II OSK 1339/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że czasowo ograniczona służebność drogowa nie wyklucza prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił pozwolenie na budowę, uznając, że czasowo ograniczona służebność drogowa nie spełnia wymogu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że prawo dojazdu i dojścia do nieruchomości, nawet jeśli jest ograniczone czasowo (np. do czasu scalenia gruntów), jest wystarczające do uzyskania pozwolenia na budowę, a wymóg ten nie jest zawarty w przepisach Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę. Sąd pierwszej instancji uznał, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ ustanowiona służebność drogowa była ograniczona czasowo (do zakończenia scalania gruntów). Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd kasacyjny wyjaśnił, że przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale definicja tego prawa (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego) obejmuje także tytuły wynikające z ograniczonych praw rzeczowych, takie jak służebność. NSA podkreślił, że obowiązek ten dotyczy terenu budowy, a niekoniecznie samego dojazdu i dojścia do nieruchomości. Sąd uznał, że czasowe ograniczenie służebności drogowej nie wyklucza możliwości uzyskania pozwolenia na budowę, zwłaszcza gdy celem scalania gruntów jest właśnie zapewnienie dojazdu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, czasowo ograniczona służebność drogowa, ustanowiona np. do czasu zakończenia scalania gruntów, jest wystarczającym tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o ile zapewnia faktyczny dostęp do nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczy terenu budowy, a niekoniecznie samego dojazdu. Czasowe ograniczenie służebności nie wyklucza jej wystarczalności, a celem scalania gruntów jest m.in. zapewnienie dojazdu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymóg wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje także zapewnienie dojazdu i dojścia, ale nie musi to być dostęp nieograniczony w czasie.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to tytuł prawny wynikający z własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidujący uprawnienie do wykonywania robót budowlanych.
u.p.b. art. 3 § pkt 10
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Teren budowy to przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez NSA.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
rozp. WT art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepis dotyczący zapewnienia dojścia i dojazdu od drogi publicznej, bez zastrzeżenia jego nieograniczonego charakteru w czasie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czasowo ograniczona służebność drogowa jest wystarczającym tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepisy Prawa budowlanego nie wymagają nieograniczonego w czasie prawa dojazdu do nieruchomości. Obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością dotyczy terenu budowy, a niekoniecznie samego dojazdu.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że służebność drogowa ustanowiona na czas określony nie spełnia wymogów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Godne uwagi sformułowania
nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, ale musi być to prawnie zapewniony dostęp, i to dostęp stały, a nie czasowo ograniczony nie może budzić wątpliwości, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Okoliczność, że służebność drogi jest czasowo ograniczona nie uzasadnia przyjęcia, że inwestor nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane Bezpodstawne więc jest i nie znajduje oparcia w przepisach prawa budowlanego uzależnianie wydania pozwolenia na budowę od posiadania przez inwestora prawa do nieograniczonej w czasie możliwości dojazdu do miejsca planowanej inwestycji.
Skład orzekający
Barbara Gorczycka-Muszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Borkowska
członek
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w szczególności w odniesieniu do czasowo ograniczonej służebności drogowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie służebność była ustanowiona do czasu scalania gruntów. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy brak dostępu jest permanentny lub wynika z innych przyczyn.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia ważny aspekt prawa budowlanego dotyczący wymogów związanych z dostępem do nieruchomości, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja NSA jest klarowna i praktyczna.
“Czy czasowa służebność drogowa wystarczy do uzyskania pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 250 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1339/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Borkowska Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Kr 844/05 - Wyrok WSA w Krakowie z 2005-08-23 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art 32 ust. 4 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2005r., sygn. akt II SA/Kr 844/05 w sprawie ze skargi E. K. i I. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2. zasądza na rzecz Wojewody Małopolskiego od I. K. A. K. , M. K. , J. K. i J. K. solidarnie kwotę 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2005 r. po rozpoznaniu skargi E. i I. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję I instancji udzielającą A. i S. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na nieruchomości, położonej w L. - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wynikający z atr. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) obowiązek wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje także wykazanie, że do nieruchomości zapewniony jest dojazd i dojście od drogi publicznej, przy czym - zdaniem Sądu I instancji, "nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, ale musi być to prawnie zapewniony dostęp, i to dostęp stały, a nie czasowo ograniczony. Tymczasem inwestorzy legitymują się prawem dojścia i dojazdu do swojej działki wynikającym z ustanowionej służebności na czas określony, co nie czyni zadość wymogowi z pow. art 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego". Z tych względów decyzję o pozwoleniu na budowę uchylono działając w powołaniu na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wydaną z naruszeniem wskazanego art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda Małopolski, reprezentowany przez radcę prawnego zarzucając, ze zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że organ orzekający bezpodstawnie przyjął, iż inwestor wykazał prawo do dysponowania, nieruchomością na cele budowlane, W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że inwestycja, której dotyczy omawiana decyzja zlokalizowana jest na czterech działkach, z czego trzy (Nr 32684, 32685 i 32664) stanowią własność inwestora, na dowód czego inwestor przedłożył akty notarialne - umowę kupna i umowę darowizny tych działek, jedna zaś - (Nr 32683) stanowiąca własność I. i S. I. umową użyczenia a dnia 23 czerwca 2000 r. została oddana małż. D. w bezpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony ze wskazaniem możliwości wykorzystania tej działki na cele budowlane. Inwestor przedłożył także oświadczenie właścicieli działki 32663, że wyrażają zgodę na wykonanie przez małż. D. przyłącza nn ze słupa Nr 32 znajdującego się na ich działce. Oświadczenie to zostało poświadczone przez Wójta oraz sekretarza gminy. Przedłożył także akt notarialny z dnia 16 maja 2000 r. - umowę ustanowienia służebności drogi na rzecz małż. D. W § 2 tej umowy ustalono, że służebność drogi ustanowiona zostaje do czasu zakończenia scalania gruntów. W świetle tych dokumentów nie może budzić wątpliwości, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Okoliczność, że służebność drogi jest czasowo ograniczona nie uzasadnia przyjęcia, że inwestor nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd i instancji błędnie bowiem przyjął, że dojazd do nieruchomości przewidzianej do zabudowy jest terenem, do którego inwestor obowiązany jest wykazać tytuł prawny przesądzający o prawie do dysponowania tą nieruchomością, nieograniczony w czasie, a tym samym, że służebność dojścia i dojazdu do działki inwestora ustanowiona na czas ograniczony (do chwili zakończenia procesu scalania gruntów) nie odpowiada tym wymogom i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przy tak wykazanym prawie dojścia i dojazdu narusza przepis art 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126). Przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 pow. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji zastrzega wprawdzie, że warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednakże art. 3 pkt 11 tej ustawy wyjaśnia, że przez prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnieniem do wykonywania robót budowlanych. Obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością o którym mowa w pow. art. 32 ust. 4 pkt 2 dotyczy więc terenu budowy, tj. przestrzeni, w której prowadzone są roboty budowlane wraz przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy (art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego). Dojście i dojazd do nieruchomości przewidzianej pod zabudowę nie jest ani nieruchomością na której ma być wykonywany zamierzony obiekt budowlany lub jakiekolwiek roboty, związane z infrastrukturą, ani terenem budowy. Bezpodstawne więc jest i nie znajduje oparcia w przepisach prawa budowlanego uzależnianie wydania pozwolenia na budowę od Sygn. akt S! OSK 1339/05 posiadania przez inwestora prawa do nieograniczonej w czasie możliwości dojazdu do miejsca planowanej inwestycji. Wymogu takiego nie zawiera także powołany w uzasadnieniu wyroku § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz 140). Pomijając już nawet fakt, iż wprowadzenie takiego wymogu w akcie wykonawczym do ustawy byłoby regulacją dokonaną z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, to przede wszystkim przepis ten stanowi, że do działki budowlanej oraz budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd od drogi publicznej, bez zastrzegania, że dojście i dojazd ma mieć charakter nieograniczony w czasie. W każdym czasie mogą bowiem nastąpić takie zmiany, które wymuszać będą np. wystąpienie do Sądu powszechnego o ustanowienie drogi koniecznej. Nie są to jednak kwestie, które mogłyby być rozważane przez organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na nieruchomości, do której dojazd - na dzień wydania tej decyzji jest zapewniony posiadaną przez inwestora umową o ustanowieniu służebności drogi polegającej na prawie przejazdu, przegonu i przechodu. Na marginesie jedynie należy zwrócić uwagę (co trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej), że zawarte w umowie o ustanowieniu służebności ustalenie, że służebność ta ustanowiona jest do czasu zakończenia prowadzonego procesu scalania gruntów nie może być traktowane jako wskazujące na możliwość utraty tego prawa, skoro warunkiem i celem takiego scalenia jest właśnie m.in zapewnienie dojazdu do każdej działki ewidencyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30sierpnia2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270ze zm.) narusza prawo w stopniu istotnym dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 185 § 1 pow. ustawy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 pow. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI