II OSK 1334/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-01-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplina służbowaetyka zawodowakara dyscyplinarnapostępowanie administracyjnenaruszenie obowiązkówprzełożonypodwładnynagana

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę funkcjonariusza Policji na orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany, uznając zasadność zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej.

Funkcjonariusz Policji, S. K., złożył skargę na orzeczenie o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. Zarzuty dotyczyły niewykonania polecenia przełożonego w sprawie wniosków o przedterminowe awanse oraz naruszenia zasad etyki zawodowej poprzez faworyzowanie podległej policjantki i tworzenie złej atmosfery w zespole. Sąd administracyjny, po analizie materiału dowodowego, uznał oba zarzuty za zasadne, stwierdzając, że funkcjonariusz zawinił zarówno naruszając dyscyplinę służbową, jak i zasady etyki. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podtrzymując karę nagany.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, S. K., na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, które utrzymało w mocy orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany. Zarzuty wobec funkcjonariusza obejmowały sześć punktów dotyczących naruszenia dyscypliny służbowej poprzez niewykonanie poleceń przełożonych w różnych kwestiach, w tym weryfikacji nadgodzin, sporządzania wniosków o awanse, uzupełniania danych w bazie KSIP oraz sporządzania informacji o stanie bezpieczeństwa. Dodatkowo zarzucono mu naruszenie zasad etyki zawodowej poprzez faworyzowanie jednej z podległych policjantek, spędzanie nadmiernej ilości czasu w jej pokoju służbowym i nie dbanie o atmosferę pracy w zespole. Postępowanie dyscyplinarne zakończyło się uniewinnieniem od części zarzutów i uznaniem winy w zakresie czynów opisanych w punktach 3 i 8, za co wymierzono karę nagany. S. K. odwołał się od tego orzeczenia, a następnie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 135g ust. 2 ustawy o Policji (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść obwinionego) oraz art. 134h ust. 1 ustawy o Policji (niewłaściwe zastosowanie kary). Skarżący argumentował, że polecenie dotyczące awansów zostało wykonane w ramach swobody uznania, a zarzut dotyczący etyki był rozpatrzony stronniczo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że materiał dowodowy potwierdza winę funkcjonariusza w zakresie obu zarzucanych mu czynów. W odniesieniu do niewykonania polecenia o awansach, sąd stwierdził, że polecenie było precyzyjne i miało określony termin, którego skarżący nie dochował. W kwestii naruszenia zasad etyki, sąd uznał, że zachowanie skarżącego, mimo zwracanej uwagi, negatywnie wpływało na atmosferę pracy i relacje międzyludzkie w zespole. Sąd podkreślił, że funkcjonariusze Policji podlegają podwyższonym standardom etycznym. Kara nagany została uznana za współmierną do stopnia zawinienia i adekwatną do popełnionych przewinień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi przewinienie dyscyplinarne, jeśli polecenie nie zostało wykonane w zakreślonym terminie, nawet jeśli funkcjonariusz miał wątpliwości co do zasadności awansów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że polecenie było precyzyjne i miało określony termin, którego funkcjonariusz nie dochował, mimo podjęcia prób jego realizacji. Niewykonanie polecenia w terminie jest naruszeniem dyscypliny służbowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.o.p. art. 132 § 1

Ustawa o Policji

Definiuje przewinienie dyscyplinarne jako naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej.

u.o.p. art. 132 § 2

Ustawa o Policji

Definiuje naruszenie dyscypliny służbowej jako zawinione przekroczenie uprawnień lub niewykonanie obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń przełożonych.

u.o.p. art. 132a

Ustawa o Policji

Określa, kiedy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione (umyślnie lub nieumyślnie).

u.o.p. art. 134

Ustawa o Policji

Katalog kar dyscyplinarnych.

u.o.p. art. 134a

Ustawa o Policji

Definicja kary nagany jako wytknięcia niewłaściwego postępowania.

u.o.p. art. 134h § 1

Ustawa o Policji

Kara dyscyplinarna powinna być współmierna do przewinienia i stopnia zawinienia.

u.o.p. art. 134h § 1a

Ustawa o Policji

Przy wymierzaniu kary należy uwzględnić okoliczności popełnienia, skutki, rodzaj naruszenia obowiązków, pobudki, zachowanie przed i po, przebieg służby, opinię, okres służby oraz okoliczności łagodzące i obciążające.

u.o.p. art. 135g § 1

Ustawa o Policji

Przełożony i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać okoliczności przemawiające na korzyść i niekorzyść obwinionego.

u.o.p. art. 135g § 2

Ustawa o Policji

Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina nie zostanie udowodniona; nieusuwalne wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Pomocnicze

u.o.p. art. 7 § 1

Ustawa o Policji

Delegacja do określenia zasad organizacji i zakresu działania jednostek Policji oraz zasad etyki zawodowej policjantów.

u.o.p. art. 27 § 1

Ustawa o Policji

Treść ślubowania funkcjonariusza Policji, zobowiązującego m.in. do przestrzegania prawa, dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej polega na badaniu zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka co do zasady na podstawie akt sprawy.

Zarządzenie nr 30 KGP art. 15 § pkt 1

Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji

Określa, że wykonywanie czynności podwładnego polega m.in. na terminowej, dokładnej i starannej realizacji poleceń przełożonego.

Zarządzenie nr 805 KGP art. 17

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji

Przełożony powinien dbać o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie.

Zarządzenie nr 805 KGP art. 1 § ust. 1

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji

Zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu.

Zarządzenie nr 805 KGP art. 1 § ust. 2

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji

Obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej.

Zarządzenie nr 805 KGP art. 2

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji

W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub zasadami etyki, policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego.

u.o.p. art. 135j § 2

Ustawa o Policji

Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego.

u.o.p. art. 135f

Ustawa o Policji

Gwarancje procesowe obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie polecenia przełożonego w terminie stanowi naruszenie dyscypliny służbowej. Niedbanie o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie jako przełożony stanowi naruszenie zasad etyki zawodowej. Zachowanie funkcjonariusza, mimo ostrzeżeń, negatywnie wpływało na atmosferę pracy i relacje międzyludzkie w zespole. Funkcjonariusze Policji podlegają podwyższonym standardom etycznym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 135g ust. 2 ustawy o Policji (wątpliwości na korzyść obwinionego) – sąd uznał, że wątpliwości nie były nieusuwalne. Kara nagany jest niewspółmierna do popełnionego przewinienia – sąd uznał ją za współmierną i adekwatną.

Godne uwagi sformułowania

nie dbał o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie nie tworzył atmosfery współpracy nie czuli się swobodnie zaburzyło stosunki międzyludzkie nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych podwyższonym rygoryzmem etycznym nie usuwalne wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego

Skład orzekający

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Dańczak

sędzia

Anna Dębowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji, w tym naruszenia dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej, a także wymiaru kary nagany."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służby w Policji i wewnętrznych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji, co może być interesujące dla osób związanych ze służbami mundurowymi lub prawem administracyjnym. Pokazuje, jak sąd interpretuje naruszenia dyscypliny i etyki w kontekście służby.

Policjant ukarany naganą za niewykonanie poleceń i złe relacje w pracy. Sąd potwierdza winę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 671/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-01-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 1, art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 2, art. 132a, art. 134, art. 134a, art. 134h ust. 1 i ust. 1a, art. 135f, art. 135g ust. 1 i  ust. 2, art. 135j ust. 2 pkt 4 i pkt 6
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 2 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi S. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2023 roku nr 11/23 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z 14 sierpnia 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 24 czerwca 2023 r. w przedmiocie uznania S. K. winnym zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
15 lipca 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w P. wystąpił z wnioskiem personalnym o delegowanie do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w P. kom. S. K. Powierzenie stronie obowiązków zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P., uzasadniono stażem policjanta w pionie prewencji. Z dniem 1 października 2021 r. skarżący został delegowany do pełnienia służby w KPP w P., gdzie powierzono mu obowiązki na stanowisku zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji. 1 kwietnia 2022 r. skarżący został mianowany na powyższe stanowisko. 15 kwietnia 2022 r. powierzono skarżącemu obowiązki służbowe na stanowisku naczelnika tego wydziału, a w konsekwencji z dniem 15 lipca 2022 r. został on mianowany na stanowisko służbowe Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P..
19 grudnia 2022 r. ówczesny p.o. Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w P., sporządził notatkę służbową w treści której, zawarł m.in. uwagi dotyczące pracy i postawy podległego mu funkcjonariusza Policji kom. S. K., Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P.. Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w P. poinformował że, w/w nie realizował właściwie zleconych mu czynności oraz poleceń, nie sprawował rzetelnego nadzoru nad podległymi funkcjonariuszami. 20 grudnia 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w P. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia kom. S. K. z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do własnej dyspozycji na postawie art. 37a ust 1 ustawy o Policji. W tym samym dniu postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w P. wdrożono czynności wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, które skutkowały wszczęciem postanowieniem z 3 marca 2023 r. przez Komendant Powiatowy Policji w P. postępowanie dyscyplinarne przeciwko stronie skarżącej obwinionej o to, że:
1. w okresie od dnia 29 listopada do dnia 2 grudnia 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia przełożonego, w ten sposób, że nie zweryfikował posiadanych przez podległych policjantów nadgodzin i nie sporządził z tej czynności notatki służbowej, celem przedłożenia jej Komendantowi Powiatowemu Policji w P., czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r, poz. 171 ze zm.) w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 r., poz. 99) – dalej: "Zarządzenie nr 30";
2. w okresie od dnia 15 listopada do dnia 19 grudnia 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia przełożonego, w ten sposób, że zgodnie z poleceniem Komendanta Powiatowego Policji w P. nie weryfikował codziennie poprawności kwalifikowania przez dyżurnych interwencji (interwencja pilna/zwykła) i nie omawiał tej tematyki z Zastępcą Komendanta Powiatowego Policji w P. nadzorującego pion prewencji, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30;
3. w dniu 10 listopada 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia przełożonego, w ten sposób, że nie sporządził zgodnie z poleceniem Komendanta Powiatowego Policji w P., na podległych policjantów wniosków o przedterminowe awanse na wyższe stopnie służbowe, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30;
4. w okresie od dnia 12 do dnia 13 grudnia 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia przełożonego, w ten sposób, że nie uzupełnił, zgodnie z poleceniem Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w P. nadzorującego pion prewencji, wskazanych przez Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi rekordów w bazie KSIP odnośnie daty wydania wobec sprawców przemocy w rodzinie nakazu/zakazu, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30;
5. w okresie od dnia 1 lipca do dnia 19 grudnia 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych wynikających z karty opisu stanowiska pracy w zakresie sprawowania nadzoru nad przedłużonym czasem służby policjantów z Zespołu ds. Wykroczeń, w ten sposób, że nie prowadził ewidencji czasu służby policjantów tegoż zespołu w sposób pozwalający na rozliczanie wymiaru czasu służby obowiązującego policjantów w okresie rozliczeniowym, tj. w II kwartale 2022 r., czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w związku z § 9 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (Dz.U. z 2020 r., poz. 1574) i w zw. z pkt 21 karty opisu stanowiska pracy;
6. w dniu 17 grudnia 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia przełożonego, w ten sposób, że na notatce urzędowej sporządzonej 17 grudnia 2022 r. przez sierż. szt. K. B., zmienił pierwotną dekretację Komendanta Powiatowego Policji w P. o treści "WP+WDŚ proszę o rozmowę" na "PP H." i wyznaczył do załatwienia tej sprawy inną komórkę organizacyjną, tj. Posterunek Policji w H., czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30 i w zw. z § 29 Instrukcji kancelaryjnej stanowiącej załącznik do Zarządzenia Nr 4/2010 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Łodzi i jednostkach organizacyjnych jej podległych Instrukcji kancelaryjnej określającej zasady i tryb wykonywania czynności kancelaryjnych związanych z obiegiem dokumentów jawnych;
7. w okresie od dnia 13 do dnia 17 października 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia przełożonego, w ten sposób, że nie sporządził na polecenie Komendanta Powiatowego Policji w P. pisemnej informacji na temat stanu bezpieczeństwa na terenie powiatu p. w związku z zaplanowanym na dzień 18 października 2022 r. posiedzeniem Komisji Bezpieczeństwa i Porządku oraz Powiatowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30;
8. w okresie od dnia 1 maja do dnia 20 grudnia 2022 r. pełniąc służbę na stanowisku naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. nie przestrzegał zasad etyki zawodowej, tj. zasady dbania o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie, w ten sposób, że faworyzował podległą jemu policjantkę mł. asp. J. J., spędzał w jej pokoju służbowym nadmierną ilość czasu, nie okazywał pozostałym podległym policjantom z Zespołu do spraw Wykroczeń zainteresowania i wsparcia, jakie poświęcał wspomnianej policjantce, nie tworzył atmosfery współpracy, co w efekcie wpłynęło na złą atmosferę pracy zespołu i nie było dobrze postrzegane i odbierane przez innych policjantów, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 17 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., poz. 3).
Na podstawie Rozkazu Personalnego nr 1973 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 6 marca 2023 r., kom. S. K. został: z dniem 14 marca 2023 r. zwolniony z zajmowanego stanowiska oraz przeniesiony na własną prośbę - z dniem 15 marca 2023 r. - do dalszego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w Łodzi.
6 marca 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w P. wydał, stosownie do art. 135h ust. 3a ustawy o Policji, postanowienie o zwieszeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko stronie skarżącej i przekazał materiały postępowania dyscyplinarnego przełożonemu dyscyplinarnemu w nowym miejscu służby obwinionego. Następnie, postanowieniem z 22 marca 2023 r. Komendant Miejski Policji w Łodzi podjął zawieszone postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu.
Orzeczeniem z 24 czerwca 2023 r. Komendant Miejski Policji w Łodzi uniewinnił stronę skarżącą od popełnienia zarzucanych mu czynów w punktach: 1, 2, 4 - 7 i jednocześnie uznał policjanta winnym popełnienia zarzucanych mu czynów w punktach: 3 i 8 wymierzając karę dyscyplinarną nagany. Organ I instancji szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko wskazując w konkluzji, iż zachowanie strony skarżącej ulegało stopniowo zmianie, aż do stanu, którego nie można było akceptować. Nadto organ zaznaczył, iż obwiniony bezsprzecznie swoimi postępowaniem wywołał negatywne skutki dla służby - policjant w stopniu znacznym naruszył ciążące na nim obowiązki, tj. nie zrealizował polecenia przełożonego oraz jako przełożony nie dbał o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie. Ponadto – jak dalej wywodził organ - kierował się pobudkami dla zaspokojenia własnych potrzeb, nie widząc dobra służby oraz dobra jego podwładnych. Jako przełożony przekroczył pewną granicę w kontaktach z funkcjonariuszką, która mu podlegała, ale nie przyjął do wiadomości, pomimo że zwracano mu uwagę, iż postąpił nieprawidłowo. Poza tym, działał na szkodę podwładnych, co wypełniło znamiona mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary (art. 134h ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji). Zdaniem organu nie bez znaczenia pozostaje również to, że w świetle zebranego materiału dowodowego, z którym strona się zapoznała, obwiniony nie okazał skruchy. Na podstawie powyższego Komendant Miejski Policji w Łodzi zajął stanowisko, że stopień zawinienia strony był znaczny. W świetle powyższego organ nie miał wątpliwości, iż w związku z uznaniem strony winnym popełnienia czynów dyscyplinarnych opisanych w punktach 3 i 8, należało wymierzyć karę dyscyplinarną nagany, która zdaniem organu jest adekwatna i proporcjonalna do stopnia jego zawinienia.
Od powyższego orzeczenia S. K. złożył odwołanie.
Wskazanym na wstępie orzeczeniem z 14 sierpnia 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ten szczegółowo wyjaśnił swoje stanowisko w zakresie obydwu zarzucanych stroni skarżącej czynów dyscyplinarnych (opisanych w punktach: 3 i 8). Nadto, ważąc wymiar sankcji dyscyplinarnej w kontekście brzmienia art. 134h ustawy o Policji organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności mogące mieć wpływ na zaostrzenie wymiaru kary dyscyplinarnej, o których mowa w ust. 2 cytowanego przepisu. Zdaniem organu odwoławczego skutkami przewinienia dyscyplinarnego było przede wszystkim wdrożenie działań natury kadrowej zmierzających do poprawy sytuacji interpersonalnej zdiagnozowanej przez Zespół Psychologów KWP w Łodzi, a mających wpływ na funkcjonowanie i efektywność Zespołu do spraw Wykroczeń jak również całego Wydziału Prewencji KPP w P.. Nadto, organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły również okoliczności określone w art. 134h ust. 3 ustawy o Policji, a mogące mieć wpływ na złagodzenie wymiaru kary.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi S. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w sprawie w zakresie, w którym przepis ten wskazuje, iż wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości, które zaistniały w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym rozstrzyga się na korzyść obwinionego;
b) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie w sposób polegający na wymierzeniu obwinionemu kary niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia.
W uzasadnieniu skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu, skarżący podkreślił, że czyn zarzucany mu w punkcie 3, nie stanowił w świetle prawa deliktu dyscyplinarnego, bowiem wykonał on polecenie przełożonego, dotyczące sporządzenia wniosków na przedterminowe awanse podległych mu policjantów pionu prewencji, bowiem podjął kroki w celu realizacji tego polecenia. W trakcie oceny kryteriów i poziomu wykonywanych przez podległych mu funkcjonariuszy obowiązków służbowych skarżący uznał jednak, do czego jako Naczelnik Wydziału Prewencji KPP w P. miał pełne prawo, że żaden z podległych mu policjantów pionu prewencji nie kwalifikuje się do przedstawienia na wcześniejszy awans na wyższy stopień policyjny, z uwagi na przeciętne realizowanie powierzonych zadań służbowych. Skarżący zameldował o powyższym przełożonemu, który dalej nie podjął żadnych kroków w celu wyłonienia wskazanych policjantów i przyjął, że takowych nie ma. Nie kwestionował on w żaden sposób takiego załatwienia sprawy przez skarżącego jako jego podwładnego. Polecenie to jednak było wydane skarżącemu w sposób taki, iż ma rozważyć ewentualne kandydatury na wcześniejszy awans. W rezultacie – jak wywodzi strona skarżąca - doszło do nieporozumienia pomiędzy insp. J.T., a skarżącym i wnioski zostały przygotowane niejako z konieczności, gdyż zdaniem przełożonego kogoś trzeba było awansować, co opóźniło ich dostarczenie do Zespołu Kadr i Szkolenia KPP w P.. Trudno zatem mówić w świetle doktryny prawa dyscyplinarnego, że zachowanie skarżącego było przewinieniem dyscyplinarnym, skoro nie pozostał on w żaden sposób bierny na wydane polecenie i zrealizował je w ramach pozostawionej mu swobody uznania, nie wyłaniając tym samym kandydatów spośród podległych mu funkcjonariuszy na przedwczesny awans do wskazanej przez przełożonego strony skarżącej godz. 11:00. Jak się jednak później okazało skarżący sporządził wnioski niejako z konieczności bo zrozumiał przełożonego w ten sposób, że pomimo braku kryteriów jakieś wnioski muszą zostać wysłane. W odniesieniu natomiast do zarzutu z punktu 8 strona skarżąca wskazała, iż przełożony dyscyplinarny I instancji stronniczo, na co nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, uwzględnił na swoją korzyść zeznania policjantów przedstawiających skarżącego w mniej pozytywnym świetle. Nie wziął natomiast w ogóle pod uwagę zeznań świadków, którzy nie mieli do skarżącego, jako przełożonego żadnych zastrzeżeń. Były to zeznania następujących świadków: W. Ć. Dzielnicowego KPP w P., K. K. - Kierownika Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego KPP oraz Ł. P. Koordynatora komórki do spraw nieletnich KPP w P.. Organ wskazał jedynie na przesłuchanie J. J. i nie dał wiary jej zeznaniom jakoby rzekomo miały one dotyczyć relacji świadka ze skarżącym. Taki sposób rozstrzygnięcia, tj. nierozstrzygnięcie powyższego na korzyść skarżącego świadczy w jego ocenie o stronniczym rozpatrzeniu sprawy przez przełożonego dyscyplinarnego I instancji, co podtrzymał organ odwoławczy, naruszając tym samym art. 135 ust. 2 ustawy o Policji. Skarżący nadmienił, że sposób przesłuchania świadków, według jego wiedzy był tendencyjny, urągający wszelkim zasadom procesowym przesłuchania i miał na celu udowodnienie jedynie tez stawianych z góry przez rzecznika dyscyplinarnego, a nie skarżącego, jako obwinionego. Skarżący wskazał nadto, iż w zakresie stawianych mu zarzutów nie ponosi on żadnej winy umyślnej, czy też chociażby nieumyślnej, a wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości powinny zostać rozstrzygnięte na jego korzyść, zgodnie z zasadą wynikającą z treści art. 135g ust. 2 ustawy o Policji. Nadto, w odniesieniu do zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego skarżący stwierdził, iż jest on zebrany w sposób stronniczy i rozpatrzony w rezultacie przez przełożonych dyscyplinarnych I i II instancji w sposób dowolny, a nie swobodny. W odniesieniu natomiast do dyrektywy orzeczonej kary wynikającej z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji skarżący stwierdził, że jeśli organ odwoławczy uznał, że jest on winny zarzucanych mu czynów, to mógł odstąpić od ukarania z uwagi na to, że skarżący jak dotąd przez 25 lat służby w Policji nie był nigdy karany dyscyplinarnie. Kolejnym aspektem, który również przemawiał za takim zakończeniem sprawy był fakt, iż skarżący posiada pozytywną opinię oraz był wielokrotnie wyróżniany za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Dokonując kontroli zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) – dalej: "p.u.s.a." w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a", sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zauważyć należy, iż w literaturze przez legalność stosowania prawa rozumie się z reguły zgodność poszczególnych elementów tego procesu decyzyjnego oraz jego wyniku z normami prawnymi, które w kulturze prawa stanowionego rekonstruowane są głównie z przepisów prawnych (L. Leszczyński, Społeczny kontekst prawa – ujęcie teoretycznoprawne a praktyka stosowania prawa i sądowej kontroli administracji, ZNSA nr 3 (42) z 2012 r., s. 35 - 48). Również w judykaturze zwraca się uwagę na to, że rolą sądów administracyjnych nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych za organ administracji publicznej, a jedynie – stosowanie do art. 1 § 2 p.u.s.a. – dokonanie kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, co polega na badaniu, czy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie narusza reguł postępowania administracyjnego oraz czy ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada rzeczywistości (por. np. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1334/19, a także z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1690/18). Tym samym więc rzeczą sądu administracyjnego jest skontrolowanie, czy organ w sposób prawidłowy i wystarczający zebrał materiał dowodowy w sprawie, czy ustalony stan faktyczny jest jednoznaczny i oparty na dowodach oraz czy dokonana subsumpcja jest prawidłowa i została poprzedzona akceptowalną wykładnią mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Przy czym sąd administracyjny orzeka co do zasady na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego orzeczenia sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 14 sierpnia 2023 r. oznaczone nr 11/23, którym utrzymano w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 24 czerwca 2023 r. o nr 59/23, mocą którego uznano skarżącego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego – polegającego na:
- naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez nie wykonanie przez skarżącego polecenia przełożonego w ten sposób, że nie sporządził on zgodnie z pleceniem przełożonego na podległych mu policjantów wniosków o przedterminowe awanse na wyższe stopnie służbowe (tj. czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, Dz. Urz. KGP z 2013 r., poz. 99);
- nie przestrzeganiu zasad etyki zawodowej, tj. zasad dbania o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie poprzez faworyzowanie podległej skarżącemu policjantki, spędzanie w jej pokoju służbowym nadmiernej ilości czasu, nie okazywania pozostałym podległym policjantom z Zespołu ds. Wykroczeń zainteresowania i wsparcia, jakie skarżący poświęcał wskazanej policjantce oraz nie tworzenie atmosfery współpracy – co w efekcie wpłynęło na złą atmosferę pracy zespołu i nie było dobrze postrzegane i odbierane przez innych policjantów (tj. czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 17 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendant Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta, Dz. Urz. KGP z 2004 r., poz. 3);
oraz wymierzono stronie skarżącej z tej przyczyny karę nagany.
Istotę sporu w sprawie stanowi kwestia prawidłowości uznania przez organy obu instancji, że wskazane powyżej czyny skarżącego wyczerpują znamiona czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (tj. przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez nie wykonanie przez skarżącego polecenia przełożonego) oraz z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 17 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendant Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (tj. przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej z uwagi na nie dbanie o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie) - a w konsekwencji kwestia legalności orzeczenia z tych przyczyn wobec skarżącego kary nagany. Powyższe zakwestionował skarżący.
Podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o Policji, które m.in. regulują problematykę odpowiedzialność dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Przy czym jak wskazał ustawodawca w art. 132 ust. 2 ustawy o Policji naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Odnotować również należy, iż zgodnie z art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Tym samym więc wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym, przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Przy czym zgodnie z wolą ustawodawcy (art. 134h ust. 1a ustawy o Policji) przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawiania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Co więcej w myśl art. 135g ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (ust. 1), a nadto ustawodawca wyraźnie wskazał, iż obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem, przy czym niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2).
Odnotować również należy, iż ustawodawca wyraźnie określił kary dyscyplinarne – ich katalog został wyliczony w art. 134 ustawy o Policji, przy czym wymierzona stronie skarżącej w przedmiotowej sprawie kara nagany jest - obok upomnienia - najłagodniejszą z kar i stosownie do art. 134a ustawy o Policji, oznacza ona wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. W literaturze wskazuje się, iż zarówno kara upomnienia jak i nagany mają głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, ponieważ nie obejmują sfery wolnościowej i majątkowej. Co więcej podkreśla się, iż kary te (upomnienie i naganę) można stosować jedynie wtedy, gdy ze względu zarówno na charakter, jak i okoliczności przewinienia lub właściwości i warunki osobiste policjanta należy zasadnie przypuszczać, że jej zastosowanie jest wystarczające do uświadomienia mu, iż poszanowanie prawa i uznanych powszechnie za najwłaściwsze zasad współżycia społecznego jest jego powinnością (W. Kotowski, Komentarz do art. 134a ustawy o Policji w: Ustawa o Policji. Komentarz, Lex/el 2024 r.; zob. również chociażby wskazany tam wyrok WSA w Poznaniu z 13 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1086/18, Lex nr 2628184). Co więcej w literaturze podkreśla się, iż kara nagany jest jedynie sformalizowaną dezaprobatą wobec postępowania funkcjonariusza i może być orzeczona wyłącznie w przypadku pozytywnej prognozy w stosunku do sprawcy (zob. Ł. Czebotar, Komentarz do art. 134a ustawy o Policji w: Ustawa o Policji. Komentarz, Lex 2015).
W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego przewinienie dyscyplinarne może zatem polegać zarówno na naruszeniu dyscypliny służbowej jak i na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, co w niniejszej sprawie stało się przedmiotem oceny w toku przeprowadzonego wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego. W tym miejscu należy zauważyć, że do zadań Komendanta Głównego Policji należy określenie szczegółowych zasad organizacji i zakres działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). Korzystając ze wskazanej delegacji, zarządzeniem Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji – dalej: zarządzenie nr 30 – określono te zasady. W myśl § 3 zarządzenia nr 30 organizacja hierarchiczna ma na celu zapewnienie: 1) jednolitości, sprawności, szybkości, ekonomiczności i efektywności czynności służbowych; 2) zdolności struktur organizacyjnych Policji do działań uporządkowanych; 3) ustalenia odpowiedzialności indywidualnej w przypadku naruszenia prawa, bezczynności pomimo obowiązku działania albo wykonywania zadań służbowych w sposób wadliwy. Odnotować w tym miejscu należy, iż w myśl § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30, który to przepis został wskazany w kwalifikacji prawnej deliktu dyscyplinarnego wykonywanie czynności podwładnego w szczególności polega na: terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy, oraz poleceń przełożonego. W świetle rozpoznawanej sprawy odnieść się również należy do problematyki zasad etyki zawodowej policjantów, w pierwszej kolejności zauważając, iż ustawodawca ani nie zdefiniował zasad etyki zawodowej funkcjonariusza Policji ani nie wskazał przykładowego katalogu zachowań, które należy uznać za niezgodne z tymi zasadami. Niemniej jednak zasady etyki zawodowej policjantów zostały, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji, określone przez Komendanta Głównego Policji, który w oparciu o wskazaną delegację zawarł je w zarządzeniu nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" – dalej: zarządzenie nr 805. Zarządzenie to zawiera ogólne dyrektywy wykonywania zawodu policjanta, wynikające z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. W myśl bowiem § 1 zarządzenia nr 805 zasady etyki zawodowej policjanta (stanowiące załącznik do zarządzenia nr 805) zostały wprowadzone z uwagi na znaczenie problematyki moralnej w wykonywaniu zawodu policjanta i jego służebną wobec społeczeństwa rolę, a także konieczność wzmocnienia oraz uzupełnienia obowiązków i praw policjanta wynikających z demokratycznie stanowionego prawa. Zauważyć jednak należy, że zasady etyki zawodowej policjanta nie zawierają znamion zachowań uznawanych za przewinienia dyscyplinarne, ale wskazują jedynie na pewne wzorce, których funkcjonariusz powinien przestrzegać i których naruszenie może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną (por. np.: Z. Gądzik, w: Ł. Czebotar, Z. Gądzik, A. Łyżwa, A. Michałek, A. Świerczewska-Gąsiorowska, M. Tokarski, Ustawa o Policji. Komentarz, Warszawa 2015, s. 654 - 655 oraz powołana tam literatura). W myśl § 1 ust. 1 załącznika do zarządzenie nr 805, zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. Oznacza to, że nie zawierają one co do zasady standardów moralnych odmiennych od powszechnie akceptowanych społecznie, mogą natomiast, ze względu na rodzaj i przedmiot służby, pewne wartości preferować, a obowiązki wysuwać na pierwszy plan, kosztem chociażby sfery prywatnej funkcjonariusza. Podkreślić przy tym należy, że zawody, w których ze względu na ich doniosłość społeczną, istnieje uzasadnienie do tworzenia etyki zawodowej – a takim zawodem jest z pewnością zawód policjanta - cechują się zwiększonym rygoryzmem etycznym i podwyższeniem standardów zachowań dla osób ten zawód wykonujących (por. np.: wyrok NSA z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2494/17; a także chociażby wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 375/20). Należy też podkreślić, że z zasad etyki zawodowej policjanta wyraźnie wynika (§ 1 ust. 2 załącznika do zarządzenia nr 805), że obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Co więcej przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie wedle roty ustalonej w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którą zobowiązuje się, m.in. do tego, by pilnie przestrzegać prawa, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, strzec honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Podkreślić przy tym należy, iż zobowiązanie to nie jest tylko deklaracją, ale oznacza, że policjant zobowiązany jest dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania w tym przyjmuje on na siebie obowiązek przestrzegania zasad etyki zawodowej. W literaturze podkreśla się, iż tekst ślubowania oznacza, że policjant, z chwilą jego złożenia, zna zasady etyki zawodowej i jednocześnie zobowiązuje się do samodzielnego pogłębienia wiedzy na ich temat (zob. np. W. Kotowski, Komentarz do art. 27 ustawy o Policji w: Ustawa o Policji. Komentarz, Lex/el 2024 r.; a także np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 406/17; a także wyrok NSA z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11). Nie może być więc żadnych wątpliwości co do tego, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, obejmującym w szczególności postępowanie w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Dla porządku należy jeszcze wskazać, iż w myśl § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Odnotować jeszcze należy, iż w myśl § 17 załącznika do zarządzenia nr 805 – który to przepis został wskazany w kwalifikacji prawnej deliktu dyscyplinarnego przełożony powinien zapewnić podległym policjantom właściwe warunki wykonywania zadań i rozwoju zawodowego oraz dbać o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie.
Przechodząc zatem na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że całokształt okoliczności faktycznych ujawnionych w niniejszej sprawie uzasadnia dokonaną przez organy ocenę zachowania skarżącego, tj. uznanie, że: po pierwsze, swoim zachowaniem naruszył on dyscyplinę służbową poprzez nie wykonanie polecenia służbowego – co stanowi czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 zarządzenie nr 30 w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji oraz po drugie, swoim zachowaniem naruszył on zasady etyki zawodowej policjantów z uwagi na nie dbanie o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie – co stanowi czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 17 załącznika do zarządzenia nr 805. Podkreślić przy tym należy, iż w ocenie sądu nie może być wątpliwości, że skarżący jako policjant podlega podwyższonym standardom zachowań oraz zwiększonemu rygoryzmowi etycznemu.
W odniesieniu do zarzuconego stronie skarżącej przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez nie wykonanie polecenia służbowego polegającego na tym, że strona nie wykonała polecenia sporządzenia wniosków o przedterminowe awansowanie podległych mu funkcjonariuszy sąd – w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy – stwierdził, iż ma ono uzasadnione podstawy. Jak bowiem wynika z akt sprawy organ przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, zapoznał się ze zgromadzoną dokumentacją a także przesłuchał świadków co do tej kwestii. Z akt sprawy wynika, iż w związku z faktem, iż 9 listopada 2022 r. w godzinach popołudniowych wpłynęło do KPP w P. pismo z KWP w Łodzi informujące o możliwości wystąpienia z wnioskami o przedterminowe awanse dla policjantów kierownictwo KPP w P. podjęło działania zmierzające do zweryfikowania możliwości awansowania policjantów z KPP w P, a co za tym idzie do wytypowania policjantów, którzy spełniali kryteria wskazane w piśmie informującym o takiej możliwości. Następnie, na porannej odprawie – na której zgodnie z listą obecności była obecna strona skarżąca - przekazano podległym kierownikom komórek organizacyjnych i podległych jednostek nazwiska wytypowanych przez do awansu funkcjonariuszy oraz wydano polecenia sporządzenia wniosków awansowych dla wytypowanych policjantów oczekując przekazania gotowych wniosków o awans tego samego dnia – tj. 10 listopada 2022 r. - do godz. 11:00. Okoliczności te potwierdza protokół z odprawy kadry kierowniczej przeprowadzonej 10 listopada 2022 r., w którym wskazano, iż w związku ze zbliżającym się Narodowym Świętem Niepodległości istnieje możliwość wystąpienia z wnioskiem o mianowanie na kolejne stopnie policyjne w trybie wyróżnienia - kwestia sporządzenia właściwych wniosków (w stosunku do podległych funkcjonariuszy) uwzględniając szczególne osiągnięcia w służbie i wzorcowe wykonywanie obowiązków służbowych, a także spełniających określone warunki. Zaznaczono przy tym wyraźnie, iż wnioski należy przygotować w dniu dzisiejszym do godz. 11:00 (termin dla KPP godz. 12:00). Tym samym wydane stronie skarżącej polecenie służbowe dotyczące przygotowania wniosków awansowych określało wyraźnie zarówno czynność, która miała zostać wykonana, jak również konkretny termin wraz z określeniem godziny jej realizacji. Z zeznań świadków wynika, iż podczas odprawy stronie skarżącej polecono sporządzenie wniosków dla 3 funkcjonariuszy. Wnioski takie – pomimo wątpliwości strony skarżącej co do ich zasadności - zostały ostatecznie sporządzone dopiero około godziny 12:00, niemniej jednak nie złożono ich w zakreślonym przez przełożonego terminie, tj. do godz. 11:00, do właściwej komórki KPP w P. – Zespołu Kadr i Szkolenia KPP w P. (chodziło o to, aby zespół kadr miał czas na ich weryfikację przed wysłaniem do KWP w Łodzi). Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji strona skarżąca podjęła próbę złożenia przygotowanych wniosków awansowych do Zespołu Kadr i Szkolenia KPP w P. (niemniej jednak dopiero około godziny 13:00), gdzie uzyskała informację, iż wnioski o awanse pozostałych funkcjonariuszy zostały już przesłane do KWP w Łodzi i kolejne nie zostaną przyjęte (okoliczność ta została potwierdzona przez świadków). Tym samym z kierowanego przez stronę skarżącą Wydziału Prewencji nie wpłynęły żadne wnioski o przedterminowe awansowanie policjantów. Wobec powyższego sąd uznał, iż strona skarżąca popełniła zarzucane jej przewinienie dyscyplinarne w sposób zawiniony – wydane jej polecenie służbowe było bowiem precyzyjne i możliwe do zrealizowania, a skarżący mimo iż podjął czynności zmierzające do wykonania polecenia służbowego to jednak nie wykonał go w zakreślonym przez przełożonego terminie. Dopuścił się tym samym naruszenia dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, który to przepis obliguje podwładnego do: terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy, oraz poleceń przełożonego. W świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji sąd nie dał wiary wyjaśnieniom strony skarżącej (która wskazywała, iż uznała, że podlegli jej policjanci nie zasługiwali na awans, nie spełniali bowiem wymogów i z tego względu wnioski nie zostały sporządzone) w szczególności z uwagi na fakt, iż jak wynika z akt sprawy strona skarżąca przygotowała wnioski awansowe oraz podjęła próbę ich złożenia w Zespole Kadr KPP w P., a następnie stanęła na stanowisku, iż podlegli stronie policjanci nie zasłużyli na przedterminowy awans. Zdaniem sądu organy racjonalnie oceniły też skutki jakie wywołało nie wykonanie przez stronę skarżącą wydanego jej polecenia.
W odniesieniu do zarzuconego stronie skarżącej przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej poprzez nie dbanie, jako przełożony, o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie sąd – w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy – stwierdził, iż i on ma uzasadnione podstawy. Jak bowiem wynika z akt sprawy organ przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, zapoznał się ze zgromadzoną dokumentacją a także przesłuchał świadków co do tej kwestii. Z akt sprawy wynika, iż strona skarżąca bardzo często przebywała w pomieszczeniu zajmowanym przez funkcjonariuszy Zespołu ds. Wykroczeń (czasem przychodziła nawet kilka razy dziennie), w tym pokoju podpisywała dokumentację (skarżący wskazywał, iż nie wymagał aby przynoszono mu indywidualnie każdy dokument do podpisu – przychodził bowiem do pomieszczenia zajmowanego przez funkcjonariuszy Zespołu ds. Wykroczeń i tam je podpisywał), nadto zdarzało się, że przychodził do tego pomieszczenia również przed rozpoczęciem pracy (z akt sprawy wynika, że miało to miejsce niemal każdego dnia), omawiał z jedną z policjantek sprawy służbowe, radził się jej korzystając z jej dużego doświadczenia oraz w pomieszczeniu tym pił poranną kawę (okoliczności te potwierdziła również strona skarżąca). Wskazane okoliczności – jak wynika z akt sprawy – systematycznie się powtarzały, co zaczęło zaburzać pracę Zespołu ds. Wykroczeń ponieważ funkcjonariusze nie chcieli wchodzić do pomieszczenia, kiedy przebywał w nim ich przełożony, a to zdarzało się bardzo często. To z kolei spowodowało, że funkcjonariusze nie czuli się swobodnie, nie mogli też w razie potrzeby porozmawiać o sprawach służbowych, często bardzo pilnych, czy skonsultować się z koordynatorem – nie czuli się bowiem komfortowo zastając w pomieszczeniu przełożonego. Z zeznań świadków wynika, iż sytuacja taka miała miejsce nawet po tym, jak bezpośrednim przełożonym Zespołu ds. Wykroczeń został zastępca strony skarżącej. Świadkowie wskazywali, iż strona skarżąca darzyła szczególną sympatią jedną z funkcjonariuszek (co przejawiało się tym, że strona poświęcała jej dużo czasu, często przebywała w jej pomieszczeniu służbowym, również przed rozpoczęciem pracy, żartowała z nią) - co nie było dobrze postrzegane przez resztę zespołu. Świadkowie wskazywali, iż zachowanie strony skarżącej zaburzyło stosunki międzyludzkie w Zespole ds. Wykroczeń, które wcześniej były bardzo dobre, prowadząc do dużych napięć wśród funkcjonariuszy Zespołu ds. Wykroczeń. Z akt sprawy wynika, iż członkowie Zespołu ds. Wykroczeń zwracali uwagę, że czują się ignorowani oraz nie akceptują zachowania swojego przełożonego, który – ich zdaniem – przesiadując w pomieszczeniu Zespołu ds. Wykroczeń nie tworzy atmosfery współpracy, a nadto poświęcając tak dużo czasu jednej z funkcjonariuszek destabilizuje pracę zespołu, a wręcz rozbił jego jedność i atmosferę współpracy jak wcześniej w tym zespole panowała. Z akt sprawy wynika, iż współpracownicy po koleżeńsku uprzedzali stronę skarżącą, iż jej zachowanie ma zły oddźwięk wśród funkcjonariuszy. Jak wynika z akt sprawy również przełożeni przeprowadzili rozmowy ze stroną wskazując, iż zaistniała sytuacja – tj. zaburzone relacje na płaszczyźnie przełożony podwładny między stroną skarżącą a jedną z podległych mu policjantek - nie jest dobrze postrzegana przez podległych stronie skarżącej policjantów oraz wskazując, iż nieodpowiednim jest przebywanie w pomieszczeniu Zespołu ds. Wykroczeń z jedną z policjantek codziennie od godziny 7 rano, gdyż zaburza to pracę całego zespołu. Nadto przypomniano stronie skarżącej zasady etyki zawodowej policjantów oraz konieczność zachowywania drogi służbowej. Z akt sprawy wynika, iż przeprowadzono też dwa oficjalne spotkania z Zespołem ds. Wykroczeń, podczas których omówiono sytuację przypominając stronie skarżącej zasady drogi służbowej, tj. wyraźnie wskazano, że to koordynator zespołu przychodzi do przełożonego, który zatwierdza pisma, a nie przełożony podpisuje pisma w pokoju pracownika. Wskazane działania nie doprowadziły jednak do zmiany w zachowaniu strony skarżącej. Wobec powyższego sąd uznał, iż strona skarżąca popełniła zarzucane jej przewinienie dyscyplinarne w sposób umyślny – mimo zwracanej mu uwagi nie dbał w sposób wystarczający o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie w podległym mu zespole. Dopuścił się tym samym naruszenia zasad etyki zawodowej policjantów, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 17 załącznika do zarządzenia nr 805 w sprawie Zasad etyki zawodowej policjantów, który to przepis obliguje przełożonego m.in. do dbania o atmosferę pracy i dobre stosunki międzyludzkie. W świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji sąd nie podzielił argumentów strony skarżącej uznając, iż zgormadzony materiał dowody jest wystarczający i w sposób nie budzący wątpliwości dokumentuje stan faktyczny sprawy. Zdaniem sądu organy racjonalnie oceniły też skutki jakie wywołało zachowanie strony skarżącej słusznie uznając, iż doprowadziło ono do zaburzenia atmosfery panującej w pracy i dobrych stosunków międzyludzkich. Sąd zwraca uwagę, iż w pojęciu etyki pracy mieści się m.in. podejście do wykonywanej pracy, obowiązków oraz współpracowników. Nadto obejmuje ono odpowiedzialność za podejmowane działania, a także skuteczną komunikację ze współpracownikami i przełożonymi oraz przyjmowanie informacji zwrotnych. Nie budzi też wątpliwości sądu, iż zbyt bliskie relacje w pracy – i to niezależnie od ich charakteru - mogą negatywnie pływać na atmosferę pracy oraz relacje z innymi współpracownikami, a prawidłowość tych relacji podobnie jak atmosfera pracy mają szczególne znaczenie dla wykonywania zadań przez policję. Przy czym ważna jest w typ przypadku perspektywa środowiska pracy widziana oczyma współpracowników (szczególnie tych najbliższych), którzy mogą czuć się niekomfortowo, a nie ocena jakiej dokonuje osoba, która dopuszcza się przewinienia dyscyplinarnego. Zdaniem sądu w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organy słusznie uznały, iż należało uznać, że strona skarżąca popełniła i to przewinienie dyscyplinarne w sposób zawiniony – miała bowiem informację, zarówno od swoich podwładnych jak i przełożonych o tym, że jej zachowanie nie sprzyja utrzymaniu dobrej atmosfery pracy i dobrym stosunkom międzyludzkim, a mimo tego nie zmieniła swojego zachowania.
W świetle powyższego sąd stoi na stanowisku, iż zgromadzony w sprawie materiał dowody wskazuje, że strona skarżąca dopuściła się zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych. Ustalony stan faktyczny – wbrew twierdzeniu strony skarżącej – nie budzi wątpliwości, a poczynione w toku postępowania ustalenia zostały dokonane przede wszystkim w oparciu o spójne logiczne i wzajemnie uzupełniające się zeznania świadków. Z tego też względu na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut dotyczący naruszenia art. 153g ust. 2 ustawy o Policji. Zachowania strony skarżącej zostały prawidłowo zakwalifikowane jako przewinienia dyscyplinarne polegające: po pierwsze, na naruszeniu dyscypliny służbowej (tj. czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 15 pkt 1 zarządzenia na 30) oraz po drugie, na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (tj. czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 17 załącznika do zarządzenia nr 805). W sposób poprawny opisano obydwa zarzucane skarżącemu przewinienia dyscyplinarne oraz prawidłowo określono ich kwalifikację prawną – do czego organ był zobligowany na podstawie art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Ponadto w ocenie sądu wydane w sprawie orzeczenia obydwu instancji zostały w sposób prawidłowy uzasadnione, w których w sposób wyczerpujący wskazano na ustalony w sprawie stan faktyczny, dowody na których organy oparły swoje ustalenia oraz przywołano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i przedstawiono motywy wydanych rozstrzygnięć – czym organy uczyniły zadość wymaganiom art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji.
Odnosząc się zaś do kwestii wymierzonej w sprawie kary, sąd zważył, że orzeczona kara nagany spełnia wymagania wynikające z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji i jest współmierna do stopnia zawinienia skarżącego (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 8 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 177/23), który w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów dopuścił się zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Kara nagany jest przy tym jedną z najniższych, najmniej dotkliwych kar dyscyplinarnych, ma głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta i stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Można ją orzec jeżeli jej zastosowanie jest wystarczające do uświadomienia funkcjonariuszowi, iż poszanowanie prawa i zasad współżycia społecznego są powinnością funkcjonariusza, co w ocenie sądu prawidłowo uczyniono w niniejszej sprawie. Zdaniem sądu organ uwzględnił wszystkie okoliczności jakie należało wziąć pod uwagę kierując się dyrektywami wymiaru kary wynikającymi z art. 134h ustawy o Policji. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. (zob. np.: wyrok NSA z dnia 31stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12).
Z powołanych wyżej względów sąd doszedł do wniosku, że organy dyscyplinarne w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dyscyplinarne, zebrały materiał dowodowy i właściwie zakwalifikowały zachowania skarżącego. W sposób nie budzący wątpliwości wykazano kwestię zawinienia skarżącego w popełnieniu zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Nie budzi również wątpliwości sądu, że skarżącemu zagwarantowano udział w toczącym się postępowaniu w granicach wynikających z art. 135f ustawy o Policji. Uwzględniając powyższe skład orzekający uznał, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z regułami przewidzianymi w ustawie o Policji, a wymierzona kara jest adekwatna do zarzucanych skarżącemu deliktów dyscyplinarnych oraz okoliczności ich popełnienia. Reasumując sąd uznał więc, że skarga nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie - sąd nie stwierdził bowiem naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę
a.kr

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI