II OSK 132/09

II OSK 132/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący/
Janusz Furmanek /sprawozdawca/
Maria Czapska - Górnikiewicz
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Gd 411/08 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2008-07-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 36 ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia (del.) NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 411/08 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wejherowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
WYROKIEM Z DNIA 31 LIPCA 2008 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU UCHYLIŁ DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W GDAŃSKU Z DNIA [...] MARCA 2008 R., NR [...] WYDANĄ W SPRAWIE ZE SKARGI PROKURATORA REJONOWEGO W WEJHEROWIE NA DECYZJĘ W PRZEDMIOCIE UMORZENIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE OPŁATY Z TYTUŁU WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI.
POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE ZOSTAŁO WYDANE W OPARCIU O NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:
DECYZJĄ Z DNIA [...] LISTOPADA 2007 R. WÓJT GMINY GNIEWINO, POWOŁUJĄC SIĘ NA ART. 36 UST. 4 I ART. 37 UST. 3, 4 I 6 USTAWY Z DNIA 27 MARCA 2003 R. O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM (DZ. U. NR 80, POZ. 717 ZE ZM.), USTALIŁ OPŁATĘ W WYSOKOŚCI 7674 ZŁ, KTÓRĄ NAKAZAŁ UIŚCIĆ L. N. W ZWIĄZKU ZE ZBYCIEM NIEZABUDOWANEJ NIERUCHOMOŚCI STANOWIĄCEJ DZIAŁKĘ NR [...] POŁOŻONEJ W MIEJSCOWOŚCI SALINO GMINA GNIEWINO, KTÓREJ WARTOŚĆ WZROSŁA W WYNIKU UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO DLA OBRĘBU GEODEZYJNEGO SALINO W GMINIE GNIEWINO, ZATWIERDZONEGO UCHWAŁĄ RADY GMINY GNIEWINO Z DNIA 7 PAŹDZIERNIKA 2003 R. (DZ. URZ. WOJ. POM. NR 13, POZ. 256 Z 04.02.2004 R.).
W UZASADNIENIU DECYZJI WÓJT STWIERDZIŁ, ŻE PRZEDMIOTOWA NIERUCHOMOŚĆ, W WYNIKU UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO ZMIENIŁA SWOJE PRZEZNACZENIE. W ZWIĄZKU ZE ZBYCIEM NIERUCHOMOŚCI W OKRESIE 5 LAT OD UCHWALENIA PLANU ORAZ WZROSTU JEJ WARTOŚCI, STAWKA OPŁATY ZOSTAŁA USTALONA W UCHWALE W PRZEDMIOCIE PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO W WYSOKOŚCI 30 %.
OD POWYŻSZEJ DECYZJI L. N. WNIÓSŁ ODWOŁANIE, ZARZUCAJĄC JEJ NARUSZENIE ART. 10 K.P.A. PRZEZ BRAK ZAWIADOMIENIA O ZAKOŃCZENIU POSTĘPOWANIA ORAZ UNIEMOŻLIWIENIE WYPOWIEDZENIA SIĘ PRZED WYDANIEM DECYZJI CO DO ZEBRANYCH W SPRAWIE DOWODÓW. NADTO ZARZUCIŁ NARUSZENIE ART. 36 UST. 4 USTAWY O PLANOWANIU PRZESTRZENNYM POPRZEZ BŁĘDNE ZASTOSOWANIE, POLEGAJĄCE NA USTALENIU OPŁATY PLANISTYCZNEJ W ODNIESIENIU DO SPORNEJ NIERUCHOMOŚCI W SYTUACJI, GDY STAWKA PROCENTOWA POZNAJĄCA NA WYLICZENIE WYSOKOŚCI OPŁATY NIE ZOSTAŁA USTALONA W MIEJSCOWYM PLANIE ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO DLA TERENU, NA KTÓRYM POŁOŻONA JEST PRZEDMIOTOWA DZIAŁKA. SKARŻĄCY WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI I UMORZENIE POSTĘPOWANIA ORGANU I INSTANCJI JAKO BEZPRZEDMIOTOWEGO.
SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE W GDAŃSKU, DECYZJĄ Z DNIA [...] MARCA 2008 R., UCHYLIŁO ZASKARŻONĄ DECYZJĘ W CAŁOŚCI I UMORZYŁO POSTĘPOWANIE ORGANU I INSTANCJI. KOLEGIUM WSKAZAŁO W UZASADNIENIU, ŻE ART. 36 UST. 4 USTAWY O PLANOWANIU PRZESTRZENNYM WIĄŻE POBRANIE OPŁATY Z PROCENTOWĄ STAWKĄ OKREŚLONĄ W MIEJSCOWYM PLANIE ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO. PODSTAWĄ PRAWNĄ, ZDANIEM KOLEGIUM, USTALENIA KWOTY RENTY PLANISTYCZNEJ SĄ POSTANOWIENIA ZAWARTE W UCHWALE W SPRAWIE ZATWIERDZENIA PLANU MIEJSCOWEGO. ORGAN PODNIÓSŁ, ŻE OPŁATY NIE POBIERA SIĘ, JEŚLI JEJ STAWKA NIE ZOSTAŁA OKREŚLONA W UCHWALE RADY GMINY. DECYZJA WÓJTA USTALAJĄCA WYSOKOŚĆ RENTY PLANISTYCZNEJ, PRZY BRAKU USTALENIA STAWKI TEJ OPŁATY W UCHWALE W SPRAWIE ZATWIERDZENIA PLANU MIEJSCOWEGO, JEST WYDANA BEZ PODSTAWY PRAWNEJ I TYM SAMYM OBARCZONA WADĄ NIEWAŻNOŚCI.
ZDANIEM KOLEGIUM, NA KARCIE SPORNEGO TERENU (10MM), NIE USTALONO STAWKI PROCENTOWEJ, NA PODSTAWIE KTÓREJ USTALA SIĘ WYSOKOŚĆ RENY PLANISTYCZNEJ. JEDYNIE W "USTALENIACH OGÓLNYCH PLANU" USTALA SIĘ STAWKĘ 30% W ODNIESIENIU DO NIERUCHOMOŚCI STANOWIĄCYCH WŁASNOŚĆ OSÓB FIZYCZNYCH I PRAWNYCH, TAM GDZIE WZROST WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI W WYNIKU USTALEŃ PLANU UZASADNIA WSZCZYNANIE PROCEDURY. W OCENIE KOLEGIUM, ZAPIS TAKI NIE WSKAZUJE JEDNOZNACZNIE TERENÓW, DLA KTÓRYCH STAWKA WYNOSI 30 %, POZOSTAWIAJĄC ICH WYBÓR ORGANOWI, KTÓREMU USTAWA TAKICH KOMPETENCJI NIE PRZYZNAJE. W TAKIEJ SYTUACJI, PRZYJĄĆ NALEŻY, ŻE TAKA STAWKA W OGÓLE NIE ZOSTAŁA PRZEZ RADĘ GMINY DLA SPORNEGO TERENU USTALONA.
ORGAN II INSTANCJI UZNAŁ, ŻE NARUSZENIE ART. 10 KPA NIE MIAŁO MIEJSCA, GDYŻ STRONA MOGŁA SIĘ ZAPOZNAĆ ZE ZGROMADZONYM MATERIAŁEM DOWODOWYM I WYPOWIEDZIEĆ SIĘ CO DO ZEBRANYCH DOWODÓW PRZED WYDANIEM SPORNEJ DECYZJI. W AKTACH SPRAWY ZNAJDUJE SIĘ POTWIERDZENIE ODBIORU PRZEZ ODWOŁUJĄCEGO ZAWIADOMIENIA O WSZCZĘCIU POSTĘPOWANIA WRAZ Z POUCZENIEM O JEGO UPRAWNIENIACH.
NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ, SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU, WNIÓSŁ PROKURATOR REJONOWY W WEJHEROWIE.
DECYZJI KOLEGIUM ZARZUCONO NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO - ART. 36 UST. 4 ORAZ ART. 37 PKT 6 USTAWY O PLANOWANIU PRZESTRZENNYM, POPRZEZ BŁĘDNE PRZYJĘCIE, ŻE RADA GMINY GNIEWINO NIE OKREŚLIŁA W UCHWALONYM PLANIE ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO STAWKI PROCENTOWEJ, STANOWIĄCEJ PODSTAWĘ NALICZENIA RENTY PLANISTYCZNEJ ORAZ, ŻE BRAK PODSTAW DO WYDANIA PRZEZ WÓJTA GMINY GNIEWINO DECYZJI W SPRAWIE NALICZANIA WYŻEJ WYMIENIONEJ OPŁATY.
ZDANIEM PROKURATORA ZAPIS DOTYCZĄCY USTALENIA STAWKI PROCENTOWEJ ZAMIESZCZONY W "USTALENIACH OGÓLNYCH" UCHWAŁY RADY GMINY GNIEWINO W SPRAWIE UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO, ZGODNIE Z ART. 10 UST. 3 USTAWY O PLANOWANIU PRZESTRZENNYM, JEST OBLIGATORYJNĄ CZĘŚCIĄ TREŚCI UCHWAŁY MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO. § 2 UST. 6 UCHWAŁY, W SPOSÓB JEDNOZNACZNY WSKAZUJE WYSOKOŚĆ STAWKI PROCENTOWEJ. OKREŚLENIE "UZASADNIA WSZCZYNANIE PROCEDURY" OZNACZA PODZIAŁ NA NIERUCHOMOŚCI, KTÓRYCH WARTOŚĆ W WYNIKU UCHWALENIA PLANU MIEJSCOWEGO WZROSŁA ORAZ NA TAKIE, KTÓRYCH WARTOŚĆ POZOSTAŁA BEZ ZMIAN. WEDŁUG PROKURATORA, PRZEDMIOTOWY ZAPIS WSKAZUJE WYRAŹNIE, IŻ W PRZYPADKU WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI, WŁAŚCIWY ORGAN POBIERA JEDNORAZOWĄ OPŁATĘ, NIE WYŻSZĄ NIŻ 30% WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI. KONTYNUUJĄC, PROKURATOR PODNIÓSŁ, ŻE TAK UKSZTAŁTOWANY ZAPIS PLANU PRZESTRZENNEGO OBLIGUJE WÓJTA DO WYDANIA DECYZJI USTALAJĄCEJ WYSOKOŚĆ RENTY PLANISTYCZNEJ W PRZYPADKU ZBYCIA NIERUCHOMOŚCI, KTÓREJ WARTOŚĆ WZROSŁA W WYNIKU UCHWALENIA PLANU. STAWKI PROCENTOWE NIE MUSZĄ BYĆ UMIESZCZONE W KARTACH TERENU, GDYŻ USTAWA O PLANOWANIU PRZESTRZENNYM PRZEWIDUJE, ŻE MAJĄ ONE SIĘ ZNALEŹĆ W TREŚCI PLANU MIEJSCOWEGO I NIE OKREŚLA OBOWIĄZKU ICH UMIESZCZANIA OSOBNO W POSZCZEGÓLNYCH KARTACH TERENU. TYM SAMYM NIEUMIESZCZENIE STAWKI PROCENTOWEJ W KONKRETNEJ KARCIE TERNU, NIE PRZYZNAJE WÓJTOWI KOMPETENCJI DO DOWOLNEGO WYBORU TERENÓW, KTÓRE WYMAGAJĄ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE USTALENIA SPORNEJ OPŁATY.
W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ KOLEGIUM WNIOSŁO O JEJ ODDALENIE, POWTARZAJĄC ARGUMENTACJĘ ZAWARTĄ W ZASKARŻONEJ DECYZJI.
W UZASADNIENIU WYROKU UCHYLAJĄCEGO ZASKARŻONĄ DECYZJĘ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU PRZYTOCZYŁ BRZMIENIE ART. 36 UST. 4 ORAZ ART. 37 UST. 3 I 4 USTAWY O PLANOWANIU PRZESTRZENNYM.
W OCENIE SĄDU NIE MA WĄTPLIWOŚCI, ŻE OPŁATA Z TYTUŁU WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI ZOSTAŁA W NINIEJSZEJ SPRAWIE USTALONA PRAWIDŁOWO. ZGODNIE BOWIEM Z § 2 UST. 1 PKT 1 SPORNEJ UCHWAŁY, NA USTALENIA PLANU SKŁADAJĄ SIĘ USTALENIA OGÓLNE ZAWARTE W TYM PARAGRAFIE. ZGODNIE Z § 3 USTALENIA SZCZEGÓŁOWE PLANU DLA OBSZARU ZAINWESTOWANIA WSI PRZEDSTAWIA SIĘ NA POSZCZEGÓLNYCH KARTACH TERENU. W OCENIE SĄDU WYNIKA Z TEGO WYRAŹNIE, ŻE SPORNA UCHWAŁA SKŁADA SIĘ Z CZĘŚCI OGÓLNEJ ORAZ SZCZEGÓŁOWEJ. OCZYWISTYM JEST ZATEM, ŻE POSTANOWIENIA CZĘŚCI OGÓLNEJ DOTYCZĄ CAŁOŚCI OBSZARÓW OBJĘTYCH PLANEM. WNIOSEK PRZECIWNY BYŁBY RAŻĄCO SPRZECZNY Z ZASADAMI WNIOSKOWANIA PRAWNICZEGO. KONSTRUKCJA CZĘŚCI OGÓLNEJ PLANU SŁUŻY PRZEJRZYSTOŚCI LEGISLACYJNEJ. POZWALA NA WYJĘCIE PRZED NAWIAS POSTANOWIEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ DO CAŁEGO OBSZARU OBJĘTEGO PLANEM. FUNKCJĄ CZĘŚCI SZCZEGÓŁOWEJ JEST OKREŚLENIE KONKRETNYCH POSTANOWIEŃ DLA POSZCZEGÓLNYCH TERENÓW WCHODZĄCYCH W SKŁAD OBSZARU OBJĘTEGO PLANEM. CELEM TAKIEGO ROZWIĄZANIA JEST UMOŻLIWIENIE UWZGLĘDNIENIA W PLANIE PRZESTRZENNYM SZCZEGÓŁOWYCH, SPECYFICZNYCH UWARUNKOWAŃ POSZCZEGÓLNYCH OBSZARÓW. JEŚLI W POSTANOWIENIACH CZĘŚCI SZCZEGÓŁOWEJ, DOTYCZĄCYCH KONKRETNEGO OBSZARU NIE MA WYRAŹNYCH WYŁĄCZEŃ POSTANOWIEŃ CZĘŚCI OGÓLNEJ PLANU TO POSTANOWIENIA TE W OCZYWISTY SPOSÓB DOTYCZĄ TEGO OBSZARU.
BIORĄC POD UWAGĘ POWYŻSZE ROZWAŻANIA, SĄD UZNAŁ ZA BŁĘDNE STANOWISKO SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO STWIERDZAJĄCE, ŻE ABY MOŻNA BYŁO UZNAĆ, IŻ STAWKA ZOSTAŁA OKREŚLONA W PLANIE PRZESTRZENNYM, TO POWINNO TO ZNALEŹĆ WYRAZ PRZY KAŻDEJ KARCIE TERENU. TRAFNE JEST PRZY TYM STANOWISKO PROKURATORA, KTÓRY WSKAZUJE, ŻE OKREŚLENIE ZAWARTE W § 2 UST. 6 PLANU PRZESTRZENNEGO "UZASADNIA WSZCZYNANIE PROCEDURY" OZNACZA PODZIAŁ NA NIERUCHOMOŚCI, KTÓRYCH WARTOŚĆ W WYNIKU UCHWALENIA PLANU WZROSŁA ORAZ NA TAKIE KTÓRYCH WARTOŚĆ POZOSTAŁ BEZ ZMIAN.
SĄD UZNAŁ RÓWNIEŻ ZA BŁĘDNY ARGUMENT ORGANU II INSTANCJI, STANOWIĄCY, IŻ W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE DECYZJA ORGANU I INSTANCJI ZOSTAŁA WYDANA BEZ PODSTAWY PRAWNEJ. PODSTAWA TAKA ZOSTAŁA WYRAŻONA WPROST W § 2 UST. 6 PRZEDMIOTOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO.
REASUMUJĄC SĄD STWIERDZIŁ, IŻ ORGAN II INSTANCJI DOPUŚCIŁ SIĘ NARUSZENIA PRAWA MATERIALNEGO POPRZEZ BŁĘDNĄ JEGO INTERPRETACJĘ - TJ. PRZEPISU ART. 36 UST. 4 USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM ORAZ § 2 UST. 6 UCHWAŁY ZATWIERDZAJĄCEJ PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, BŁĘDNIE PRZYJMUJĄC, IŻ NIE STANOWIĄ ONE W NINIEJSZEJ SPRAWIE PODSTAWY DO POBORU RENTY PLANISTYCZNEJ.
SĄD WSKAZAŁ, ŻE W TRAKCIE PONOWNEGO ROZPOZNAWANIA SPRAWY, SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE, ZOBOWIĄZANE BĘDZIE DOKONAĆ INTERPRETACJI PRAWA W SPOSÓB WSKAZANY POWYŻEJ PRZEZ SĄD I DOPIERO NA TAKIEJ PODSTAWIE WYDAĆ ROZSTRZYGNIĘCIE W ZALEŻNOŚCI OD TEGO CO BĘDZIE WYNIKIEM PRAWIDŁOWO DOKONANEJ SUBSUMCJI.
OD POWYŻSZEGO WYROKU SKARGĘ KASACYJNĄ WNIÓSŁ L. N., ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI. WYROKOWI ZARZUCIŁ NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO, A MIANOWICIE § 2 UST. 6 UCHWAŁY RADY GMINY GNIEWINO NR 101/XVII/2003 Z DNIA 7 PAŹDZIERNIKA 2003 R. W SPRAWIE ZATWIERDZENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO DLA OBRĘBU GEODEZYJNEGO SALINO (DZ. URZ. WOJ. POM. Z 2004 R., NR 13, POZ. 256) POPRZEZ JEGO BŁĘDNĄ, WYKŁADNIĘ, POLEGAJĄCA NA PRZYJĘCIU, IŻ RADA GMINY GNIEWINO USTALIŁA JEDNOLITĄ STAWKĘ OPŁATY ZWIĄZANEJ ZE WZROSTEM WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI WSKUTEK UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO W WYSOKOŚCI 30% DLA WSZYSTKICH NIERUCHOMOŚCI OBJĘTYCH PLANEM, BEZ WZGLĘDU NA WYSOKOŚĆ STWIERDZONEGO WZROSTU WARTOŚCI. PONADTO SKARŻĄCY ZARZUCIŁ NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO, A MIANOWICIE ART. 36 UST. 4 USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM (DZ. U. NR 80, POZ. 717, ZE ZM.) POLEGAJĄCE NA JEGO BŁĘDNYM ZASTOSOWANIU, POPRZEZ UZNANIE DOPUSZCZALNOŚCI PROWADZENIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE POBRANIA OPŁATY ZWIĄZANEJ ZE WZROSTEM WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI POŁOŻONEJ W SALINIE, OBEJMUJĄCEJ DZIAŁKĘ NR [...] NA SKUTEK UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, W PRZYPADKU GDY NIE ZOSTAŁA PRAWIDŁOWO OKREŚLONA STAWKA TEJ OPŁATY.
SKARŻĄCY WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU I ODDALENIE SKARGI PROKURATORA REJONOWEGO W WEJHEROWIE, WZGLĘDNIE — UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU I PRZEKAZANIE SPRAWY WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU W GDAŃSKU DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA ORAZ ZASĄDZENIE NA RZECZ SKARŻĄCEGO KOSZTÓW POSTĘPOWANIA WRAZ Z KOSZTAMI ZASTĘPSTWA PROCESOWEGO WEDŁUG NORM PRZEPISANYCH.
W UZASADNIENIU SKARGI KASACYJNEJ WSKAZANO, ŻE Z TREŚCI § 2 UST. 6 UCHWAŁY RADY GMINY GNIEWINO NR 101/XVTI/2003 Z DNIA 7 PAŹDZIERNIKA 2003 R. NIE SPOSÓB WYPROWADZIĆ WNIOSKU, IŻ W ODNIESIENIU DO NIERUCHOMOŚCI POŁOŻONEJ W SALINIE OBEJMUJĄCEJ DZIAŁKĘ NR 168/6 ZNAJDZIE ZASTOSOWANIE STAWKA RENTY PLANISTYCZNEJ W WYSOKOŚCI 30%. ZAWARTA TAM REGULACJA NIE OKREŚLA WPROST, DO JAKICH TERENÓW OBJĘTYCH MIEJSCOWYM PLANEM ZAGOSPODAROWANIA PRZYJĘTA STAWKA SIĘ ODNOSI. JEDNOCZEŚNIE W TREŚCI § 3 - KARTACH POSZCZEGÓLNYCH TERENÓW, BRAK JEST WSKAZANIA, IŻ NA WYODRĘBNIONYCH TAM OBSZARACH OBOWIĄZUJE STAWKA W KONKRETNEJ WYSOKOŚCI. NORMA § 2 UST. 6 UCHWAŁY STANOWI JEDYNIE, IŻ "USTALA SIĘ STAWKĘ 30% (...) TAM, GDZIE WZROST WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI W WYNIKU USTALEŃ PLANU UZASADNIA WSZCZYNANIE PROCEDURY". STRONA SKARŻĄCA PODKREŚLIŁA, IŻ USTALENIE STAWKI NIE NASTĄPIŁO W ODNIESIENIU DO WSZYSTKICH TERENÓW GDZIE WYSTĘPUJE JAKIKOLWIEK WZROST WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI W WYNIKU PRZYJĘCIA PLANU, ANI TEŻ NA OBSZARACH, GDZIE POWINNO NASTĄPIĆ WSZCZĘCIE PROCEDURY WOBEC WYSTĄPIENIA WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI, GDYŻ PRZEDMIOTOWE POSTANOWIENIE UCHWAŁY RADY GMINY JEST ODMIENNEJ TREŚCI. POWOŁANY PRZEPIS WSKAZUJE JEDNOZNACZNIE, ŻE USTALENIE STAWKI PROCENTOWEJ NASTĘPUJE NIE DLA WSZYSTKICH TERENÓW, KTÓRYCH WARTOŚĆ WZROSŁA W ZWIĄZKU Z PRZYJĘCIEM PLANU ZAGOSPODAROWANIA, JAK PRZYJĄŁ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY, ALE TYLKO W ODNIESIENIU DO TYCH NIERUCHOMOŚCI, GDZIE WZROST WARTOŚCI OSIĄGA PEWNĄ WIELKOŚĆ UZASADNIAJĄCA WSZCZĘCIE PROCEDURY.
W OCENIE STRONY WNOSZĄCEJ SKARGĘ KASACYJNĄ SĄD I INSTANCJI NIE UWZGLĘDNIŁ OKOLICZNOŚCI, IŻ POSTANOWIENIE § 2 UST. 6 ANALIZOWANEGO PLANU MIEJSCOWEGO FORMUŁUJE WYRAŹNIE WARUNEK, OD KTÓREGO STOSOWANIE PRZEWIDZIANEJ TAM STAWKI JEST UZALEŻNIONE. W TREŚCI TEGO POSTANOWIENIA BRAK JEST JEDNAK PRECYZYJNIE OKREŚLONYCH KRYTERIÓW POZWALAJĄCYCH NA OCENĘ SPEŁNIENIA PRZESŁANKI, JAKĄ JEST WYSTĄPIENIE WZROSTU WARTOŚCI UZASADNIAJĄCEGO W ŚWIETLE POWYŻSZEJ REGULACJI WSZCZĘCIE PROCEDURY. NIE MOŻNA WIĘC NA PODSTAWIE POSTANOWIEŃ MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA JEDNOZNACZNIE STWIERDZIĆ, ŻE OKREŚLONA STAWKA PROCENTOWA ZNAJDZIE ZASTOSOWANIE DO PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI. WSZELKIE WĄTPLIWOŚCI W TYM ZAKRESIE USUWAŁOBY WPISANIE STAWKI RENTY PLANISTYCZNEJ W KARCIE BADANEGO TERENU. PONIEWAŻ JEDNAK TAKIEGO WSKAZANIA BRAK, TO NALEŻY UZNAĆ, ZE ZASTOSOWANIE USTALONEJ STAWKI RENTY PLANISTYCZNEJ W KONKRETNYM PRZYPADKU POZOSTAWIONE ZOSTAŁO SWOBODNEJ OCENIE WÓJTA.
NIE JEST PONADTO UPRAWNIONE STANOWISKO, ZGODNIE Z KTÓRYM ZAWARTE W TREŚCI § 2 UST 6 PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO OKREŚLENIE "UZASADNIA WSZCZYNANIE PROCEDURY" OZNACZA PODZIAŁ NA NIERUCHOMOŚCI, KTÓRYCH WARTOŚĆ W WYNIKU UCHWALENIA PLANU WZROSŁA ORAZ NA TAKIE KTÓRYCH WARTOŚĆ POZOSTAŁA BEZ ZMIAN. O TYM, ŻE OPŁATĘ POBIERA SIĘ W PRZYPADKU JAKIEGOKOLWIEK WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI I TYLKO W TAKICH PRZYPADKACH STOSUJE SIĘ STAWKĘ PROCENTOWĄ OKREŚLONĄ W PLANIE, ROZSTRZYGA JUŻ SAMA USTAWA O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM. POWIELANIE REGULACJI W TYM ZAKRESIE W UCHWALE RADY GMINY BYŁOBY BEZCELOWE. WYKŁADNIA PRZEPISU § 2 UST. 6 WSKAZANEJ UCHWAŁY NIE MOŻE ZOSTAĆ ZASTĄPIONA PRZEZ PRZYTOCZENIE ZASAD WYNIKAJĄCYCH Z REGULACJI USTAWOWEJ, Z POMINIĘCIEM JEDNOZNACZNEGO BRZMIENIA ANALIZOWANEGO POSTANOWIENIA.
W OCENIE SKARŻĄCEGO, WOBEC BRAKU OKREŚLENIA STAWKI PROCENTOWEJ PRZEZ RADĘ GMINY W ODNIESIENIU DO KONKRETNEGO TERENU NIE JEST DOPUSZCZALNE AUTOMATYCZNE STOSOWANIE STAWKI MAKSYMALNEJ OKREŚLONEJ W USTAWIE, ANI TEŻ DOKONYWANIE WYKŁADNI FUNKCJONALNEJ ROZSZERZAJĄCEJ STOSOWANIE PRZYJĘTEJ PRZEZ UPRAWNIONY ORGAN STAWKI NA WSZYSTKIE TERENY OBJĘTE PLANEM.
PODKREŚLONO, IŻ OPŁATA OKREŚLONA W ART. 36 UST. 4 USTAWY, MIMO PEWNYCH ODMIENNOŚCI, MA WIELE CECH OBCIĄŻEŃ PODATKOWYCH. PRZEPISY REGULUJĄCE ELEMENTY KONSTRUKCYJNE TAKIEJ DANINY PUBLICZNOPRAWNEJ POWINNY BYĆ WYKŁADANE ŚCIŚLE, CZEGO NIE UWZGLĘDNIŁ SĄD W ZASKARŻONYM ORZECZENIU. ZASTOSOWANIE W TYM WYPADKU WYKŁADNI ROZSZERZAJĄCEJ NARUSZAŁOBY ZASADĘ PAŃSTWA PRAWA, WPROWADZAJĄC NIEPEWNOŚĆ, CO DO ZAKRESU OBOWIĄZKÓW NAKŁADANYCH NA OBYWATELI.
STRONA WNOSZĄCA SKARGĘ KASACYJNĄ PRZYJĘŁA, IŻ SKORO PRZEPROWADZENIE POSTĘPOWANIA W ZAKRESIE POBORU OPŁATY NALEŻY DO KOMPETENCJI ORGANU WYKONAWCZEGO GMINY, TO OCENĘ, CO DO STOSOWANIA PRZYJĘTEJ W USTAWIE STAWKI W ODNIESIENIU DO KONKRETNEJ NIERUCHOMOŚCI, POZOSTAWIONO WÓJTOWI (BURMISTRZOWI, PREZYDENTOWI MIASTA). NALEŻY ZATEM UZNAĆ, ŻE SKORO § 2 UST. 6 UCHWAŁY NIE WSKAZUJE JEDNOZNACZNIE TERENÓW, DLA KTÓRYCH STAWKA PROCENTOWA DLA POTRZEB OBLICZANIA RENTY PLANISTYCZNEJ WYNOSI 30%, POZOSTAWIAJĄC ICH WYBÓR ORGANOWI WYKONAWCZEMU GMINY, KTÓREMU USTAWA TAKICH KOMPETENCJI NIE PRZYZNAJE. WSZCZĘCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE USTALENIA OPŁATY Z TYTUŁU WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI UZALEŻNIONE JEST W TYM PRZYPADKU BOWIEM KAŻDORAZOWO OD OCENY WÓJTA GMINY. UCHWAŁA RADY GMINY GNIEWINO JEST WIĘC W TYM ZAKRESIE NIEZGODNA Z PRZEPISAMI USTAWOWYMI. POSTANOWIENIE § 2 UST. 6 UCHWAŁY JEST ZATEM WADLIWE, GDYŻ NIE OKREŚLA W SPOSÓB PRAWIDŁOWY STAWKI PROCENTOWEJ W ZAKRESIE OPŁATY OD WZROSTU WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI OBJĘTYCH NOWYM PLANEM ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO.
W OCENIE SKARŻĄCEGO, SKORO BRAK JEST POSTANOWIENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA OKREŚLAJĄCEGO STAWKĘ PROCENTOWĄ DLA OBSZARU, NA KTÓRYM POŁOŻONA JEST DZIAŁKA NR 168/6, DECYZJA OKREŚLAJĄCA RENTĘ PLANISTYCZNĄ ZWIĄZANĄ ZE WZROSTEM WARTOŚCI TEJ NIERUCHOMOŚCI JEST NIEWAŻNA JAKO WYDANA BEZ PODSTAWY PRAWNEJ, A ORGAN KTÓRY JĄ WYDAŁ NARUSZYŁ POSTANOWIENIA ART. 36 UST. 4 USTAWY Z 27 MARCA 2003 R., O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM. W KONSEKWENCJI POWOŁANY PRZEPIS NARUSZYŁ TAKŻE WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU, UCHYLAJĄC ZASKARŻONYM ORZECZENIEM DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W GDAŃSKU. SĄD WADLIWIE BOWIEM UZNAŁ, IŻ W OPARCIU O PRZEPIS ART. 36 UST. 4 USTAWY DOPUSZCZALNE JEST PROWADZENIE POSTĘPOWANIA PRZEZ WÓJTA GMINY GNIEWINO W PRZEDMIOCIE POBORU RENTY PLANISTYCZNEJ W SYTUACJI, GDY BRAK JEST PODSTAW DO UZNANIA, ŻE ELEMENT NIEZBĘDNY DO NALICZENIA TEJ OPŁATY — STAWKA PROCENTOWA — ZOSTAŁA USTALONA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM. W OCENIE SKARŻĄCEGO W BADANYM PRZYPADKU WYDANIE DECYZJI PRZEZ WÓJTA GMINY GNIEWINO OKREŚLAJĄCEJ OPŁATĘ ZWIĄZANĄ ZE WZROSTEM WARTOŚCI NIERUCHOMOŚCI WSKUTEK PRZYJĘCIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO JEST NIEDOPUSZCZALNE, GDYŻ BRAK JEST PODSTAWY PRAWNEJ DLA JEJ WYDANIA. SKORO WIĘC WÓJT GMINY ZGODNIE Z POWYŻSZYMI ROZWAŻANIAMI NIE JEST UPRAWNIONY DO USTALENIA STAWKI PROCENTOWEJ, TO POSTĘPOWANIE W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE PODLEGAŁO Z MOCY ART. 105 § 1 K.P.A. UMORZENIU JAKO BEZPRZEDMIOTOWE. SĄD I INSTANCJI MIMO OKOLICZNOŚCI WSKAZUJĄCYCH NA OCZYWISTĄ BEZPRZEDMIOTOWOŚĆ POSTĘPOWANIA, BŁĘDNIE UZNAŁ, IŻ W BADANEJ ISTNIEJĄ PODSTAWY DO ZASTOSOWANIA ART. 36 UST. 4 USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM.
NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
W ŚWIETLE ART. 174 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ.U. Z 2002 R. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM.), DALEJ ZWANEJ P.P.S.A. - SKARGĘ KASACYJNĄ MOŻNA OPRZEĆ NA NASTĘPUJĄCYCH PODSTAWACH:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.
Całkowicie chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia podnoszonych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego w stanie faktycznym przyjętym w zaskarżonym wyroku, który nie budzi wątpliwości w zakresie naruszeń przepisów postępowania.
Prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, że § 2 ust. 6 przedmiotowej uchwały Rady Gminy ujęty w części ogólnej ustaleń planu miejscowego odnosi się także do jego części szczegółowej, która zawiera ustalenia szczegółowe dla obszarów objętych poszczególnymi kartami terenu (§ 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały). Jest to także zgodne z dyspozycją art. 8 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Dotyczy to także art. 9 ust. 1 cyt. ustawy, z którego wynika, że w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się wymagania wynikające z przepisów szczególnych, które odnoszą się do terenów objętych planem miejscowym i przedmiotu jego ustaleń. Dlatego też jest oczywiste, że dyspozycja § 2 ust. 6 przedmiotowej uchwały nie budzi wątpliwości odnośnie zakresu jego obowiązywania na wszystkich terenach objętych przedmiotowym planem miejscowym. Ponadto § 2 pkt 6 tejże uchwały Rady Gminy Gniewino jednoznacznie ustala stawkę procentową w stosunku do wszystkich nieruchomości ("stanowiących własność osób fizycznych i prawnych"). Z kolei druga część zdania: "tam gdzie wzrost wartości nieruchomości w wyniku ustaleń planu uzasadnia wszczynanie procedury" nie odnosi się oczywiście do położenia nieruchomości w wyznaczonej szczegółowo jednostce planistycznej, lecz do wystąpienia takiej sytuacji faktycznej, która spełnia ustawowe przesłanki do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego w przedmiocie naliczenia przedmiotowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Oznacza to, że także całkowicie chybiony jest zarzut ze skargi kasacyjnej dotyczący błędnego zastosowania art. 36 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wynika to z tego, że w stanie prawnym z daty podjęcia decyzji przez właściwe organy w przedmiocie tejże opłaty planistycznej obowiązuje przepis art. 36 ust. 4 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który w stanie faktycznym tej sprawy został prawidłowo zastosowany.
Dyspozycja powyższego przepisu jednoznacznie bowiem stanowi o obowiązku wydania decyzji w przedmiocie opłaty, jeżeli dochodzi do zbycia nieruchomości, której wartość wzrosła w wyniku zmiany ustaleń planu miejscowego, a z taką sytuacją mamy do czynienia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, zbytej przez L. N.. Zakres uznania organu w orzekaniu o jej wysokości, doznaje ograniczenia nie tylko co do możliwości przekroczenia określonej w ustawie górnej wysokości (30%), ale także wyklucza możliwość ustalenia stawki zerowej. Ponadto jest także ograniczony terminem 5 lat, od dnia wejścia w życie przedmiotowej uchwały rady gminy dotyczącej uchwalenia nowego planu miejscowego - jeżeli nastąpiła w tym terminie sprzedaż danej nieruchomości, ponieważ wzrosła jej wartość z tytułu nowego przeznaczenia w planie miejscowym.
Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku