Orzeczenie · 2023-10-26

II OSK 1335/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-26
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjazawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnezasiedzenieprawo własnościsąd administracyjnynadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.F. i G.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji samowolnej rozbudowy garażu. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się przed sądem cywilnym postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, na której dokonano samowoli budowlanej. Organy administracji uznały, że rozstrzygnięcie sądu cywilnego w kwestii prawa własności jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy dalszy bieg postępowania legalizacyjnego. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił ją, uznając stanowisko sądów niższych instancji za prawidłowe. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, a ustalenie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym poprzez zasiedzenie, leży w gestii sądów powszechnych. W związku z tym, zawieszenie postępowania administracyjnego było uzasadnione, gdyż wynik postępowania cywilnego może mieć decydujący wpływ na możliwość legalizacji samowoli budowlanej lub konieczność nakazania jej rozbiórki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku istnienia toczącego się postępowania cywilnego dotyczącego zagadnienia wstępnego, zwłaszcza w kontekście prawa budowlanego i prawa cywilnego (zasiedzenie).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sporu cywilnoprawnego jest niezbędne do wydania decyzji administracyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postępowanie o zasiedzenie nieruchomości przed sądem cywilnym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obligujące organ administracji do zawieszenia postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie o zasiedzenie nieruchomości przed sądem cywilnym stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy możliwość dalszego prowadzenia postępowania legalizacyjnego przez organ nadzoru budowlanego.

Uzasadnienie

Organ administracji nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, w tym kwestii prawa własności nieruchomości. Ustalenie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kluczowe dla legalizacji samowoli budowlanej, a postępowanie o zasiedzenie przed sądem powszechnym jest niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii.

Czy sąd administracyjny prawidłowo oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, uznając zasadność zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny prawidłowo oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji o zasadności zawieszenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania było zgodne z prawem, ponieważ wystąpiła przesłanka zagadnienia wstępnego, a naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji nie miały miejsca.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego.

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania przez organy wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania odwoławczego.

P.b. art. 83 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zakres kompetencji organów nadzoru budowlanego.

P.b. art. 32 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymagane dokumenty przy pozwoleniu na budowę, w tym oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością.

P.b. art. 49i § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki lub doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o zasiedzenie nieruchomości przed sądem cywilnym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obligujące organ administracji do zawieszenia postępowania legalizacyjnego. • Organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych i ustalania prawa własności nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw prawnych i faktycznych do przyjęcia, że w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne.

Godne uwagi sformułowania

rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd • organy nadzoru budowlanego nie są instytucją powołaną do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych • postępowanie cywilne dotyczy zagadnienia ustalenia własności nieruchomości a zatem uzyskanie przez inwestorów rozstrzygnięcia w sprawie z ich wniosku, dotyczącego działki, na której zrealizowano obiekt budowlany uzależnia możliwość wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji co do legalności tego obiektu.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku istnienia toczącego się postępowania cywilnego dotyczącego zagadnienia wstępnego, zwłaszcza w kontekście prawa budowlanego i prawa cywilnego (zasiedzenie)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sporu cywilnoprawnego jest niezbędne do wydania decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożone relacje między prawem administracyjnym a cywilnym, pokazując, jak postępowanie sądowe może wpływać na postępowanie administracyjne.

Kiedy sąd cywilny decyduje o legalności budowy? NSA o zagadnieniu wstępnym w sprawach budowlanych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst