II OSK 1335/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Pułtusk z 2009 r. ustalającej warunki zabudowy. WSA uznał, że ponowne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, gdyż sprawa została już merytorycznie rozpoznana, a decyzja SKO z 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności korzysta z domniemania prawidłowości. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, zgodził się z WSA co do niedopuszczalności ponownego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, powołując się na art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz utrwalone orzecznictwo. Jednakże, NSA uznał, że w sytuacji, gdy organ administracji wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 K.p.a.), a następnie stwierdził brak podstaw do jego prowadzenia, postępowanie to powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., a nie zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność ponownego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji po jej merytorycznym rozpoznaniu oraz prawidłowe zakończenie postępowania, gdy organ wydał zawiadomienie o jego wszczęciu, a następnie stwierdził brak podstaw do prowadzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ponowne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest dopuszczalne, jeśli sprawa została już merytorycznie rozpoznana w poprzednim postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, jeśli sprawa została już merytorycznie rozpoznana w poprzednim postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją ostateczną, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Uzasadnienie
Po wydaniu ostatecznej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, sprawa jej eliminacji z obrotu prawnego została merytorycznie rozpoznana i nie stwierdzono wad. Ponowne wszczęcie postępowania z innymi przyczynami nieważności jest niedopuszczalne.
Jakie są konsekwencje prawne wydania przez organ zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jeśli następnie organ stwierdzi, że postępowanie nie może być wszczęte lub prowadzone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli organ wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a następnie stwierdzi, że postępowanie nie może być wszczęte lub prowadzone (np. z powodu przeszkody prawnej), powinno ono zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., a nie zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Uzasadnienie
Wydanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania inicjuje formalne postępowanie. Jeśli później okaże się, że postępowanie nie może być prowadzone, jego zakończenie powinno nastąpić poprzez umorzenie jako bezprzedmiotowego, a nie odmowę wszczęcia, która dotyczy sytuacji, gdy postępowanie nie zostało jeszcze formalnie zainicjowane.
Czy przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 K.p.a.) mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 K.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanki wznowienia postępowania nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Są to odrębne tryby nadzwyczajne służące różnym celom.
Uzasadnienie
Wznowienie postępowania dotyczy wadliwości proceduralnych, podczas gdy stwierdzenie nieważności dotyczy wad materialnoprawnych samej decyzji. Tryby te nie są konkurencyjne.
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki wznowieniowe nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie jest możliwe ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, która została już ostatecznie rozpoznana.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 17
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy dostępu do drogi publicznej jako przesłanki ustalenia warunków zabudowy.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie uchylił decyzję SKO, która prawidłowo umorzyła postępowanie jako bezprzedmiotowe. • W sytuacji wszczęcia postępowania (zawiadomienie), jego zakończenie powinno nastąpić przez umorzenie, a nie odmowę wszczęcia. • Przesłanki wznowienia postępowania nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące niedopuszczalności ponownego postępowania nieważnościowego zostały uznane za zasadniczo słuszne, ale zastosowanie art. 61a K.p.a. było błędne.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest możliwe wszczęcie postępowania z uwagi na zakaz określony w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. • Zakończenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności oznacza, że sprawa jej eliminacji z obrotu prawnego została merytorycznie rozpoznana. • Wydanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania inicjuje formalne postępowanie. Jeśli później okaże się, że postępowanie nie może być prowadzone, powinno ono zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
sędzia
Piotr Broda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność ponownego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji po jej merytorycznym rozpoznaniu oraz prawidłowe zakończenie postępowania, gdy organ wydał zawiadomienie o jego wszczęciu, a następnie stwierdził brak podstaw do prowadzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności dopuszczalności ponownego badania nieważności decyzji i prawidłowego zakończenia postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy ponowne żądanie stwierdzenia nieważności decyzji jest skazane na porażkę? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.