II OSK 1342/13

II OSK 1342/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek
Małgorzata Masternak - Kubiak
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 682/12 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2013-02-28
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit c oraz art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 682/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 682/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu oddalił skargę [...] (dalej także: Spółka) na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: DPWIS) we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie choroby zawodowej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 235¹ i art. 235² ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 94, poz. 21 ze zm., dalej: K.p.), § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869, dalej: rozp. RM z 2009), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 maja 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 662) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas: t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) w Ząbkowicach Śląskich z [...] marca 2012 r. nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u G. W. − przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej (poz. 19 pkt 5 załącznika do rozp. RM z 2009), utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że G. W. zatrudniona była w Spółce:
- od dnia 27 października 1988 r. do dnia 19 listopada 1989 r., jako praser - wydział przetwórstwa tworzyw sztucznych (narażenie na sposób wykonywania pracy),
- od dnia 20 listopada 1989 r. do dnia 24 września 1990 r., jako monter – wydział montażu (narażenie na sposób wykonywania pracy),
- od dnia 6 sierpnia 1999 r. do dnia 23 lipca 2000 r., jako monter-praser-uzwajanie bimetali - wydział montażu (narażenie na sposób wykonywania pracy),
- od dnia 24 lipca 2000 r. do nadal, jako monter - wydział montażu (narażenie na sposób wykonywania pracy),
- od dnia 24 września 1990 r. do dnia 5 sierpnia 1999 r. przebywała na urlopie wychowawczym.
[...] grudnia 2011 r. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (dalej: DWOMP) we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u badanej choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej (poz. 19 pkt 5 rozp. RM z 2009).
Po zawiadomieniu stron o zebranym materiale dowodowym, pełnomocnik [...] wniósł uwagi. Ponieważ dotyczyły one kwestii medycznych, organ I instancji zwrócił się do DWOMP we Wrocławiu Oddziału w Wałbrzychu o zajęcie stanowiska. W uzasadnieniu uzupełnienia orzeczenia lekarskiego stwierdzono: "podstawy do rozpoznania choroby zawodowej (w przeciwieństwie do "orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej") co jest równoznaczne z tym, że można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy (zwanym narażeniem zawodowym). Mając na uwadze powyższe podtrzymujemy nasze orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej".
Pełnomocnik Spółki ponownie wniósł uwagi. Organ orzekający nie uwzględnił ich w wydanej dnia [...] marca 2012 r. decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u G. W. - przewlekłego zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej. W toku postępowania omyłkowo początkowo wskazywano, że chodzi o przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, gdy w istocie postępowanie, jak i orzeczenie lekarskie odnosiło się faktycznie do przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej. Zarzuty pracodawcy odnośnie postępowania dowodowego uznano za niezasadne. Przyjęto w oparciu o ocenę i analizę narażenia zawodowego, że G. W. przez ponad 13 lat pracowała w narażeniu polegającym na powtarzającym się wykonywaniu tych samych czynności w wymuszonym rytmie pracy oraz zginaniu i prostowaniu rąk w stawach nadgarstkowych i łokciowych. Zebrany materiał dowodowy oraz rozpoznanie choroby zawodowej przez placówkę orzeczniczo-diagnostyczną uprawnioną do orzekania w sprawach chorób zawodowych, które nie budzi wątpliwości, nakazywało przyjąć, że u G. W. rozpoznano chorobę zawodową z poz. 19 pkt 5 załącznika do rozp. RM z 2009, tj. przewlekłe zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie do DPWIS we Wrocławiu.
W związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, dotyczącymi kwestii medycznych, organ odwoławczy pismem z 10 maja 2012 r., zwrócił się do DWOMP we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu z prośbą o ustosunkowanie się do nich.
W odpowiedzi, pismem z dnia 6 czerwca 2012 r. Ośrodek poinformował, że pacjentka w trakcie wieloletniej pracy w Spółce, tj. od października 1988 r. do 2011 r., z dziewięcioletnią przerwą na urlop wychowawczy, narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne (ruchy monotypowe zginania i prostowania nadgarstków i stawów łokciowych, z ilością wykonywanych ruchów do około 20 tys. w ciągu zmiany roboczej). Po ponownym przeanalizowaniu całości dokumentacji medycznej, biorąc pod uwagę rozpoznane schorzenia oraz narażenie zawodowe DWOMP we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu podtrzymał wydane orzeczenie lekarskie nr [...].
Odnosząc się do zarzutów, zawartych w odwołaniu i powtórzonych w piśmie z dnia 24 lipca 2012 r., tj. naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. wobec zaniechania zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz art. 80 K.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny zebranych dowodów, organ odwoławczy wskazał, że zarzuty te nie znajdują uzasadnienia, albowiem organ I instancji wykazał pełne zaangażowanie dążąc do wyjaśnienia kwestii związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a schorzeniem G. W. Ponadto postępowanie uzupełniające przeprowadzone w wyniku odwołania od decyzji organu I instancji potwierdziło ustalenia PPIS w Ząbkowicach Śląskich oraz wyjaśniło kwestie medyczne podnoszone przez stronę odwołującą się. Upoważniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostka służby zdrowia wyjaśniła, że przy orzekaniu o rozpoznaniu choroby zawodowej uwzględniono wszystkie wskazania medyczne oraz wykluczono podnoszone w odwołaniu pozazawodowe przyczyny przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej u G. W.
Na powyższą decyzję skargę do WSA we Wrocławiu złożyła, reprezentowana przez pełnomocnika, [...] wnosząc o jej uchylenie w całości. Pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 8 K.p.a. oraz prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 235¹ K.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W uzasadnieniu skargi podniósł, że treść orzeczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. budzi poważne wątpliwości. Jest lakoniczna i w żaden sposób nie wyjaśnia zastrzeżeń co do etiologii rozpoznanego u pracownicy schorzenia. Lekarz orzecznik, po przeprowadzeniu podstawowych badań, w sposób zdawkowy, bez właściwego uzasadnienia stwierdził, że rozpoznana choroba została spowodowana czynnikami związanymi ze sposobem wykonywania pracy.
W odpowiedzi na skargę DPWIS we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA we Wrocławiu stwierdził, że organ I instancji w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, zaś organ odwoławczy, uzupełniając je w dozwolonym zakresie, podzielił dokonane ustalenia faktyczne i prawne oraz prawidłowo ocenił całokształt sprawy oraz ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu.
Sąd wojewódzki zrekapitulował treść przepisów prawa, na podstawie których organy inspekcji sanitarnej podejmują decyzje w przedmiocie chorób zawodowych. G. W. poddana została badaniom przez uprawnioną jednostkę medyczną, a w wydanym orzeczeniu jednoznacznie stwierdzono podstawy do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych. Pracownica Spółki była leczona od ponad roku z powodu zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej, schorzenie ma charakter nawrotowy. Narażenie zawodowe z uwagi na charakter pracy było niewątpliwe. Orzeczenie to zostało uzupełnione w trybie § 8 ust. 2 rozp. RM z 2009. Za nieuzasadnione uznano zarzucanie organowi odwoławczemu odstąpienie od "przekazania sprawy Instytutowi Medycyny Pracy". Lekarz orzecznik dysponował wystarczającą dokumentacją dla potrzeb wydania orzeczenia. Sporządzona opinia była spójna, logiczna, należycie uzasadniona. Skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej, która zaprzeczyłaby treści wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, którym organy były związane. Wykazano także związek przyczynowy pomiędzy charakterem i warunkami pracy oraz rodzajem schorzenia G. W. Kwestia odpowiedzialności pracodawcy nie podlega ocenie sądu administracyjnego.
Skargą kasacyjną [...], reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła ww. wyrok w całości, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. 151 Ppsa, które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, tj. § 8 ust. 1 i 2 rozp. RM z 2009 i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. 151 Ppsa, które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania, to jest art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;
3. tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. 151 Ppsa, które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 80 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. 151 Ppsa, które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 8 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. 151 Ppsa, które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 11 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. 151 Ppsa, które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji, mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 15 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;
Spółka na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa zarzuciła także naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 235¹ K.p., które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba pracownika została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy;
Przez wzgląd na powyższe, wniesiono o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w przekonaniu skarżącej Spółki wywody WSA we Wrocławiu charakteryzują się daleko idącą wewnętrzną sprzecznością i brakiem logiki. Opinia lekarska, którą miałaby sporządzić skarżąca, na gruncie postępowania dowodowego jest uznawana za dokument prywatny, a ten w procedurze jest traktowany na równi z twierdzeniami strony. Oznacza to, że dowodowe znaczenie takiej opinii jest równoważne twierdzeniom strony skarżącej. Pogląd zajęty przez WSA we Wrocławiu jednoznacznie wskazuje, że odbiera się jakiekolwiek znaczenie twierdzeniom Spółki, jednocześnie oczekując, że przedłoży on opinię, która dowodowo jest tym twierdzeniom równa. Zdaniem skarżącej, stanowisko sądu wojewódzkiego jest wewnętrznie sprzeczne, a ponadto w sposób niejasny zdaje się zmierzać do stworzenia środka dowodowego o niejasnym walorze dowodowym. Spółka miała zostać bezprawnie pozbawiona możliwości zapoznania się z istotnym materiałem dowodowym (dokumentacją medyczną). Organ miał przy tym zaniechać zgromadzenia w aktach sprawy niezbędnego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej pracownika. Strona skarżąca miała zostać pozbawiona realnego uczestniczenia w sprawie, zwłaszcza co się tyczy postępowania przed WOMP we Wrocławiu, mimo że pracodawca wykonując szereg czynności z zakresu ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy dysponuje szeroką wiedzą i rozeznaniem co do medycznych aspektów sprawy, nadto korzystał z ustnych konsultacji lekarskich, zaś sąd I instancji działając arbitralnie, odmówił twierdzeniom skarżącego jakiejkolwiek wartości. Niedopuszczalne było stawianie wymagań przedstawienia przez Spółkę opinii lekarskiej, chociażby z punktu widzenia kosztów sporządzenia takiej opinii. Organy naruszyły przepis § 8 ust. 2 rozp. RM z 2009 odstępując od przeprowadzenia uzupełniającego badania pracownika, a zwrócenie się o uzupełniającą opinię do jednostki orzeczniczej I instancji uznać należy za niewystarczające.
Zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów K.p.a. wynikać mają w ocenie skarżącej kasacyjnie Spółki z posłużenia się przy rozpoznaniu choroby zawodowej orzeczeniem lekarskim wydanym w oparciu o niepełne, niespójne i pobieżne badania G. W., nie wskazano w nim na przeprowadzenie szczegółowych badań, istotne okoliczności ustalano w oparciu o subiektywny wywiad z pracownikiem, zaniechano zbadania pozazawodowych czynników, które w opinii Spółki mogły wywołać chorobę pracownika.
Organ odwoławczy uchybiając wymogom wynikającym z zasady dwuinstancyjności postępowania nie rozważył należycie argumentów zawartych w odwołaniu Spółki, nie uznał że materiał dowodowy był niewystarczający do wydania decyzji (§ 8 ust. 2 rozp. RM z 2009), a stan ten zaakceptował WSA we Wrocławiu. Za niezasadne i niezrozumiałe uznano fakt braku zgody pracownika na poddanie się powtórnemu badaniu. Spółka wywodzi z tej okoliczności uchybienie równości stron w postępowaniu administracyjnym, co dowodzić ma dyskryminacji, przy uwzględnieniu, że stwierdzenie choroby zawodowej u pracownika będzie miało oznaczone konsekwencje finansowe dla pracodawcy. W uzasadnieniu podano w wątpliwość, czy przepisy rozp. RM z 2009, a w szczególności jego § 7 ust. 1 oraz § 8 ust. 2 są zgodne z Konstytucją RP w zakresie, w jakim uniemożliwiają wystąpienie przez pracodawcę o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, oraz w zakresie, w jakim nie przewidują zapoznania się pracodawcy z wynikami badań lekarskich.
Niewłaściwie sąd wojewódzki zastosować miał art. 235¹ K.p. uznając, że ustalono z dostatecznie wysokim prawdopodobieństwem chorobę zawodową u pracownika. Domniemanie związku przyczynowo-skutkowego między chorobą i zawodowymi jej przyczynami wymaga, po uprzedniej ocenie warunków pracy, bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem ustalenia, że choroba ta została wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zdaniem Spółki badanie tych kwestii przez właściwe organy nie jest wystarczająco wnikliwe, a pracodawcy są pozbawieni skutecznych środków ochrony.
Podczas rozprawy pełnomocnik Spółki podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej i argumenty w niej zawarte.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 Ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Wedle art. 184 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 Ppsa wskutek oddalenia skargi, w wyniku nie dostrzeżenia naruszenia wyłuszczonych przepisów w pkt 1-6 skargi kasacyjnej. Wywody skargi kasacyjnej sprowadzają się w tym aspekcie do zakwestionowania stanowiska przyjętego przez WSA we Wrocławiu, jakoby orzekające organy nie uchybiły przepisom prawa odnośnie do obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgromadzenia dokumentacji medycznej pracownika, zaniechania dokonania prawidłowej oceny orzeczenia lekarskiego, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, przekonującego uzasadnienia motywów rozstrzygnięć, uwzględnienia zasady dwuinstancyjności postępowania, co w konsekwencji uprawniać winno sąd a quo do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, nie zaś do jej oddalenia na podstawie art. 151 Ppsa. Pierwszy z tych przepisów stanowi m. in., że sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z treści zaś drugiego wynika, że sąd wojewódzki w razie nieuwzględnienia skargi oddala ją. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej sąd I instancji nie dopuścił się obrazy powyższych przepisów.
Postępowanie w sprawie chorób zawodowych prowadzone było w sposób określony przepisami rozp. RM z 2009. Właściwy państwowy inspektor sanitarny, a był nim PPIS w Ząbkowicach Śląskich, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczął postępowanie, kierując pracownika Spółki na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do właściwej jednostki orzeczniczej I stopnia. Zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 rozp. RM z 2009 właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 cyt. przepisu. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozp. RM z 2009). Takie orzeczenie w sprawie zostało wydane przez WOMP we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu, który orzekł o rozpoznaniu u G. W. choroby zawodowej. Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, stosownie do treści § 7 ust. 1 rozp. RM z 2009, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
Nie jest zasadny zarzut, jakoby w postępowaniu administracyjnym orzekający w sprawie DPWIS we Wrocławiu dopuścił się wydania decyzji z naruszeniem przepisów § 8 ust. 1 i 2 rozp. RM z 2009. Wedle cyt. przepisów "Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika", oraz "Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału". Z akt sprawy wynika, że w sprawie zebrano dostateczny materiał dowodowy, sporządzono formularz oceny narażenia zawodowego pracownika, wydano ponadto orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej (poz. 19 pkt 5 załącznika do rozp. RM z 2009). Naruszeniem powyższego przepisu byłaby sytuacja, w której decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydano by bez stosownego materiału dowodowego, względnie rozstrzygnięcie oparto na okolicznościach, które nie znajdowałyby żadnego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, pominięto by formularz oceny narażenia zawodowego pracownika lub nie uzyskano orzeczenia lekarskiego uprawnionej jednostki, ewentualnie wydano decyzję w sposób oczywiście sprzeczny z treścią orzeczenia lekarskiego. Takich okoliczności w sprawie nie było.
Decyzje wydano na podstawie zebranego materiału dowodowego, uwzględniając orzeczenie lekarskie oraz formularz oceny narażenia zawodowego. Przy ocenie tego narażenia uwzględnia się m. in. sposób wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 6 rozp. RM z 2009). Niesporne jest, że sposób pracy G. W. w Spółce polegał m. in. na wykonywaniu czynności obciążających kończyny górne (ruchy monotypowe zginania i prostowania nadgarstków i stawów łokciowych, z ilością wykonywanych ruchów do około 20 tys. w ciągu zmiany roboczej). W ramach materiału dowodowego uwzględniono ponadto karty badań profilaktycznych pracownika i opinie lekarza zakładowego, konsultację ortopedyczną. Z tych ustaleń wynikało, że G. W. nie przebyła uprzednio urazów kończyn górnych i kręgosłupa, nie była także leczona z powodu schorzeń reumatoidalnych, reumatycznych i neurologicznych. Niesporne także jest, że wobec podnoszonych przez Spółkę zastrzeżeń zarówno PPIS w Ząbkowicach Śląskich jak i DPWIS we Wrocławiu zwracali się do jednostki orzeczniczej I stopnia o dodatkowe uzasadnienie wydanego orzeczenia i ustosunkowanie się do podnoszonych przez stronę wątpliwości i zarzutów. Organy orzekające w sprawie uwzględniły w ten sposób potrzebę wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy, biorąc pod uwagę zastrzeżenia Spółki. W takim działaniu nie sposób przeto dopatrzeć się naruszenia zasady z art. 8 K.p.a.
Nie doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). Wydane w sprawie decyzje zawierały poprawne uzasadnienia pod względem faktycznym i prawnym, a organy wywiązały się w ten sposób z realizacji zasady ogólnej, wynikającej z art. 11 K.p.a., aby wyjaśniać zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy.
Przepis art. 7 K.p.a. określa, że "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaś art. 77 § 1 K.p.a. stanowi, że "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Zdaniem Sądu cyt. przepisy nie zostały naruszone w toku postępowania administracyjnego, jak trafnie przyjął to sąd wojewódzki. Z kolei przepisy rozp. RM z 2009 nie modyfikują zasadniczo reguł postępowania dowodowego w sprawie dotyczącej podejrzenia wystąpienia choroby zawodowej.
W judykaturze wskazuje się, że o ile organ inspekcji sanitarnej związany jest rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, o tyle nie zwalnia to go od obowiązku dokonania dogłębnej oceny tegoż orzeczenia lekarskiego, będącego opinią biegłego w rozumieniu art. 84 K.p.a., której ocena podlega kryteriom wskazanym w art. 80 K.p.a. Skoro bowiem orzeczenie lekarskie stanowi środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej nie zawierającej pełnego i wyczerpującego uzasadnienia oraz wyjaśnienia, w sposób zrozumiały dla stron, zajętego w niej przez lekarzy stanowiska ani tym bardziej będącego sprzecznym z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Obowiązkiem organu jest ocena orzeczenia jako dowodu w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami K.p.a. Jeżeli zatem przed wydaniem decyzji ujawni się wątpliwość, co do przeprowadzonej oceny medycznej, organ winien zażądać od określonej jednostki orzeczniczej, uzupełnienia orzeczenia lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Podstawę działania w tym zakresie organy administracji znajdują w regulacji zawartej w art. 80 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. oraz nawiązującej do nich regulacji § 8 ust. 2 rozp. RM z 2009 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 15 czerwca 2012 r., II OSK 859/12, LEX nr 1216779). Prawidłowo sąd wojewódzki w ślad za orzekającymi w sprawie organami przyjął, że sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą, wraz z jego dodatkowym uzasadnieniem jest logiczne i spójne. Niesporny był charakter wykonywanej przez G. W. pracy i narażenie, które pozostaje w logicznym związku ze stwierdzonym schorzeniem, wyczerpującym znamiona choroby zawodowej z poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych. Wykorzystano przy sporządzeniu orzeczenia lekarskiego dokumentację medyczną odnoszącą się do pracownika oraz przeprowadzone badania. Zarzuty skargi kasacyjnej dezawuujące subiektywne wykorzystanie danych z wywiadu lekarskiego, sposób przeprowadzania badań lekarskich, a w konsekwencji wydanie w sprawie decyzji na podstawie niepełnego orzeczenia lekarskiego nie zostały poparte żadnym obiektywnym dowodem, który uzasadniałby twierdzenia skarżącej Spółki. Nie są z pewnością nimi "ustne" konsultacje lekarskie, jakie w sprawie miał podejmować pracodawca.
Zasadnie WSA we Wrocławiu ocenił przydatność sporządzonej w sprawie opinii lekarskiej, a wobec spełniania przez nią wymagań określonych obowiązującymi przepisami istniał obowiązek uwzględnienia jej w zakresie orzekania o chorobie zawodowej. Sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie spełnia wymogi proceduralne, jest jasne, nie zawiera sprzeczności, wyjaśnia w sposób zrozumiały dla organów i stron poczynione rozpoznanie i przedstawia metodologię tego rozpoznania oraz prowadzonych badań, nie jest lakoniczne, znajduje potwierdzenie w innych dowodach, z tych przyczyn organ obowiązany był wydać decyzję o rozpoznaniu choroby zawodowej zgodnie z jej treścią i rozpoznaniem. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (zob. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2008 r., 23/07, OTK-A 2008, nr 5, poz. 82).
Nie są także trafne zarzuty skarżącej kasacyjnie Spółki, gdy chodzi o podnoszoną sprzeczność przepisów rozp. RM z 2009 w aspekcie braku uprawnienia pracodawcy do możliwości domagania się skierowania pracownika na ponowne badanie stanu zdrowia przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą II stopnia, jak również możliwości zapoznania się z dokumentacją medyczną. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozp. RM z 2009 wyłącznie pracownik ma uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W judykaturze takie rozwiązanie oceniono jako nie naruszające konstytucyjnej zasady równości. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2007 r., II OSK 756/06 (ONSAiwsa 2008, nr 2, poz. 40) uzasadniając takie stwierdzenie, wyłuszczono iż w postępowaniu dotyczącym zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych istotną cechą różnicującą obydwa podmioty, to jest pracownika i pracodawcę, jest zakres praw i obowiązków przypisanych każdemu z nich.
W konsekwencji powyższych wywodów nie można zgodzić się z Autorem skargi kasacyjnej, że w sprawie doszło do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 235¹ K.p. Zasadnie sąd wojewódzki uznał, że organy orzekające w sprawie miały podstawy, aby przyjąć, że w sprawie ustalono z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba pracownika Spółki została spowodowana sposobem wykonywania pracy. Za chorobę zawodową w świetle powołanego przepisu uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ustawodawca w przepisie tym wprost wskazał na dopuszczalność sytuacji stwierdzenia tego związku przyczynowego z "wysokim prawdopodobieństwem". Nie stanowi, wbrew intencji strony skarżącej kasacyjnie, dowodu na naruszenie art. 235¹ K.p., wywodzenie iż obowiązkiem organów orzekającym w sprawach chorób zawodowych jest wykazanie "ścisłego" związku przyczynowego pomiędzy chorobą, a jej zawodowymi przyczynami. Przywołanie tej argumentacji, prezentowanej w przywołanych przez skarżącą Spółkę orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych (wyroki w sprawach II SA/Sz 317/11, IV SA/Gl 876/09, opublik. cbosa.nsa.gov.pl), dotyczyło zresztą spraw, w których skarżone były decyzje nie stwierdzające chorób zawodowych, a orzeczenia lekarskie były negatywne. Niezależnie od tego sformułowania w ocenie Sądu taki związek w przedmiotowej sprawie został wykazany.
Te okoliczności doprowadziły do wniosku, że skarga kasacyjna nie mając usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.