Orzeczenie · 2024-10-29

II OSK 131/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-29
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennezmiana sposobu zagospodarowania terenusamowola urbanistycznaplan miejscowyusługi nieuciążliweparkingteren budowlanyprawo administracyjnezagospodarowanie przestrzenne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą likwidację placu parkingowego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, argumentując, że art. 59 ust. 3 pkt 2 tej ustawy nie może być stosowany do terenów objętych planem miejscowym, a także kwestionując sam fakt zmiany zagospodarowania terenu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów administracyjnych o możliwości rozszerzającej wykładni art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. Pozwala to na jego stosowanie również do terenów objętych planem miejscowym, jeśli dokonana zmiana zagospodarowania narusza jego postanowienia. W niniejszej sprawie NSA uznał, że urządzenie parkingu dla samochodów ciężarowych na działce przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi nieuciążliwe stanowiło taką zmianę, niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości stosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. do terenów objętych planem miejscowym w przypadku naruszenia jego postanowień oraz interpretacja pojęcia 'usługi nieuciążliwe' w kontekście planów miejscowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego poprzez urządzenie parkingu dla samochodów ciężarowych na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową i usługi nieuciążliwe.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może być stosowany do terenów objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w przypadku naruszenia jego postanowień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. może być stosowany również do terenów objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli dokonana zmiana zagospodarowania narusza postanowienia tego planu.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne przyjęły rozszerzającą wykładnię art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p., uznając, że brak możliwości przeciwdziałania samowolnym zmianom zagospodarowania terenu niezgodnym z planem miejscowym byłby sprzeczny z zasadami państwa prawa. Wykładnia gramatyczna prowadziłaby do luki prawnej.

Czy urządzenie parkingu dla samochodów ciężarowych na działce przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi nieuciążliwe stanowi zmianę zagospodarowania terenu niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, urządzenie parkingu dla samochodów ciężarowych stanowi usługę uciążliwą, niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza jedynie zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz usługi nieuciążliwe zlokalizowane w obiektach.

Uzasadnienie

Parking dla samochodów ciężarowych generuje hałas, emisję spalin i zmniejsza właściwości wodochłonne terenu, co jest sprzeczne z charakterem usług nieuciążliwych i podstawowym przeznaczeniem terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Tego rodzaju działalność nie może być pogodzona z koegzystencją z zabudową mieszkaniową.

Czy parking dla samochodów ciężarowych może być uznany za drogę wewnętrzną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, parking przeznaczony pod działalność gospodarczą z zakresu usług transportowych nie może być uznany za drogę wewnętrzną służącą zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej.

Uzasadnienie

Ustawa o drogach publicznych kwalifikuje parkingi jako drogi wewnętrzne, ale plan miejscowy przewiduje drogi wewnętrzne jako przeznaczenie uzupełniające dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Parking dla działalności gospodarczej nie służy potrzebom mieszkańców domów jednorodzinnych, a zatem nie spełnia tej funkcji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną T. K. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymującego w mocy decyzję SKO nakazującą likwidację placu parkingowego.

Przepisy (13)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § 3 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis może mieć zastosowanie również do terenów objętych planem miejscowym, jeśli zmiana zagospodarowania narusza jego postanowienia.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej zmiany trwającej do roku.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu ścisłego uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość reformowania decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej, jeżeli mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja dróg wewnętrznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość stosowania art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. do terenów objętych planem miejscowym w przypadku naruszenia jego postanowień. • Urządzenie parkingu dla samochodów ciężarowych stanowi usługę uciążliwą, niezgodną z planem miejscowym. • Parking dla działalności gospodarczej nie jest drogą wewnętrzną w rozumieniu planu miejscowego służącą zabudowie mieszkaniowej.

Odrzucone argumenty

Art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. dotyczy wyłącznie sytuacji, w których nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. • Nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu wymagającej ustalenia warunków zabudowy. • W trakcie oględzin nie przeprowadzono obmiaru działki, co czyni decyzję niewykonalną. • Prowadzenie parkingu nie stanowi usługi nieuciążliwej, a sposób zagospodarowania działki jest zgodny z planem miejscowym. • Brak odniesienia się do definicji drogi wewnętrznej z ustawy o drogach publicznych.

Godne uwagi sformułowania

bez względu na to, czy podnoszona w sprawie, jako niezgodna z przepisami, zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem miejscowym, czy też na terenie, dla którego uchwalono taki plan to takie zdarzenie prawne wymaga oceny w państwie prawa • przyjęcie sposobu interpretacji przepisu art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z ust. 2 tej ustawy, dokonanego jedynie z zastosowaniem metody wykładni gramatycznej, doprowadziłoby do uznania że w przypadku faktycznego zaistnienia niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę nie byłoby możliwe uruchomienie postępowania w przedmiocie likwidacji skutków samowoli w powyższym znaczeniu. • zmiana zagospodarowania terenu, o której mowa w art.59 ust.2 u.p.z.p., upoważniającej do zastosowania art.59 ust.3 u.p.z.p., to jak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającą pozwolenia właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki określone w art. 71 ust. 1 u.P.b. • nieuciążliwy to taki, z którego działalnością nie będą się wiązać żadne uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. […]

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

członek

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości stosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. do terenów objętych planem miejscowym w przypadku naruszenia jego postanowień oraz interpretacja pojęcia 'usługi nieuciążliwe' w kontekście planów miejscowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego poprzez urządzenie parkingu dla samochodów ciężarowych na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową i usługi nieuciążliwe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i zagospodarowania terenu, a także interpretacji przepisów planowania przestrzennego, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i praktyków prawa.

Parking dla tirów na działce mieszkaniowej? NSA rozstrzyga, czy plan miejscowy chroni przed samowolą.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst