II OSK 1342/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-02-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalność budowydokumentacja budowlanapostępowanie administracyjnelinia elektroenergetycznaumorzenie postępowaniabezprzedmiotowość postępowaniaWSA

WSA w Łodzi oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie budowy linii elektroenergetycznej, uznając brak podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej mimo braku dokumentacji.

Skarga dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie budowy linii elektroenergetycznej, zainicjowanej wnioskiem o usunięcie linii wybudowanych bez pozwolenia. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając brak wystarczających dowodów na samowolę budowlaną, mimo braku kompletnej dokumentacji budowy z lat 80. XX wieku. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak dokumentacji nie przesądza o samowoli budowlanej, a istniejące dowody (plan realizacyjny, uzgodnienia, ocena stanu technicznego) uprawdopodabniają legalność budowy.

Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie budowy linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, domagającej się usunięcia linii wybudowanych bez pozwolenia na budowę przez A S.A. na jej nieruchomości. Organ I instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., uznając brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ II instancji utrzymał tę decyzję, argumentując, że mimo braku pozwolenia na budowę, nie można automatycznie uznać inwestycji za samowolę budowlaną, zwłaszcza gdy obiekt powstał przed 1995 r. i istnieją dowody (plan realizacyjny z 1980 r., uzgodnienia, ocena stanu technicznego) uprawdopodabniające legalność budowy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że brak dokumentacji budowy z lat ubiegłych nie przesądza o samowoli budowlanej, a istniejące materiały wskazują na wysoce uprawdopodobnione legalne pobudowanie inwestycji. Ponadto, stan techniczny linii jest prawidłowy, a jej usytuowanie zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z brakiem dowodów na nieprawidłowości przy realizacji lub eksploatacji linii, postępowanie zostało słusznie umorzone jako bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak dokumentacji budowy zrealizowanej wiele lat temu, w szczególności brak decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może prowadzić do automatycznego uznania, że obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Należy ocenić inne dowody uprawdopodabniające legalność budowy.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę obiektu wykonanego przed 1 stycznia 1995 r. nie świadczy samo przez się o samowoli budowlanej. Istniejące dokumenty, takie jak plan realizacyjny z uzgodnieniami, pozwalają na przyjęcie, że inwestycja została pobudowana legalnie, a brak jest okoliczności uprawdopodabniających samowolę budowlaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

u.p.b. art. 103 § 1

Prawo budowlane

Określa stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do obiektów powstałych bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r.

u.p.b. art. 103 § 2

Prawo budowlane

Określa stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do obiektów, w stosunku do których przed 1 stycznia 1995 r. wszczęto postępowanie administracyjne, lecz do tego dnia nie zakończono.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska art. 34 § 2

Dotyczy obowiązku przechowywania dokumentacji budowlanej, uchylony.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na stwierdzenie samowoli budowlanej mimo braku dokumentacji. Istnienie dokumentów (plan realizacyjny, uzgodnienia, ocena stanu technicznego) uprawdopodabniających legalność budowy. Niezastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do obiektu zrealizowanego przed 1995 r. w sytuacji braku dowodów na samowolę budowlaną. Prawidłowy stan techniczny linii i zgodność jej usytuowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest uzasadnione brakiem podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie kwestii zgodności linii z przepisami technicznymi oraz stanu technicznego obiektu. Naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1975 r. i pominięcie obowiązku przechowywania dokumentacji.

Godne uwagi sformułowania

nie można – zdaniem organu II instancji - ustalać w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji, okoliczności świadczących o dokonaniu przez inwestora naruszeń prawa. Nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej. wysoce uprawdopodobnionym jest legalne pobudowanie tej inwestycji, a jednocześnie brak jest okoliczności uprawdopodobniających tezę skarżącej jakoby linia energetyczna 15 kV znajdująca się na przedmiotowej działce nr 195 pobudowana została w warunkach samowoli budowlanej.

Skład orzekający

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

przewodniczący

Magdalena Sieniuć

sprawozdawca

Tomasz Porczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej w przypadku obiektów sprzed 1995 r. i braku dokumentacji budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji dla obiektów sprzed 1995 r. oraz oceny dowodów uprawdopodabniających legalność budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego samowoli budowlanej i dowodów w przypadku starszych obiektów, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Czy brak dokumentów z lat 80. oznacza samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 732/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Magdalena Sieniuć /sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1342/22 - Wyrok NSA z 2025-01-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 103
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
par. 34 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 22 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2022 roku sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy linii elektroenergetycznej oddala skargę. a.bł.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.), powołanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...], którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie w sprawie budowy linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz z podbudową słupową (dwa słupy żelbetowe bez tablic znamionowych), znajdującą się na terenie działki nr 195, położonej w miejscowości N., gm. K., bez wymaganych przepisami Prawa budowlanego dokumentów.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 13 marca 2019 r. B. B. złożyła wniosek o usunięcie napowietrznych linii elektroenergetycznych wybudowanych bez pozwolenia na budowę przez A S.A. z siedzibą w G., na jej nieruchomości – S. nr 21 i 25, gmina K. oraz w N. nr 195, gmina K..
W dniu 18 kwietnia 2019 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie sprawdzenia zgodności z ustawą Prawo budowlane budowy linii energetycznych znajdujących się na nieruchomości położonej w miejscowości N., gm. K., działka nr ewid. 195, której właścicielem jest B. B..
W toku postępowania organ I instancji wystąpił do: Archiwum Państwowego w P. Oddział w K., Centralnego Rejonu Dystrybucji, Starostwa Powiatowego w K., Urzędu Miejskiego w K. z prośbą o ustalenie, czy książkach ruchu budowalnego są adnotacje o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę spornych obiektów lub innych dokumentów wymaganych ustawą Prawo budowalne, na podstawie których mogłyby zostać wydane przedmiotowe linie energetyczne.
Ponadto pismem z dnia 29 kwietnia 2019 r. organ I instancji wystąpił do A S.A. o udostępnienie dokumentów, na podstawie których możliwe było prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowych linii energetycznych i lokalizacji słupów energetycznych, bądź wskazanie instytucji posiadających ww. dokumenty.
Archiwum Państwowe w P. pismem z dnia 16 maja 2019r., stwierdziło, iż odnaleziono:
- sygn. 2560 - projekt elektryfikacji wsi N. z 1964r. - teczka zawiera projekt elektryfikacji nr 19/62, w tym mapy, rysunki, zestawienia montażowe sieci niskiego napięcia, przyłączy domowych, kosztorys, wykazy właścicieli budynków. W teczce brak materiałów odnoszących się do numeracji poszczególnych działek;
- sygn. 2468 - sprawy wywłaszczeniowe z 1971 r. - dokumentacja dotycząca przeprowadzenia linii energetycznej niskiego napięcia na działce H. B. we wsi N., karty 1-10, w tym decyzja nr [...].
A pismem z dnia 16 maja 2019r. wyjaśniła, że przez działkę nr 195 przebiegają linie energetyczne: niskiego napięcia ze stacji [...] W.3 oraz średniego napięcia K., a do pisma dołączono mapy z przebiegiem linii oraz odpisami uzgodnień poczynionych przez projektantów, które są na mapach: linia [...] ze stacji [...] z 1977r. i linia [...] z 1980r.
W dniu 17 czerwca 2019 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na działce 195, w ich wyniku stwierdził, że przez działkę nr 195, stanowiącą własność B. B., przebiega linia średniego napięcia 15 kV K., będąca własnością A S.A. Linia ta podparta jest na 2 słupach (w protokole oznaczone jako słup nr 1, słup nr 2 - LINIA B). Na powyższych słupach brak jest "tablic znamionowych". Z przesłanych przez A S.A. materiałów archiwalnych, będących w zasobach Rejonu Dystrybucji K. - mapa powykonawcza, wynika że linia średniego napięcia 15 kV K. powstała w 1980 r. Załączony został plan realizacyjny dotyczący przebudowy linii średniego napięcia 15 kV K. z lutego 1980r. (projektanci M., K., L., D) wraz z następującymi uzgodnieniami:
- Zakładu Energetycznego P. z dnia 13 kwietnia 1977r. Wydział Rozwoju - podpisał Kierownik Rejonu mgr inż. W. D.i,
- Urzędu Telekomunikacji w K. z dnia 6 kwietnia 1977r. Rejon K. - bez zastrzeżeń,
- Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych przy ul. A 12 w W. (znak pisma: [...]) - podpisał Specjalista Z. W.,
- Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w P. (znak pisma: [...] z dnia [...] r.) - podpisał Naczelny Dyrektor mgr inż. J. M.,
- Głównego Urzędu Telekomunikacji Międzymiastowej, Wydział Kabli Międzymiastowych w W. z dnia 31 marca 1977r. - podpisała J. K.,
- Urzędu Miasta i Gminy K., jako załącznik do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny nr [...] z dnia [...] r. - podpisał J. K.. Poza liniami niskiego napięcia i średniego napięcia będącymi własnością A S.A., przebiega jeszcze trzecia linia - linia średniego napięcia 15 kV, będąca własnością B S.A. Linia ta na całej długości działki podparta jest w rzeczywistości na dwóch słupach, które schematycznie w protokole z oględzin oznaczono: słup nr 1 i słup nr 2 - linia A. Słupy te posiadają "tablice znamionowe". Do ww. słupów przyporządkowane są odpowiednio numery, tj. słup nr [...], słup [...].
Pismem z dnia 17 lipca 2020r. A S.A. Oddział w P. na wezwanie do wyjaśnień organu I instancji wskazała, że linia SN relacji K. została wybudowana zgodnie z obowiązującymi normami, katalogami oraz według technologii stosownych również w obecnym czasie. Dodała, że ogólny stan techniczny linii jest dobry i w ciągłej eksploatacji prowadzonej przez lokalnego Operatora Systemu Dystrybucyjnego oraz podejmowane są wszelkie niezbędne działania eksploatacyjne w celu utrzymania prawidłowego stanu technicznego infrastruktury elektroenergetycznej. Do pisma załączono: fragment mapy projektowej "Przebudowa LSN K." oraz zestawienie montażowe z dnia 3 września 1979r. oraz 18 września 1979r. z odcinka linii (słupy 46-47) na dz. 195 w miejscowości N., gm. K.,
- kartę oceny stanu technicznego z dnia 3 lutego 2020r., w której stwierdzono, że obiekt nadaje się do dalszej eksploatacji,
- protokoły z dnia 31 stycznia 2020r., nr [...] i [...] pomiarów rezystencji uziemień słupów linii SN,
- protokoły z dnia 10 marca 2020r., nr [...] i [...] pomiarów rezystencji uziemień słupów linii SN.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji, na podstawie art.105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie budowy przedmiotowej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz z podbudową słupową (dwa słupy żelbetowe bez tablic znamionowych), zlokalizowanej na działce nr 195.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Nie zgadzając się z treścią decyzji podniosła, że organ I instancji nie zbadał, czy przedmiotowa linia elektroenergetyczna średniego napięcia jest zgodna z przepisami technicznymi obowiązującymi w czasie jej powstania oraz czy stan techniczny obiektu powoduje zagrożenie dla ludzi i mienia, pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia. Ponadto strona wskazała, że na właścicielu obiektu ciążył obowiązek przechowywania dokumentacji budowlanej na podstawie § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po uprzednim przywołaniu treści art. 105 § 1 k.p.a., wskazał, że organ I instancji przedmiotem postępowania uczynił legalność budowy linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz z podbudową słupową (dwa słupy żelbetowe bez tablic znamionowych), znajdującą się na terenie działki nr 195, położonej w miejscowości N., gm. K..
W ocenie organu II instancji, organ I instancji błędnie uznał, że w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Powołując się na art.103 ust 1 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., organ odwoławczy stwierdził, że uregulowany w tym przepisie wyjątek ma zastosowanie do obiektów budowlanych powstałych bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej, których budowę zakończono przed 1 stycznia 1995r. lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995r. wszczęto postępowanie administracyjne, lecz do tego dnia nie zakończono.
Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, że sporna linia średniego napięcia 15 kV powstała przed 1980r. O powyższym świadczy przedłożona przez inwestora dokumentacja, w szczególności plan realizacyjny dotyczący przebudowy linii średniego napięcia 15 kV K. z lutego 1980r. (projektanci M., K., L., D.) wraz uzgodnieniami. Organ wskazał przy tym, że w czasie budowy ww. obiektu obowiązująca ustawa Prawo budowlane z 1974r. nie zawierała odpowiednika art. 63 Prawa budowlanego z 1994r., nakładającego na właściciela lub zarządcę obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów dotyczących jego budowy. Przepis art. 43 Prawa budowlanego z 1974r. nakładał na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, przeprowadzania badań stanu technicznego obiektu oraz utrzymywania go w należytym stanie chroniącym przed powstaniem zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zniszczeniem lub przed przedwczesnym zużyciem, jak też przed oszpeceniem otoczenia. Zdaniem organu odwoławczego, obowiązek przechowywania dokumentacji budowalnej przez okres istnienia obiektu można wyprowadzić z § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, jednakże należy mieć na względzie, że przepis ten już nie obowiązuje, albowiem został uchylony wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i co więcej, nie przewidywał on żadnych sankcji za uchybienia w tym zakresie. W ocenie organu II instancji, brak dokumentacji budowy zrealizowanej wiele lat temu, w szczególności brak decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii średniego napięcia, która wykazałaby ponad wszelką wątpliwość, że ww. inwestycja ma charakter legalny, nie powinien powodować pewnego rodzaju automatyzmu orzeczniczego i prowadzić do uznania, że obiekt budowlany zrealizowany został w okolicznościach samowoli budowlanej. Jeśli zatem inwestor nie przedłoży, na żądanie organu nadzoru budowlanego, pozwolenia na budowę wraz z załączonym projektem budowlanym, dotyczącego obiektu budowlanego wykonanego przed 1 stycznia 1995 r., nie można – zdaniem organu II instancji - ustalać w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji, okoliczności świadczących o dokonaniu przez inwestora naruszeń prawa. Nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej.
Ponadto organ II instancji podkreślił, iż znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w szczególności plan realizacyjny dotyczący przebudowy przedmiotowej linii średniego napięcia 15 kV z lutego 1980r., na którym oznaczono dokonane uzgodnienia z innymi organami dotyczące przebiegu ww. linii, a także zestawienia montażowe, w których wyszczególniono użyte przy budowie rzeczonego obiektu materiały, stanowią element szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego i pozwalają na przyjęcie, iż wysoce uprawdopodobnionym jest legalne pobudowanie tej inwestycji, a jednocześnie brak jest okoliczności uprawdopodobniających tezę skarżącej jakoby linia energetyczna 15 kV znajdująca się na przedmiotowej działce nr 195 pobudowana została w warunkach samowoli budowlanej.
Analiza powyższego skłoniła organ II instancji do konstatacji, że skoro brak jest dostatecznych dowodów pozwalających na uznanie, że sporny obiekt jest samowolą budowlaną, w sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Albowiem przepis art. 103 ustawy - Prawo budowlane z 1994r. wyraźnie stanowi, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. stosuje się do obiektów budowlanych powstałych bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej, których budowę zakończono przed 1 stycznia 1995r., lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995r. wszczęto postępowanie administracyjne, lecz do tego dnia nie zakończono.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w odniesieniu do obiektów zrealizowanych legalnie, dopuszczalność ich kontrolowania w zakresie zgodności z przepisami jest możliwa tylko w razie istotnego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, czy przepisów planowania i zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z przedłożonej przez A S.A. karty oceny stanu technicznego z dnia 3 lutego 2020 r., stan techniczny linii energetycznej średniego napięcia 15 kV położonej na działce nr 195 jest prawidłowy, a obiekt ten nadaje się do dalszej eksploatacji.
Nadto organ II instancji podkreślił, że z zaświadczenia z dnia 4 grudnia 2019r. Burmistrza K. wynika, że usytuowanie przedmiotowej linii średniego napięcia jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla farm wiatrowych w obrębach [...]., [...], [...], [...], [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że ustalony stan faktyczny nie wskazuje, aby podczas realizacji inwestycji doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, ani też, by obecna eksploatacja obiektu wymagała władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i należało je umorzyć.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła B. B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając naruszenie:
a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy w sposób niemający na względzie słusznego interesu skarżącej, w szczególności:
- pominięcie kwestii związanych ze zgodnością linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV z przepisami technicznymi obowiązującymi w czasie jej powstania, niesprawdzenie;
- niezbadanie czy stan techniczny obiektu nie powoduje zagrożenia dla ludzi i mienia i czy nie wstępuje pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia;
b) prawa materialnego § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego przez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, że na właścicielu obiektu ciążył obowiązek przechowywania określonej dokumentacji.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej odwołał się do argumentacji prezentowanej w toku postępowania odwoławczego, podkreślił, że w zgromadzonych dokumentach brak jest pozwolenia na budowę, inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem uchwalonym uchwałą z [...] r. nr [...] Rady Miejskiej w K..
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2022 r. wyznaczono w niniejszej sprawie rozprawę zdalną, o której terminie pełnomocnik skarżącej, organ i pełnomocnik uczestnika postępowania zostali prawidłowo zawiadomieni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest wskazana na wstępie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz z podbudową słupową (dwa słupy żelbetowe bez tablic znamionowych), znajdującą się na terenie działki nr 195, położonej w miejscowości N., gm. K..
Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 r., str. 491). Z kolei w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie wskazanego art. 105 § 1 k.p.a., stwierdził, że ustalony stan faktyczny nie wskazuje, aby przy realizacji inwestycji doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości ani też, aby eksploatacja obiektu wymagała władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego, co uzasadniało umorzenie postępowania.
W ocenie Sądu, zaprezentowane przez organy stanowisko jako prawidłowe zasługuje na aprobatę. Zdaniem Sądu, organy w oparciu o analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo przyjęły, że w sprawie brak jest dostatecznych dowodów pozwalających na uznanie, że sporny obiekt jest samowolą budowlaną, a co za tym idzie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r., gdyż art. 103 ustawy - Prawo budowlane z 1994r. wyraźnie stanowi, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. stosuje się do obiektów budowlanych powstałych bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej, których budowę zakończono przed 1 stycznia 1995r., lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995r. wszczęto postępowanie administracyjne, lecz do tego dnia nie zakończono. Zgromadzony materiał dowodowy w rozważanym zakresie nie uzasadnia w żadnej mierze zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a jego ocena odpowiada wymogom art. 80 k.p.a.
Jednocześnie Sąd podziela zapatrywanie organów orzekających w sprawie, że brak dokumentacji budowy zrealizowanej wiele lat temu, w szczególności brak decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej linii średniego napięcia, która wykazałaby ponad wszelką wątpliwość, że ww. inwestycja ma charakter legalny, nie może prowadzić do uznania, że obiekt budowlany zrealizowany został w okolicznościach samowoli budowlanej. Rację ma przy tym organ odwoławczy przyjmując, że w sytuacji gdy inwestor nie przedłoży, na żądanie organu nadzoru budowlanego, pozwolenia na budowę wraz z załączonym projektem budowlanym, dotyczącego obiektu budowlanego wykonanego przed 1 stycznia 1995 r., to w drodze domniemań wynikających z braku dokumentacji nie można ustalać okoliczności świadczących o dokonaniu przez inwestora naruszeń prawa. Niewątpliwie nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej.
Zdaniem Sądu, nie sposób także odmówić racji stanowisku organu, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w szczególności plan realizacyjny dotyczący przebudowy przedmiotowej linii średniego napięcia 15 kV z lutego 1980r., na którym oznaczono dokonane uzgodnienia z innymi organami dotyczące przebiegu ww. linii, a także zestawienia montażowe, w których wyszczególniono użyte przy budowie rzeczonego obiektu materiały, stanowią element szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego i pozwalają na przyjęcie, iż wysoce uprawdopodobnionym jest legalne pobudowanie tej inwestycji, a jednocześnie brak jest okoliczności uprawdopodobniających tezę skarżącej jakoby linia energetyczna 15 kV znajdująca się na przedmiotowej działce nr 195 pobudowana została w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto Sąd w pełni podziela stanowisko organu dotyczące braku naruszenia w sprawie § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Przepis ten został uchylony wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Trafnie przy tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w odniesieniu do obiektów zrealizowanych legalnie, dopuszczalność ich kontrolowania w zakresie zgodności z przepisami jest możliwa tylko w razie istotnego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, czy przepisów planowania i zagospodarowania przestrzennego. Z przedłożonej przez A S.A. karty oceny stanu technicznego z dnia 3 lutego 2020r. wynika, że stan techniczny linii energetycznej średniego napięcia 15 kV położonej na działce nr 195 jest prawidłowy, a obiekt ten nadaje się do dalszej eksploatacji. Ustalenia organu zaprezentowane w tym zakresie w ocenie Sądu nie budzą zastrzeżeń co do ich poprawności, co tym samym czyni skargę niezasadną także i w tym względzie.
Równie trafnie organ przyjął, że z zaświadczenia z dnia 4 grudnia 2019r. Burmistrza K. wynika, że usytuowanie przedmiotowej linii średniego napięcia jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla farm wiatrowych w obrębach [...], [...], [...], [...], [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze uchybień organu w kwestii oceny, że ustalony stan faktyczny nie wskazuje, aby podczas realizacji inwestycji doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, ani też, by obecna eksploatacja obiektu wymagała władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego i przyjęcia, że postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należało przyjąć, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. trafnie stwierdził, iż organ I instancji był uprawniony do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego i prawidłowo działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów, Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
m. d.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI