Orzeczenie · 2025-08-06

II OSK 1306/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-06
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęplan zagospodarowania przestrzennegoKodeks postępowania administracyjnegozasada dwuinstancyjnościzmiana stanu prawnegoprojekt budowlanyorgan odwoławczysąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił sprzeciw spółki od decyzji Wojewody. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powodem uchylenia była zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nastąpiła po wydaniu decyzji przez Prezydenta, a przed rozpatrzeniem odwołania przez Wojewodę. Sąd I instancji uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.), ponieważ przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy w celu dostosowania projektu do nowego planu naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przez Wojewodę art. 138 § 2 Kpa., a skarga kasacyjna nie wykazała błędów w tej ocenie ani naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). NSA stwierdził, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania odwoławczego była wystarczającą podstawą do zastosowania art. 138 § 2 Kpa., a skarżąca nie udowodniła błędnego zastosowania tego przepisu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 138 § 2 Kpa. w kontekście zmiany stanu prawnego (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) w trakcie postępowania odwoławczego i zasady dwuinstancyjności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego (np. planu zagospodarowania przestrzennego) w trakcie postępowania odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 2 Kpa. w takiej sytuacji, aby uniknąć naruszenia zasady dwuinstancyjności, która nastąpiłaby, gdyby organ odwoławczy sam musiał przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania odwoławczego wymaga ponownej oceny projektu budowlanego. Organ odwoławczy, uchylając decyzję i przekazując sprawę do organu pierwszej instancji, zapobiega sytuacji, w której sprawa byłaby rozstrzygana w jednej instancji, co naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. i art. 151a § 2 w zw. z art. 64e p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli Sąd I instancji prawidłowo ocenił zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kpa. w kontekście zmiany stanu prawnego, a zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają skutecznie tej oceny.

Uzasadnienie

Sąd I instancji badał prawidłowość zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 Kpa. w kontekście zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Skarga kasacyjna nie wykazała, aby Wojewoda błędnie zastosował ten przepis, a ewentualne inne wady postępowania nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy z uwagi na zastosowanie art. 138 § 2 Kpa.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu I instancji było wystarczające i zrozumiałe w kontekście zastosowania art. 138 § 2 Kpa. przez organ odwoławczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd I instancji wyjaśnił podstawy prawne rozstrzygnięcia, w tym legalność zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kpa. w związku ze zmianą stanu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku odniósł się do prawidłowości zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 Kpa. w kontekście zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, co było przedmiotem kontroli Sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub w istotnej części, a także gdy uznał, że zachodzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest zobowiązany do wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

k.p.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

p.p.s.a. art. 64b § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny może uchylić decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać rzeczowe i zrozumiałe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala sprzeciw, jeżeli uzna, że nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jak w sentencji wyroku.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest załatwiać sprawy w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 64b § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dotyczy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

k.p.a. art. 64e

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dotyczy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

Dz.U. 2022 poz 2000 art. art. art. 11, 107 par. 3, 134 par. 1, 136, 138 par. 2

p.p.s.a. art. art. art. 64b par. 1, 151a par. 2, 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania odwoławczego uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 Kpa. przez organ odwoławczy, aby uniknąć naruszenia zasady dwuinstancyjności. • Sąd I instancji prawidłowo ocenił zastosowanie art. 138 § 2 Kpa. przez Wojewodę, a skarga kasacyjna nie wykazała błędów w tej ocenie.

Odrzucone argumenty

Decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 138 § 2 w zw. z art. 8 Kpa.) poprzez brak wskazania przez Wojewodę, jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez Prezydenta oraz jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. • Niezrozumiałe i lakoniczne wyjaśnienie przez Sąd I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 141 § 4 p.p.s.a.) w zakresie podstaw zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 Kpa.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. • tego rodzaju decyzja jest dopuszczona wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 Kpa. w kontekście zmiany stanu prawnego (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) w trakcie postępowania odwoławczego i zasady dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, takie jak dwuinstancyjność i wpływ zmian prawnych na przebieg postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Zmiana planu zagospodarowania w trakcie budowy? Jak to wpływa na pozwolenie na budowę i postępowanie administracyjne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst