II OSK 1350/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora, potwierdzając zasadność nałożenia obowiązku doprowadzenia samowolnie zmienionych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. J. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Inwestor samowolnie dokonał istotnych odstępstw od projektu budowlanego, zmieniając lokalizację i liczbę wentylatorów w chlewni. Sądy obu instancji uznały, że inwestor musi doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, stosując przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej, a nie przepisy dotyczące zakończenia budowy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych. Sprawa dotyczyła samowolnych zmian wprowadzonych przez inwestora w projekcie budowlanym rozbudowy chlewni, w szczególności dotyczących wentylacji mechanicznej. Inwestor zamontował 12 wentylatorów zamiast przewidzianych 5 i zmienił ich lokalizację. WSA w Białymstoku oddalił skargę inwestora, uznając, że istotne odstępstwa od projektu wymagają zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, a nie przepisów dotyczących zakończenia budowy. NSA w pełni zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że wcześniejsze decyzje o pozwoleniu na użytkowanie i wznowienie robót budowlanych były uchylane, co oznacza, że proces budowlany nie został prawomocnie zakończony. Sąd odrzucił argumenty skargi kasacyjnej, wskazując na sprzeczność zarzutów i brak podstaw prawnych, a także na fakt, że sprawa była już wielokrotnie rozstrzygana przez sądy administracyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwe jest stosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej (art. 51), nawet jeśli inwestor twierdzi, że proces budowlany został zakończony i obiekt jest użytkowany, jeśli wcześniejsze decyzje administracyjne lub sądowe dotyczące pozwolenia na budowę lub użytkowanie zostały uchylone.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że samowolne istotne odstępstwa od projektu budowlanego wymagają działań organów nadzoru budowlanego zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Fakt uchylania wcześniejszych decyzji administracyjnych i sądowych uniemożliwia uznanie, że budowa została prawomocnie zakończona lub obiekt oddany do użytkowania w rozumieniu prawnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Pb art. 51 § 1 pkt 2 i ust. 7
Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pb art. 36a
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1994 nr 112 poz. 554 art. 152 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
Dotyczy warunków technicznych wentylacji mechanicznej, które muszą być spełnione.
Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury
WSA wskazał, że to rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania w tej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolne istotne odstępstwa od projektu budowlanego wymagają zastosowania art. 51 Prawa budowlanego. Uchylenie wcześniejszych decyzji administracyjnych i sądowych uniemożliwia uznanie zakończenia budowy lub oddania obiektu do użytkowania w rozumieniu prawnym. Sąd jest związany wcześniejszymi ustaleniami WSA co do właściwych przepisów prawa materialnego (art. 153 p.p.s.a.).
Odrzucone argumenty
Proces budowlany został zakończony i obiekt oddano do użytkowania. Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest nieuzasadnione po zakończeniu budowy. Wykonana wentylacja mechaniczna spełnia kryteria przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. lub z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Godne uwagi sformułowania
bezspornym jest, iż B. J. jako inwestor samowolnie dokonał istotnych odstępstw od wydanego decyzją z dnia [...] pozwolenia na budowę nie można więc twierdzić, że obiekt został oddany do użytkowania. nie można więc twierdzić, że budowa obiektu została zakończona. wszystkie te stwierdzenia są gołosłowne, gdyż nie znajdują w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dostatecznego wskazania podstaw prawnych opartych na prawomocnych orzeczeniach administracyjnych lub prawomocnych wyrokach sądowych wydanych w tym zakresie.
Skład orzekający
Alicja Plucińska -Filipowicz
przewodniczący
Andrzej Gliniecki
sprawozdawca
Tadeusz Geremek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności stosowania przepisów o samowoli budowlanej (art. 51 Pb) w przypadku istotnych odstępstw od projektu, nawet jeśli inwestor twierdzi, że budowa jest zakończona, jeśli wcześniejsze decyzje zostały uchylone. Podkreślenie związania sądu ustaleniami faktycznymi i prawnymi z wcześniejszych orzeczeń (art. 153 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w kontekście budowy obiektu inwentarskiego (chlewni) i konkretnych przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między inwestorem a organami nadzoru budowlanego w kwestii samowoli budowlanej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym ze względu na potwierdzenie zasad stosowania art. 51 Pb i związania sądu wcześniejszymi orzeczeniami.
“Samowola budowlana w chlewni: czy zakończenie budowy chroni przed obowiązkiem dostosowania obiektu do prawa?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1350/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska -Filipowicz /przewodniczący/ Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/ Tadeusz Geremek Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Bk 31/06 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2006-05-30 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 51 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 31/06 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 31/06 oddalił skargę B. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] ([...]), wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., którą została uchylona w całości decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ([...]) i uwzględnione skargi B. J. i A. T.. Powyższą decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. T. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim w Ł. z dnia [...] [...]) i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zobowiązując B. J. do wykonania określonych czynności związanych z przeróbką wentylacji mechanicznej obiektu chlewni. Decyzją organu I instancji z dnia [...] udzielono B. J. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i adaptacji obiektów chlewni o łącznej obsadzie [...] DJP w I i II etapie wraz ze zbiornikiem na gnojówkę i gnojownię znajdujących się na działce nr [...] w Z. P. w Ł., zgodnie z przedłożoną dokumentacją powykonawczą na I i II etap budowy opracowaną w sierpniu 2000 r. (...) bez konieczności przebudowy urządzeń wentylacji mechanicznej umieszczonej w połaciach dachowych tych budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę ww. wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r. nie dopatrzył się aby zaskarżoną decyzją zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania. Zdaniem Sądu bezspornym jest, iż B. J. jako inwestor samowolnie dokonał istotnych odstępstw od wydanego decyzją z dnia [...] pozwolenia na budowę, polegających na zmianie umiejscowienia wentylatorów. Inwestor w miejsce przewidzianych projektem pięciu wentylatorów równomiernie rozmieszczonych w kalenicy budynku, zamontował 12 szt. wentylatorów w systemie wentylacji mechanicznej. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2005 r. II SA/Bk 55/05 w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a nie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o takim samym tytule. Jak wynika z materiałów sprawy wentylacja zainstalowana w warunkach samowoli działa nieprawidłowo na skutek czego, uciążliwe dla otoczenia zapachy z chlewni rozchodzą się na sąsiednie działki. Przy ocenie działania zainstalowanych w chlewni B. J. urządzeń wentylacyjnych, należy brać pod uwagę nie tylko przepis § 152 pkt 4 powołanego wcześniej rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., ale również wszystkie inne uwarunkowania mające wpływ na ochronę środowiska jak np. kierunek wiatrów, gęstość, kształt i charakter istniejącej zabudowy. Odstąpienie od zobowiązania B. J. w zakresie doprowadzenia istniejącej płyty gnojowej i zbiornika na nieczystości do zgodności z rozwiązaniem zawartym w projekcie budowlanym, stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], należy ocenić jako spójne z prawem. Również podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie kasacyjne na podst. art. 54 § 3 p.p.s.a., podyktowane uchybieniami decyzji wydanej w dniu [...], polegającymi na nieokreśleniu terminu wykonania obowiązków nałożonych na inwestora, przyjęciu alternatywnych rozstrzygnięć w zakresie rozwiązań technicznych wentylacji mechanicznej oraz nieuwzględnieniu w sentencji decyzji kwestii płyty gnojowej i zbiornika na gnojówkę - prawidłowo skutkowało stwierdzeniem jej niewykonalności, a w konsekwencji jej uchyleniem. Z wyżej wskazanych przyczyn zaskarżona decyzja z dnia [...] odpowiada prawu. B. J. reprezentowany przez pełnomocnika, od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 maja 2006 r. wniósł skargę kasacyjną zarzucając zaskarżonemu wyrokowi: a) naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) naruszenie § 152 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanym na podstawie art. 7 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, iż wykonana wentylacja mechaniczna nie spełnia kryteriów tego przepisu, 2) naruszenie § 152 pkt rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanym na podstawie art. 7 Prawa budowlanego, i przez błędne przyjęcie, iż wykonana wentylacja mechaniczna nie spełnia kryteriów tego przepisu, 3) art. 51 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. poprzez zastosowanie go w sytuacji gdy proces budowlany został zakończony i oddanie obiektu do użytkowania nastąpiło w 2001 r. na podstawie wtedy prawomocnych decyzji o wznowieniu robót i zgody na użytkowanie. Treść art. 51 Prawa budowlanego ma zastosowanie w trakcie trwania procesu budowy a nie po oddaniu obiektu do użytkowania. Wskazując na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wnosi się o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. A. T. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej a jedynie z urzędu bierze pod uwagę przesłanki nieważności postępowania wymienione w § 2 tego przepisu, których w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione podobnie, jak argumentacja pełnomocnika skarżącego nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Autor skargi kasacyjnej, jak się wydaje, nie bierze zupełnie pod uwagę dotychczas wydanych aktów administracyjnych w tej sprawie i prawomocnych wyroków sądów administracyjnych, które kształtują stan faktyczny i stan prawny tej sprawy. Bezspornym jest, że inwestor zrealizował rozbudowę chlewni z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, w związku z czym decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] na podstawie art. 36a Prawa budowlanego została uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. W takiej sytuacji, organy nadzoru budowlanego mają obowiązek w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego, podjąć działania zmierzające do doprowadzenia obiektu budowlanego zrealizowanego z istotnymi odstępstwami do stanu zgodnego z prawem w celu ewentualnego wydania decyzji pozwalającej na wznowienie robót budowlanych i uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Takie są podstawowe zasady wynikające z przepisów Prawa budowlanego, które powinny znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy również zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie I etapu rozbudowy chlewni została uchylona prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 25 września 2002 r. SA/Bk 789/01, nie można więc twierdzić w skardze kasacyjnej, że obiekt został oddany do użytkowania. Decyzje administracyjne wydane w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych były też dwukrotnie uchylane prawomocnymi wyrokami NSA: z dnia 31 stycznia 2002 r. SA/Bk 183/01 i wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2005 r. II SA/Bk 55/05, nie można więc twierdzić, że budowa obiektu została zakończona. W świetle powyższych faktów całkowicie nieuzasadnione i oderwane od rzeczywistości są twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, iż proces budowlany został zakończony, obiekt został oddany do użytkowania, zakończono budowę i rozpoczęto eksploatację obiektu, zaszły nieodwracalne skutki prawne. Wszystkie te stwierdzenia są gołosłowne, gdyż nie znajdują w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dostatecznego wskazania podstaw prawnych opartych na prawomocnych orzeczeniach administracyjnych lub prawomocnych wyrokach sądowych wydanych w tym zakresie. Przedstawiana powyżej analiza wydanych w tej sprawie orzeczeń sądowych i administracyjnych prowadzi wręcz do przeciwnych wniosków. Jeżeli w tej sprawie można mówić o zakończeniu budowy, oddaniu obiektu do użytkowania i rozpoczęciu eksploatacji obiektu to tylko w sferze faktów dokonanych, a nie rozumiejąc te zwroty jako terminy prawne, czy prawnicze. Nie wiadomo też z jakiego powodu w skardze kasacyjnej mówi się, że "zaszły nieodwracalne skutki prawne", pomimo braku wyjaśnienia tego stwierdzenia, zapewne nie jest to stan, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego podnosząc taki zarzut, krytykując zaskarżony wyrok, powinien uzasadnić od strony prawnej dlaczego uważa, że zaszły nieodwracalne skutki prawne. Natomiast jeżeli uważa, że Sąd I instancji powinien zbadać tę przesłankę z urzędu powinien to oprzeć na konkretnym przepisie, który ten Sąd naruszył. Z powyższych względów zarzut zawarty w pkt 3 skargi kasacyjnej jest całkowicie nieuzasadniony. Zarzuty zawarte w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej są całkowicie sprzeczne i wzajemnie się wykluczające, bowiem oba powołane tam przepisy w jednej sprawie nie mogą być jednocześnie stosowane. Poza tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 6 kwietnia 2005 r. jednoznacznie wskazał, iż w tej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia wymienionego w pkt 1 skargi kasacyjnej i to wiąże organy i sąd na zasadzie art. 153 p.p.s.a. Trudno też ustosunkować się do zarzutów zamieszczonych w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej z tego powodu, że nie znalazły one żadnego wyjaśnienia i omówienia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Całkowicie niezrozumiała w konfrontacji z zaskarżonym wyrokiem i aktami sprawy jest treść pkt 2 uzasadnienia skargi kasacyjnej. Reasumując należy stwierdzić, że analizowana skarga kasacyjna powinna odpowiadać wymogom określonym w przepisach art. 174 i 176 p.p.s.a., co jest wątpliwe zważywszy na jej treść i to, że w skardze kasacyjnej nie powołano żadnego przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza tym, skoro zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, to nie zdziwienie skarżącego pewnymi faktami, jak to wynika z przedstawionego akapitu skargi kasacyjnej (s. 4) powinno stanowić argument w sprawie, lecz argumentacja prawnicza odnosząca się do konkretnych przepisów prawa, poparta stosownymi poglądami orzecznictwa i doktryny. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak na wstępie.