak już podkreślono, zakres i treść żądania nie determinowały zakresu rozpoznania i rozstrzygnięcia organu orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności. Z kolei pismo skarżących z dnia 13 sierpnia 2015 r., stanowiące uzupełnienie wniosku z dnia 5 lipca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i zawierające wskazanie okoliczności związanych z podstawami wznowienia postępowania administracyjnego, zostało – zgodnie z właściwością – przekazane przez SKO w Krakowie Prezydentowi Miasta Krakowa. W tym stanie rzeczy, mając na względzie, że zaskarżony wyrok – w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną – jest prawidłowy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI