II OSK 1316/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że opłata planistyczna nie może obejmować zmiany wartości działki spowodowanej jej podziałem po uchwaleniu planu, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez WSA.
Sprawa dotyczyła opłaty planistycznej naliczonej od wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca kwestionowała sposób wyceny, twierdząc, że uwzględnia ona podział działek dokonany po uchwaleniu planu. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego zbadania, czy operat szacunkowy prawidłowo uwzględniał wartość nieruchomości przed podziałem, zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sprawa dotyczyła naliczenia opłaty planistycznej w wysokości 42.589 zł z tytułu wzrostu wartości zbytych działek po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zmienił ich przeznaczenie z rolnego na mieszkaniowo-usługowe. Skarżąca podnosiła, że operat szacunkowy uwzględniał ceny z okresu późniejszego niż wejście w życie planu oraz że nie uwzględniono jej zarzutów dotyczących wyceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając prawidłowość postępowania organów. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Kluczowym zarzutem, który okazał się trafny, było naruszenie przez WSA art. 141 § 4 w zw. z art. 153 P.p.s.a., polegające na braku odpowiedzi na istotę sporu dotyczącego wykładni art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. NSA podkreślił, że opłata planistyczna nie może obejmować zmiany wartości działki spowodowanej jej podziałem po uchwaleniu planu, a operat szacunkowy powinien uwzględniać wartość nieruchomości w jej pierwotnym kształcie z dnia uchwalenia planu. Sąd wskazał, że WSA nie zbadał wystarczająco szczegółowo, czy rzeczoznawca prawidłowo ocenił wartość działek przed ich podziałem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, opłata planistyczna nie może obejmować zmiany wartości działki spowodowanej jej podziałem już po uchwaleniu planu. Dla obliczenia opłaty należy przyjąć stopę wzrostu wartości działki w jej kształcie istniejącym w dniu uchwalenia planu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy rozporządzenia o wycenie nieruchomości wykluczają uwzględnianie zmian wartości wynikających z podziału działki po uchwaleniu planu. Operat szacunkowy powinien odnosić się do wartości nieruchomości w jej pierwotnym kształcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (30)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 36 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 36 § ust. 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego § § 4 ust. 1
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 106 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 36 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
o.p. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 68 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.o.s.g. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.g.n. art. 152
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 154 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 155
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 156 § ust. 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 157 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 159
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego § § 5 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego § § 50
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego § § 50
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie zbadał wystarczająco, czy operat szacunkowy prawidłowo uwzględniał wartość nieruchomości przed jej podziałem po uchwaleniu planu miejscowego. WSA nie ocenił, czy organy administracyjne ustosunkowały się do zarzutów strony dotyczących operatu szacunkowego, zgodnie z wytycznymi poprzedniego orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Opłata planistyczna powinna być ustalana według przepisów Ordynacji podatkowej. Organy administracyjne nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały świadków i strony. Operat szacunkowy był wadliwy i wymagał oceny organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych.
Godne uwagi sformułowania
Opłata planistyczna nie może obejmować zmiany wartości działki spowodowanej jej podziałem już po uchwaleniu planu. Dla obliczenia opłaty planistycznej należy przyjąć stopę wzrostu wartości działki ale w tym jej kształcie, jaki istniał w dniu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie opłaty planistycznej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają charakter norm powszechnie stosowanych w postępowaniach administracyjnych, a nie przepisy Ordynacji podatkowej.
Skład orzekający
Krystyna Borkowska
przewodniczący
Wiesław Kisiel
sprawozdawca
Anna Łuczaj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących opłaty planistycznej, w szczególności zasady ustalania jej wysokości w przypadku podziału nieruchomości po uchwaleniu planu miejscowego oraz stosowania przepisów K.p.a. zamiast Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłaty planistycznej w związku ze zmianą przeznaczenia nieruchomości i jej późniejszym podziałem. Interpretacja przepisów dotyczących wyceny nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opłat związanych z planowaniem przestrzennym, które ma bezpośrednie przełożenie na rynek nieruchomości i finanse publiczne. Wyjaśnia kluczowe zasady naliczania opłaty planistycznej.
“Opłata planistyczna: Czy podział działki po uchwaleniu planu zwiększa Twój obowiązek zapłaty?”
Dane finansowe
WPS: 42 589 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1316/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-11-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj Krystyna Borkowska /przewodniczący/ Wiesław Kisiel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości Hasła tematyczne Opłaty administracyjne Sygn. powiązane IV SA/Wa 2431/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 106 par. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 80, art. 84 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 36 ust. 3, 4, 9 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 2, art. 3, art. 6 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Tezy Opłata planistyczna nie może obejomować zmiany wartości działki spowodowanej jej podziałem już po uchwaleniu plamu (art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Misnistró z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego). Nawet jeśli strona sprzedała tylko niektóre działki wydzielone już po uchwaleniu planu, to dla obliczenia opłaty planistycznej należy przyjąć stopę wzrostu wartości działi ale w tym jej kształcie, jak istniał w dniu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) sędzia NSA Anna Łuczaj Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2431/06 w sprawie ze skargi A.i W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. W. kwotę 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie II OSK 1316/07 UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 2431/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku podano następujący stan faktyczny i prawny: a) W konsekwencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2004 r., IV SA 3455/02 i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2005 r., nr [...] — ponownie sprawę załatwił Wójt Gminy S. B., jako organ I. instancji. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Wójt Gminy S. B. ustalił dla A. W. opłatę w wysokości 42.589 zł z tytułu wzrostu wartości zbytych działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], o powierzchni (odpowiednio) [...] m² oraz [...] m², położonych we wsi B. J.. Działki znajdują się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi B. J., B. Ł. i L., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy S. B. z dnia 5 lutego 1998 r., nr XXVI/229/98 (Dziennik Urzędowy Województwa Warszawskiego nr 19, poz.55). Uchwała ustaliła stawkę procentową (25%) jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego. Wymienione działki A. W. przed uchwaleniem planu stanowiły grunty rolne, natomiast po jego uchwaleniu - ich przeznaczenie uległo zmianie na teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Aktami notarialnymi z dnia 9 grudnia 1998 r. A. W. sprzedała działki nr ew. [...] i [...]. Strona nie poniosła nakładów na działkach od czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do czasu sprzedaży nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy określił wzrost wartości obu nieruchomości na kwotę 42.589 zł, przy zastosowaniu stawki 25%. b) Załatwiając sprawę w II. instancji, na skutek odwołania A. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wszczęcie postępowania w tej sprawie skutkowało przerwaniem biegu pięcioletniego okresu pobrania opłat, o których mowa w art.36 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 89, poz.415 z późn.zm.). Fakt, że postępowanie do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone nie świadczy o tym, że upłynął termin uprawniający gminę do żądania wniesienia opłaty. Bieg terminu przedawnienia roszczenia Gminy został przerwany. Kolegium nie podzieliło również poglądu skarżącej, iż do spraw z zakresu opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia zmiany przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art.36 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, należy stosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jedn. tekst Dz.U. z 2005r. nr 8, poz.60 z późn.zm.). Po ponownej weryfikacji ustaleń zawartych w załączonych do akt sprawy operatach szacunkowych organ nie stwierdził, by były one sporządzone niezgodnie z przepisami. Przy określaniu wartości nieruchomości uwzględniono wszystkie cechy mające wpływ na tę wartość, a ustalenia w nich zawarte odpowiadają ówczesnym wartościom nieruchomości występujących na lokalnym rynku nieruchomości. Zdaniem organu brak jest również dowodów potwierdzających, by w okresie od zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do czasu zbycia przedmiotowych nieruchomości skarżąca wykonała przyłącze wodne. c) Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła A. W., zarzuciła Sądowi naruszenie art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej "P.p.s.a. ") w związku z niezrealizowaniem wytycznych co do dalszego toku postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2004 r. IV SA 3455/02, oraz naruszenie szeregu przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i przepisów Ordynacji podatkowej 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił powyższą skargę wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r. W niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, iż w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. J., B. Ł. i L. nastąpił wzrost wartości przedmiotowych nieruchomości. Według powyższego planu działki nr ew. [...] i [...] położone są na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, natomiast przed jego zmianą położone były na obszarze przeznaczonym na cele rolne. Organ powołał biegłego rzeczoznawcę, który sporządził operaty szacunkowe, na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn.tekst Dz.U. z 2000 r., nr 46, poz.543 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 98, poz.612). Efektem wyceny jest ustalenie wzrostu wartości działek strony. Niezasadny jest zarzut skarżącej, że operaty uwzględniają ceny rynkowe nieruchomości, jakie funkcjonowały w obrocie nie bezpośrednio po wejściu w życie planu miejscowego, lecz dwa lata później. Ceny nieruchomości przyjętych do porównania zostały w operatach odpowiednio skorygowane, w tym - do poziomu cen w dacie sprzedaży przedmiotowych działek tj. na dzień 9 grudnia 1998 r. Postępowanie dowodowe w sprawie nie wykazało również, aby w okresie pomiędzy uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dniem zbycia przedmiotowych działek, skarżąca dokonała nakładów, które miałyby wpływ na wzrost wartości tych nieruchomości. Prawidłowo organy uznały, że do nakładów, o których mowa w art.36 ust.5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie mogą być zaliczone wydatki skarżącej związane z podziałem nieruchomości i wyodrębnieniem działek będących przedmiotem sprzedaży. Odnosząc się do kolejnej przesłanki, wynikającej z art.36 ust.6 w zw. z ust.7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tj. zgłoszenia przez organ roszczenia w terminie pięciu lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące, Sąd wskazał, że powołana uchwała Rady Gminy S. B. z dnia 5 lutego 1998 r. została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z dnia 2 kwietnia 1998 r., nr 19, poz.55 i weszła w życie po 14 dniach od publikacji, tj. od dnia 17 kwietnia 1998 r. Zatem pięcioletni termin upływał w dniu 17 marca 2003 r. Skarżąca dokonała zbycia nieruchomości w dniu 9 grudnia 1998 r., a postępowanie administracyjne wszczęto w dniu 28 lutego 2001 r., tzn. przed upływem powyższego terminu. Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo uznał, że roszczenie gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie uległo przedawnieniu. Sąd nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ art.36 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej. Opłata na rzecz gminy jest szczególnego rodzaju dochodem gminy, o jakim mowa w art.54 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zakwestionowana przez stronę opłata na rzecz gminy (renta planistyczna) ma cechy podatku. Jest świadczeniem publicznoprawnym, przymusowym i bezzwrotnym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Jednak według art.6 Ordynacji podatkowej - podatek stanowi świadczenie wynikające z ustawy podatkowej. Z art.3 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że ustawa podatkowa to ustawa dotycząca podatków opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określająca podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie zobowiązania podatkowego oraz regulująca prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Takich cech nie ma ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, trudno zatem uznać ją za ustawę podatkową. Cechą prawną podatku jest również brak ekwiwalentności tego świadczenia pieniężnego, nakładanego przez władzę publiczną. Tymczasem opłata planistyczna nosi cechy świadczenia ekwiwalentnego. Jest wymierzana tylko wtedy, gdy na skutek działań gminy, polegających na uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wzrośnie wartość danej nieruchomości. Gdyby ustawodawca chciał nadać opłacie status podatku czy też innej należności podatkowej, uczyniłby to wprost lub przynajmniej zobowiązałby do stosowania w tych sprawach Ordynacji podatkowej W sprawie opłaty planistycznej mają zastosowanie przepisy K.p.a., które mają charakter norm powszechnie stosowanych w postępowaniach administracyjnych, a nie przepisy Ordynacji podatkowej. 3. Skarga kasacyjna A. W. zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie: a) art.36 ust.3, ust.5, ust.6, ust.7, ust.9, ust.14 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art.85 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w przypadku ww. art.36 ust.14 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z przepisami dotyczącymi wyceny nieruchomości zawartymi w ustawie o gospodarce nieruchomościami i w przepisach wykonawczych do tej ustawy, jakie obowiązywały albo w dniu [...] marca 2006 r., albo przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli w zw. z art.152, 154, 155, 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zw. z § 50 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207, poz.2109) i § 50 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 230, poz.1924), wobec dokonania wadliwej wykładni tego zespołu przepisów prawa materialnego; b) art.5 Ordynacji podatkowej i art.59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej w zw. z art.68 § 1 lub art.70 § 1 Ordynacji podatkowej, w zw. z art.2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w zw. z art.3 pkt 1, art.3 pkt 3 lit. c, art.3 pkt 8, art.6, w zw. z art.13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wobec braku właściwej wykładni tych przepisów w powiązaniu z powołanymi wyżej przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a w konsekwencji wobec braku ustalenia, że zobowiązanie publicznoprawne powstające i konkretyzowane w decyzji wójta (burmistrza, prezydenta) w okolicznościach określonych art.36 ust.3 i 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest w istocie zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art.5 Ordynacji podatkowej i że jego powstanie i ustanie regulowane jest także działem III Ordynacji podatkowej; c) art.121 § 1 i § 2, 122, 187, 191, 210 § 3 Ordynacji podatkowej lub - w przypadku uznania "niestosowalności" Ordynacji podatkowej w sprawach o ustalenie zobowiązania z tytułu tzw. renty planistycznej - art.7, 8, 9, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a., odczytywanych w połączeniu art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art.141 § 4 P.p.s.a., e) art.153 P.p.s.a. (w zw. z art.141 § 4 P.p.s.a. ), w związku z nie przedstawieniem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku własnej oceny co do zrealizowania lub braku zrealizowania przez organy wytycznych w zakresie dalszego toku postępowania zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2004 r., mimo postawienia przez skarżącą zarzutu naruszenia tego przepisu w związku z: — brakiem wyjaśnienia dlaczego organ dał wiarę ustaleniom zawartym w operacie szacunkowym, w istocie niezmienionym w stosunku do tego, który został - w kontekście art.36 ust.9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - poddany w wątpliwość w powyższym wyroku WSA, — brakiem ustosunkowania się do zastrzeżeń do operatu, jakie były zgłaszane przez skarżącą w toku postępowania; f) art.141 § 4 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie tj. wobec przedstawienia uzasadnienia zarzutów skargi w sposób wybiórczy przy pominięciu argumentacji związanej z poszczególnymi zarzutami, a w konsekwencji wobec braku ustosunkowania się do skargi w części zawierającej własne ustalenia sądu, przy bezkrytycznym odwołaniu się do części istniejącego orzecznictwa sądowego w sprawach, w których, być może, sądy nie miały do czynienia z tego typu zarzutami i argumentacją, jak przedstawione w konkretnej skardze, g) art.3 § 1, art.134 § 1, art.141 § 4, art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w wyniku wadliwego odczytania i niezastosowania tych przepisów prawa; h) art.7, 8, 11, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3, 128, 138 § 2 K.p.a. (lub stanowiących ich odpowiedniki przepisów Ordynacji podatkowej) oraz przepisów działu III Ordynacji podatkowej wykluczających możliwość ustalenia zobowiązania z tytułu należności publicznoprawnej po upływie określonego w tych przepisach czasu (art.68 § 1 w zw. z art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, także przy ewentualnym uwzględnieniu treści art.68 § 2 pkt Ordynacji podatkowej w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., w zw. z art.134 P.p.s.a. w wyniku braku zastosowania ww. przepisów obowiązującej P.p.s.a., a więc mimo braku uchylenia zaskarżonej decyzji SKO przy istnieniu podstaw do jej uchylenia, jako wydanej z istotnym naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego oraz procesowego. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że renta planistyczna jest należnością publicznoprawną, do której powinna mieć zastosowanie Ordynacja podatkowa, zarówno w warstwie materialnej, jak i proceduralnej (art.2 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej). Roszczenie gminy o zapłatę opłaty publicznoprawnej, jaką jest renta planistyczna, konkretyzowane w formie decyzji organu gminy, jest zobowiązaniem podatkowym w takim znaczeniu, jakie temu pojęciu nadaje się w art.5 Ordynacji podatkowej W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art.153 P.p.s.a. wskazano, że po wydaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2004 r., SKO decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchyliło do ponownego rozpatrzenia wcześniejszą decyzję Wójta Gminy S. B., powtarzając - za tym wyrokiem - wytyczne co do dalszego toku postępowania. Porównanie tych wytycznych z treścią uzasadnień kwestionowanych decyzji obu instancji, a także uzasadnienia zaskarżonego wyroku dnia 25 kwietnia 2007 r., prowadzi do ustalenia, że: Kwota zobowiązania z tytułu renty planistycznej jest taka sama jak określona w decyzjach uznanych za niezgodne z prawem przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2004 r. i jest tożsama z wyliczoną we wcześniejszym, poddanym przez sąd w wątpliwość operacie szacunkowym. Obecna "aktualizacja" operatu szacunkowego ma cechy pozorności. Rzeczoznawca majątkowy nadal nie przedstawił w swoim opracowaniu danych, które pozwoliłyby na: ocenę wartości gruntu obejmującego przedmiotowe działki przed wejściem w życie planu miejscowego i bezpośrednio po wejściu w życie danego planu, pomimo że sąd jednoznacznie nakazał wyjaśnienie tej kwestii zwracając uwagę na odwołanie się w pierwotnym operacie do cen funkcjonujących w obrocie nieruchomościami z okresu późniejszego (ponad dwa lata po wejściu w życie planu, a zarazem dwa lata po sprzedaży określonych działek); WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 r. nakazał ustosunkowanie się do zarzutów formułowanych przez skarżącą co do operatu szacunkowego. Organy obu instancji nie ustosunkowały się jednak do nich, jak również nie wyjaśniły, dlaczego ustaleniom i wyliczeniom zawartym w tym dowodzie dają wiarę; W ponownym postępowaniu przed organem I instancji podjęto próbę wyjaśnienia, czy skarżąca po uchwaleniu planu miejscowego, a przed sprzedażą działek poczyniła tam nakłady. Postępowanie to zostało przeprowadzone jednak w sposób nie odpowiadający zasadzie dążenia do uzyskania prawdy materialnej, a w szczególności bez przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, których mogłaby zgłosić strona lub z przesłuchania strony. Organ nie pouczył strony o możliwości przeprowadzenia tego rodzaju dowodów, ani też nie przeprowadził ich z urzędu. Organy obu instancji odrzuciły również możliwość uznania za nakłady w rozumieniu art.36 ust.5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wydatków, jakie poniosła skarżąca po uchwaleniu planu miejscowego na podział nieruchomości, z której zostały wyodrębnione m.in. przedmiotowe dwie działki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: A. Zgodnie z art.183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art.183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. B. Skarga kasacyjna formułuje zarzut braku ustosunkowania się w wyroku Sądu I instancji do zastrzeżeń do operatu, jakie były zgłaszane przez stronę skarżącą w toku całego postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 P.p.s.a. ). W myśl §4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego przy stosowaniu porównawczej metody sporządzania operatu szacunkowego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Prawodawca konsekwentnie używa zwrotu "podobnych", gdyż również w § 5 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego, użyto tego zwrotu "podobne nieruchomości". Dlatego wyceny nieruchomości dla celów ustalenia opłaty planistycznej należy dokonywał w ten sposób, aby wycena ta nie została zakłócona przez inne czynniki, a przede wszystkim – przez wzrost bądź spadek wartości nieruchomości spowodowany podziałem dużej działki na mniejsze działki. Opłata planistyczna nie może obejmować zmiany wartości działki spowodowanej jej podziałem już po uchwaleniu planu (art.36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z §4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego). Nawet jeśli strona sprzedała tylko niektóre działki wydzielone już po uchwaleniu planu, to dla obliczenia opłaty planistycznej należy przyjąć stopę wzrostu wartości działki ale w tym jej kształcie, jaki istniał w dniu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I. instancji nie przeanalizował tego kluczowego elementu akt sprawy, przedstawionych mu do kontroli. W szczególności Sąd nie zbadał z adekwatnym stopniem szczegółowości czy rzeczoznawca dokonując w operacie wyceny działek sprzedanych przez stronę, za punkt odniesienia przyjmował działkę przed jej podziałem po uchwalaniu plany. Wadliwe byłoby obliczenie opłaty planistycznej, gdyba jej przesłanką było kształtowanie się wartości działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], o powierzchni (odpowiednio) [...] m² oraz [...] m² czyli w kształcie będącym efektem podziału przez stronę już po dniu wejścia w życie uchwały z dnia 5 lutego 1998 r., nr XXVI/229/98 zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi B. J., B. Ł. i L.. W akcie notarialnym, umowie sprzedaży z dnia 9 grudnia 1998 r. na s.2 znajduje się stwierdzenie: "z działek nr 40 i 41 została wydzielona m.in. działka nr [...] o powierzchni [...] m²". Operat szacunkowy będący, będący podstawą dla ustalenia opłaty planistycznej również mówi o działce nr [...] o powierzchni [...] m², a nie wymienia działek nr 40 i 41. Również w zaskarżonym wyroku brak wzmianki do działkach nr 40 i 41, co uzasadnia konkluzję, że Sąd I instancji uznała za prawidłowy wymieniony operat szacunkowy bez dokonania oceny prawidłowości takiego sposobu ustalania wzrostu wartości nieruchomości. C. W skardze kasacyjnej zamieszczono zarzut naruszenia art.153 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. "Przy ocenie dowodu z opinii biegłego organ administracji państwowej nie może ograniczyć się do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły tę konkluzje oparł i skontrolować prawidłowość tego rozumowania, zwłaszcza w przypadku zarzutów zgłoszonych przez stronę" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2004 r., IV SA 3455/02, s.3 pisemnego uzasadnienia). W konsekwencji Sąd I instancji orzekając w dniu 25 kwietnia 2007 r. powinien był sprawdzić, czy powyższa kontrola operatu szacunkowego została dokonana przez organy administracyjne zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 r., IV SA 3455/02,. Jak zaznaczono wyżej w punkcie B niniejszego uzasadnienia takiej kontroli Sąd I instancji nie przeprowadził, a zastosowana przez rzeczoznawcę majątkowego metoda szacowania wzrostu wartości nieruchomości nie była przedmiotem oceny przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art.153 P.p.s.a. — nie został uwzględniony. D. Skarga kasacyjna koncentruje się przede wszystkim na próbie wykazania, że nieprawidłowo orzekł Sąd I instancji przyjmując, że do ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie ma zastosowania Ordynacja podatkowa. 1) W szczególności skarga kasacyjna zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art.5 Ordynacji podatkowej i art.59 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej w zw. z art.68 § 1 lub art.70 § 1 Ordynacji podatkowej, w zw. z art.2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w zw. z art.3 pkt 1, art.3 pkt 3 lit. c, art.3 pkt 8, art.6, w zw. z art.13 § 1 pkt 1, art.121 § 1 i § 2, 122, 187, 191, 210 § 3 Ordynacji podatkowej wobec braku właściwej wykładni tych przepisów w powiązaniu z powołanymi wyżej przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a w konsekwencji wobec braku ustalenia, że zobowiązanie publicznoprawne powstające i konkretyzowane w decyzji wójta (burmistrza, prezydenta) w okolicznościach określonych art.36 ust.3 i 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest w istocie zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art.5 Ordynacji podatkowej i że jego powstanie i ustanie regulowane jest także działem III Ordynacji podatkowej 2) Tak postawione pytanie rzeczywiście było wcześniej kontrowersyjne. Można więc powołać tytułem przykładu wyrok WSA z dnia 12 października 2005 r., I SA/Gd 2838/02, LEX nr 235279 ["Do opłaty, o jakiej mowa w art.36 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej."] lub wyrok NSA z dnia 7 listopada 2001 r., II SA/Gd 1948/01, OSP 2003, nr 2, poz.16 ["Do opłaty, o jakiej mowa w art.36 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa"]. Obecnie jednak orzecznictwo w tej kwestii jest jednolite i stoi na stanowisku, że wprawdzie opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest daniną posiadającą pewne cechy podatku, ale nie wynikającą z ustawy podatkowej i nie ma do niej zastosowania Ordynacja podatkowa. Podkreśla się więc ekwiwalentny charakter opłaty planistycznej, w porównaniu z czysto fiskalnym charakterem podatku: "Opłata planistyczna nosi cechy świadczenia ekwiwalentnego. Jest wymierzana tylko wtedy, gdy na skutek działań gminy, polegających na uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wzrośnie wartość danej nieruchomości. Gdyby ustawodawca chciał nadać opłacie status podatku czy też innej należności podatkowej, uczyniłby to wprost lub przynajmniej zobowiązałby do stosowania w tych sprawach Ordynacji podatkowej. Jeżeli tego nie zrobił, to takiego faktu nie można domniemywać. W sprawie opłaty planistycznej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają charakter norm powszechnie stosowanych w postępowaniach administracyjnych, a nie przepisy Ordynacji podatkowej." (wyrok WSA z dnia 25 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 2431/06, LEX nr 338321). 3) Istotny w sprawie jest niepodatkowy charakter podstawy prawnej opłaty planistycznej (ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a obecnie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym natomiast nie posiada cech ustawy podatkowej, na które wskazuje art.6 Ordynacji podatkowej. Skoro żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie nakazuje organom ustalającym wysokość opłaty posługiwanie się procedurą podatkową, to należy przyjąć, że zgodnie z art.1 K.p.a. w sprawach opłat mają zastosowanie przepisy tego Kodeksu.: "Sąd I instancji zasadnie przyjął, iż w sprawach dotyczących ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (opłaty planistycznej) nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art.2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Opłata planistyczna posiada podstawowe cechy opłaty w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdyż jest świadczeniem publicznoprawnym, przymusowym, ekwiwalentnym i bezzwrotnym, wprowadzonym w drodze ustawy na rzecz jednostki samorządu terytorialnego i pobieranym przez organ podatkowy, tj. wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Jednak, wbrew dyspozycji art.6 Ordynacji podatkowej, obowiązek jej uiszczenia nie został ustanowiony w ustawie podatkowej. W myśl art.3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ustawy podatkowe to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz nieopodatkowanych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie reguluje praw i obowiązków organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Ponadto wskazanie w art.36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym trzydziestoprocentowej górnej granicy opłaty nie jest równoznaczne z określeniem stawki podatkowej. Zatem ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może zostać uznana za ustawę podatkową w rozumieniu powołanego przepisu Ordynacji podatkowej. Poza tym, ustawodawca, chcąc nadać opłacie planistycznej status opłaty w rozumieniu art.2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uczyniłby to wprost bądź poprzez zobowiązanie do stosowania w sprawach dotyczących tej opłaty przepisów Ordynacji podatkowej. Skoro w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca nie zamieścił powyższych regulacji, przesądził o wyłączeniu opłaty planistycznej z kategorii należności określonych w art.2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i tym samym rozstrzygnął o stosowaniu w tych sprawach przepisów K.p.a. Przepisy K.p.a. mają charakter norm powszechnie stosowanych, co skutkuje tym, iż w razie wątpliwości, które regulacje procesowe stosować, domniemanie przemawia za stosowaniem K.p.a., nie zaś Ordynacji podatkowej. [...] Stanowisko odnośnie stosowania w sprawach dotyczących opłaty planistycznej przepisów K.p.a. wyrażone zostało w doktrynie (J. Stelmasiak, W. Falczyński, Glosa do wyroku NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK/520/04, OSP 2005/7 - 8/91) oraz szeregu orzeczeń sądów administracyjnych (wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2007 r., II OSK 935/06, z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1322/06, z dnia 21 września 2005 r., II OSK 28/05), które odnosiły się wprawdzie do przepisów poprzedniej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jednak w związku z tym, iż regulacja dotycząca opłaty planistycznej nie uległa zmianie, zachowały aktualność na gruncie obowiązującej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym." (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II OSK 408/07) "Opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie wynika z ustawy podatkowej, a zatem nie spełnia jednego z wymogów z określonych w art.6 Ordynacja podatkowej. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie ma charakteru ustawy podatkowej, zaś obowiązek opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanej uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest skutkiem określonej polityki przestrzennej gminy. Opłacie planistycznej brak jest także wymaganej przez art.6 Ordynacji podatkowej cechy nieodpłatności." (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., II OSK 1370/05, LEX nr 321533) 4) W licznych wyrokach akcentuje się zastosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie - Ordynacji podatkowej "Postępowanie w przedmiocie pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanego z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego toczy się w oparciu o przepisy K.p.a." (wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r., II OSK 710/05, LEX nr 209105), "Do ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Opłata na rzecz gminy jest szczególnego rodzaju dochodem gminy mieszczącym się pośród innych - obok m.in. podatków i opłat - dochodów gminy, o których mowa w art.54 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym" (wyrok NSA z dnia 16 maja 2006 r., II OSK 563/05; analogicznie: wyrok NSA z dnia 7 października 2005 r., II OSK 93/05, LEX nr 201349; wyrok WSA z dnia 18 marca 2005 r., IV SA/Wa 40/05, LEX nr 176138; wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 520/04, OSP 2005, nr 7-8, poz.91) Mając na uwadze powyższe argumenty Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu skargi kasacyjnej, iż Sąd I. instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania przez uznanie, że opłatę planistyczną ustala się w procedurze objętej Kodeksem postępowania administracyjnego, a nie — Ordynacją podatkową. Utrwalona linia orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie uzasadnia przyjęcie że sprawa nie budzi wątpliwości i nie ma powodu do przedstawiania przez skład orzekający w niniejszej sprawie tego zagadnienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego Sąd nie uwzględnił wniosku o tej treści, zawartego w skardze kasacyjnej. E. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.7, 8, 11, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3, 128, 138 § 2 K.p.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uznać należy, że Sąd I. instancji miał podstawy do zaaprobowania przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. 1) Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Nieskuteczność tych zarzutów wynika po pierwsze z akcentowania czynności dowodowych, jakie zdaniem strony powinny być wykonane, a nie na faktach – które istniały, a nie zostały prze organy uwzględnione, a następnie sąd nieprawidłowo ocenił taki brak za nieistotny. W zakresie wyceny nieruchomości dla celów opłaty planistycznej ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje wykorzystanie operatów szacunkowych. "Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii." (art.84. § 1. K.p.a.). "Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych." (art.154 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). "Organ administracji publicznej, który zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, jest obowiązany umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem tej osoby. (art.156 ust.1a. ustawy o gospodarce nieruchomościami). Prawidłowo więc Sąd I instancji uznał, że wykorzystanie w postępowaniu operatu szacunkowego jest zgodne z prawem, a domniemanie prawidłowości przysługuje operatowi sporządzonemu przez uprawnionego rzeczoznawcę. 2) Sąd I instancji nie mógł uczynić organom administracyjnym zarzutu naruszenia prawa tylko z tego powodu, że nie poddały operatu ocenie organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Prawidłowo skarżąca uważa, że operat szacunkowy może być poddany profesjonalnej kontroli "Oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny." (art.157 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Równocześnie jednak to organ administracji publicznej, a nie strona, "ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona." (art.80 K.p.a.) Organy nie były bezwzględnie zobowiązane do uwzględnienia żądania wykonania dodatkowej ekspertyzy, gdyż zasadność tego żądania strony podlegała ocenie organu kierującego postępowaniem dowodowym. Racjonalny ustawodawca nie ma możliwości nazbyt szczegółowej ingerencji w tą dyskrecjonalną władzę organu. Skoro więc strona skarżąca nie wykazała naruszeń zasad sztuki sporządzania operatu szacunkowego, nie może utożsamiać swego niezadowolenia z konkluzji rzeczoznawcy — z wadliwością operatu. 3) Również brak przesłuchania strony i świadków sam w sobie nie stanowi naruszenia procedury administracyjnej. W ustalaniu wartości nieruchomości i jej wzrostu z natury rzeczy dominującą rolę odgrywa operat szacunkowy, przewidziany przez ustawę o gospodarce nieruchomościami. Dowodowi z przesłuchania stron i świadków przypada rola wyraźnie posiłkowa. "Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę." (art.86 zd.1 K.p.a.). Równocześnie strona nie wykazała tych nakładów, które chciałaby udowodnić tymi środkami dowodowymi. W skardze kasacyjnej wymieniono nakłady na podział nieruchomości, co jednak nie podlega uwzględnieniu dla celów ustalenia opłaty planistycznej. "Wzrost wartości nieruchomości wynikający z jej podziału na mniejsze działki stanowi przesłankę wymierzenia stronie innej opłaty - opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości, nie powinien on zatem wywierać wpływu na ocenę wzrostu wartości nieruchomości wynikającą ze zmiany treści planu zagospodarowania przestrzennego. Sytuacja taka prowadziłaby bowiem do obciążenia strony dwukrotnie opłatą w związku zaistnieniem tej samej okoliczności - podziałem nieruchomości na mniejsze działki. Ocena wzrostu wartości nieruchomości wynikająca ze zmiany treści planu zagospodarowania przestrzennego winna zatem uwzględniać jedynie wzrost wartości związany ze zmianą przeznaczenia terenu i abstrahować od zmiany wielkości nieruchomości." (wyrok WSA z dnia 14 września 2005 r., II SA/Gd 2484/02, LEX nr 235127). Zarzut skargi kasacyjnej niedostrzegania przez Sąd I instancji niewystarczającego postępowania wyjaśniającego organu administracyjnego — nie został uwzględniony. F. Nieusprawiedliwiony pozostaje również zarzut naruszenia przez Sąd I. instancji art.141 § 4 P.p.s.a., który określa, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny, czy Sąd I. instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu. Kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy wniesionych do sądu spraw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji poddał prawidłowej ocenie niezbędne aspekty sprawy, w których są wątpliwości. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd przeanalizował zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy. G. Żądanie zlecenia organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych oceny operatu szacunkowego nie może być skuteczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd I. instancji ocenia postępowanie administracyjne Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania w trybie określonym ustawami, a w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów i podejmuje uchwały wyjaśniające zagadnienia prawne (art.3 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych). Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. (art.106 § 3 P.p.s.a. ). W tych wąskich ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzanego przez sądy administracyjne I i II. instancji absolutnie nie mieści się dopuszczanie dodatkowych dowodów z opinii biegłego. Tego rodzaju wnioski dowodowe mogą być ewentualnie kierowane do organu administracyjnego przed wydaniem decyzji. Dlatego w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zarówno w I. instancji, jaki II. instancji) nie mógł być dopuszczony dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego na temat operatu szacunkowego (w rozumieniu art.157 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). H. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił większości proceduralnych zarzutów skargi kasacyjnej. Jednakże trafny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.141 § 4 P.p.s.a. w związku z art.153 P.p.s.a., co w niniejszej sprawie miało kluczowe znaczenie, tj. w zaskarżonym wyroku nie ma odpowiedzi na pytanie o istotę sporu między stroną i organami administracyjnymi. Przedmiotem tego sporu jest wykładnia art.36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z §4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.185 § 1 i art.203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI