II OSK 1291/13

Naczelny Sąd Administracyjny2014-12-10
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęprzeniesienie pozwoleniaprawo budowlanepostępowanie administracyjneinteres prawnystrona postępowaniastwierdzenie nieważnościwspółwłasnośćNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną T.K. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie GINB odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1983 r. zezwalającej na przeniesienie pozwolenia na budowę. GINB i WSA uznały, że skarżąca, jako współwłaścicielka nieruchomości, nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu, ponieważ zmiana inwestora nie wpływa na jej sytuację prawną. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1983 r. zezwalającej na przeniesienie pozwolenia na budowę. Skarżąca, będąca współwłaścicielką nieruchomości, domagała się stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę, argumentując, że pierwotne pozwolenie z 1979 r. utraciło ważność, a tym samym decyzja przenosząca również jest nieważna. Organy administracji oraz WSA uznały, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r., stronami postępowania o przeniesienie pozwolenia na budowę są jedynie inwestor i podmiot, na rzecz którego następuje przeniesienie. Zmiana inwestora nie wpływa na sytuację prawną współwłaścicieli nieruchomości. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, w tym dotyczące naruszenia art. 61a k.p.a. w związku z datą wejścia w życie przepisów oraz braku przymiotu strony, uznał je za niezasadne. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest uzasadniona, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę, a tym samym jej skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, współwłaściciel nieruchomości, który nie był stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przenoszącej to pozwolenie, ponieważ zmiana inwestora nie wpływa na jego sytuację prawną.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, stronami postępowania o przeniesienie pozwolenia na budowę są inwestor i podmiot, na rzecz którego następuje przeniesienie. Zmiana inwestora nie narusza praw współwłaścicieli nieruchomości, a ich interes prawny może być naruszony jedynie przez samą realizację obiektu budowlanego, a nie przez fakt, że roboty prowadzi inny inwestor.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 31 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 40 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258-261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 191 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa nowelizująca k.p.a. art. 4

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę. Zmiana inwestora w pozwoleniu na budowę nie wpływa na sytuację prawną współwłaścicieli nieruchomości. Art. 61a k.p.a. ma zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 61a k.p.a. do sprawy wszczętej przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i dowolna ocena materiału dowodowego. Naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa. Nieuchylenie postanowienia organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

zmiana osoby inwestora nie wpływa w żaden sposób na sytuację prawną współwłaściciela nieruchomości odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty nowa ustawa procesowa obowiązuje wprost – w toku toczącego się postępowania

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Roman Ciąglewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę oraz stosowanie przepisów procesowych do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przenoszeniem pozwoleń na budowę i interpretacją przepisów k.p.a. w kontekście intertemporalnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym ze względu na interpretację pojęcia strony i interesu prawnego oraz kwestie intertemporalne przepisów procesowych.

Kto jest stroną w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1291/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1969/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-01-31
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 183, art. 145 § 1 pkt1 lit c, art. 135, art. 141 § 4, art. 184, art. 209, art. 210, art. 250, art. 258-261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 61a, art. 191 § 1, art. 28, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2, art. 8, art. 9, art. 145 § 1 pkt 8, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 31 ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa - Płudowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1969/12 w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1969/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. znak [...] (dalej postanowienie z [...] 2012 r.) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB, Główny Inspektor bądź organ odwoławczy) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), po rozpatrzeniu zażalenia T. K. (dalej skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie z [...] 2011 r. nr [...] Wojewody [...] (dalej Wojewoda), odmawiające wszczęcia na wniosek T. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] 1983 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 1983 r.) Naczelnika [....], zezwalającej na przeniesienie decyzji z [...] 1979 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 1979 r.) Naczelnika [...], zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej Z. A. i K. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego z garażem przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu GINB wskazał, przywołując art. 61a [§1] i art. 28 kpa, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania; stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stosownie do art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm. - według stanu prawnego na dzień 6 maja 1983 r., dalej pb z 1974 r.), pozwolenie na budowę może być przeniesione na innego inwestora, pod warunkiem uprzedniego uzyskania zgody właściwego terenowego organu administracji państwowej, który wydał pozwolenie.
Z art. 31 ust. 2 pb z 1974 r. wynika, że interes prawny w postępowaniu w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę, posiada inwestor i podmiot na rzecz którego nastąpiło przeniesienie. Przeniesienie pozwolenia na budowę nie wpływa na sytuację prawną podmiotów którym ewentualnie przysługuje przymiot strony w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Z art. 31 ust. 2 pb z 1974 r. nie wynika konieczność uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości inwestycyjnej na przeniesienie pozwolenia na budowę. Skarżąca - która nie była uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją z [...] 1983 r. - wywodzi swój przymiot strony z faktu bycia współwłaścicielką nieruchomości, której dotyczy pozwolenie na budowę, jednak zmiana osoby inwestora nie wpływa w żaden sposób na sytuację prawną współwłaściciela nieruchomości.
Okoliczność ta w ocenie GINB nie ma związku z konstytucyjną ochroną własności i nie powoduje naruszenia prawa własności. Zmiana podmiotu do którego została skierowana decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma także wpływu na ograniczenie dostępu do drogi publicznej, które mogło ewentualnie wynikać z projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] 1983 r., nie wykazała w jaki sposób samo przeniesienie pozwolenia na budowę dotyczy jej indywidualnego interesu prawnego.
Decyzją z [...] 2007 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2007 r.) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] 2007 r. znak [...], odmawiającą wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] 1983 r., a w ponownie złożonym wniosku i rozpatrywanym w niniejszej sprawie zażaleniu skarżąca nie wskazuje na nowe okoliczności.
Powołując wyrok z 20.9.2005 r. VII SA/Wa 112/05 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ wyjaśnił, że zmiana inwestora nie jest środkiem, który mógłby prowadzić do ponownej oceny bądź wzruszenia pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja z [...] 1979 r. została usunięta z obrotu prawnego decyzją z [...] 2003 r. nr [...] Wojewody [...], która została następnie utrzymana w mocy decyzją GINB z [...] 2004 r. znak [...]. Wyeliminowanie z obrotu pozwolenia na budowę może stanowić ewentualną przesłankę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją z [...] 1983 r., zezwalającą na jego przeniesienie (art. 145 § 1 pkt 8 kpa). W przypadku braku decyzji o pozwoleniu na budowę legitymowanie się przez inwestora decyzją przenoszącą pozwolenie nie oznacza posiadania przez niego pozwolenia na budowę. Z decyzji przenoszącej nie wynikają dla osoby na którą przeniesiono pozwolenie żadne prawa do nieruchomości inwestycyjnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] 2012 r. złożyła T. K., wnosząc o jego uchylenie.
W skardze wskazała, że dnia 11 września 1979 r. H. S. nabyła udział (3/8) nieruchomości. Nie można było przenieść na nią pozwolenia na budowę ponieważ pierwotne pozwolenie (decyzja z [...] 1979 r.) utraciło ważność. Decyzja z [...] 1983 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę nie może być ważna, ponieważ ta pierwotna nie była ważna w chwili wydawania decyzji przenoszącej pozwolenie.
Skarżąca swój interes w niniejszej sprawie określa jako zindywidualizowany i skonkretyzowany. W sprawach dotyczących wydania pozwolenia na budowę, jego przeniesienia i w konsekwencji zabudowy nieruchomości, interes skarżącej wynika z faktu, że decyzje te dotyczą inwestycji na nieruchomości, której jest współwłaścicielką.
Jednocześnie wskazała, że ustawa [z dnia 7 lipca 1994 r.] Prawo budowlane [t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.], (dalej pb z 1994 r. bądź Prawo budowlane z 1994 r.) wprowadza zamknięty krąg podmiotów uprawnionych do występowania w sprawach przeniesienia pozwolenia na budowę, tj. stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Uprzednio obowiązujące Prawo budowlane [z 1974 r.] nie ograniczało kręgu podmiotów w takiej sprawie.
W piśmie zawierającym uzupełnienie skargi złożonym na rozprawie przez adw. W. G. działającego w imieniu T. K., zarzucono naruszenie:
- art. 61a kpa w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez zastosowanie art. 61a do sprawy wszczętej przed wejściem w życie ww. ustawy, tj. przed 11 kwietnia 2011 r.;
- art. 61a w zw. z art. 28 kpa przez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] 1983 r.;
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegającej na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, pominięcie istotnych okoliczności i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego;
- art. 8 i 9 kpa przez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa przez udzielenie skarżącej błędnej informacji co do jej sytuacji prawnej i przysługujących jej środków możliwych do podjęcia dalszych kroków prawnych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że prawidłowo organ uznał, że skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] 1983 r. nie wykazała, w jaki sposób samo przeniesienie pozwolenia na budowę dotyczy jej indywidualnego interesu prawnego.
Sąd I instancji podziela stanowisko zawarte w piśmiennictwie prawniczym, w którym przyjmuje się, że art. 40 ust. 3 pb z 1994 r. w sposób szczególny na potrzeby postępowania w sprawie przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych określa pojęcie strony. Zmiana opiera się na przekonaniu ustawodawcy, że nikt poza inwestorem i podmiotem mającym realizować dane pozwolenie we własnym imieniu nie może posiadać interesu prawnego w sprawie wydania wskazanych decyzji. Prawa pozostałych podmiotów mogą zostać naruszone wyłącznie samą realizacją obiektu budowlanego, a nie faktem, że roboty budowlane prowadzi inny niż pierwotnie inwestor [J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2002, s. 236]. Podobnie R. Dziewiński, P. Ziemski, Komentarz do art. 40 Prawa budowlanego z 1994 r., Lex Omega.
Decyzja z [...] 1979 r., udzielająca kwestionowanego pozwolenia na budowę, została usunięta z obrotu prawnego decyzją z [...] 2003 r., która została utrzymana w mocy decyzją z [...] 2004 r.
W ocenie Sądu I instancji podmiot, na którego pozwolenie przeniesiono, nie może wywodzić z kwestionowanej decyzji żadnych uprawnień. Niezależnie od powyższego, jak podał organ w uzasadnieniu decyzji, wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, może też stanowić ewentualną przesłankę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją z [...] 1983 r., zezwalającą na jego przeniesienie (art. 145 § 1 pkt 8 kpa).
Zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo ocenił stan prawny sprawy, w następstwie czego, w oparciu o właściwy przepis, zasadnie ocenił brak interesu prawnego skarżącej w niniejszej sprawie, w konsekwencji prawidłowo utrzymał w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na przeniesienie pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w uzupełnieniu skargi Sąd I instancji wskazał, że wyrok NSA z 16.2.2000 r., SA/Bk 828/99, na który się w tym piśmie powołano, zapadł w odmiennych okolicznościach, a teza na którą powołała się skarżąca, że stronami decyzji przenoszącej winny być wszystkie strony pozwolenia, dotyczyła decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę, [która] jak to określił NSA, w sposób niedopuszczalny doprowadziła nie tylko do zmiany podmiotu pozwolenia budowlanego, ale również do zmiany jej przedmiotu, na co art. 40 pb z 1994 r. nie zezwala. W kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki sprawie sytuacja taka nie zachodziła.
Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7, 8, 9, 77 § 1 i art. 80 kpa, ponieważ oceniając przymiot skarżącej jako strony decyzji przenoszącej pozwolenie, organ nie prowadził postępowania, a oceniał legitymację skarżącej według treści omawianych przepisów, zajmując jedynie stanowisko w odniesieniu do argumentacji skarżącej.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła T. K. reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu adw. W. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez nieuchylenie postanowienia z [...] 2012 r. mimo wydania go z naruszeniem:
a. art. 61a kpa w zw. z art. 4 ustawy o zmianie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 3 grudnia 2010 r. przez zastosowanie art. 61a kpa do sprawy wszczętej przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 11 kwietnia 2011 r.;
b. art. 61a w zw. z art. 28 kpa i art. 31 ust. 2 pb z 1974 r. przez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 6 maja 1983 r., co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnej odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww decyzji;
c. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie przez pominięcie istotnych okoliczności i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie w jakim organ odmówił skarżącej przymiotu strony w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę oraz orzekania przez organy obu instancji na podstawie niekompletnych akt postępowania, nie zawierających w szczególności wniosku skarżącej [z 6 listopada 2009 r.] o stwierdzenie nieważności decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę;
d. art. 8 i 9 kpa przez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej oraz zasady informowania stron i pozostałych uczestników postępowania, przez udzielnie skarżącej w uzasadnieniu skarżonego postanowienia błędnej informacji co do sytuacji prawnej skarżącej i możliwych do podjęcia dalszych kroków prawnych;
e. art. 138 § 2 kpa przez nieuchylenie "decyzji" [winno być "postanowienia"] organu I instancji i nie przekazanie "jej" [winno być "go"] do ponownego rozpoznania organowi I instancji mimo, że prawidłowe rozstrzygnięcie w tej sprawie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części;
2. art. 135 ppsa przez nieuchylenie postanowienia z [...] 2012 r. i niepodjęcie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa, co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym "decyzji" [winno być "postanowienia"] organu I instancji "wydanej" [winno być "wydanego"] z naruszeniem prawa;
3. art. 141 § 4 ppsa przez przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego, który organy administracji ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bez jego właściwej oceny i przez zaniechanie ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów zgłoszonych przez skarżącą.
Wskazując powyższe naruszenia skarżąca wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania;
- zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012, poz. 270, zm. 1101 i 1529, z 2014, poz. 543, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Nietrafnie skarżąc kasacyjnie podnosi, że zaskarżony wyrok narusza art. 61a kpa w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18, dalej ustawa z 3 grudnia 2010 r.). Art. 61a kpa (dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy z 3 grudnia 2010 r., zmieniającej kpa z dniem 11 kwietnia 2011 r.) w § 1 przewiduje, że w przypadku "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania." Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, ustawa z 3 grudnia 2010 r., a w szczególności jej art. 4, nie zawiera norm intertemporalnych. Art. 61a kpa jest przepisem procesowym, zatem stosować doń należy zasady ogólne, przyjęte powszechnie w doktrynie i orzecznictwie dotyczącym ustaw procesowych, innych niż ustawy karne. Zasada ta, od dziesiątków lat utrwalona w polskiej kulturze prawnej na tle kpc, kpa, a od 1 stycznia 2004 r. ppsa, wskazuje, że nowa ustawa procesowa obowiązuje wprost – w toku toczącego się postępowania (J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 84, p. 1, s. 101-102, p. 4 ppkt 3; wzorcem dla takiego rozumienia obowiązywania zasady jest art. XV § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. nr 43, poz. 297 ze zm.). Ponieważ ustawa z 3 grudnia 2010 r. nie stanowi inaczej, brak w niej w szczególności nakazu stosowania prawa dawnego do zakończenia postępowania w danej instancji (przykładowo - art. 191 § 1 kpa w brzmieniu pierwotnym – Dz. U. z 1960 r. nr 30, poz. 168), nie ma zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że art. 61a kpa nie znajduje zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Można, kierując się generalizacją historyczną, uznać że polski ustawodawca w przypadku prawa proceduralnego, w przeważającej liczbie przypadków nakazuje stosować do czynności procesowych, od chwili wejścia w życie prawo nowe, z pozostawieniem w mocy czynności dokonanych przed jego wejściem w życie zgodnie z prawem dawnym. W razie wątpliwości należy stosować prawo nowe (J. Mikołajewicz – op. cit. s. 102).
Zarzut naruszenia art. 61a w zw. z art. 28 kpa i art. 31 ust. 2 pb z 1974 r. jest nieusprawiedliwiony. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa postępowanie nie może być wszczęte, gdy żądanie wniosła osoba niebędąca stroną. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w tym dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji z [...] 1983 r., zezwalającej na przeniesienie pozwolenia na budowę, jest uzależnione od wstępnej oceny, czy wnioskodawca jest stroną postępowania, czy też nie posiada takiego przymiotu. Właściwe rozumienie unormowania zawartego w art. 61a § 1 kpa musi prowadzić do wniosku, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. Zastosowanie art. 61a § 1 kpa winno być ograniczone zasadniczo do sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (wyrok NSA z: 17.6.2005 r., OSK 1534/04; 5.4.2006 r., I OSK 725/05; 2.10.2009 r., II OSK 1501/08; 10.3.2010 r., II GSK 433/09; 28.3.2013 r., II GSK 321/11; wyrok WSA w Warszawie z 7.3. 2013 r., VII SA/Wa 1771/12, cbosa). Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 2 pb z 1974 r., adresatami decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę są jedynie osoby przenoszące pozwolenie. Interes prawny w niniejszym postępowaniu posiada inwestor i podmiot na rzecz którego nastąpiło przeniesienie. Prawidłowe jest twierdzenie Sądu I instancji, że z art. 31 ust. 2 pb z 1974 r. nie wynika konieczność uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości inwestycyjnej na przeniesienie niniejszego pozwolenia. Z art. 40 ust. 3 pb, wprowadzonego ustawą z 27 marca 2003 r, o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 ze zm.), nie wynika inny wniosek, niż zaprezentowany w zaskarżonym wyroku.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tym samym skarżąca, jako współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości, nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] 1983 r., zezwalającej na przeniesienie decyzji z [...]1979 r.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dotyczy błędnego ustalenia stanu faktycznego. Przedmiotem postępowania nieważnościowego, którego wszczęcia domagała się skarżąca, ma być decyzja z [...]1983 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Błędnie autor skargi kasacyjnej podnosi, że organy obu instancji orzekały "na podstawie niekompletnych akt postępowania, nie zawierających w szczególności wniosku skarżącej...z 6 listopada 2009 r.". W rzeczywistości akta administracyjne zawierały wniosek skarżącej z 6 listopada 2009 r. (k. 19 akt administracyjnych), przekazany Wojewodzie przez GINB postanowieniem z [...] 2009 r.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 2 kpa nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji dokonał należytej kontroli zaskarżonego postanowienia i zasadnie uznał, że nie narusza ono prawa. Fakt, że podzielił argumentację organu świadczy jedynie o tym, że organy dokonały prawidłowej oceny prawnej przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję [in casu postanowienie] w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Taka sytuacja w kontrolowanej spraie nie miała miejsca.
Zarzut naruszenia art. 135 ppsa nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Art. 135 ppsa ma zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. Naruszenie art. 135 ppsa nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis uprawnia sąd administracyjny, a nie wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy nie dopuściły się naruszenia prawa i oddalił skargę, co powoduje, że zarzut naruszenia powołanego przepisu nie może odnieść zamierzonego skutku (wyrok NSA z 12.3.2013 r., I OSK 1199/12, Lex 1305295).
Trafny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 8 i 9 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa (uchwała 7 Sędziów NSA z 13.11.2012 r., I OPS 2/12, ONSAiWSA 2013/1/1). Jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem błędne aprobowanie w tej materii poglądu prawnego organu odwoławczego nie miało wpływu na sytuację prawną skarżącej w kontrolowanym postępowaniu.
Nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa w sytuacji, gdy Sąd ten uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, szczegółowo wywodząc dlaczego oddalił skargę. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera - tak jak wymaga tego przywołany wyżej przepis - zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie jak również wskazania co do dalszego postępowania. Okoliczność, że skarżąca, kwestionując samo rozstrzygnięcie, nie zgadza się z zawartymi w uzasadnieniu wskazaniami, nie może być uznana za mające wpływ na wynik sprawy naruszenie tego przepisu.
Mimo zatem częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 in fine ppsa), co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym przepisami art. 258 - 261 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI