II OSK 1290/22

II OSK 1290/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2435/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2435/21 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2021 r. znak: DON.7100.180.2021.ABL w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. oddala skargę kasacyjną; II. oddala wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w P. oraz T. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością spółka komandytowa w P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r., VII SA/Wa 2435/21, oddalił skargę P. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 24 września 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżoną decyzją GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2021.735; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania P. B., utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z 19 lipca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania (dalej PINB) z 27 lipca 2007 r.
Skargę na powyższą decyzję złożył P. B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę.
Sąd wskazał, że istotą sprawy jest ocena decyzji organów odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 27 lipca 2007 r., zmieniającej własną decyzję z 8 grudnia 2006 r. w ten sposób, że uchylono dotychczasowe zatwierdzenie projektu z lipca 2006 r. i zatwierdzono projekt budowlany zamienny budynku wielorodzinnego z częścią usługowo-handlowo-biurową oraz garażem podziemnym z maja 2007 r.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności:
- decyzją z 29 listopada 1999 r. Prezydent Miasta Poznania wydał pozwolenie na budowę budynku biurowo-usługowego wraz z wewnętrznymi instalacjami w Poznaniu przy ul. [...];
- projekt ze stycznia 1999 r. zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Poznania z 29 listopada 1999 r. przewidywał budowę budynku biurowo-usługowego w Poznaniu ul. [...]; obiekt miał mieć 8 kondygnacji nadziemnych oraz 3 kondygnacje podziemne, w tym 2,5 kondygnacji garażowych; na podstawie tego projektu została wybudowana jedynie część podziemna budynku;
- Wojewoda Wielkopolski decyzją z 30 czerwca 2003 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 29 listopada 1999 r.;
- decyzją z 22 grudnia 2003 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 6 miesięcy projektu budowlanego zamiennego dotyczącego przedmiotowego budynku;
- po przedłożeniu przez inwestora projektu budowlanego zamiennego, PINB decyzją z 8 grudnia 2006 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku wielorodzinnego z częścią usługowo-handlowo-biurową oraz garażem podziemnym, położonego na działkach nr [...], obręb [...], ul. [...] w Poznaniu, autorstwa zespołu pod kierownictwem M. H. z lipca 2006 r. i udzielił Spółce Akcyjnej "X." z siedzibą w W. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych objętych ww. projektem oraz nałożył na Inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu objętego decyzją;
- decyzją z 9 marca 2007 r. PINB przeniósł na N. Sp. z o.o. własną decyzję z 8 grudnia 2006 r.;
- 18 maja 2007 r. A. Sp. z. o.o. z siedzibą w P. złożyła wniosek o zmianę ww. decyzji, składając projekt budowlany autorstwa zespołu pod kierownictwem J. P., opracowany w maju 2007 r. oraz kopię aktu notarialnego nr rep. [...], z którego wynika, że N. Sp. z o.o. zmieniła nazwę na A. Sp. z o.o.;
- PINB decyzją z 27 lipca 2007 r. zmienił na podstawie art. 155 k.p.a. oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2006.156.1118 ze zm.; dalej p.b.) własną decyzję z 8 grudnia 2006 r. w ten sposób, że uchylił dotychczasowe zatwierdzenie projektu autorstwa zespołu pod kierownictwem M. H. z lipca 2006 r. i w to miejsce zatwierdził projekt budowlany budynku wielorodzinnego z częścią usługowo-handlowo-biurową oraz garażem podziemnym autorstwa zespołu pod kierownictwem J. P., opracowany w maju 2007 r.;
- decyzją z 5 lutego 2019 r. WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 8 grudnia 2006 r. a GINB decyzją z 19 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy tą decyzję;
- WSA w Warszawie wyrokiem z 15 września 2020 r., VII SA/Wa 2474/19, oddalił skargę skarżącego na decyzję GINB z 19 sierpnia 2019 r., a skarżący złożył skargę kasacyjną do NSA, która wówczas nie została jeszcze rozpoznana.
Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie WSA ocenił, że organy prawidłowo, odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących załączonych do wniosku o stwierdzenie nieważności dokumentów, z których wynika, że "(...) odległości przyziemia i elewacji 1 piętra wahają się od 2,96 do 3,06" wskazały, że dokumenty te nie mogą stanowić dowodu mogącego zakwestionować wydaną decyzję z 27 lipca 2007 r. W postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi się postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia stanu faktycznego, ale bada się, czy nastąpiło "rażące" naruszenie prawa w dacie wydania ostatecznej decyzji przez organ w postępowaniu zwyczajnym oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w tym postępowaniu. Nowe okoliczności bądź dowody nie są podstawą do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, mogą jedynie stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego tym rozstrzygnięciem.
W niniejszej sprawie projekt budowlany zamienny z lipca 2006 r. przewidywał budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z częścią usługowo - handlowo - biurową na działkach nr [...], arkusz [...], obręb [...], o powierzchni 4948 m², składającego się z: części podziemnej (istniejącej) - trzykondygnacyjny garaż podziemny - miejsca postojowe dla części mieszkalnej; części parterowej poziom zero - w poziomie parteru zlokalizowana jest przestrzeń usługowa; część mieszkalna - podzielona na 3 segmenty mieszkalne A, B, C, zajmuje piętra od 1 do 11. Powierzchnia zabudowy wynosi 3 153,8 m². Zgodnie z ww. projektem budowlanym wysokość obiektu wynosiła 36,74 m. Z kolei projekt budowlany zamienny z maja 2007 r. przewidywał budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z częścią usługowo - handlowo - biurową na działkach nr [...], arkusz [...], obręb [...], o powierzchni 4948 m², składającego się z m.in.: części podziemnej (istniejącej) - trzykondygnacyjny garaż podziemny w którym zlokalizowano mim. miejsca postojowe dla części mieszkalnej; na parterze zaprojektowano pomieszczenia usługowo-handlowe; pierwsze piętro zarezerwowano dla biur; na kondygnacjach od 1-12 znajdują się mieszkania. Powierzchnia zabudowy wynosi 3 100,16m². Wysokość obiektu wynosi 36,74 m. Zatem główna dokonana zmiana polegała na zmniejszeniu w nowym projekcie wysokości kondygnacji mieszkalnych (tj. z 2,93 m do 2,74 m) co umożliwiało zwiększenie liczby tych kondygnacji z 12 do 13, bez zmiany wysokości budynku. Dokonano również m.in. zmiany kształtu obrysu zewnętrznego budynku, zmiany elewacji oraz powierzchni projektowanych lokali.
Decyzja z 27 lipca 2007 r. została wydana przez organ powiatowy mimo faktu, że inwestor nie legitymował się obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy, bowiem decyzja Prezydenta Miasta Poznania z 24 lipca 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (wydana na podstawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. Poznania, uchwalonego przez Radę Miejską Poznania uchwałą nr X/58/ll/94 z dnia 6 grudnia 1994 r.; Dz. Urz. Woj. Poznańskiego Nr 22, poz. 246; w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania), wygasła z dniem 31 grudnia 1999 r., a z akt sprawy nie wynika, że została wydana nowa decyzja o warunkach zabudowy.
Decyzja z 24 lipca 1998 r. ustalała warunki zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla projektowanej inwestycji: budynku biurowo - handlowego przy ul. [...] w Poznaniu. Zgodnie z ustaleniami planu ww. teren oznaczony był symbolem I.SM4.ui*i, opisanym jako teren usług ogólnomiejskich o zabudowie intensywnej z zielenią - tereny Politechniki Poznańskiej i zabudowy mieszkalnej. Są to tereny priorytetu dla rozwoju usług nauki - Politechnika Poznańska. Obok funkcji priorytetowej mogą znaleźć się funkcje uzupełniające: mieszkalnictwo i usługi ogólnomiejskie.
Sąd wyjaśnił, że zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie polega na ocenie prawidłowości zmienianej decyzji. W jego ramach organ bada, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do rozstrzygnięć, w których organ ma możliwość swobody w kształtowaniu treści decyzji, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie może on służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną byłoby niedopuszczalne.
W ocenie Sądu rację mają organy, że w niniejszej sprawie możliwa była zmiana na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji z 28 grudnia 2006 r. Prawidłowo przyjęły również organy, że na obecnym etapie postępowania organ nadzoru budowlanego nie może kwestionować rozwiązań przyjętych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu, zatwierdzonym decyzją z 8 grudnia 2006 r. Organ na tym etapie postępowania bada jedynie czy ww. decyzja mogła być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a.
Zdaniem Sądu, prawidłowo oceniły organy (odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.75.690 ze zm.; dalej r.w.t.) poprzez niezachowanie odległości 4 m od budynku do granicy z działką nr [...] (obecnie [...]) należącą do P. B.), to że zatwierdzony decyzją z 27 lipca 2007 r. projekt budowlany zamienny nie zawiera w części opisowej informacji dotyczących konkretnych odległości projektowanego obiektu od granic działek sąsiednich. Jednakże z projektu zagospodarowania terenu (mapa zasadnicza) wynika, że odległości pomiędzy przedmiotowym obiektem, a granicą dz. nr [...] wynoszą: 3,19 m - odległość od krawędzi części podziemnej oraz 4 m - odległość od projektowanego budynku. Zgodnie z § 12 r.w.t. jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie z ust. 2 r.w.t. odległość od granicy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu. Jednakże gdyby nawet przyjąć, że przedmiotowa ściana z oknami znajduje się w odległości mniejszej niż 4 m od działki sąsiedniej należącej do skarżonego to w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowiłoby to "rażącego" naruszenia prawa, gdyż dla zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wystarczy wskazać na naruszenie prawa (w tym przypadku § 12 r.w.t. i postanowień planu miejscowego dotyczących wysokości obiektów) a konieczne jest jeszcze wykazanie, że z uwagi na skutki społeczno-gospodarcze ma ono charakter "rażący". Zatem prawidłowo wskazały organy, że sama niezgodność projektu budowlanego zamiennego z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji, w sytuacji gdy organ nie stwierdził naruszenia innych przepisów techniczno-budowlanych. W niniejszej sprawie żadnych innych dodatkowych uchybień nie stwierdzono.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę brak jednoznacznego potwierdzenia naruszenia przepisów techniczno-budowlanych oraz fakt funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji PINB z 8 grudnia 2006 r. - prawidłowo przyjęły organy w zaskarżonych decyzjach, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Wobec powyższego uznano, że kwestionowana decyzja nie jest obarczona jakąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz nie wywołuje negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Sąd w pełni podzielił te ustalenia.
Dodatkowo Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie w postępowaniu nieważnościowym kwestionowana jest decyzja PINB z 27 lipca 2007 r., a więc decyzja wydana prawie 15 lat temu. Organ II instancji (GINB) w niniejszej sprawie wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności w dniu 24 września 2021 r. W ocenie Sądu, opisane w uzasadnieniu nowelizacje: prawa budowlanego z dnia 13 lutego 2020 r., która weszła w życie 19 września 2020 r. oraz k.p.a. z dnia 16 września 2021 r. (a więc przed wydaniem decyzji przez GINB) mogły być kolejnym argumentem w kwestii odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej prawie 15 lat temu.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł P. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 k.p.a., a także w związku z art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego nadzorczego organ bada jedynie, czy decyzja z dnia 8 grudnia 2006 r. mogła być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. oraz jedynie w oparciu o zmiany wprowadzone w stosunku do projektu budowlanego, podczas gdy obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było dokonanie analizy wszystkich aspektów stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności związanych z prawidłowością zatwierdzenia całego kolejnego projektu budowlanego zamiennego;
2. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez sąd I instancji oraz organy obu instancji, że objęta wnioskiem nieważnościowym decyzja została wydana bez zgody poprzednika prawnego skarżącego, czego w żaden sposób nie może sanować nieprawidłowe pominięcie właściciela działek [...] oraz [...] jako strony postępowania;
3. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1, a także art. 80 k.p.a., a także w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. oraz art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 4 oraz ust. 1 pkt 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji oraz w związku z art. 2 pkt 12 oraz pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 - brzmienie niezmienione), a także § 12 ust. 1 oraz 2 r.w.t. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę dokumentacji projektowej i przyjęcie, że prawidłowo mierzona odległość granicy działki skarżącego od projektowanego budynku wynosi 4 metry, podczas gdy odległość ta jest o wiele mniejsza nie tylko w projekcie, lecz także w rzeczywistości, a także przyjęcie, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie, że ewentualne naruszenie tego wymogu odległościowego nie nosi cech rażącego naruszenia prawa;
4. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a., a także w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP przez ich niewłaściwą wykładnię oraz przyjęcie, że po upływie 15 lat (przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczęto po upływie 11 lat) od dnia wydania decyzji dotkniętej rażącym naruszeniem prawa nie jest możliwe stwierdzenie nieważności takiej decyzji z uwagi na konsekwencje upływu tego czasu dla oceny skutków społeczno-gospodarczych kwestionowanej decyzji;
5. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a., a także art. 2 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.1491) w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niewłaściwą wykładnię oraz przyjęcie, że po upływie 15 lat (przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczęto po upływie 11 lat) od dnia wydania decyzji dotkniętej rażącym naruszeniem prawa nie jest możliwe stwierdzenie nieważności takiej decyzji z uwagi na wejście w życie niezgodnej z Konstytucją RP nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego nakazującej stosowanie nowych przepisów do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem;
6. art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. art. 155 k.p.a., a także w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP przez błędną ich wykładnię polegającą na pominięciu przy ocenie społeczno-gospodarczych skutków decyzji tych konsekwencji, które dotyczą sytuacji skarżącego, a które powodują, że nieruchomość będąca jego własnością w znacznym stopniu wyłączona jest spod możliwości zabudowy;
7. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 155 k.p.a., a także art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wywodzenie ze skutków społeczno-gospodarczych kwestionowanej decyzji przesłanki wykluczającej rażący charakter naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. pomimo braku przeprowadzenia dogłębnego i wyczerpującego postępowania dowodowego w tym zakresie;
8. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 155 k.p.a., a także art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z § 12 ust. 1 r.w.t., a także art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. oraz art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 poprzez odmowę udzielenia przymiotu wiarygodności pomiarom i oświadczeniu uprawnionego geodety J. K. jako niemogących stanowić przeciwdowodu dla parametrów wskazanych przez uprawnionego projektanta, podczas gdy autorowi opracowania jako uprawnionemu geodecie należy przypisać - w zakresie pomiarów odległościowych - większe kompetencje aniżeli projektantowi;
9. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 oraz art. 155 k.p.a., a także w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie skargi z tego powodu, że organ odmawiając stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji winien był choćby stwierdzić, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
10. art. 141 § 4 w zw. z art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez sąd I instancji do zarzutu sformułowanego w punkcie 2 in fine skargi dotyczącego nieprawidłowego wydania objętej nieważnościowym decyzji w trybie art. 155 k.p.a. pomimo braku zgody wszystkich stron postępowania;
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
11. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 k.p.a., a także w związku z art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego nadzorczego organ bada jedynie, czy decyzja z dnia 8 grudnia 2006 r. mogła być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. oraz jedynie w oparciu o zmiany wprowadzone w stosunku do projektu budowlanego, podczas gdy obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było dokonanie analizy wszystkich aspektów stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności związanych z prawidłowością zatwierdzenia całego kolejnego projektu budowalnego zamiennego;
12. art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji, a także w związku obwiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (j.t.Dz.U.1999.15.139 ze zm.) w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja o zatwierdzeniu przez organ nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy:
- przedłożona w toku postępowania decyzja o warunkach zabudowy nie pozostawała w obrocie prawnym z uwagi na utratę jej ważności,
- inwestor przedkładający projekt zamienny nie był jej dysponentem,
- parametry obiektu przewidziane w projekcie budowlanym zamiennym w związku z jego realizacją wyłączyły w praktyce spod możliwości zabudowy nieruchomość należąca obecnie do skarżącego,
nie jest dotknięta wadą uzasadniająca stwierdzenie jej nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa;
13. art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji oraz § 12 ust. 1 r.w.t. w zw. z art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że naruszenie wymogów odległościowych dotyczących odległości inwestycji od granicy działki nie przesadza o rażącym naruszeniu prawa;
14. art. 1 Protokołu do Nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U.1995.36.175) w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 4 p.b. w zw. z art. 4171 § 2 K.c. poprzez doprowadzenie do ograniczenia prawa własności skarżącego związanego z uniemożliwieniem mu zabudowy nieruchomości będących jego własnością na skutek wadliwych decyzji administracyjnych z jednoczesnym pozbawieniem prawa do jakiegokolwiek odszkodowania z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania Wspólnota Mieszkaniowa Właścicieli Nieruchomości w Poznaniu przy ul. [...] w Poznaniu oraz T. spółka z o.o. SKA w P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
W piśmie procesowym z 22 sierpnia 2022 r. skarżący kasacyjnie rozwinął motywy dotyczące podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu braku przedłożenia przez dewelopera ważnej decyzji o warunkach zabudowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy ma fakt, że zapadła ona w postępowaniu nadzwyczajnym – nieważnościowym, w którym ani sąd administracyjny, ani organ nie prowadzą pełnej kontroli decyzji ostatecznej. Ponadto, w niniejszej sprawie decyzja ostateczna została podjęta w trybie art. 155 k.p.a., co dodatkowo ogranicza zakres kontroli tej decyzji. W realiach rozpoznawanej sprawy należy mieć też na względzie, że decyzja ostateczna PINB z 27 lipca 2007 r., której stwierdzenie nieważności domaga się skarżący kasacyjnie, to decyzja zmieniająca na podstawie art. 155 k.p.a. oraz art. 51 ust. 4 p.b. decyzję PINB z 8 grudnia 2006 r. w ten sposób, że uchylono zatwierdzenie wcześniejszego projektu budowlanego i w to miejsce zatwierdzono nowy projekt budowlany.
Jak podkreślano w orzecznictwie NSA, postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną ani do rozszerzenia jej zakresu. Jego celem jest jedynie ustalenie, czy spełniły się przesłanki w nim wymienione, a w konsekwencji - czy możliwa jest zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego (por. np. wyrok NSA z 1 lipca 2022 r, II OSK 166/19, LEX nr 3365038). W tym więc tylko zakresie możliwa była kontrola decyzji ostatecznej PINB z 27 lipca 2007 r.
Podkreślić przy tym trzeba, że zmieniana przez decyzję PINB z 27 lipca 2007 r. decyzja tego organu z 8 grudnia 2006 r. już uprzednio poddana została kontroli co do jej ewentualnej nieważności. W wyniku tej kontroli decyzją z 5 lutego 2019 r. WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 8 grudnia 2006 r., GINB decyzją z 19 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy tę decyzję, WSA w Warszawie wyrokiem z 15 września 2020 r., VII SA/Wa 2474/19, oddalił skargę na decyzję GINB z 19 sierpnia 2019 r., a NSA wyrokiem z 18 października 2023 r., II OSK 111/21, skargę kasacyjną złożoną od tego wyroku oddalił.
Kwestionowana decyzja PINB z 2007 r. zatwierdziła projekt budowlany zamienny, który od "pierwotnego" różni się konkretnymi rozwiązaniami technicznymi, takimi jak np. ilość kondygnacji i ich wysokość. Bez zmian pozostawiono jednak szereg innych parametrów przedmiotowej inwestycji, w tym w szczególności wysokość całego budynku (a nie jego poszczególnych kondygnacji). W skardze kasacyjnej nie wykazano, by przyjęte rozwiązania naruszały w sposób rażący prawo. Zauważyć przy tym należy, że parametry przedmiotowej inwestycji nie zostały uznane za rażąco naruszające prawo w postępowaniu dotyczącym kwestii nieważności decyzji PINB z 2006 r. Zaznaczyć też trzeba, że w wyniku wydania przedmiotowej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. uwzględniono interes strony – inwestora, a zmienione rozstrzygnięcie nie było prawnie niedopuszczalne.
Mając zatem na względzie zakres rozstrzyganej sprawy i okoliczności jej towarzyszące stwierdzić należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Przed poddaniem ich szczegółowszej analizie zauważyć wypada, że część z nich podnosi okoliczności, które mogłyby ewentualnie być rozpatrywane w postępowaniu wznowieniowym, część dotyczy merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a część odwołuje się do zasad ogólnych, których ewentualne naruszenie mogłoby być rezultatem naruszenia innych przepisów, nie zaś jedynie tych zasad. Nie są to więc kwestie rozstrzygane w postępowaniu nieważnościowym
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie naruszył art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 k.p.a., a także w związku z art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (zarzut 1), bowiem przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego nadzorczego organ bada wyłącznie, czy decyzja z 8 grudnia 2006 r. mogła być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. oraz jedynie w oparciu o zmiany wprowadzone w stosunku do projektu budowlanego, było prawidłowe. Jak już wyżej zaznaczono, rozpoznając sprawę w trybie nadzwyczajnym organy administracyjne nie były uprawnione do dokonywania analizy wszystkich aspektów związanych z prawidłowością zatwierdzenia całego kolejnego projektu budowlanego zamiennego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, natomiast te aspekty, które dotyczyły podstaw do ewentualnego stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji administracyjnej zostały przez nie wystarczająco przeanalizowane i należycie ocenione.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 k.p.a. (zarzut 2) oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (zarzut 10), stwierdzić należy, że podnoszone w nich okoliczności, sprowadzające się do pominięcia w prowadzonym wówczas postępowaniu strony, mogłyby być ewentualną podstawą do wznowienia postępowania. Nie są to jednak okoliczności mogące być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż to, co może być podstawą do wznowienia postępowania nie może jednocześnie być podstawą do stwierdzenia nieważności. Zarzuty ten nie mają w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. oraz art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 4 oraz ust. 1 pkt 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji oraz w związku z art. 2 pkt 12 oraz pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także § 12 ust. 1 oraz 2 r.w.t. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zarzut 3) poprzez błędną ocenę dokumentacji projektowej i przyjęcie, że prawidłowo mierzona odległość granicy działki skarżącego od projektowanego budynku wynosi 4 metry, podczas gdy odległość ta jest mniejsza, ponieważ są to kwestie związane z merytorycznym rozpoznaniem sprawy, które mogłyby być rozstrzygane w postępowaniu zwykłym, a nie nadzwyczajnym. Nie są to kwestie, które w sposób oczywisty świadczyłyby o naruszeniu w sposób rażący wskazywanych wyżej przepisów.
Z tego samego względu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 155 k.p.a., art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 1 r.w.t., a także art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. oraz art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 (zarzut 8), bowiem kwestie pomiarów odległościowych to problematyka podlegająca rozpatrzeniu w postępowaniu zwykłym.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP (zarzut 4) zauważyć trzeba, że jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie NSA, rażące naruszenie prawa musi być oczywiste, a nie jedynie wynikające z przyjętej wykładni przepisów, nawet gdyby była ona błędna. Ponadto treść art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. nie budzi wątpliwości i przyjęcie, że po upływie czasu określonego w ustawie nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wynika bezpośrednio z treści art. 156 § 2 k.p.a., nie zaś z wykładni wskazanych w tym zarzucie unormowań. Art. 156 § 2 k.p.a. stanowi bowiem jednoznacznie, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z podobnych przyczyn nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a., a także art. 2 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP (zarzut 5). Zaznaczyć przy tym trzeba, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności z Konstytucją wskazywanych w tym zarzucie przepisów, a zatem unormowania te obowiązują i twierdzenie o ich niezgodności z Konstytucją nie jest uzasadnione.
Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. art. 155 k.p.a., a także w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP (zarzut 6) oraz art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 155 k.p.a., a także art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (zarzut 7), to WSA wystarczająco rozważył podnoszone w tych zarzutach kwestie i należycie je ocenił, a fakt, że skarżący kasacyjnie nie podziela tego stanowiska nie oznacza, że Sąd I instancji naruszył powyższe unormowania. Zarzuty te nie są więc uzasadnione.
Usprawiedliwionych podstaw nie ma również zarzut naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 156 § 2 i art. 158 § 2 oraz art. 155 k.p.a., a także w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP (zarzut 9), bowiem w sytuacji gdy w rozpoznawanej sprawie organ nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, to nie miał podstaw do stwierdzenia, iż decyzja została wydana z takim naruszeniem.
Usprawiedliwionych podstaw nie mają też podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 k.p.a., a także w związku z art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (zarzut 11) stwierdzić należy, iż w sytuacji, gdy projekt budowlany zamienny w jakimś zakresie jest powieleniem poprzedniego projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją ostateczną, to w tym zakresie nie podlega ponownemu sprawdzeniu. Podkreślić ponadto trzeba, że w niniejszej sprawie decyzja zmieniana była poddana kontroli co do jej ewentualnej nieważności, a skoro tej nieważności nie stwierdzono i prawomocnie oceniono, że decyzja ta nie była dotknięta taką wadą, to znaczy, że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości projektu budowlanego jako całości, bez należytego wykazania, że rażąco naruszono prawo w decyzji z 2007 r., zmieniającej wcześniejszy projekt budowlany zamienny.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji, a także w związku obwiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. (zarzut 12), gdyż zgodzić się należy z organami administracyjnymi i Sądem I instancji, że przedstawione w tym zarzucie okoliczności nie stanowiły o rażącym naruszeniu prawa przez kwestionowaną decyzję. Zauważyć bowiem w szczególności trzeba, że projekt budowlany zamienny obejmował zmienione rozwiązania techniczne, ale nie zmieniał przeznaczenia budynku i zachowywał jego wysokość. Brak zaś ważnej decyzji o warunkach zabudowy naruszałby rażąco prawo, gdyby miał miejsce w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a nie w sytuacji – jak w niniejszej sprawie – zatwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zmiany projektu budowlanego zamiennego. Podkreślić przy tym wypada, że w wyrokach dotyczących kwestii ewentualnej nieważności zmienianej przez decyzję PINB z 27 lipca 2007 r. decyzji tego organu z 8 grudnia 2006 r. również nie znaleziono podstaw do przyjęcia, że powyższa decyzja z rozważanego względu nie była nieważna, chociaż w 2006 r. decyzja o warunkach zabudowy wygasła.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania kwestionowanej decyzji oraz § 12 ust. 1 r.w.t. w zw. z art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. (zarzut 13) poprzez przyjęcie, że naruszenie wymogów odległościowych dotyczących odległości inwestycji od granicy działki nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa. WSA wyjaśnił, dlaczego w realiach tej sprawy uznał, że naruszenie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Podniesiony zaś w tej materii zarzut stanowiska tego nie podważa.
Odnosząc się do ostatniego z podniesionych zarzutów – naruszenia art. 1 Protokołu do Nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 4 p.b. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. (zarzut 14) – stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja PINB z dnia 27 lipca 2007 r. nie pozbawiła skarżącego kasacyjnie prawa własności, gdyż go z prawa tego nie wywłaszczyła, przy czym nie wykazano, by jej wpływ na prawo własności skarżącego kasacyjnie był niezgodny z obowiązującymi ustawami. Zaskarżony wyrok nie naruszył więc art. 1 Protokołu do Nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 4 p.b. w zw. z art. 4171 § 2 k.c.
W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Wniosek o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestników postępowania kosztów postępowania podlegał oddaleniu, gdyż art. 204 p.p.s.a. przewiduje – w razie oddalenia skargi kasacyjnej – możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez uczestnika postępowania. Zastosowanie ma w tej sytuacji ogólna zasada wyrażona w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.