II OSK 1335/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-12-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
zagospodarowanie przestrzenneplanowanie przestrzennesamorząd terytorialnyuchwałaskarga kasacyjnainteres prawnylegitymacja skargowanieruchomościBiałystok

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki F. od uchwały Rady Miejskiej Białegostoku w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając brak legitymacji skargowej spółki.

Spółka F. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku dotyczącą przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Głównym zarzutem spółki było naruszenie jej interesu prawnego i zasady równości poprzez zmianę wcześniejszej uchwały intencyjnej, która wykluczała lokalizację wielkopowierzchniowych obiektów handlowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ uchwała jedynie o przystąpieniu do sporządzenia planu nie może naruszyć takiego interesu, a sama spółka nie była właścicielem terenu objętego uchwałą.

Spółka F. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 6 grudnia 2004 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka zarzucała naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez uprzywilejowanie Klubu Sportowego "J." i umożliwienie budowy wielkopowierzchniowych obiektów handlowych. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomość nie była objęta sporną uchwałą, a uchwała jedynie o przystąpieniu do sporządzenia planu nie może naruszyć interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że legitymację do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma tylko ten, czyj interes prawny został naruszony zaskarżoną uchwałą. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu nie może naruszyć interesu prawnego, gdyż nie stanowi aktu prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie pierwszy etap procedury planistycznej. Interes spółki miał charakter faktyczny, a nie prawny, i nie był chroniony prawem. Rada gminy, dysponując władztwem planistycznym, ma prawo decydować o przeznaczeniu terenów, a w tym przypadku racjonalnie uzasadniła odstąpienie od wcześniejszych ustaleń, pozostając w zgodzie z ustawową funkcją uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała jedynie o przystąpieniu do sporządzenia planu nie może naruszyć interesu prawnego podmiotu, ponieważ nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującym i nie rozstrzyga o przeznaczeniu terenów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu jest pierwszym etapem procedury planistycznej i nie rozstrzyga o przeznaczeniu terenów. Interes prawny może być naruszony dopiero uchwalonym planem. Ponadto, skarżąca spółka nie była właścicielem terenu objętego uchwałą, co dodatkowo pozbawiało ją legitymacji skargowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest wykazanie nie tylko interesu prawnego lub uprawnienia, ale także jego naruszenia.

u.s.g.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 15 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przeznaczenie terenów stanowi się dopiero w projekcie planu.

u.p.z.p. art. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.

p.b. art. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 144

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Aktem podlegającym zaskarżeniu jest uchwała rady gminy.

u.o.p. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.ś. art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska

u.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1, 2, 3, 6 i 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2 pkt 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 32

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 33

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji skargowej spółki F. do wniesienia skargi na uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ uchwała ta nie narusza jej interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania przez Sąd I instancji, w tym art. 101 u.s.g., art. 32 Konstytucji RP, dotyczące rzekomego naruszenia interesu prawnego spółki i nierównego traktowania.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny Spółki mógłby być naruszony dopiero uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a nie uchwałą o przystąpieniu do sporządzania projektu takiego planu. Interes ten nie jest jednak chroniony prawem. Rada gminy, dysponująca zespołem uprawnień do decydowania o sposobie przeznaczenia i zagospodarowania terenów gminy, doktrynalnie zwanych władztwem planistycznym, rozstrzyga o sytuacji planistycznej poszczególnych terenów i czyni to na zasadzie fakultatywności.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Zygmunt Niewiadomski

sprawozdawca

Stanisław Nowakowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza interesu prawnego podmiotu, który nie jest właścicielem terenu objętego uchwałą, oraz brak legitymacji skargowej w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji skargowej w kontekście uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji skargowej w postępowaniu planistycznym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Kiedy uchwała o planowaniu przestrzennym nie narusza Twojego interesu prawnego? NSA wyjaśnia legitymację skargową.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1335/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Stanisław Nowakowski
Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Bk 764/05 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2006-05-04
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 15 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Zygmunt Niewiadomski ( spr.) Stanisław Nowakowski Protokolant Krzysztof Tkacz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki z o.o. F. z/s w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 764/05 w sprawie ze skargi Spółki z o.o. F. z/s w W. na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 6 grudnia 2004 r. nr XXXII/353/04 w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 764/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę F. Sp. z o.o. w W. na uchwałę nr XXXII/353/04 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 6 grudnia 2004 r. w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że w dniu 24 listopada 2003 r. Rada Miejska Białegostoku podjęła uchwałę nr XV/142/03 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedli Sienkiewicza, Bojary i Waryńskiego w Białymstoku - w rejonie ulic: Poleskiej, Nowogródzkiej, Ogrodowej, Pałacowej i Piłsudskiego. W dniu 15 listopada 2004 r. grupa radnych wniosła o zmianę uchwały intencyjnej z dnia 24 listopada 2004 r.
Uchwałą z dnia 6 grudnia 2004 r. Rada Miejska w Białymstoku podjęła dla części terenu objętego uchwałą z dnia 24 listopada 2003 r. dwie uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednio dla części osiedli Centrum i Sienkiewicza oraz części osiedli Sienkiewicza i Bojary. Uchwałą o nr XXXII/353/04 ustalono przystąpienie do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedli: Sienkiewicza i Bojary w rejonie ulic Jurowieckiej, Sienkiewicza, Warszawskiej, Pałacowej, Alei J. Piłsudskiego i Fabrycznej. Integralną część uchwały stanowił załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu. W § 3 uchwały stwierdzono o utracie mocy uchwały z dnia 24 listopada 2003r. w zakresie objętym nową uchwałą. Uchwała z dnia 6 grudnia 2004r. nie zawierała w przeciwieństwie do uchwały z dnia 24 listopada 2003 r. regulacji o wykluczeniu lokalizacji obiektów handlowo-usługowych o powierzchni powyżej 2000 m2 zabudowy.
Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Spółka "F." złożyła na powyższą uchwałę skargę do sądu administracyjnego. Zasadniczym zarzutem skargi było naruszenie przez zaskarżoną uchwałę art. 32 Konstytucji RP poprzez nadanie uprzywilejowanej pozycji [...] Klubowi Sportowemu "J." w stosunku do terenów objętych planem zagospodarowania przestrzennego. Podniesiono, że wszystkie uchwały Rady Miejskiej z dnia 6 grudnia 2004 r. miały na celu umożliwienie Klubowi realizację budowy wielkopowierzchniowych obiektów handlowych o pow. powyżej 2000 m2 sprzedaży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na wstępie stwierdził, że wymogi formalne skargi zostały spełnione, a skarga podlegała kognicji sądu administracyjnego.
Rozpoznając skargę Sąd I instancji wskazał, że skarżący, wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu lub uprawnienia.
W ocenie Sądu Spółka "F." nie wykazała zaistnienia w dacie wnoszenia skargi naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą, poprzez wskazanie związku między tą uchwałą a własną, indywidualną sytuacją prawną. Przede wszystkim Sąd stwierdził, że nieruchomość skarżącej Spółki nie jest położona na terenie objętym sporną uchwałą, zatem zaskarżona uchwała wprost nie reguluje sytuacji prawnej skarżącej Spółki. Ponadto nieruchomość ta znajduje się na obszarze objętym regulacją poprzedniej uchwały z dnia 24 listopada 2003 r., która w tej części nie została zmieniona i nie utraciła mocy obowiązującej, co wynika z § 3 zaskarżonej uchwały. Sytuacja prawna skarżącej Spółki jako właściciela terenu położonego przy ul. J. w Białymstoku nie została zaskarżoną uchwałą w żaden sposób zmieniona.
Sąd zauważył nadto, że zaskarżona uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego, faktycznie zmieniająca wcześniejszą uchwałę intencyjną jest pierwszym etapem prowadzącym do uchwalenia planu, ale w jej wyniku nie następuje uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego i nie ma jeszcze w obrocie prawnym aktu prawa powszechnie obowiązującego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Spółka "F.", wnosząc o jego uchylenie w całości albo, w przypadku uznania przez Sąd, że w sprawie nie zaistniały naruszenia przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy i zachodzi jedynie naruszenia prawa materialnego, wniosła dodatkowo o rozpoznanie skargi na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 6 grudnia 2004 r.
Skargę oparto na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a to:
a) art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zwanej dalej "ustawą o samorządzie gminnym":
poprzez odmowę uznania Skarżącego za Stronę w wyniku przyjęcia, iż Skarżący nie ma legitymacji skargowej na podstawie tego przepisu, pomimo iż zaskarżona uchwała naruszała interes prawny Skarżącego,
w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej "ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" poprzez przyjęcie, iż Skarżący nie ma legitymacji skargowej w wyniku uznania, iż naruszenie interesu prawnego Skarżącego nie może nastąpić w sytuacji, gdy uchwała obejmuje teren nie należący do Skarżącego, oraz iż sytuacja prawna skarżącego nie została zaskarżoną uchwałą w żaden sposób zmieniona,
w związku z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zwaną dalej "Prawo budowlane" poprzez przyjęcie, iż Skarżący nie ma legitymacji skargowej w wyniku uznania, iż brak jest naruszenia interesu prawnego Skarżącego w sytuacji, gdy uchwała, podjęta z naruszeniem prawa, zmierza do pozbawienia Skarżącego prawa do zabudowy zgodnie z jego intencjami,
w związku z art. 87 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP, zwanej dalej "Konstytucją RP" oraz art. 2, 7 i 32 Konstytucji RP, w związku art. 3 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez odmowę uznania Skarżącego za Stronę w wyniku przyjęcia, iż sprzeczne z przepisami prawa prowadzenie procedury planistycznej (tj. z przekroczeniem władztwa administracyjnego), które prowadzi do nierównego traktowania właścicieli nieruchomości na tym samym terenie, nie może zostać uznane jako naruszające interes prawny Skarżącego,
w związku z art. 20, 21 i 64 oraz z art. 144 poprzez przyjęcie, iż Skarżący nie ma legitymacji skargowej w wyniku uznania iż nie nastąpiło naruszenie interesu prawnego Skarżącego, mimo iż uchwała prowadzi do zezwolenia za korzystanie z nieruchomości sąsiedniej w sposób sprzeczny z prawem, oraz powoduje, iż prawo Skarżącego nie będzie mogło być realizowane;
b) art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "u.p.s.a." - poprzez nieuwzględnienie skargi na uchwałę Rady Gminy, która jest aktem, o którym mowa jest w art. 3 §2 pkt 6 u.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego oraz procedury planistycznej, a to w szczególności:
art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zwanej dalej "ustawą o ochronie przyrody" i art. 71 ust. 3, art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska, zwanej dalej "ustawą o ochronie środowiska" oraz art. 1 ust. 2 pkt 2 i 3 z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w wyniku podjęcia uchwały zmierzającej do dopuszczenia lokalizacji obiektów wielkopowierzchniowych na terenach ciągu przyrodniczego w dolinie rzeki Białej,
art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podmiotów,
art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do aktów prawa miejscowego,
art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie iż w zakresie kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego gminie przysługuje nieograniczone władztwo planistyczne,
art. 10 ust. 2 pkt 8 i art. 32 i 33 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez podjęcie uchwały dopuszczającej lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, pomimo iż obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie zawierało rozmieszczenia tego typu obiektów wbrew wymogom ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
c) art. 7 Konstytucji, poprzez przyjęcie, iż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyznaje gminie nieograniczone (niezwiązane przepisami prawa) władztwo planistyczne;
d) art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zwanej dalej "ustawą o ochronie przyrody" i art. 71 ust. 3, art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska, zwanej dalej "ustawą o ochronie środowiska" oraz art. 1 ust. 2 pkt 2 i 3 z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie iż organy gminy są uprawnione do lokalizowania obiektów wielkopowierzchniowych na terenach szczególnie cennych przyrodniczo;
e) art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż organy gminy są uprawnione do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji podmiotów;
f) art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do aktów prawa miejscowego;
g) art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie iż w zakresie kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego gminie przysługuje nieograniczone władztwo planistyczne;
h) art. 10 ust. 2 pkt 8 i art. 32 i 33 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie iż organy gminy są upoważnione do podjęcie uchwały dopuszczającej lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, pomimo iż obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie zawierało rozmieszczenia tego typu obiektów wbrew wymogom ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
i) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zwanej dalej "ustawą o ustroju sądów administracyjnych", poprzez niezbadanie przez Sąd zarzutów merytorycznych skargi, mimo istnienia naruszenia interesu prawnego Skarżącego.
Następnie w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, a to w szczególności:
a) art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zwanej dalej "ustawą o samorządzie gminnym":
poprzez przyjęcie, iż Skarżący nie ma legitymacji skargowej na podstawie tego przepisu, pomimo, iż zaskarżona uchwała naruszała interes prawny skarżącego,
w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej "ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" poprzez przyjęcie, iż naruszenie interesu, prawnego Skarżącego nie może nastąpić w sytuacji gdy uchwała obejmuje teren nie należący do skarżącego, oraz iż sytuacja prawna skarżącego nie została zaskarżoną uchwałą w żaden sposób zmieniona,
w związku z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zwaną dalej "Prawo budowlane" poprzez przyjęcie, braku naruszenia interesu prawnego skarżącego w sytuacji, gdy uchwała, podjęta z naruszeniem prawa zmierza do pozbawienia go prawa do zabudowy zgodnie z jego intencjami,
w związku z art. 87 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP, zwanej dalej "Konstytucją RP" oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP, w związku art. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, iż gminie przysługuje nieograniczone władztwo planistyczne, co doprowadziło w konsekwencji do sytuacji, w której nawet sprzeczne z przepisami prawa prowadzenie procedury planistycznej które prowadzi w efekcie do nierównego traktowania właścicieli nieruchomości na tym samym terenie, nie może zostać uznane jako naruszające interes prawny Skarżącego,
w związku z art. 7 Konstytucji, poprzez przyjęcie iż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odwraca konstytucyjną zasadę, iż organ może działać wyłącznie w zakresie w jakim prawo go do tego upoważnia, przyznając organom nieograniczone władztwo planistyczne,
w związku z art. 20, 21 i 64 oraz z art. 144 poprzez przyjęcie, iż nie nastąpiło naruszenie interesu prawnego skarżącego, mimo iż uchwała prowadzi do zezwolenia za korzystanie z nieruchomości sąsiedniej w sposób sprzeczny z prawem, oraz powoduje iż prawo Skarżącego nie będzie mogło być realizowane.
W skardze kasacyjnej zarzucono nadto naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy:
a) art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "u.p.s.a." - poprzez nieuwzględnienie skargi na uchwałę Rady Gminy, która jest aktem, o którym mowa jest w art. 3 § 2 pkt 6 u.p.s.a., pomimo naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego oraz procedury planistycznej, a to w szczególności:
art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zwanej dalej "ustawą o ochronie przyrody" i art. 71 ust. 3, art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska, zwanej dalej "ustawą o ochronie środowiska" oraz art. 1 ust. 2 pkt 2 i 3 z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w wyniku podjęcia uchwały zmierzającej do dopuszczenia lokalizacji obiektów wielkopowierzchniowych na terenach ciągu przyrodniczego w dolinie rzeki Białej,
art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji podmiotów
art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do aktów prawa miejscowego,
art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie iż w zakresie kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego gminie przysługuje nieograniczone władztwo planistyczne;
b) art. 10 ust. 2 pkt 8 i art. 32 i 33 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez podjęcie uchwały dopuszczającej lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, pomimo iż obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie zawierało rozmieszczenia tego typu obiektów wbrew wymogom ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
c) art. 147 § 1 u.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych poprzez nierozważenie całokształtu znajdującego się w aktach materiału dowodowego, oraz błąd w ustaleniach faktycznych, w wyniku czego odmówiono Skarżącemu legitymacji procesowej;
d) art. 141 § 4 poprzez nierozważenie całokształtu znajdującego się w aktach materiału dowodowego, oraz błąd w ustaleniach faktycznych, w wyniku czego odmówiono Skarżącemu legitymacji procesowej;
e) art. 134 § 1 u.p.s.a. poprzez niezbadanie całokształtu naruszeń popełnionych przez Radę Miejską w związku) z podejmowaniem zaskarżonej uchwały;
f) art. 135 u.p.s.a. poprzez niezbadanie procedury poprzedzającej podjęcie zaskarżonej uchwały,
Pismem z dnia 27 lipca 2006 r. Rada Miejska Białegostoku wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a jej liczne zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę wyłącznie z powodu braku legitymacji skarżącej Spółki do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), prawidłowo wykładając i stosując ww. normę prawną w niniejszej sprawie. Sąd zasadnie przyjął, że przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma ten czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (zarządzeniem) organu gminy. W przeciwieństwie do strony postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się w następstwie skargi na rozstrzygnięcie administracyjne podejmowane w trybie k.p.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wnoszący skargę musi się wykazać nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem ale jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. To zaś oznacza, że w postępowaniu z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym podmiotowość uczestnika postępowania jest kształtowana inaczej niż w postępowaniu administracyjnym toczonym w trybie przepisów k.p.a., obejmując nie tylko istnienie interesu prawnego lub uprawnienia, ale także jego naruszenie. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu gminy otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. W tym też kierunku idzie orzecznictwo NSA (zob. np. wyrok z 3 września 2004 r. OSK 476/04).
Jeżeli tak, to w niniejszej sprawie trzeba zauważyć fakt, iż Spółka z o.o. F. z siedzibą w B., zaskarżyła do sądu administracyjnego uchwałę Rady Miejskiej w Białymstoku, uchylającą wcześniejszą uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedli Sienkiewicza, Bojary i Waryńskiego w Białymstoku, która nie naruszyła jeszcze, bo jako akt stanowiący jedynie o obszarze projektowanego planu nie mogła tego zrobić, interesu prawnego skarżącej Spółki. Interes prawny Spółki mógłby być naruszony dopiero uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a nie uchwałą o przystąpieniu do sporządzania projektu takiego planu. Oczywiście nie ulega wątpliwości, że skarżąca Spółka ma interes, ale o charakterze faktycznym, w zwalczaniu zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Białymstoku. Interes ten nie jest jednak chroniony prawem. Żaden przepis prawa nie daje ochrony prawnej podmiotowi zainteresowanemu sporządzeniem planu, gwarantującej ukończenie zapowiedzianych prac nad projektem planu. Wręcz przeciwnie to rada gminy, dysponująca zespołem uprawnień do decydowania o sposobie przeznaczenia i zagospodarowania terenów gminy, doktrynalnie zwanych władztwem planistycznym, rozstrzyga o sytuacji planistycznej poszczególnych terenów i czyni to na zasadzie fakultatywności i to zarówno pod rządami dotąd obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) jak i obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Oczywiście rada gminy nie może tych uprawnień nadużywać. W rozpatrywanej sprawie Rada Miejska w Białymstoku uprawnień tych nie nadużyła, racjonalnie uzasadniając z jakich powodów odstępuje od dotychczas projektowanego przeznaczenia spornego terenu (potrzeby mieszkańców w zakresie dostępu do obiektów handlowych w miejsce likwidowanego tymczasowego targowiska), pozostając w zgodzie z ustawowo kształtowaną funkcją uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rozstrzygającej o granicach obszaru objętego projektowanym planem, a nie przeznaczeniu terenów. O przeznaczeniu terenów stanowi się - stosownie do regulacji art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - dopiero w projekcie planu, wówczas dając zainteresowanym możliwość obrony ich naruszonych interesów prawnych.
Jeżeli zatem Rada Miejska w Białymstoku stanowiła w zaskarżonej uchwale o granicach obszaru planistycznego, odstępując od przyjętego wcześniej ustalenia, właściwego kolejnym etapom postępowania planistycznego, to nie tylko nie naruszyła obowiązującego prawa, ale też nie naruszyła interesu prawnego skarżącej Spółki, a jedynie działała wbrew jej interesowi faktycznemu. Skarżąca Spółka nie miała więc przymiotu strony w postępowaniu sądowym, o którym mowa, co w konsekwencji powodowało, że skarga kasacyjna podlegała oddaleniu już z tego powodu, a jeżeli tak to zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 101 ustawy o samorządzie gminnym uznać trzeba za chybiony, również w kontekście innych przepisów prawa przywołanych w skardze kasacyjnej, w tym przepisów Konstytucji RP i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W tej sytuacji faktycznej i prawnej na znaczeniu tracą pozostałe liczne zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji innych przepisów prawa, ponieważ Sąd przepisów tych nie stosował i stosować nie mógł, oddalając skargę z powodu braku legitymacji procesowej skarżącej Spółki, a jeżeli tak to przepisów tych nie mógł naruszyć.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).