II OSK 1350/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-28
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneNSASKOWSApostępowanie administracyjneuchwałauchylenie decyzjinaruszenie proceduralne

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w sprawie warunków zabudowy, uznając, że organ odwoławczy nie rozpoznał w pełni odwołania jednej ze stron.

Wspólnoty mieszkaniowe zaskarżyły decyzję o warunkach zabudowy dla budynku wielorodzinnego. WSA oddalił ich skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły parametry zabudowy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało w całości odwołania jednej ze wspólnot oraz pisma uzupełniającego argumentację drugiej, co stanowiło istotne naruszenie proceduralne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnot A. i B. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego. WSA uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły parametry zabudowy, w tym wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy, który mógł odstępować od średniej dla obszaru analizowanego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach proceduralnych. Stwierdził, że WSA błędnie ocenił, iż naruszenia przepisów K.p.a. przez SKO (nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołań i nie rozpoznanie odwołania jednej ze wspólnot) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. NSA uznał, że brak rozpoznania odwołania WM B oraz pisma uzupełniającego WM A stanowił istotne naruszenie proceduralne, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję SKO, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy dopuścił się istotnego naruszenia przepisów postępowania, nie rozpoznając w pełni odwołania i pisma uzupełniającego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że SKO nie rozpoznało odwołania WM B oraz pisma uzupełniającego WM A, co stanowi naruszenie art. 15 K.p.a. i zasady dwuinstancyjności, a tym samym naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

Upzp art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 60 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 52 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 54 § 2 lit. c

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upzp art. 61 § 1 pkt 1-5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozp. MI 2003 art. 5 § 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI 2003 art. 7 § 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Pomocnicze

K.p.a. art. 40 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 109 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 203 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uCOVID-19 art. 15zzr § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

uCOVID-19 art. 15zzs § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

uCOVID-19 art. 15zzs § 7

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez SKO przepisów K.p.a. poprzez nierozpoznanie w pełni odwołania WM B i pisma uzupełniającego WM A. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnoprawnych (nie zostały rozpoznane przez NSA z uwagi na uchylenie wyroku z przyczyn proceduralnych). Argumentacja dotycząca wpływu przepisów COVID-19 na bieg terminów procesowych.

Godne uwagi sformułowania

nie można powiedzieć, aby skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw nie jest tak, że organ odwoławczy jedynie nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołań skarżących, albowiem w zasadniczej mierze i zakresie wynikającym ze spełnienia przez Inwestora przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 Upzp, Kolegium przeprowadziło stosowne ustalenia. W istocie zaś Kolegium nie rozpoznało jednego z odwołań, które wniosła WM B od decyzji wydanej w I instancji. Sąd wojewódzki, z racji kompetencji kontrolnych i funkcji sądownictwa administracyjnego wobec organów administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP), nie był uprawniony, aby niejako "wyręczyć" Kolegium i wypowiedzieć się w kwestii spełnienia przez inkryminowaną inwestycję oznaczonych przesłanek materialnoprawnych...

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

sędzia

Jerzy Stankowski

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, w szczególności nierozpoznanie odwołań i zarzutów stron, a także kompetencje sądu administracyjnego w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie organ odwoławczy nie rozpoznał w pełni sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są aspekty proceduralne w postępowaniu administracyjnym i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej.

Błąd proceduralny SKO doprowadził do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy – lekcja dla urzędników i stron postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1350/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Jerzy Stankowski
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 1841/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-02-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 52 ust. 1 i art. 54 pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Sędzia NSA (del.) Jerzy Stankowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty A. w P. oraz Wspólnoty B w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1841/20 w sprawie ze skargi Wspólnoty A. w P. oraz Wspólnoty B. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2020 r. nr SKO.GP.4000.950.2020 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz Wspólnoty A. w P. kwotę 784 (siedemset osiemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz Wspólnoty B. w P. kwotę 884 (osiemset osiemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 17 lutego 2020 r., IV SA/Po 1841/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu oddalił skargę WM A ([...]) i WM B ([...]) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu ("SKO" lub "Kolegium") z 7 sierpnia 2020 r. nr SKO.GP.4000.950.2020, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, 28 maja 2020 r. Prezydent Miasta Poznania decyzją nr 344/2020, działając na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2020, poz. 293, Upzp) ustalił na rzecz T. sp. z o.o. (inwestor) warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...], przy ul. [...] w Poznaniu.
2.2. Wyrokując w sprawie IV SA/Po 1841/20 kolejno wskazano, że WM A wniosła odwołanie od w/w decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003, Nr 164, poz. 1588, rozp. MI 2003) przez zastosowanie wyższego wskaźnika zabudowy, niż wynika to z przepisów prawa. Nadto podniosła, że w rozstrzygnięciu decyzji wskazano wyłącznie na parametry o wartościach maksymalnych, bez wskazania minimalnych. Podniosła też, iż organ I instancji przekroczył swoje kompetencje określając ilość mieszkań, które mogą być zrealizowane, a także określając ilość miejsc postojowych. Zdaniem odwołującej nieuprawnione było też określenie sposobu zaprojektowania wykuszy i balkonów.
2.3. Następnie sąd pierwszej instancji przywoał, że wskazaną na wstępie decyzją SKO – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, K.p.a.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W wyroku zrekapitulowano zasadnicze motywy decyzji SKO. wyjaśniło reguły postępowania odwoławczego, powołało materialną podstawę prawną wydania decyzji o warunkach zabudowy (art. 61 ust. 1 pkt 1-5 Upzp) i wskazało, że wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa się na podstawie przepisów rozp. MI 2003. Podkreśliło, że w myśl art. 56 Upzp nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
2.4. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na pozytywne rozpatrzenie wniosku inwestora, który był uzupełniany i korygowany w trakcie postępowania. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na analizie urbanistycznej oraz jej wynikach w postaci graficznej. Zdaniem Kolegium dokumenty te sporządzono zgodnie z dyspozycją w/w rozporządzenia. Wyznaczono prawidłowo obszar analizowany, uwzględniając szerokość frontu działki. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji objął analizą obszar tworzący urbanistyczną całość, obejmujący działki o dominującej funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej, a także usługowej. Do analizy przyjęto obszar nieruchomości położonych przy ul. [...], [...] i [...], który stanowi obszar intensywnej zabudowy śródmiejskiej, znajduje się w obszarze dominującej zabudowy pierzejowej, przeważa funkcja mieszkalna wielorodzinna z usługami w parterze. W obszarze tym znajdują się także budynki usługowe i usługowo-handlowe, handlowe i biurowe. Akta zawierają tabelę, w której umieszczono nieruchomości przyjęte do analizy oraz dokonano zestawienia i porównania parametrów zabudowy występującej w badanym obszarze. Z analizy wynika, iż planowana inwestycja kontynuuje funkcję obiektów z obszaru analizowanego.
2.5. Kolegium wyjaśniło, że średni wskaźnik zabudowy w badanym obszarze wynosi 51%, zabudowa posiada różne wysokości i ilości kondygnacji, występuje różnorodna geometria dachów, średnia szerokość elewacji frontowej wynosi 31 m, zabudowa na ogół lokowana jest w granicach frontowych działek, ale także w odległości od 1 do 3 m od granicy frontowej działek. Działka objęta wnioskiem obejmuje obszar wynoszący 571 m², planowana zabudowa ma być położona w odległości 2,5 m od frontowej granicy działki, wskaźnik zabudowy ma wynosić 58%, szerokość elewacji frontowej ustala się na 19 m, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki określa się na maksymalnie 18 m od poziomu terenu, jednak wysokość ta nie może przekroczyć gzymsu dachu budynku przy ul. [...]. Dopuszczono także możliwość realizacji dodatkowej kondygnacji pod warunkiem wycofania jej na głębokość 1,5 m względem linii zabudowy, oraz realizacji funkcji usługowej w parterze i kondygnacji podziemnej.
2.6. W ocenie SKO realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje zaburzenia ładu przestrzennego, przyczyni się natomiast do racjonalnego wykorzystania terenu. Stanowi kontynuację zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu istniejącego w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Inwestycja uzupełni zwartą zabudowy pierzejową wykształconą od strony płn-wsch. ul. [...]. Na ustalenie parametrów dla planowanej inwestycji wpływ ma także wielkość i kształt działki (działka objęta wnioskiem jest stosunkowo nieduża), co uzasadnia jej ekonomiczne wykorzystanie.
2.7. Zdaniem Kolegium planowana inwestycja kontynuuje funkcję mieszkaniową z obszaru analizowanego, a także w większości parametry zabudowy. Wyznaczenie zaś zwiększonego parametru wskaźnika zabudowy, który dla planowanej inwestycji ma wynieść 58%, w sposób dostateczny wyjaśniono przez I instancję. Ze względu na przekroczenie wartości tego parametru należało przeanalizować konsekwencje przestrzenne, jakie mogą wynikać w związku z projektowaną zabudową i uwzględnić predyspozycje terenu objętego wnioskiem dla realizacji omawianego zamierzenia ze względu na intensywność planowanej zabudowy. Obecnie obszar, w sąsiedztwie którego ma być realizowana inwestycja, stanowi tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, jest to teren ścisłego centrum miasta z tendencją do przekształcania obszaru niezabudowanego w zabudowane budynkami współczesnymi o wysokiej jakości architekturze, a występujące w obszarze funkcje magazynowe i produkcyjne wypierane są z centrum miasta na rzecz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z towarzyszącą funkcją usługową, co odpowiada sposobowi zagospodarowania terenów już zabudowanych w tym obszarze, projektowany układ urbanistyczny jest analogiczny do układu w obszarze analizowanym. W obszarze tym możliwe jest dopuszczenie różnych rozwiązań urbanistyczno-architektonicznych, inwestor zmieniał treść wniosku tak, by jak najlepiej wpisać planowaną inwestycję w obszar zabudowy już istniejącej. Na tym tle ustalono po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w pełnym zakresie, że planowana inwestycja kontynuować będzie funkcję zabudowy z obszaru analizowanego, a także jej parametry, nie stoi w sprzeczności z przepisami zawartymi w rozp. MI 2003. Kolegium dostrzegło, iż organ I instancji wskazał parametry, które określił w wartościach odbiegających od ustalonych średnich wartości parametrów, wskazał jednakowoż nieruchomości, do których odniósł ich ustalenie, a także określił warunki, jakie inwestor musi uwzględnić na etapie projektowania planowanej zabudowy i jej realizacji.
3.1. Dalej w wyroku IV SA/Po 1841/20 przywołano, że w skardze na powyższą decyzję WM A i WM B zarzuciły naruszenie:
1) art. 40 § 1 i 2 oraz art. 109 § 1 K.p.a. przez niedoręczenie WM B zaskarżonej decyzji,
2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. przez brak odniesienia się do zarzutów odwołania WM B oraz zarzutów podniesionych w piśmie WM A z 7 lipca 2020 r.,
3) art. 15 K.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i 128 K.p.a. przez brak ponownego rozpatrzenia sprawy, co jest sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania;
4) art. 138 § 2 w zw. z art. 8, art, 9, art. 10 i art. 15 K.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji I-instancyjnej w sytuacji, gdy Prezydent nie zapewnił stronom możliwości czynnego udziału w postępowaniu;
5) art. 61 ust. 1 pkt 5 Upzp, § 5 ust. 1 i 2 i § 7 ust. 1 i 3 rozp. MI 2003 oraz art. 6 i art. 7 K.p.a. przez podzielenie ustaleń organu I instancji w zakresie niewłaściwego wyznaczenia wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy oraz wysokości planowanej inwestycji, błędnego wskazania jedynie skrajnych możliwych wymiarów parametrów określonych w decyzji, a także nieuprawnionego określenia liczby lokali mieszkalnych, liczby miejsc parkingowych oraz parametrów technicznych wykuszy i balkonów.
3.2. Skarżące Wspólnoty wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
3.3. W odpowiedzi SKO wniosło o oddalenie skargi.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę oddalił.
4.2. W ocenie sądu pierwszej instancji organy obu instancji prawidłowo uznały, że planowana inwestycja, z jej parametrami i gabarytami, odpowiada zabudowie sąsiedniej, a tym samym spełnia wymogi art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp. Sąd wojewódzki stwierdził, że funkcja planowanej zabudowy (budynek mieszkalny wielorodzinny) stanowi kontynuację funkcji istniejącej na działkach sąsiednich (art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp). Jak stwierdzono w analizie urbanistycznej, a następnie potwierdzono w decyzji I-instancyjnej, planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie ścisłego śródmieścia m. Poznania po wschodniej stronie ul. [...]. Planowany budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami w parterze z podziemną halą garażową kontynuuje zabudowę istniejącą w sąsiedztwie. Nie budziło wątpliwości sądu a quo, że w zakresie funkcji zabudowy planowany obiekt stanowi kontynuację zabudowy istniejącej w sąsiedztwie.
4.3. W ocenie tegoż sądu prawidłowo również określono poszczególne parametry nowej zabudowy. Zastrzeżeń tegoż sądu nie budziło również – wbrew zarzutowi skargi – określenie wskaźnika wielkości zabudowy w stosunku do powierzchni działki. Określono go na poziomie 58%, co stanowiło odejście od średniej wartości tego wskaźnika na analizowanym terenie. Aczkolwiek zgodnie z § 5 ust. 1 rozp. MI 2003, regułą jest, że ów wskaźnik wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego, to przepis § 5 ust. 2 rozp. MI 2003 dopuszcza wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy. Tak też się stało w niniejszej sprawie. Organ I instancji wyjaśnił w analizie urbanistycznej, a następnie w swej decyzji, że średni wskaźnik wielkości zabudowy w stosunku do powierzchni działki wynosi 51 %, przy czym powierzchnia zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wynosi od 199 m² (ul. [...]) do 1622 m² (ul. [...]). Wyjaśniono też, a wynika to z analizy, że wskaźnik wielkości zabudowy kształtuje się na poziomie od 44 % (ul. [...]) do 56 % (ul. [...]). Stwierdzono jednocześnie, że ustalony na poziomie 58 % wskaźnik dla wnioskowanej działki przekraczający średni wskaźnik wielkości o zaledwie 7 % jest dopuszczalny, bowiem powierzchnia zabudowy nowego budynku wynosząca ok. 330 m² będzie odpowiadała powierzchni zabudowy zespołów zabudowy mieszkaniowej z obszaru analizowanego przy ul. [...], ul. [...]. Dodano, że z materiałów analizy wynika, iż w obszarze analizowanym znajdują się działki zapewniające "dobre sąsiedztwo" dla projektowanej zabudowy w zakresie wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy.
4.4. W ocenie sądu pierwszej instancji powyższe wyjaśnienia organu I instancji świadczą o tym, że podwyższenie względem średniego wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki nie było arbitralne, lecz miało oparcie w materiale analizy urbanistycznej. Sąd wojewódzki nie podzielił równocześnie twierdzeń skarżących Wspólnot, iż przepis § 5 ust. 2 rozp. MI 2003 wprawdzie dopuszcza odstępstwo od ustalenia średniego wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, lecz nie zezwala na przekroczenie wskaźnika maksymalnego w obszarze analizowanym. W ocenie tegoż sądu takich wniosków nie można wywieść z treści omawianego przepisu.
4.5. Sąd wojewódzki jest zdania, że organy orzekające prawidłowo przyjęły, że spełniona została przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp, tj. planowana zabudowa odpowiada zabudowie istniejącej w sąsiedztwie. Trafnie też uznano, że inwestycja spełnia pozostałe wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 Upzp. Zdaniem tegoż sądu prawidłowo również odstąpiono od uzyskania na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 i ust. 5 Upzp uzgodnienia z Zarządem Dróg Miejskich w trybie art. 106 K.p.a., albowiem trafnie przyjęto, że przepis ten nie znajduje tu zastosowania.
4.6. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze skarżącymi co do naruszenia przepisów art. 40 § 1 i 2 oraz art. 109 § 1 K.p.a. poprzez niedoręczenie WM B zaskarżonej decyzji. W ocenie tegoż sądu nieustosunkowanie się zaś do wszystkich zarzutu odwołania WM B i zarzutów WM A zawartych w piśmie procesowym z 7 lipca 2020 r. choć stanowi – jak słusznie wskazują strony skarżące naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. – to zważywszy na ich treść i charakter nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodły skarżące WM A i WM B – zastępowane przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
5.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, poprzez uznanie, że brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania WM B i zarzutów WM A podniesionych w piśmie z 7 lipca 2020 r. stanowiło naruszenie przez SKO przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, które "nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy", podczas gdy SKO w ogóle nie rozpoznało odwołania WM B i pisma WM A z 7 lipca 2020 r., tak jakby nie zostały one złożone, co oznacza, że SKO nie rozpoznało sprawy w jej całokształcie i nie rozpatrzyło w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, co powinno skutkować uchyleniem decyzji SKO w całości;
2) art. 15 w zw. z art. 127 § 1 i art. 128 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, poprzez uznanie, że SKO nie dopuściło się naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, podczas gdy nie rozpoznało ponownie sprawy, ograniczając się jedynie do powtórzenia twierdzeń organu I instancji i oceny, czy doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących, co z kolei oznacza, że organ II instancji wypaczył istotę postępowania odwoławczego, to zaś powinno prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości;
3) art. 138 § 2 w zw. z art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 i art. 15 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, poprzez "utrzymanie w mocy" decyzji SKO, która błędnie nie uchyliła decyzji I instancji, w sytuacji gdy Prezydent nie zapewnił stronom możliwości czynnego udziału w postępowaniu, błędnie stwierdzając, że naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. miało charakter nieistotny.
5.3. Skarżące kasacyjnie na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa zarzuciły ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 61 ust. 1 pkt 1 Upzp w zw. z § 5 ust. 1 i 2 oraz § 7 ust. 1 i 3 rozp. MI 2003 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie możliwe było bez jakiegokolwiek uzasadnienia wyznaczenie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy z przekroczeniem średniego wskaźnika na obszarze analizowanym oraz wyznaczenie wysokości projektowanej zabudowy z przekroczeniem wielkości określonej w § 7 ust. 1 rozp. MI 2003 oraz błędne uznanie, że dopuszczalne było określenie jedynie skrajnych parametrów dotyczących nowej zabudowy;
2) art. 52 ust. 1 i art. 54 pkt 2 lit. c w zw. z art. 64 ust. 1 Upzp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję I instancji, a w której określono bez podstawy prawnej ilość miejsc postojowych, jak również niezgodnie z treścią wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy w sposób, który nie będzie mógł zostać zrealizowany w przyszłości.
5.4. Skarżące kasacyjnie wnoszą o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; rozpoznanie sprawy na rozprawie; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących według norm przepisanych.
5.5. Skarżące kasacyjnie zwracają uwagę, że zarówno w treści decyzji o warunkach zabudowy, jak i w załączonej do niej analizie urbanistycznej, nie określono dopuszczalnej ilości kondygnacji planowanego budynku, co pozostawiło po stronie Inwestora dowolność w zakresie kształtowania tego parametru w projekcie budowlanym. O ile z przepisów rozp. MI 2003 wprost nie wynika obowiązek określania liczby kondygnacji dla projektowanej zabudowy, to ze względu na szczególny charakter terenu inwestycji (obszar zespołu urbanistyczno-architektonicznego centrum miasta objętego jedną z form ochrony zabytków) kwestia ta powinna zostać uregulowana.
5.6. Dalej podnoszą, że w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom WSA w Poznaniu, także błędnie określono wysokość projektowanej zabudowy. Wbrew bowiem twierdzeniom sądu, wysokość projektowanej zabudowy nie została określona na podstawie § 7 ust. 1 rozp. MI 2003, bowiem niezgodnie z tym przepisem przyzwolono o przewyższenie budynku o jedną kondygnację powyżej istniejących w sąsiedztwie budynków. Co więcej, ustalenia decyzji o warunkach zabudowy w zakresie miejsc parkingowych są niezgodne z wnioskiem inwestora.
5.7. Na rozprawę wyznaczoną w tej sprawie nikt się nie stawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu Naczelnego nie można powiedzieć, aby skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.
6.2. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia "art. 138 § 2 w zw. z art. 10 § 1 i art. 15 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, rozumiany jako "utrzymanie w mocy decyzji SKO, która błędnie nie uchyliła decyzji I instancji, w sytuacji gdy Prezydent nie zapewnił stronom możliwości czynnego udziału w postępowaniu, błędnie stwierdzając, że naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. miało charakter nieistotny". Po pierwsze, wyrok oddalający skargę nie sprowadzał się do "utrzymania w mocy" zaskarżonej decyzji, jak to w skardze kasacyjnej sformułowano. Po drugie, SKO nie stosowało przepisu art. 138 § 2 K.p.a., skoro zaskarżoną decyzją opierając się na dyspozycji art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w postępowaniu przed organem I instancji w skardze kasacyjnej powtórzono argumentację skargi o tym, że skarżące Wspólnoty zostały wprawdzie powiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ale pozostawały w przekonaniu, że skoro bieg terminów tego typu spraw został – na mocy art. 15zzr oraz art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842, uCOVID-19) – zawieszony, to były przekonane i sądziły, że Prezydent przystąpi do prowadzenia postępowania po przywróceniu biegu terminów procesowych i materialnoprawnych, co nastąpiło 24 maja 2020 r. Tak zaprezentowana argumentacja nie może zostać uznana – w ocenie Sądu Naczelnego – jako skuteczna. Po pierwsze, w skardze kasacyjnej nie zwrócono ściślejszej uwagi, że w art. 15zzr ust. 1 uCOVID-19 obowiązującego w okresie 31 marca – 24 maja 2020 r. mowa była o terminach "prawa administracyjnego", nie zaś procesowego, a podniesiony zarzut kasacyjny w pkt 1.3. skargi kasacyjnej dotyczy w istocie kwestii terminu procesowego. Po drugie, uwzględnić należy, że z brzmienia art. 15zzs ust. 1 uCOVID-19, wedle którego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych m. in. postępowaniach administracyjnych, "nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres", nie można skutecznie niejako usprawiedliwiać przekonania skarżących kasacyjnie, jakoby nie mogły aktywnie uczestniczyć w postępowania dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Uwypuklić trzeba, że obowiązujący w powyżej wskazanym okresie przepis art. 15zzs ust. 7 uCOVID-19 stanowił, że "Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach i kontrolach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne", a ponadto art. 15 zzs ust. 7 cyt. ustawy jednoznacznie określał, iż "W okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może z urzędu wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną".
6.3. Usprawiedliwione są za to te zarzuty postępowania, w ramach których wskazano na uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 15 K.p.a. Wbrew przekonaniu sądu pierwszej instancji, nie jest tak, że organ odwoławczy jedynie nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołań skarżących, albowiem w zasadniczej mierze i zakresie wynikającym ze spełnienia przez Inwestora przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 Upzp, Kolegium przeprowadziło stosowne ustalenia. W istocie zaś Kolegium nie rozpoznało jednego z odwołań, które wniosła WM B od decyzji wydanej w I instancji. Skoro od tej samej decyzji odwołania wniosły, zarówno WM A, jak i WM B, przy niekwestionowaniu terminowości wniesienia tych środków odwoławczych, a treść tych odwołań jest przy tym zróżnicowana, to obowiązkiem organu II instancji było rozpoznanie obu tych odwołań. Dodatkowo WM A wniosła pismo datowane na 7 lipca 2020 r., w którym uzupełniała swą argumentację, a SKO do tej argumentacji strony się nie odniosło. Faktu wniesienia odwołania przez WM B od decyzji I instancji Kolegium nawet nie odnotowało w swej decyzji z 7 sierpnia 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ II instancji pozostawił poza swą uwagą wszystkie te argumenty, które znalazły się w odwołania WM B, jak i piśmie uzupełniającym uprzednie odwołanie, wniesione przez WM A. Skoro od decyzji wydanej w I instancji wniesiono skutecznie – a tej okoliczności nie podważono – więcej niż jedno odwołanie, to obowiązkiem organu II instancji było wszystkie te odwołania rozpoznać jedną decyzją. Prawo do wniesienia odwołania wynika nie tylko z art. 15 K.p.a., ma swoje umocowanie także w art. 78 Konstytucji RP. Skoro tego odwołania WM B Kolegium nie rozpoznało, doszło do naruszenia art. 15 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6.4. W tych okolicznościach, skoro odwołanie WM B nie zostało rozpoznane, a podnoszono w nim (mimo reprezentowania obu Wspólnot przez tego samego fachowego pełnomocnika) oznaczone i odrębne argumenty, niż w odwołaniu WM A, to zachodziła podstawa do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa przez sąd pierwszej instancji. Sąd wojewódzki, z racji kompetencji kontrolnych i funkcji sądownictwa administracyjnego wobec organów administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP), nie był uprawniony, aby niejako "wyręczyć" Kolegium i wypowiedzieć się w kwestii spełnienia przez inkryminowaną inwestycję oznaczonych przesłanek materialnoprawnych, pozwalających na pozostawienie w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy, skoro takiej wypowiedzi w treści zaskarżonej decyzji brak. Trafnie w tym względzie skarżące kasacyjnie wskazują, że WSA w Poznaniu nie mógł samodzielnie rozpoznać zarzutów wobec decyzji o warunkach zabudowy.
6.5. Z podniesionych względów i uznając, że usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 15 K.p.a., a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśnienia na potrzeby wyrokowania przez sąd drugiej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 Ppsa uchylił zaskarżony wyrok, a rozpoznając skargę uchylił zaskarżoną decyzję.
6.6. W tych okolicznościach przedwczesne było odnoszenie się do zarzutów naruszenia przepisów materialnoprawnych, podniesionych w skardze kasacyjnej.
6.6. Kolegium, biorąc pod uwagę aktualny stan faktyczny i prawny sprawy, ponownie rozpozna tę sprawę uwzględniając stanowisko zajęte w niniejszym wyroku.
7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI